Kraniotomi sayesinde beyin dokusuna hızlı bir şekilde ulaşabilmesi sağlanır. Eskiden teknolojik enstrümanlar (pnömatik drill, nöronavigasyon) olmadığı için kraniotomi işlemleri çok daha uzun sürmekteydi. Şimdi bu cihazlar sayesinde kraniotomi işlemi yaklaşık yarım saat içinde gerçekleştirilebilmektedir.

Kraniotomi hastanın durumuna göre hasta uyutularak ya da uyanık şekilde yapılabilir.

Hasta genellikle genel anestezi altında bir çivili başlığa alınır. Konvansiyonel yöntemlerle veya nöronavigasyon olarak adlandırılan yöntemle lezyonun hemen komşuluğundaki kemik çizilir. Cilt açıldıktan sonra pnömatik drill cihazı ile kemik açılır. Kemik açma işleminden sonra beyin dokusu ve omuriliği çevreleyen beyin zarlarının en kalın ve en dıştaki katmanı olan duraya ulaşılır. Dura da açıldıktan sonra beyin katmanına ulaşılmış olur.

Kafanın içindeki cerrahi gerektiren tüm problemlere ulaşmak adına kafatası kemiğinin çıkartıldığı duruma kraniotomi denir.

Beyinin içinde yer alan her patolojiye ulaşmak istenilen her durumda kraniotomiye başvurulur. Kafatasının belirli bir lokasyonda problemin olduğu yerin komşuluğunda kafatası açılarak kemik çıkarılır.

Genel olarak beyin dokusuna, beyin zarı içindeki yapılara, nörovasküler yapılara yani beyin tümörlerine, nörovasküler lezyonlara, anevrizma ve AVM gibi lezyonlara ulaşmak için; beyin kanamalarında, kafa travmalarında, şiş beyinlerde, kafatasını açarak beyini dışarı doğru rahatlatmak amacıyla kraniotomi uygulanır.

Aşağıdaki nedenlerden dolayı kraniotomi işlemi yapılabilir;

• Beyin tümörlerinin teşhis edilmesi, çıkarılması ve tedavi edilmesi
• Bir anevrizmanın dolaşım dışı bırakılması
• Sızdıran bir kan damarından kan veya kan pıhtılarının alınması
• Bir arteriyovenöz malformasyonun (AVM) çıkarılması veya bir arteriyovenöz fistülün (AVF) tedavi edilmesi
• Enfekte bir irin dolu beyin apsesinin boşaltılması
• Kafatası kırıklarının onarılması
• Beyni kaplayan zardaki yırtıkların onarılması (dura mater)
• Travmatik yaralanma veya felçten kaynaklanabilecek beynin hasarlı veya şişmiş bölgelerini çıkararak beyin içindeki basıncının (kafa içi basıncı) rahatlatılması
• Epilepsi tedavisi

Kafatası içindeki yapılara ulaşmak, beyni açığa çıkarmak için kemiğin bir kısmının kafatasından cerrahi olarak çıkarılmasıdır.

Ağız ve diş bakımına önem verilmediği taktirde doğal dişleriniz gibi onlarda çürüyecektir. Bu noktada düzenli olarak dişler fırçalanmalı ve diş hekimine kontrol ettirilmelidir.

Köprü diş işlemi diş kaybı durumlarından tercih edilebilir. Köprü diş kararını vermeden önce diş hekiminizle görüşmeniz daha sağlıklı olur. Diş köprüsü uygulamasının size uygunluğuna karar vererek tedavi sürecini başlatabilir.

Kullanım ve estetik açıdan köprü diş ve doğal diş benzer özelliktedirler. Temizlenmesi esnasında da diğer dişlerden farklı bir uygulama yapılmadan kullanılabilir. Fakat doğal dişler her zaman sağlıklı olmasını tercih etmekte fayda vardır.

Normal diş bakım rutininize benzer şekilde köprü diş bakımını da yapabilirsiniz. Günde en az iki defa düzgün ve detaylı bir şekilde dişlerinizi fırçaladıktan sonra diş ipi kullanarak kalan bakteri ve plakları temizleyebilirsiniz. Bunun dışında hekiminizin tavsiyesi doğrultusunda ağız temizleme sularını da kullanabilirsiniz.

