Kortizon iğnesi, vücuttaki iltihabı azaltıcı etki gösteren, etki süresi hastalığa göre değişen iğnedir. Bu iğnenin uygulanmasıyla birlikte ödem, ağrı gibi şikayetler azalır. Kortizon iğnesi ile birlikte egzersiz ve dinlenme desteklenirse tam tedavi uygulanmış olur.

Vücutta doğal yollarla üretilen kortizol hormonun sentetik şekli olarak keşfedilerek tıbbın hizmetine sunulan kortizon, geçtiğimiz yüzyılın en büyük keşiflerinden biridir.

Kortizonun keşfedilerek tıbbın hizmetine sunulmasıyla birçok romatizmal hastalık ve kanserin tedavisi ile organ naklinde organ reddi gibi bir problemlerin çözümünde önemli mesafe alınmasını sağlamıştır.

Kortizon ilacının kullanıldığı hastalıkları şu şekilde sıralamak mümkündür:

• Hipofiz veya böbrek üstü bezinin az çalışması
• Romatizmal hastalıklar
• Bağ dokusu hastalıkları
• Sinir sistemi hastalıkları
• Kan hastalıkları
• Kanser tedavileri
• Alerjik hastalıklar
• Hormonal hastalıklar
• Göz hastalıkları
• Cilt hastalıkları
• Zehirlenmeler ve şoklar

Kortizonun en önemli görevlerinden birisi vücudun stres tepkisine yardımcı olmak ve oluşan iltihaplanmayı azaltmaktır.

Kortizonunun sağladığı faydalar ve rolleri şunlardır:

• Vücudun stres tepkisine yardımcı olmak
• Kan şekerini artırmak
• İltihabı / inflamasyonu azaltmak
• Bağışıklık sistemini baskılamak
• Besin metabolizmasına yardımcı olmak

Kortizon, vücutta meydana gelen ağrıyı, kaşıntıyı ve iltihaplanmanın neden olduğu şişliği azaltmak için vücudun bağışıklık tepkisini sakinleştirmeye çalışır. Ayrıca kortizon, doğal stres hormonu olan kortizolden yeterince yararlanamayan kişilerde hormon replasmanı olarak da kullanılabilir.

İltihap kurutucu bir etki yaratan kortizon, vücutta az olduğunda iltihap görülme riski artar. Vücut yeterli miktarda kortizon üretmediğinde dışarıdan ilaç yoluyla yüklemesi yapılabilir.

Eklemlerde ya da tendonlarda bir iltihapla gerçekleştiğinde kortizon enjeksiyonları, iltihaplanmayı tedavi etmeye yarar. Bunların yanında alerjik reaksiyonlar, astım, romatoid artrit gibi hastalıkların tedavisinde de kortizondan faydalanılır.

Kortizon kullanma süresi hastalığın başlangıcına ve kişiden kişiye değişebilmektedir. Özellikle 1-3 aylık zamanda, hastalığın artış gördüğü dönemlerde kullanılmaktadır. Doktorunuz hastalığın derecesine göre kullanım süresini belirler.

Kortizon ilaçlarının kullanım şekli hastalığın türüne göre doktor tarafından belirlenmektedir. Kortizon, ilaç, iğne, hap, pomad veya krem gibi pek çok formda kullanılır.

Kortizon, bağışıklık sisteminin vücutta neden olduğu iltihaplanmayı azaltması için kullanılan, doğal olarak üretilen kortizol hormonunun insan yapımı bir versiyonu ve dışarıdan alınan sentetik formudur. Kortizon iğneleri ve kortizon ilaçları kortizolün etkisini taklit eder.

Hem kortizol hem de kortizon, her ikisi de glukokortikoidler adı verilen bir hormon sınıfına ait olan steroid hormonudur. Vücuttaki iltihaplanmalar, cilt problemleri, alerjiler, artrit, lupus, solunum bozuklukları, sedef hastalığı, ülseratif kolit ve birtakım sağlık problemini tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtır.

