Tıbbi adı erizipel olan yılancık hastalığı, ciltte kabarıklık, döküntü ve kızarıklığa yol açan, A grubu Streptococcus bakterisinin neden olduğu bulaşıcı bir deri enfeksiyonudur. Ateş, titreme, baş ağrısı ve kusma gibi belirtiler de gösterebilir.

Yılancık hastalığı genellikle derinin üst dermiş tabakasını etkiler. Bununla birlikte yüzeysel lenfatik damarlarda da meydana geldiği görülürken cildin herhangi bir bölgesinde de ortaya çıkabilir.

Yılancık hastalığının karakteristik belirtisi ciltte meydana gelen kabarıklık, döküntü ve kızarıklıklardır. Bunların yanı sıra ateş, titreme, baş ağrısı ve kusma görüldüğü de olabilir.

Yılancık hastalığı, yaygın ve bulaşıcı bir deri enfeksiyonu olduğu için tedavi edilmezse ciddileşip ciltte hasar bırakabilir.

Bebeğin doğum tartısı, günü, doğum haftası, kan uyuşmazlığı gibi ek risk faktörleri değerlendirilerek Amerikan Pediatri Akademisi tarafından yayınlanan çizelgeler ile yatış kararı verilir.

Sarılık, alyuvarların aşırı yıkımı sonucu artmış bilirubin üretimi olduğunda ve kandaki bilirubin yoğunluğu çok yüksek düzeylere ulaştığında tehlikeli olur. Patolojik sarılık olarak adlandırılan bu durumun en önemli nedeni kan grubu uyuşmazlığıdır.

Bilirubin kan dolaşımında karaciğere gider. Karaciğer bilirubinin şeklini değiştirir, böylece kaka yoluyla vücuttan atılabilir. Ancak kanda çok fazla bilirubin varsa veya karaciğer ondan kurtulamazsa, fazla bilirubin sarılığa neden olur.

Bebeğin beslenmesi ile bilirubinin vücuttan atılımı hızlanır. Sarılık olmuş yeni doğan bebekler günde 8 ile 12 kez aralığında mutlaka emzirilmelidir. Bu nedenle anne sütünün yeterli miktarda olması çok önemlidir.

Bebekte sarılık şiddetli derecedeyse, tiz bir sesle ağlama görülebilir. Bebeğin nörolojik olarak etkilenme derecesine göre emme aktivitesinde azalma ve zor uyandırılma beklenen bulgular arasındadır. Orta düzeyde sarılıklarda bebek ağlar ve anneyi aktif emmesi beklenir.

Bebeklerde doğum sonrası ilk 7 ila 10 günde fizyolojik denen normal sınırlarda (doğum ağırlığının %7-10u kadar) tartı kaybı beklenir. Bebeğin beslenmesi optimal düzeydeyse sarılık sebebiyle kilo kaybı olması beklenmez.

Bebeklerde sarılığın geçmesi veya önlemek için annelerin mutlaka protein ağırlıklı beslenmesi ve günde 3 litre su tüketmesi gerekir. Bunun yanında mevsim sebzelerinin tüketilmesi ve balık (derin su balığı olmamak kaydıyla) tüketiminin de haftada en az bir kere olması gerekir.

Bilirubin ölçümü yapan cihazlar, kan bilirubin düzeyi ve ciltteki sarı rengin gerilemesi ile (bunun için parmağımız ile bebeğin cildine hafif baskı yaptığımızda oluşan renk, sarı yerine beyaz renk alır) anlaşılır.

Çoğu zaman kan bilirubin düzeyi, yenidoğan bebeğin vücudunda baştan başlayarak bacaklara doğru yayılmasıyla paralellik gösterir. 2 mg/dl civarında göz beyazında sarılık görülürken, 5 ile 8 mg/dl arasında baş ve boyun bölgesinde sararma meydana gelir. 8 ile 10 mg/dl arasında ise, vücudun üst kısmında sararma görülür.

10 ile 13 mg/dl arasında ise vücudun alt kısmında bulunan sararmalar ortaya çıkar. 13 ile 16 mg/dl arasında da kol ve bacaklarda yer yer sarılıklar görülür. 20 mg/dl değerlerde ise, eller ve ayaklarda sarılık görülür.

Mavi-yeşil spektrumda özel bir ışık kaynağı olan fototerapi cihazı altına bebek yerleştirilerek bilirubinin idrar ve dışkı yoluyla vücuttan atılmasını sağlar. Fototerapi bebeğe herhangi bir şekilde zarar vermez.

Bebeğin gözleri, ışıktan zarar görmemesi için kapatılır. Bazen yan etki olarak ciltte kırmızı döküntüler, bronzlaşma veya sık ve sulu dışkılamaya neden olabilir. Aralıklarla bebeğin kanı alınarak bilirubin düzeyinin güvenli sınıra düşüp düşmediği kontrol edilir.