Köprü diş tedavisi esnasında dişler kesilerek küçültülür ve tedavi sürecinde ağrı meydana gelebilir. Fakat işlem tamamlandıktan sonra yerleştirilen protezler yanak ve dilinize herhangi bir rahatsızlık vermemelidir. Böyle bir şikayetinizi diş hekiminizle paylaşmak faydalı olacaktır. Gerçekleştirilen tedavi yöntemine bağlı olarak birkaç gün ağrı veya sızı olabilir fakat bu süre uzarsa yine diş hekiminizden randevu alabilirsiniz.

Köprü diş tedavisi sonrasıda dikkat edilmesi gereken birçok nokta vardır. Öncelikli olarak ağız ve diş bakımı, hijyenine çok önem verilmelidir. Özellikle kendi dişlerinizin kesilerek yerine protez takıldığı geleneksel yöntemde düzenli ağız bakımı ve temizliği yapılmadığı taktirde altta bulunan dişleriniz çürüyebilir.

İmplant yöntemini tercih ettiğinizde ise protez dişiniz değiştirilmek durumunda kalınabilir. Diş eti problemlerinin de önüne düzenli temizlikle geçebilirsiniz. Takılan diş köprü tedavisi kendi dişleriniz gibi olmadığı için sert cisimlerle karşılaştıkları taktirde protez dişleriniz zarar görebilir. Tüm bunlar dışında tercih edeceğiniz tedavi yöntemini diş hekiminiz ile belirlemek sağlığınız açısından çok önemlidir.

Köprü diş sonrası dikkat edilmesi gereken noktalar şöyledir:

• Dişlerinizi düzenli olarak fırçalayın
• Aşındırıcı olmayan, florürlü diş macunu kullanın
• Diş ipiyle dişlerinizi temiz tutun
• Aşırı sert veya çiğneme gerektiren yiyeceklerden kaçının
• Düzenli diş muayenesini ihmal etmeyin
• Sigara ve alkolden uzak durum
• Dişlerinizi gıcırdatmamaya çalışın

Köprü diş tedavisinin avantajları olduğu kadar dezavantajları da mevcuttur.

• Düzenli takip edilmezse diğer dişleri de çürütebilir
• Diş eti çekilmeleri yaşanabilir ve diş etleri zarar görür
• Kimi zaman sağlıklı dişler bu tedavi için kesilerek küçültülmek zorunda kalır
• Ara ara köprü dişin sökülmesi ve yenilenmesi, değiştirilmesi gerekir

Köprü diş yönteminin başlıca avantajları doğal bir görünüme kavuşturması, yiyeceklerin kolay çiğnenmesi ve konuşma zorluğunun önlenmesidir.

Genel olarak köprü dişin avantajları şunlardır:

• Köprü diş işlemi estetik açıdan güzel ve doğal bir görünüm oluşturur
• Yiyeceklerin kolay çiğnenmesini sağlar
• Ağızdaki boşlukların yerini doldurarak konuşma zorluğunu önler
• Doğru bakım ve düzenli kontrollerle uzun süre kullanabileceğiniz bir tedavi yöntemidir.
• Diş kemiğine müdahale edilmeden uygulanabilen çeşitleri vardır.
• Tedavisi diğer yöntemlere göre nispeten daha kısadır.

Köprü diş yöntemlerinin kullanılması genellikle diş hekimi ve hasta arasında kararlaştırılır. Diş hekimleri çenenin ve dişlerin yapısına bakarak köprü diş tedavisine uygunluğuna karar verir. Diğer tedavi yöntemleri hasta için uygun yöntemler olmadığında diş hekimleri tarafından sıklıkla kullanılan bir yöntemdir.

Köprü diş işleminde öncelikle muayene ve diş röntgeni çekilir. Bu işlemin ardından hastanın ağız ölçüsü alınır ve uygun köprü diş yöntemi belirlenir. Daha sonrasında ise köprü diş operasyonu uygulanır.