İlaç formunun yanı sıra bir diğer kortizon formu kortizon iğnesidir. Kortizon iğnesi yoluyla vücuttaki iltihap ve ödemler azaltılır, ağrı şikayetleri dindirilir.

Kullanma süresi kişiden kişiye ve mevcut hastalığın durumuna göre değişkenlik gösteren kortizon ilaçları ve kortizon iğnesi, fazla kullanıldığında bazı yan etkiler ve zararlar gösterebilir. Bu yan etkilerin başında kilo alma problemi, tansiyon yüksekliği, çocuklarda gelişim bozukluğu, kas zayıflığı ve psikolojik problemler gelir.

Koroner anjiyoplasti olan hastaların doktorlarının belirlediği rutin takvim çerçevesinde kontrollerini yaptırmaları önemlidir. Doktorlar, kullanılan ilaçları gözden geçirir. Hastanın kan tetkikleri yapılır, efor tetkiki yapılır.

Hastanın yine göğüs ağrısı ya da farklı bir şikayetinin olup olmadığı sorgulanır. Bu nedenle doktorun belirlediği kontrol takvimine mutlaka uyulmalıdır. Eğer bu tetkiklerde bir sorun fark edilirse, anjiyo istenebilir ve hastanın damarlarındaki son durum yeniden görüntülenebilir.

Eğer koroner anjiyoplasti sonrasında yeni gelişen ya da daha öncekilere benzer bir göğüs ağrısı, nefes darlığı, ateş, işlem yapılan bacak ya da kolda giriş kısmında kanama, büyük bir şişlik, morarma olursa koroner anjiyoplastinin uygulandığı merkez ve uygulayan doktorla acil olarak iletişim kurmak gerekir.

Koroner anjiyoplasti sonrasında en büyük risk aniden pıhtı oluşmasıdır. Bu risk bir ay devam edebilir bu sebeple de aspirin ve diğer kan sulandırıcı ilaçların kullanılması zorunludur.

Her girişimsel işlemin belli oranda bir riski vardır. Koroner anjiyoplasti sonrası oluşabilecek sorun olasılığı düşüktür. En istenmeyen olumsuz sonuçlardan biri işlem sırasında ya da hastane içi takipte damarda aniden pıhtı oluşmasıdır. Bu durum kalp krizine neden olabilir.

Bunun dışında, işlem sırasında oluşabilecek olumsuz olaylar; kalp krizi, ani ölüm, acil bypass cerrahisi gereksinimi, kalp damarında yırtılma aort damarında yırtılma gibi riskler vardır ancak bu risklerin olma oranı yüzde 1’den düşüktür.

Koroner anjiyoplasti için yaş sınırı yoktur ancak hastanın eşlik eden farklı hastalıklarının olup olmadığı, hastanın damar durumu çok önemlidir.

Koroner anjiyoplasti işleminde hayati tehlike yüzde 0.5’den düşüktür. Acil olarak by-pass ameliyatı yapılma gereği yüzde 1 den azdır. Hayati tehlike çok düşüktür.

Çoğu kişi koroner anjiyoplasyi işlemi sırasında ağrı hissetmemektedir. Bazı hastalar hafif ağrı hissettiklerini söylemektedir. Kateterin gireceği bölgeye anestezik ilaç verildiği için sadece bu iğnenin batması hissedilmektedir. Genel anlamda koroner anjiyoplasti ağrılı bir işlem değildir.

Yeniden damarlarda daralma gelişebilir. İşlem sırasında ya da sonrasında damarda pıhtı oluşabilir. Çok nadir işlem sonrasında kalp krizi görülebilir. Bu nedenle uzman kardiyoloji doktorlarından yardım almak çok önemlidir.

Balon anjiyoplasti sonrasında normal fonksiyonlu bir damar yapısı kalacaktır. Kan sulandırıcı süresi azalacaktır, yaşam kalitesi artacaktır. Kalp krizi sırasında tıkalı damara anjiyoplasti işlemi krizin kalbe verdiği hasarı azaltır. Koroner anjiyoplasti anteroskleroz hastalığıno tedavi etmek için kullanılır.

