Yumurtalık kanserinin erken tanısı diğer tüm kanserlerde olduğu gibi çok önemlidir. Erken tanı için kadınların yıllık rutin jinekolojik kontrollerini aksatmamaları önerilir.

Jinekoloji muayenede ele gelen kitle ya da ultrason esnasında yumurtalıklarda görülen kitleler kansere erken müdahale etme şansı verir.

Yumurtalıklardaki her kist kanser anlamına gelmez. Özellikle üreme çağındaki kadınlarda görülen kistlerin çoğu basit ve zararsız kistlerdir.

Zamanla kendi kendine kaybolan bu kistler kanser riski taşımaz. Bu nedenle uzman doktor tarafından ultrasonda izlenen kistlerin zararlı mı yoksa vücut için herhangi bir olumsuzluk içermeyen özellikte mi olduğu tespit edilmektedir.

Bunun yanında menopozdaki kadınlarda ve adet görme öncesi genç kızlardaki her türlü kist, tümör riskine açıktır. Bu açıdan mutlaka değerlendirilmelidir.

Tümör özelliği bulunan yumurtalık kisti ve kitlelerinin ileri safhalarında, kanda tümör belirteçlerine bakılır. Bazı tümör belirteçleri (özellikle CA 125) bazı over tümörü tiplerinde yüksek bulunur.

Ancak, CA125 ve diğer tümör belirteçlerinin yüksekliği her zaman kitlenin kanser olduğunu göstermeyeceği gibi tümör belirteçlerinin düşük olması da kanseri ekarte etmez.

Tümör belirteçleri dışında doppler ultrasonografi de kan akım değişikliklerini göstererek iyi huylu ve kötü huylu tümör ayırımında yardımcı olabilir. Tüm bu yöntemler yardımcı yöntemlerdir. Hiç biri kesin tanı koymak için yeterli değildir.

Tümöral olduğu düşünülen (ister iyi huylu ister kötü huylu olsun) kist ve kitleler ile ayırım yapılamayan olgularda cerrahi yapmak ve ameliyat sırasında patolojik örnek biyopsi almak kesin tanı konulmasını sağlar.

Kist varlığında tümör belirteçleri ve doppler incelemeleri normal ise ultrason ve muayene ile tümoral olduğunu düşündüren hiç bir bulgu yoksa ve kist 8 cm’den küçük ise bir süre takip edilebilir. Takip sırasında küçülme veya kaybolma olmuyorsa ameliyat yapılması tercih edilir.

Yumurtalık kanserinin tipik belirtileri, karın ağrısı, şişkinlik, karında ele gelen kitle, karın altında pelvik bölgede basınç hissi, adet düzensizlikleri, anormal kanama, tüylenme, saç dökülmesi, çevredeki organlara bası yapmasına bağlı olarak idrar ve bağırsak şikayetleridir.

Genel olarak görülen yumurtalık kanseri belirtileri şunları içerir:

• Kabızlık gibi tuvalet alışkanlıklarında değişiklik
• Sık sık idrara çıkma ihtiyacı
• Pelvik bölgede ağrı veya basınç hissi
• Karın ve sırt ağrısı
• Şişkinlik ve gaz sıkışması
• Çok çabuk doyma hissi ve iştahsızlık
• Beklenmedik kilo kayıpları
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Sürekli yorgun hissetme
• Adet dönemleri dışında vajinal kanama
• Bulantı

Yumurtalık kanserinin kesin bir nedeni olmamakla birlikte genetik, çevresel ve hormonal faktörler yumurtalık kanserleri nedenleridir.

Yumurtalık kanseri nedenleri şu şekilde listelenebilir:

• Ailesinde meme ya da yumurtalık kanseri olanlarda risk artar.
• Son yıllarda bazı genlerdeki değişiklikler yumurtalık kanseri riskinin armasına neden olmuştur.
• Yumurtlamayı artırıcı ilaç kullananlarda over kanseri riski artar.
• Doğum kontrol hapı kullanımı yumurtalık kanseri riskini azaltır.
• Yumurtalık kanseri riski hiç gebe kalmamışlarda daha yüksektir. Doğum yapanlarda risk azalır.

Yumurtalık kanseri tedavisinde hangi evrede teşhis edildiği çok önemlidir. Kanserin yumurtalığınızdan etrafına ve çevre organlara sıçrayıp sıçramadığını bilmek gerekir.

Yumurtalık kanserlerinde evreleme kanserin yayılım derecesine bağlı olarak belirlenir.

Evre 1: Kanser bir ya da her iki yumurtalıktadır ama sadece yumurtalık içinde kalmıştır.