Köprü diş işlemi adım adım şu şekilde gerçekleştirilir.

Muayene ve diş röntgeni: Köprü diş tedavisi öncelikli olarak diş hekimi taraması sonucunda karar verilen bir işlemdir. Bu karar verme sürecinde genel bir muayene gerçekleştirildikten sonra diş röntgeni istenir.

Ağız ölçüsünün alınması: Hastanın diş, ağız ve çene yapısının bu tedaviye uygunluğuna bakılır. Sonrasında eksik dişler, ağız ve diş problemleri tespit edilerek ağız yapısının ölçüsü alınır. Ağız ve diş bu tedaviye uygun ise süreç başlatılır.

Köprü diş işleminin gerçekleşmesi: Kullanılacak olan diş köprü tedavisi çeşidine göre diğer dişlere uygulamalar gerçekleştirilir.

En sık tercih edilen geleneksel yöntemde boş dişe komşu olan dişler törpülenerek küçültülür. Hastanın dişlerine uygun yapılan protez bu kısma sabitlenir.

İmplant yönteminde protez çeneye çivilenirken geleneksel yöntemde ise dişler yapıştırılır. Diş yapıştırıldıktan sonra son kontroller gerçekleştirilir. Hastayı rahatsız eden bir nokta varsa diş hekimi bu kısma müdahale ederek hastanın sağlıklı ve huzurlu bir şekilde kullanmasını sağlar.

Köprü diş yönteminin 3 farklı çeşidi vardır. Köprü diş kendi içinde geleneksel, kanatlı, implant destekli olarak ayrılır.

Geleneksel köprü yöntemi: Kayıp olan dişlerin sağında ve solunda olan dişler küçültülerek köprü sabitlenir. Sonrasında küçültülen dişlerin üzerine protez yerleştirilerek kullanılabilir.

Kanatlı köprü yöntemi: Kayıp diş yerine gelen protez komşu dişlere yapıştırılarak sabitlenir. Dişlere yapıştırıldığından ötürü sağlamlığı diğer yöntemlere göre daha az olduğundan ötürü sıklıkla tercih edilmez. Bu yöntemde kayıp dişin komşusu olan dişlere kesilmez ya da törpülenmez.

İmplant destekli köprü yöntemi: İmplant destekle köprü yönteminde ise yanlarda yer alan dişler zarar görmez. Hastanın çene yapısının uygunluğuna bağlı olarak gerçekleştirilen bu yöntemde kayıp dişlerin yerine konulan protez, çene kemiğine vidalanır. Genellikle birden fazla kaybın olduğu ağız yapılarında kullanılan bir yöntemdir.

Köprü diş, farklı nedenlerden dolayı kaybedilen dişlerin oluşturduğu boşlukların yerine ve iki sağlıklı diş arasına konulan, tasarımıyla köprüyü andıran bir diş protez türüdür. Köprü diş tedavisi sıklıkla tercih edilen bir yöntemdir. Kayıp diş veya dişlerin sağ ve solunda bulunan dişler küçültülür ve köprü dahil bu dişlere protez diş yerleştirilir. Böylelikle kayıp dişin yeri doldurulur. Bu sayede yiyecekler kolaylıkla çiğnenebilir ve estetik bir görünüm sağlanmış olur.

Törpülenen dişler, porselen ya da metal destekler ile desteklenir. Köprü olarak kullanılacak dişlerin diş hekimleri tarafından ölçüleri alınır ve ağız yapısına uygun bir şekilde olması amaçlanır ve doğal dişlere benzer olmasına dikkat edilir.

Halk arasında bilinenin aksine PRP ile kök hücre uygulaması farklı tedavi yöntemleridir. Kişinin kendi yağ dokusundan elde edilen kök hücreler birçok hastalığın tedavisinde kullanılmaktadır.

Hayır. Kök hücre tedavisi bir yardımcı tedavi yöntemidir. Ana tedavilere ilave olarak yapılması daha iyi sonuçlar vermektedir. Ana tedavinin uygulanamayacağı durumlarda belirli bir süre konfor sağlaması için uygulanabilir.

