Karaciğer nakli, bir hastanın hastalıklı karaciğerini başka bir kişiden tamamen veya kısmen sağlıklı bir karaciğerle değiştiren bir operasyondur.

Karaciğer nakli, kronik karaciğer yetmezliğinin tek tedavisidir. Hasta karaciğerin sağlam bir karaciğer ile değiştirilmesi anlamına gelir. Bütün dünyada en sık karaciğer nakli yapılan hastalık grubunu sirozlar oluşturur. Bunu doğumsal birtakım hastalıklar ve bazı karaciğer tümörleri izler.

Karaciğer nakli işlemi bu konuda deneyimli uzman bir ekip tarafından tam donanımlı bir hastanede yapılmalıdır. Karaciğer nakli sadece ameliyatla ilgili bir işlem değildir. Hazırlık ve nakil sonrası takip süreci için merkezin; ameliyathaneden laboratuvarına, görüntüleme ünitelerinden yoğun bakımına, yatan hasta katlarından diğer branşlara kadar bölümün üst düzey kalitede olması ve ortak çalışması çok önemlidir.

Kapalı burun ameliyatı sonrası hasta ameliyatın ertesi günü taburcu olmaktadır ancak evinde de doğru bir bakım uygulanması önemlidir. Kapalı burun ameliyatından 5-7 gün sonra burunda ve yüzde belirgin bir şişlik kalmamaktadır. Burnun son halini alması ise 6 ay ya da 1 sene gibi bir süreyi bulabilir.

Kapalı burun ameliyatı bazı doktorlara göre zor olarak tanımlanmakta bazıları da bu yöntemle daha rahat ettiğini belirtmektedir. Ancak hastanın burun yapısına ve yapılacak işleme göre de değişmektedir.

Kapalı burun ameliyatı mı daha iyi açık mı?” sorusunun yanıtı kişiye ve operasyonu gerçekleştirecek olan hekime göre değişmektedir. Bu sorunun tek bir cevabı bulunmamaktadır. Burun ameliyatı yöntemine kişi doktoru ile birlikte karar vermelidir. Ameliyatın içeriği, kişinin yüz ve burun yapısı gibi faktörler önemlidir.

• Görmeden daha çok hissetme ile yapıldığından açık ameliyatlara göre bazı burun yapılarında hasar olma riski olabilir. Bu nedenle cerrahi deneyim çok önemlidir.
• Erişim ve hareket alanları kısıtlı olduğu için burun ucu gibi bazı bölgelere müdahale imkanı kısıtlı olabilir.
• Revizyon rinoplasti için kullanılması genelde uygun olmaz.
• Her hasta için en uygun burun estetiği yöntemi, kişinin burun şeklinin değiştirilmesi gerektiği yerler, kişisel tercihler ve doktorların önerileri gibi faktörlere bağlıdır. Kapalı teknik estetik burun ameliyatı, daha hafif bir burun şekillendirme isteyen hastalar için uygun bir seçenek olabilir, ancak daha ayrıntılı bir burun şekillendirme isteyen hastalar için açık teknik burun ameliyatı daha uygun olabilir.

Bu nedenle cerrahi deneyim çok önemlidir.

Burun ameliyatı sırasında hasta genel anestezi altında olduğu için hiçbir ağrı ya da sızı hissetmemektedir. Ameliyat sonrası ağrı kesici uygulamaları ile de hastanın ağrı çekmemesi sağlanmaktadır.

Burun ameliyatlarında yüzün ortasında işlem yapılması nedeniyle genellikle lokal anestezi kullanılmamakta, hasta genel anestezi ile ameliyat edilmektedir.

Kapalı rinoplasti yönteminde ameliyat, burnun dışından görülemeyen küçük kesilerle yapılmaktadır. Burun ameliyatı yapacak olan cerrah fiziki muayene ve çeşitli testler ile ameliyat planını yaptıktan sonra hastanın burun deliklerinden gerekli cerrahi müdahale gerçekleştirilir.

Kapalı burun ameliyatının avantajları şu şekilde özetlenebilir:

Daha hafif bir ameliyat görüntüsü: Kapalı burun ameliyatları, burun içinde yapılan küçük kesilerle yapılır ve burnun dışından görülemez. Bu, daha hafif bir ameliyat görüntüsü verir ve ameliyat kesi izleri görünmez.

Daha kısa iyileşme süresi: Kapalı burun ameliyatlarında burun ucunu besleyen damarlar korunabildiği için burunda daha iyi bir kan dolaşımı olur ve buna bağlı daha az ödem görülür. Genellikle de daha kısa bir sürede iyileşme olur.