Genellikle fototerapi sonrası bilirubin düzeyi bir miktar artar. Bu nedenle -taburculuk sonrası tekrar yükselmesi söz konusu olabileceğinden bebek 7-10 güne kadar takip edilir. Nadiren kan uyuşmazlıklarında bu süre iki haftaya kadar uzayabilir.

Fizyolojik sarılık doğumdan sonra 2.-4. günlerinde başlar ve genellikle herhangi bir tedaviye gerek kalmadan 7-10 günde kendiliğinden düzelir. Anne karnındaki bebeğin kanındaki bilirubin maddesi fetusa zarar vermez çünkü plasenta aracılığı ile annenin kanına geçer, karaciğerinde işlenerek vücuttan atılır.

Ancak bazen yüksek durumlarda tedavi gerekebilir. Tedavi kararı bebekteki risk faktörleri ile birlikte Amerikan Pediatri Akademisinin yayınlamış olduğu sarılık çizelgeleriyle belirlenir.

Yenidoğan bebeklerde görülen sarılık için genellikle tedavi uygulanmaz. Bebeğin karaciğeri geliştikçe bu sarılık kendi kendine geçer. İyileşme zamanı bir ya da iki hafta devam edebilir.

Bu süreçte bebeği sık sık emzirmek dışkılamayı tetikleyeceği için bilirubinin vücuttan daha hızlı atmasını sağlar.

Ancak kendi kendine geçmeyen ve bebeğin bilirubin seviyesinin yüksek olduğu ya da yükselmeye devam ettiği durumlarda aşağıdaki tedavi yöntemleri kullanılır:

- Işık tedavisi (fototerapi): Bebeğin mavi-yeşil spektrumda ışık yayan özel bir lambanın altına yerleştirilerek bilirubin düzeylerinde düşme amaçlanır. Işık, bilirubin moleküllerinin şeklini ve yapısını, hem idrarda hem de dışkıda salınılabilecek şekilde değiştirir. Tedavi sırasında koruyucu göz yamaları kullanır.

- İntravenöz immünglobulin: Yüksek bilirubin seviyelerinin düşürülmesi için bazı durumlarda birtakım ilaç uygulamaları tercih edilebilir. Tedavide kullanılan farmakolojik ajanlar vücuttaki bilirubinin atılımını hızlandırmaya ve bilirubin üretimini azaltmaya yardımcı olarak etki gösterir.

-Kan değişimi: Nadiren, şiddetli sarılık diğer tedavilere cevap vermediğinde kan transfüzyonu gerekebilir. Bu, küçük miktarlarda kanı tekrar tekrar çekmeyi ve bunu donör kanla değiştirmeyi, böylece yeni doğan yoğun bakım ünitesinde gerçekleştirilen bir prosedür olan bilirubin ve maternal antikorları seyreltilmesi amaçlanır.

Yenidoğan sarılığının tanısı, uzman hekim tarafından yapılan muayenede sarılık düzeyinin belirlenmesi için cilt renginin değerlendirilmesi ile başlamaktadır.

Ancak bu subjektif bir değerlendirme olurken tam tanı; bilirubin değerlerinin bilirubin ölçerler ile ölçülüp gerekli vakalarda kanda bilirubin düzeyi tayini yapılarak konulur.

Bebek sarılığının en yaygın ve belirgin semptomu, ciltte ve gözlerin beyaz kısmında sararmadır. Bu durum yaygın olarak doğumdan 2-4 gün sonra ortaya çıkar ve zamanla sarılık artabilir. Yeni doğmuş bebeğin sarılığını kontrol etmek için göğüs bölgesine hafifçe bastırarak baskı yapıldığı yerde sarı renk görülüp görülmediği incelenebilir.

Sarılık, bebeğin kanında çok fazla bilirubin olduğunda meydana gelmektedir. Bilirubin, vücudun eski kırmızı kan hücrelerini parçalamasıyla ortaya çıkan bir kimyasaldır. Normalde karaciğer bilirubini kandan filtrelemektedir.

Ancak bebeklerin karaciğeri bilirubinden kurtulacak kadar gelişmemişse bu durum birikmeye yol açar. Biriken bilirubin bebeğin cildinin sarı renkte görünmesine neden olur.

Bunun dışında yenidoğan sarılığının nedenleri arasında aşağıdaki etkenler sayılabilir:

• İç kanama (hemoraji)
• Bebeğinizin kanında bir enfeksiyon (sepsis)
• Diğer viral veya bakteriyel enfeksiyonlar
• Annenin kanı ve bebeğin kanı arasındaki uyumsuzluk
• Karaciğer bozukluğu
• Bazı enzim eksiklikleri

Sarılık bilirubin adı verilen, cilde sarı rengi veren bir maddenin kandaki seviyesinin yükselmesi ve deride birikmesi sonucu oluşur. Zamanında doğan yenidoğan bebeklerin yüzde 60'ında; erken doğan bebeklerin ise yüzde 80'inde yenidoğan sarılığı görülür.