Kök hücre tedavisinden sonra takip uygulanan işleme göre farklılıklar gösterebilmektedir. Özellikle cerrahi işlemle gerçekleştirilen kök hücre tedavilerinden sonra MR gibi radyolojik yöntemlerle takip yapılabilir. En uygun takip yöntemi hastanın ağrı seviyesidir.

Enjeksiyon yöntemiyle yapılan kök hücre tedavilerinde kök hücrenin alınması 15-20 dakika sürmektedir. Ardından kullanılan prosedüre göre 45 dakika ile 2 saat arasında kök hücrenin ayrıştırma süreci vardır. Ardından 1 dakika da enjeksiyon süresi vardır.

Bu işlemler esnasında kök hücre alınması ve enjeksiyonu hasta ile ilgilidir. Ayrıştırma süreci hastadan bağımsız yapılır. Bu esnada hasta istirahat eder. Ancak matriks adı verilen örtü şeklindeki taşıyıcılar ile cerrahi olarak gerçekleştirilen kök hücre işlemlerinin süresi yapılacak cerrahi prosedüre göre 1-2 saat sürebilmektedir.

Yağ enjeksiyonu ile kök hücre tedavisi ciltte hangi hastalığa ve probleme yönelik uygulanıyorsa; kişinin cilt yapısı, yaşı ve o güne kadar maruz kaldığı çevresel faktörler de göz önünde bulundurulmak üzere değişkenlik göstermektedir.

Ortopedik rahatsızlıklarda uygulanan kök hücre tedavisi yaşanan soruna ve uygulanan kök hücre işlemine göre değişebilmektedir. Rahatsızlığın durumuna göre bazen birden fazla seans uygulanabilirken genellikle tek seansta amaca ulaşılabilmektedir.

Ortopedi ve travmatoloji alanında uygulanan kök hücre tedavileri kanser oluşumuna neden olduğuna dair bilimsel kanıt yoktur aksine oluşturmadığına dair bilimsel yayınlar mevcuttur.

Kök hücre tedavisinin ortopedi ve travmatoloji rahatsızlıklarında kullanımında yaygın riskler bulunmamaktadır. Ancak her işlem gibi ortopedik rahatsızların tedavisinde uygulanan kök hücre uygulamasının da riskleri olabilmektedir.

Kök hücre uygulamasının riskleri şu şekildedir

• Uygulanan lokal veya genel anestezi alerjik tepkilere neden olabilir.
• Kök hücre tedavisinin uygulandığı bölgede kanama veya morarma görülebilir.
• Sinir ve kan damarlarında hasar meydana gelebilir.
• Nadir de olsa uygulama bölgesinde enfeksiyon gelişebilir.
• Tedavinin uygulandığı bölgede şişlik, dokunmaya karşı hassasiyet veya ağrı gelişebilir.
• Kök hücreler işlem sonrası her türlü hücreye dönüşebilmektedir. Özellikle kıkırdak yaralanmalarına yönelik kök hücre uygulamalarında kıkırdaktan başka kemiksel yapılar oluşabilmektedir. Bu tür oluşumlar çok nadiren de olsa ikinci bir cerrahi işleme neden olabilmektedir.

Kök hücre tedavisi farklı birçok rahatsızlık için uygulanabilmektedir. Özellikle kemik iliği gibi konularda bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlar kullanılmaktadır. Ancak ortopedik rahatsızlıkların tedavisinde uygulanan kök hücre tedavisinde bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçların kullanımına yer olmadığı için bu tür riskler bulunmamaktadır.

Kök hücre tedavisinden sonra;

• Kanama
• Enjeksiyon yerinden drenaj
• Ateş
• Ağrı kesici ilaçlarla kontrol edilmeyen ağrı yaşanırsa doktora başvurulmalıdır.

Kök hücre tedavisi birçok rahatsızlığın tedavisinde uygulanmaktadır. Ortopedi ve Travmatoloji ile dermatoloji alanlarında başkasının kök hücreleri kullanılmamaktadır. Ancak halk arasında çok bilinen kemik iliği nakli gibi durumlarda başkasının kök hücreleri kullanılabilmektedir.