Daha az ağrı ve sızı: Kapalı burun ameliyatları, burnun dışında kesi içermediğinden, daha az ağrı ve sızı olabilir.

Daha az stresli iyileşme süreci: Kapalı burun ameliyatları, daha hafif bir ameliyat olduğu için, daha az stresli bir iyileşme süreci sunabilir.

Kapalı teknik estetik burun ameliyatları, burun içindeki çalışma alanının sınırlı olması nedeniyle daha hafif bir burun şekillendirmeye ihtiyaç duyan, burnun uç kısmına belirgin müdahale gerekmeyen, küçük burun deformiteleri düzeltilmesi gereken kişiler için uygundur. İlaveten burun önünde yüksek iz riski olan hastalar için başvurulması gereken bir tekniktir.

Nispeten daha kısa bir ameliyat süresi gerektirmesi de bazen tercih edilme sebebi olabilir. Ödemlerin daha az ve iyileşmenin nispeten daha hızlı olması işe başlama süresini de hızlandırır.

Kapalı burun estetiği ameliyatı, burun ameliyatlarının burun açılmadan sadece deliklerinden girilerek yapıldığı operasyon tekniğidir. Rinoplasti, burun estetiği ameliyatlarının bir türüdür ve burun şeklini ve ölçülerini değiştirmek için yapılabilir.

Rinoplasti ameliyatları, kapalı ve açık olmak üzere iki farklı yöntemle yapılabilir. Bunlardan kapalı rinoplasti yöntemi ameliyattır ve burnun dışından görülemeyen küçük kesilerle yapılmaktadır.

Hormon tedavisi gören kanser hastalarında doğurganlık sorunları geçici veya kalıcı olabilir. Kalıcı bir doğurganlık kaybı (kısırlık), testislerin veya yumurtalıkların cerrahi olarak çıkarılmasından kaynaklanabilir. Hormon tedavisi ve radyasyon tedavisi de geçici veya kalıcı kısırlığa neden olabilir.

Hormonal ilaç tedavisi görmüş kadınlarda tedaviye bağlı menopoz geçici olabilir. Bazı kadınlar için, özellikle hormonal ilaç tedavisi başladığında doğal menopoza yakınsa veya yumurtalıkları cerrahi olarak alınan ya da yumurtalıklarına radyasyon tedavisi uygulanan kadınlarda tedaviye bağlı menopoz kalıcı olabilir.

Hormon tedavisi gören erkeklerde cinsel fonksiyon bozukluğu (erektil disfonksiyon ) hormonal tedavinin uzun vadeli bir yan etkisi olabilir. Bazı erkekler, prostat kanseri için belirli hormonal tedavilerin bir sonucu olarak cinsel fonksiyon bozukluğu yaşayabilir. Bu durum hormon tedavisi ile geçici olabilir. tedavinin kesilmesinden sonra cinsel fonksiyonun yeniden kazanılması 3-12 ay arası bir zaman alabilir. Ancak her iki testisin çıkarılması durumunda cinsel fonksiyon bozukluğu kalıcı olur.

Kastrasyona dirençli prostat kanseri (CRPC), androjen düşürme tedavisine rağmen hastalığın ilerlemesi ile tanımlanır. Bu durumda serum prostat spesifik antijen (PSA) seviyelerinde sürekli bir artış, önceden var olan hastalığın ilerlemesi ve/veya yeni metastazların oluşması gözlemlenir.

Prostat kanseri ve tedavisi cinsel isteğini etkileyebilir. Prostat kanseri için hormon tedavisi cinsel dürtüyü düşürür. Bunun nedeni, bazı hormon tedavisi türlerinin testosteron seviyesini düşürmesidir. Hormon tedavisi durdurulduktan sonra cinsel istek artabilir, ancak bu birkaç ay sürebilir.

Hormon tedavisi çalışma yeteneğini etkilemez. Bu tedaviyi alan hastalar iş yaşamlarına devam edebilirler.

Prostat kanseri için hormon tedavisi kilo alımına neden olabilir. ideal kiloyu koruyabilmek için mutlaka bir diyetisyenden yardım almak gerekir.

Hormon reseptörü testleri, kanser hücrelerinin içindeki veya üzerindeki belirli proteinlerin (hormon reseptörleri olarak adlandırılır) miktarını ölçer. Vücutta doğal olarak üretilen hormonlar (östrojen ve progesteron gibi) kanser hücrelerindeki bu proteinlere bağlanarak büyümelerine yardımcı olabilir.

Test pozitifse, hormon muhtemelen kanser hücrelerinin büyümesine yardımcı oluyordur. Bu durumda hormon tedavisi yardımcı olabilir. Test negatifse, hormon kanser hücrelerinin büyümesini etkilemez. Bunun yerine diğer kanser tedavileri kullanır.