Ateroskleroz atardamarlarda yavaş yavaş yağlı plaklarının birikmesidir. Kardiyolog, yaşam tarzı değişikliği ve ilaç tedavisi ile anginal (göğüs ağrısı,nefes darlığı) semptomlarının düzelmediği veya kalp krizi geçirdiğinizde koroner anjiyoplastiyi önerebilir.

İşlem bittikten sonra kasık bölgesindeki kanül yaklaşık 4-5 saat sonrasında çıkarılır. Daha sonrasında hasta ayağa kaldırılarak yürütülür. 1 gün içinde de bir sorun olmazsa hasta evine gönderilir. Girişimden sonra kardiyoloji uzmanı belirli aralıklarla kontrole çağırır. Bu kontrollerde kan testlerine bakılarak tedavi gözden geçirilir.

Koroner anjiyoplasti genel anestezi altında yapılan bir işlem değildir. İşlem öncesi, girişim yapılacak bölge lokal anestezi ile uyuşturulur ve hastanın ağrı-sızı duymaması sağlanır. İşlem sırasında işlemi yapan doktor ile hastanın iletişim halinde olması gerektiği için sadece lokal anestezi uygulanmaktadır.

Bazı hastalar için koroner anjiyoplasti yapılmaz. Koroner anjiyoplasti için hastaların yaşı, kalp damarlarının yapısı, şeker hastalığı, böbrek yetmezliği ya da kalp kapak hastalığının olup olmaması değerlendirilir.

Koroner anjiyoplasti için gerekli kriterleri hastaların durumları belirler. Anjiyoplasti işlemi göğüs ağrısı ve nefes darlığı gibi tıkalı damarın semptomlarını düzeltmek için uygulanmalıdır.

Koroner anjiyoplasti riskleri nadiren yaşanmakla birlikte azımsanamayacak ciddi olabilir.

Bu riskler:

• Kan pıhtıları. Stentlerin içinde kan pıhtıları oluşabilir. Bu pıhtılar atardamarı tıkayarak kalp krizine neden olabilir. İlaçlar kan pıhtısı riskini azaltmaya yardımcı olabilir.
• Atardamarın tekrar daralması. Yeniden daralma olarak da adlandırılan atardamarın tekrar daralması, stent kullanılmadığında daha olasıdır. Stent ilaçla kaplıysa, daralma riski daha da düşüktür.
• Kanama veya enfeksiyon. İşlem sırasında, genellikle kol veya bacaktaki bir kan damarına bir kateter yerleştirilir. Kateterin yerleştirildiği yerde kanama, morarma veya enfeksiyon oluşabilr.

Anjiyoplastinin diğer nadiren görülen riskleri şunlardır:

• Kalp krizi. Ciddi doku hasarına veya ölüme neden olan kalp krizleri nadirdir.
• Koroner arter hasarı. Koroner anjiyoplasti ve stentleme sırasında koroner arter yırtılabilir veya kopabilir. Bu komplikasyonlar acil açık kalp ameliyatı gerektirebilir.
• Böbrek hasarı. Böbreklerin çalışma şeklini etkileyen başka durumlar varsa risk daha yüksektir.
• İnme. Anjiyoplasti sırasında bir parça yağ plağı koparak beyne gidebilir ve kan akışını engelleyebilir. İnme, koroner anjiyoplastinin son derece nadir görülen bir komplikasyonudur. Riski azaltmak için işlem sırasında kan sulandırıcılar kullanılır.
• Kalp ritim bozukluğu İşlem sırasında kalp çok hızlı veya çok yavaş atabilir. Bu kalp ritmi sorunlarının ilaçla veya geçici bir kalp pili ile tedavi edilmesi gerekebilir.