Evre 1a: Kanser bir yumurtalıkta ve yumurtalık içinde sınırlıdır.

Evre 1b: Kanser her iki yumurtalıktadır, ancak hala yumurtalıklar içinde sınırlıdır.

Evre 1c: Kanser bir ya da iki yumurtalıktadır, ama yumurtalık sınırı dışına da çıkmıştır. Yumurtalık üstündeki bir tümöral kist patlamıştır, ya da karın içindeki sıvıda kanser hücreleri bulunmuştur.

Evre 2: Kanser pelvis denilen ve leğen kemiklerince çevrilen bölgedeki diğer organlara sıçramıştır.

Evre 2a: Kanser rahme, tüplere ya da her ikisine birden yayılmıştır.

Evre 2b: Kanser mesane ya da kalın bağırsağa yayılmıştır.

Evre 2c: Kanser 2a ve 2b deki yayılımların herhangi birisini yapmıştır. Ayrıca kanser yumurtalık sınırı dışına da çıkmıştır, yumurtalık üstündeki bir tümöral kist patlamıştır, ya da karın içindeki sıvıda kanser hücreleri bulunmuştur.

Evre 3: Kanser karın içine yayılmıştır ya da lenf bezlerini tutmuştur.

Evre 3a: Kanser hücreleri karın içine yayılmıştır ancak sadece mikroskopta görülebilecek kadar küçük odaklar halindedir.

Evre 3b: Kanser hücreleri karın içine yayılmıştır ama büyüklükleri 2 santimetreden küçüktür.

Evre 3c: Kanser hücreleri karın içine yayılmıştır ve 2 santimetreden büyüktür ya da lenf bezlerine de sıçramıştır, ya da bu iki şart birden mevcuttur.

Evre 4: Kanser karaciğer, akciğer ya da diğer uzak organlara da sıçramıştır.

Yumurtalık kanseri, yumurtalıkların ana yapısını oluşturan epitel hücrelerde ya da embriyonik döneme ait hücrelerde meydana gelen kontrolsüz bölünme ve çoğalma sonucunda ortaya çıkan kanser tipidir.

Genellikle menopoz sonrasında görülen yumurtalık kanserlerinin yüzde 80’i epitelyum dokuda oluşur. 20 yaşın altında görülen yumurtalık kanserlerinin yüzde 60’ında ise embriyonik tümörler görülmektedir.

Sigara, alkol ve kafeinin yoğun tüketilmesi gerek yumurta sayısını, gerekse yumurta kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. AMH değeri düşük çıkan hastaların bu nedenle kesinlikle sigara, alkol, kafein ve stresten uzak durması önerilmektedir.

Yumurta rezervini artırmasa da yumurta kalitesini destekleyen ve hücre yaşlanmasını geciktiren çeşitli ilaçlar önerilebilmektedir. DHEA, folik asit, A ve E vitamini, Koenzim Q10 gibi destek tedavileri hekim kontrolünde yapılan tedavilere ek olarak önerilebilmektedir.

Yumurta rezervini yükseltmek için evde uygulanabilecek ya da aktarlardan alınabilecek herhangi bir karışım kesinlikle yoktur. AMH düşüklüğü yaşayan hastalar kontrollerini yapan doktorlarına danışmadan bu tür ürünler kullanmamalıdır.

Kadınlar belli sayıda yumurta ile doğdukları ve bu sayı yıllar içinde azaldığı için erken menopoz da tıpkı yumurta rezervi gibi engellenemez sorunlar arasında yer almaktadır.

PPR tedavisinin henüz güncel uygulamalarda çok fazla geçerliliği bulunmamaktadır. Ancak bu konuda çok fazla çare olmadığı için alternatif yöntemler arasında kullanılmaktadır.

Aslında PRP yöntemi ortopedi ve plastik cerrahide uzun yıllardır kullanılan bir yöntemdir ancak ne yazık ki üreme fizyolojisindeki etkileri henüz tam olarak aydınlatılmış ve faydası tam olarak gösterilmiş bir yöntem değildir.

Yumurta rezervini yükseltecek hiçbir tedavi yöntemi günümüzdeki uygulamalarda maalesef yoktur. Fakat bazı şeylerin yumurta rezervinin düşmesini hızlandırdığı bilinmektedir.

Sigara kullanımı, stres, alkol kullanımı, fazla kafein tüketimi, fast food, paketli gıdalar ve doymuş yağ asitlerinden zengin beslenme gibi bozuk bir beslenme şeklinin benimsenmesi gibi alışkanlıklar yumurta rezervi düşüşünü hızlandırmaktadır.