Tümörü izlemek için test ve görüntüleme yöntemleri kullanılır. Prostat kanseri olan erkeklere, hormonlarını ölçmek için prostat spesifik antijen (PSA) testleri adı verilen düzenli kan testleri yapılır. Bazı durumlarda prostat kanserini izlemek için prostat MR’da kullanır.

Göğüs kanseri için hastalara tanısal mamogramlar, meme ultrasonları veya gerektiğinde meme MRG'leri ve ayrıca laboratuvar testleri verilir. Hem prostat hem de meme kanserleri için tedavinin ne kadar iyi çalıştığını belirlemek için kandaki hormon seviyeleri izlenir. Tedavi sırasında kandaki hormon seviyeleri yükselirse veya tümör büyümeye devam ederse, ilgili uzman hekimler hormon tedavisinin işe yaramadığını anlayacaktır.

Hormon tedavisi kanser hastalarına birçok farklı şekilde verilebilir.

-Oral: Hormon tedavisi yutulabilen haplar ile verilir

-Enjeksiyon: Hormon tedavisi, kol, uyluk veya kalçadaki bir kastan veya koldan ya da bacak veya karnın yağlı kısmındaki derinin hemen altından yapılan atış ile verilir

-Ameliyat: Hormon üreten organların ameliyat ile çıkarılmasıdır. Bu ameliyatta kadınlarda yumurtalıklar, erkeklerde testisler çıkarılır.

Hormon tedavisi vücudun hormon üretme yeteneğini engellediği veya hormonların nasıl davrandığına müdahale ettiği için istenmeyen yan etkilere neden olabilir. Ortaya çıkan yan etkiler, alınan hormon tedavisinin türüne ve vücudun buna nasıl tepki verdiğine bağlı olarak gelişir. Her hasta aynı tedaviye farklı tepkiler verebilir, bu sebeple herkeste aynı yan etkiler görülmez. Cinsiyete bağlı olarak bazı yan etkiler de farklılık gösterebilir.

1-Prostat kanseri için hormon tedavisi alan erkeklerde görülebilen bazı yaygın yan etkiler şunlardır:

-Sıcak basmaları

-Cinsel isteksizlik ve cinsel işlev kaybı

-Kemiklerde zayıflama

-İshal

-Mide bulantısı

-Genişlemiş ve hassas göğüsler

-Yorgunluk

2-Meme kanseri için hormon tedavisi alan kadınlarda görülebilen bazı yaygın yan etkiler şunlardır:

-Sıcak basması

-Vajinal kuruluk

-Menopoza girmeyenlerde regl dönemlerinde değişiklikler

-Cinsel isteksizlik

-Mide bulantısı

-Ruh hali değişiklikleri

-Yorgunluk

3-Rahim kanseri için hormon tedavisi alan kadınlarda görülebilen bazı yaygın yan etkiler şunlardır:

-Su tutma

-Kilo alımı (su tutma nedeniyle)

-Meme rahatsızlığı

-Yorgunluk

-Hasta hissetmek

-Cinsel istek kaybı

Hormon tedavisi cerrahi, kemoterapi ve radyoterapi gibi diğer kanser tedavileriyle birlikte kullanılabilir. Diğer kanser tedavileriyle birlikte kullanıldığında hormon tedavisi şu etkilerde bulunur:

- Ameliyattan veya radyasyon tedavisinden önce bir tümörü küçültmek için kullanılır. Buna neoadjuvan tedavi denir.

-Ana tedaviden sonra kanserin geri gelme riskini azaltır. Buna adjuvan tedavi denir.

-Geri dönen veya vücudun diğer bölgelerine yayılan kanser hücrelerini yok eder.

Hormon tedavisi genellikle diğer tedavilerle birlikte verilir. Zamanlama, diğer faktörlerin yanı sıra tümörün evresine ve konumuna bağlı olarak değişir.

Hormon tedavisi, büyümek için hormon kullanan prostat, meme, rahim ve nöroendokrin kanserlerini tedavi etmek için kullanılır. Hormon tedavisi en sık diğer kanser tedavileriyle birlikte kullanılır.

İhtiyaç olan tedavi türleri, kanserin türüne, yayılıp yayılmadığına ve ne kadar uzağa yayıldığına, büyümek için hormonları kullanıp kullanmadığına ve başka sağlık sorunlarının olup olmamasına bağlı olmaktadır.

Kanserde hormon tedavisi, vücudun hormon üretme yeteneğini engelleyenler ve hormonların vücutta nasıl davrandığına müdahale edenler olmak üzere iki geniş gruba ayrılır.