İnce yapılı ve basınca dayanıklı balon kateter, koroner damardaki daralan bölgeye yerleştirilir ve şişirilir. Daralan damara neden olan plak ezilip, çatlayarak açılmaktadır. Balon anjiyoplastinin uygulanması tıpkı anjiyo gibidir. Anjiyo odasında yapılır. Hasta genel anestezi altına alınmaz.

Sağ kasık ya da el bileğinden hastanın damarına girilir. Bu damara bir kateter yerleştirilir ve buradan bir boya maddesi verilerek damarın görülmesi sağlanır. Sonrasında da kateter yardımıyla ince kılavuz bir tel damara gönderilir. Eğer damar tamamen tıkalıysa bu kılavuz tel oradan geçmeyebilir.

Daha sonrasında bu telin üzerinden balon gönderilir ve damarın dar bölgesinde şişirilir. Sonrasında balon darlığı oluşturan tabakaların damar duvarına itilmesi sağlanır. Balon indirilir. Ve yine damarın durumu görüntülenir.

Kalp kasını besleyen koroner arterlerde daralma, tıkanma nedeniyle kan akımının kesilmesi nedeniyle ortaya çıkan koroner arter hastalığını yaşayan hastalara koroner anjiyoplasti uygulanır. Koroner anjiyoplasti, genellikle hastanın damar yapısındaki darlığın bu tedavi yöntemine uygun olduğu ve yeterli kazanımın sağlanacağı durumlarda ya da cerrahi tedavi riskinin çok yüksek olduğu vakalarda önerilmektedir. Bu durumlar genellikle:

• Kalp krizi geçiren hastalarda hemen uygulanmaktadır.
• Balon anjiyoplasti koroner arter hastalığında uygulanabilir.

Koroner anjiyoplasti, kalp adalesini besleyen ve “koroner arterler” olarak adlandırılan atardamarların sıklıkla “ateroskleroz” adı verilen damar sertliği sonucunda daralma veya tıkanması sonucu kalbin kan ihtiyacı ile gelen kan miktarı arasındaki dengesizlikten dolayı ortaya çıkan tablodur.

Daralma sonucunda gelen kan miktarındaki azalmaya bağlı olarak;

• Yorgunluk,
• Göğüste gerginlik,
• Baskı hissi,
• Yanma,
• Genellikle sol kola vuran ağrı,
• Çeneye doğru yayılan ağrı
• nadiren mide ağrısı

şeklinde yakınmalar gözlenir. Egzersiz ve stres gibi kalbin kan ihtiyacını artıran durumlar bu yakınmaları başlatabilir. Bu yakınmalar genellikle dinlenildiğinde geçer.

Koroner anjiyoplasti, hastalıklı damarı açmak için yapılan bir girişimdir. Hastalıklı damara balon uygulaması yapılmaktadır. Bu işlem kalp damarlarında görülen darlık ve tıkanmaların açılmasını sağlamaktadır.

Böylece kalbin ihtiyacı olan kan akımının önündeki engel kalkar; tıkanan ya da daralan kısım genişletilir. Bu işlemin adı koroner anjiyoplastidir.

Özellikle son yıllarda, cross-linking ile birlikte PRK / No Touch Lazer kombine edilebiliyor. Ancak bu kombinasyon her hastada mümkün olmuyor. Erken yakalanmış, kornea kalınlığı iyi olan keratokonus hastalarında bu kombinasyon tercih edilebiliyor.

Bu kombinasyonun amacı ise, bir taraftan korneada cross-linking işlemini yaparak hastalığı durdurmak, diğer taraftan da PRK ya da No-Touch Lazer ile gözün refraksiyonunda az da olsa bir düzeltme yaparak hastanın düzeltilmemiş görme keskinliğinde artışa yol açabilmektir.

İşlem sonrası ilk üç gün, kazınan epitel düzelene kadar, hastalarda yanma, batma, sulanma, ağrı, kızarma, ışık hassasiyeti olabiliyor. Bu sebeple hastaların ilk üç gün evde istirahat etmelerini istiyoruz.