Yemek borusu kanseri ameliyatı sonrasında hastaların tükettikleri besinlere dikkat etmesi gerekmektedir. Anti inflammatuar besinler tüketip şekerden uzak dururken kaliteli uyku, egzersiz ve düzenli sağlık kontrolleri ihmal edilmemelidir.

Yemek borusu kanseri sonrasında asitli içeceklerden uzak durulmalıdır. Hastaların hayat boyu mide koruyucu ilaç kullanmaları gerekmektedir.

Ameliyat sonrası yiyecekler doğrudan mideye girdiği için emilimde yaşanan sorunlar nedeniyle hastalarda %10 kilo kaybı, bazen gıda çeşidine göre ani ishaller yaşanmaktadır.

Sorun yaşamamak için bal pekmez, şerbetli tatlılar gibi gıdalardan uzak durmalıdır. Az az ve sık sık yemek gerekmektedir. Hastalarda genellikle yiyecek kısıtlamasına değil miktar kısıtlamasına gidilmektedir.

Yemek borusu kanserinin bitkisel tedavisi bulunmamaktadır. Ancak sebzeden ağırlıklı beslenmek çok önemlidir ve antiinflammatuar bitkiler olan soğan sarımsak, zerdeçal gibi yiyecekleri tüketilmesi kanserle mücadelede destek sağlayabilmektedir.

Şekerden ağırlıklı pekmez, bal, şekerli hoşaf, şerbeti tatlılar gibi yiyeceklerden uzak durulması gerekmektedir. Bunun yerine protein ve sebze ağırlıklı besinlerin tüketilmesi önemlidir.

Kanser insanların aklında ölümü çağrıştırmaktadır. Yemek borusu kanserinin 1. Evre, 2. Evre ve ameliyat edilebilen bir kısım 3. Evre hastalarının önemli bir bölümü hastalıktan kurtulma şansına sahiptir. Ancak yemek borusu kanseri belirti vermeden ilerleyen bir hastalıktır. Belirtiler belirgin şekilde ancak 4. evrede ortaya çıkmaktadır.

Her hastalık kişiye özel şartlar taşımaktadır. Tümörün tipi, tümörün evresi ve bulunduğu bölgenin yanında hastanın yaşı, eşlik eden rahatsızlıkların olup olmaması gibi çok sayıda kritere göre yaşam süresi değişmektedir.

Kanser insanların aklında ölümü çağrıştırmaktadır. Yemek borusu kanserinin 1. Evre, 2. Evre ve ameliyat edilebilen bir kısım 3. Evre hastalarının önemli bir bölümü hastalıktan kurtulma şansına sahiptir. Ancak yemek borusu kanseri belirti vermeden ilerleyen bir hastalıktır. Belirtiler belirgin şekilde ancak 4. evrede ortaya çıkmaktadır.

Her hastalık kişiye özel şartlar taşımaktadır. Tümörün tipi, tümörün evresi ve bulunduğu bölgenin yanında hastanın yaşı, eşlik eden rahatsızlıkların olup olmaması gibi çok sayıda kritere göre yaşam süresi değişmektedir.

Bunlardan bağımsız olarak yapılan araştırmalarda yemek borusu kanserinde 5 yıllık sağ kalım oranları şu şekildedir;

Evre 1 yemek borusu kanseri: %80-90

Evre 2 yemek borusu kanseri: %50-60

Evre 3 yemek borusu kanseri: %30-40

Evre 4 yemek borusu kanseri: % 5

Hastalık ilk 2-3 yıl geri gelmezse genellikle bir daha tekrarlamaz. Bu yüzden tedaviden sonraki ilk 2-3 yıl çok önemlidir.

Yemek borusu kanseri ameliyatı vücudun en önemli ameliyatlarından biridir. En önemli riski yemek borusu ile mide veya yeni yemek borusu olan bağırsak arasındaki birleşme bölgesinde kaçak olmasıdır. Yemek borusu kanseri ameliyatlarında ses kısıklığı riski de bulunmaktadır.

Ancak bu risk %10’dan azdır ve ses kısıklığı genellikle geçicidir. Uzun süreli ses kısıklıklarında küçük bir işlemle ses kısıklığı giderilebilmektedir. Büyük bir ameliyatın sonucu olarak zatürre, kalpte ritim bozuklukları ve lenf kaçakları görülebilir.

Yemek Borusu Hastalıkları Merkezi’nde yemek borusu kanseri ameliyatlarının büyük bir çoğunluğu (%80-90) kapalı olarak yapılmaktadır. Dünya genelinde kapalı yemek borusu kanseri ameliyatları göğüs bölgesine 6, karın bölgesine açılan 4 delikten gerçekleştirilmektedir.

Kapalı yemek borusu kanseri ameliyatı karın bölgesine açılan 3 delikten, göğse ise açılan tek delikten yapılabilmektedir.

Ameliyatın karın bölümü 45 dakika-1 saat, göğüs bölümü 1-1,5 saat sürmektedir. Kapalı yemek borusu kanseri ameliyatı kanama miktarı, ameliyat süresi ve travmayı da azaltarak gelişebilecek komplikasyonları azaltmaktadır.