Yumurta rezervini yükseltecek herhangi bir yöntem olmasa da bu yaşam tarzı değişikliklerinden uzak durarak düşüş hızının yavaşlaması sağlanabilmektedir. Ancak bir kadın yumurta rezervinin düşük olduğunu biliyorsa ve yakın bir dönemde gebe kalma planı yoksa kendisine yumurta dondurma işlemiyle önlem alabileceği anlatılmalıdır.

Ancak unutulmamalıdır ki yumurta rezervi düşük olan kadınlar kendiliğinden de hamile kalabilmektedir. Ancak vakit kaybetmemek adına uygun tedavi protokolleri ile süreci hızlandırmak gerekebilmektedir.

Bu hastalara doğru bilgilendirme ile zamanın önemi vurgulanmalıdır. Yumurta dondurma işleminin başarısı yumurta rezervi iyice azalmadan önce daha yüksektir.

AMH testi kandan bakılmaktadır. Bunun için adet olmaya gerek yoktur, menstrual siklusun herhangi bir gününde yapılabilir.

Gebelik planı olan hastalarda AMH değeri düşük çıkarsa gebe kalmayı ertelememesi öncelikli öneridir. Ancak gebelik planı henüz olmayan ya da bekar olan hastalar içinse yumurta dondurma adı verilen bir işlem olan ve yumurtaların dondurulup ileride kullanılmak üzere saklandığı yöntem bu kişiler için faydalı olacaktır.

Kısırlık ya da erken menopoz endişesi ile başvuran hastalarda E2, FSH ve AMH testleri uygulanabilmektedir. Kadınlarda genel olarak kabul edilmiş referans değerleri 1,5-4 ng/ml’dır. 4’ün (ng/ml) üzerinde olması yüksek olarak kabul edilmektedir. 1.1’in (ng/ml) altında olması da düşük olarak kabul edilmektedir.

AMH değerinin düşük olmasının pek çok sebebi bulunmaktadır. En önemli sebebi genetik yatkınlıktır. Annesinde teyzesinde, kız kardeşinde ve yakın akrabalarında erken menopoz öyküsü olan kişiler dikkatli olmalıdır.

Yumurtalıklarından herhangi bir sebepten dolayı ameliyat olan kişilerde de yine AMH değeri düşüklüğü riski artmaktadır.

Aynı zamanda turner sendromu gibi bazı genetik hastalıkların varlığında da AMH değerinin düşüklüğünü görebilmekteyiz.

“Kadınlarda yumurta rezervi kaç olmalıdır?” sorusu sıklıkla sorulmaktadır. AMH değeri genelde 1.5 ila 4 ng/ml arası normal kabul edilmektedir. AMH, 1 ng/ml ve altında ki değerler ise düşük rezervi gösterir. Gebelik planlayan kadınlar için yumurta dondurma işlemi bir alternatif olabilmektedir.

Özellikle 35 yaşın altındaki kadınlarda AMH düşüklüğü erken menopoz belirtisi olabilmektedir. 4 ve üzerinde AMH değerine genellikle polikistik over sendromu olan hastalarda rastlanmaktadır. 1.1 ng/ml’ın altı ise düşük over rezervini göstermektedir.

Kadınlarda AMH (Antimülleryen Hormon), anne karnındayken başlayarak menopoza kadar salgılanmaya devam eden bir hormondur. Bu hormon menopoz döneminde de azalarak salgılanmaya devam etmektedir.

AMH (Antimülleryen Hormon) testi ise kadınlarda yumurta rezervini gösteren, uygulanan en kolay, kandan bakılan bir hormon testidir. Bu testin en önemli özelliği adetin herhangi bir gününde, açlığa bakmadan herhangi bir zamanda yapılabilir olmasıdır.

Kadınlarda yumurta rezervi azaldıkça kandaki miktarı da eşit oranda düşmektedir. Dolayısıyla AMH testi genellikle tüp bebek tedavilerinde kadın yumurta rezervi ve kalitesinin değerlendirilmesi için kullanılmaktadır.

Yılancık hastalığı için Dermatoloji bölümü doktorlarından randevu alabilirsiniz.

Yılancık hastalığı için antibiyotikler, ağrı kesici veya ateş düşürücüler, sıcaklık olan bölgeye soğuk kompres yapılması gibi yöntemler hastalığın iyileşmesini sağlayabilir. Bununla birlikte yeterli düzeyde sıvı alımı ve dinlenmek de tedavi yöntemleri arasında sayılabilir.

Yılancık hastalığı doğrudan temas yoluyla bulaşabilen bir hastalıktır. Cilt teması bunun en başlıca örneğidir.

A grubu streptokok bakterisinin neden olduğu yılancık hastalığı, bulaşıcı bir cilt enfeksiyonudur.

Yılancık hastalığı tedavisinde amaç bakterinin ortaya çıkardığı semptomları hafifletmektir. Bunun için öncelikle antibiyotiklere başvurulur. Durum şiddetliyse antibiyotikler hastanede damar yoluyla verilebilir.

Yılancık hastalığının ağrı, ateş veya şişlik gibi semptomları söz konusuysa ağrı kesici ve ateş düşürücü ilaçlara da başvurulabilir.

Yılancık Hastalığı tedavisinde uygulanan yöntemler şöyledir:

• Antibiyotik tedavisi
• Ağrı kesi ve ateş düşürücüler
• Yeterli sıvı tüketimi
• Dinlenme
• Yaralara pansuman yapılması
• Isı artışı olan bölgelere soğuk kompres

Yılancık hastalığının teşhisi için ciltte kızarıklık, kabarıklık ve döküntü gibi gözle görülür belirtiler doktor tarafından incelenir.

Belirtilerinin incelenmesi sonrasında kan tahlili istenerek bakteriyel enfeksiyon ve yüksek düzeyde C-reaktif proteinin varlığı aranır.

Yılancık hastalığı teşhisi için şu yollara başvurulur;

• Belirtilerin incelenmesi ve hasta öyküsü
• Kan tahlili
• Kan tahlilinde enfeksiyon, iltihap veya C-reaktif protein varlığı tespiti
• Kültür testleri
• Ultrason veya bilgisayarlı tomografi

Yılancık hastalığında görülen tipik belirtiler ciltte kabarıklık, kızarıklık ve deri döküntüleridir. Enfeksiyon yayılırsa kızarıklıklar artabilir, şişlikler oluşabilir ve ağrı meydana gelebilir.

Belirtilerin arttığı senaryoda doktora başvurmak gerekir.

Yılancık hastalığı belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

• Ciltte kabarıklık, kızarıklık ve deri döküntüleri
• Enfeksiyon yayılırsa şişlik ve ağrı
• Ateş ve titreme
• Baş ağrısı
• Yorgunluk
• Kusma
• Lenfanjit

Ciltte kabarıklık, kızarıklık ve deri döküntüleri​

A grubu streptokok virüsü derinin içinde girdiğinde birtakım etkilere neden olur. Bunların başında ciltte oluşan kabarıklık, kızarıklık ve deri döküntüleri yer alır.

Enfeksiyon yayılırsa şişlik ve ağrı​

Enfeksiyonun ciltte yayıldığı durumlarda deride şişlik ve bununla birlikte ağrı meydana gelebilir. Bu belirtileri deri döküntüleri ve kabarıklığı takiben ortaya çıkabilir.

Ateş ve titreme​

Yılancık hastalığı ciltte ve vücutta ısı artışına yol açarak ateşin yükselmesine yol açabilir. Bununla birlikte titreme görülme ihtimali de söz konusudur.

Baş ağrısı​

Enfeksiyon kaynaklı yılancık hastalığı belirtilerinden biri de baş ağrısıdır.

Yorgunluk ve halsizlik​

Yine enfeksiyonla ilişkili olabilecek yılancık hastalığı belirtilerinde biri yorgunluktur. Ciltteki belirtilerin ortaya çıkmasıyla birlikte kişi kendini yorgun hissedebilir ve enerjisi düşebilir.

Kusma​

Yılancık hastalığına yakalanan çocuk veya yetişkinlerde kusma da ortaya çıkabilir ancak diğer belirtiler kadar yaygın değildir.

Lenfanjit​

Yılancık hastalığı lenfatik sistemleri de etkileme potansiyeline sahip olduğu için, lenf kanallarının iltihaplanması olarak tanımlanan lenfanjit de yılancık hastalığının belirtilerinden biridir. Lenfanjitte etkilenen cilt bölgelerinde kırmızı çizgiler görülebilir.

Yılancık hastalığı, cilt ve deri altı dokuların yoğun ödemli lokal iltihaplandığı akut ateşli bir hastalıktır ve nedeni A grubu streptokok bakterileridir.

Bu bakterilerin cilde sızmasıyla meydana gelen yılancık hastalığı hem çocuklar hem de yetişkinlerde görülebilir.

A grubu streptokok bakterisi dışında yılancık hastalığına yakalanma riskinin arttığı durumlar da söz konusudur.

Yılancık hastalığı şu faktörlere bağlı olarak da ortaya çıkabilir:

• Venöz hastalıklar (egzama)
• Obezite
• Diyabet
• Gebelik
• Alkol bağımlılığı
• Cerrahi yaralanmalar
• Radyoterapi yan etkileri