Toksoplazma pozitif çıkanlar için tedavi yöntemleri uygulanmalıdır. Toksoplazma aşısı bulunmamakla birlikte sadece ilaç tedavisi vardır. Toxoplasma enfeksiyonunun tedavisi, genellikle hastanın bağışıklık durumuna, yaşına ve enfeksiyonun ciddiyetine bağlı olarak değişebilir.

İlaç tedavisi​

• Primetamin: Toxoplasma enfeksiyonunun tedavisinde sıklıkla kullanılan bir ilaçtır. Parazitin büyümesini engeller ve çoğalmasını durdurur. Genelde sulfadiazine isimli antibiyotikle birlikte kullanılır.
• Sulfadiazine: Toxoplasma enfeksiyon tedavisinde kullanılan bir antibiyotiktir. Primetamin ilacıyla birlikte kullanılırsa daha etkili olur.

Tedavi sırasında alınması gereken önlemler​

• İlaçları düzenli olarak ve doktorunuzun belirttiği şekilde almak önemlidir.
• Yan etkileri bildirmek ve doktor tavsiyelerine uygun olarak tedaviyi sürdürmek gerekir.
• Gıda güvenliği konusunda dikkatli olunmalıdır, çünkü enfeksiyon tekrarlanabilir.
• Tedavi süreci boyunca bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler, dikkatli olmalı ve enfeksiyondan korunmaya çalışmalıdır.

Alternatif ve destekleyici tedaviler​

Toxoplasma enfeksiyonunun tedavisi için alternatif veya destekleyici tedaviler bazen kullanılabilir. Bu tedaviler arasında beslenme düzenlemeleri, bağışıklık sistemini güçlendiren takviyeler ve semptomların yönetimine yardımcı olan ilaçlar bulunur.

Toksoplazma enfeksiyonunun teşhisi genelde laboratuvar testleriyle yapılmasıyla birlikte bazı durumlarda radyolojik incelemeler de kullanılabilir.

Laboratuvar testleri​

• Kan Testi: Kan testi yapılırken kandaki toxoplasma antikorlarına bakılır. Bu antikorların adı IGM ve IGG antikorlarıdır. Bu değerler enfeksiyonun var olup olmadığını gösterir.
• Amniyosentez: Hamilelik sırasında risk varsa test yapılır ve anti toksoplazma araştırılırmalıdır. Bu test, bebeğin enfekte olup olmadığını gösterir.
• Biyopsi: Bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerin organlarında enfeksiyona bağlı lezyonlar oluşabilir. Biyopsi ile lezyonlar incelenerek parazitin varlığına bakılır.
• Dışkı Örneği: Nadiren de olsa kullanılan bu yöntemde parazitin dışkıda olup olmadığına bakılır. Fakat bu yöntem tek başına değil de diğer testlerin yanında kullanılır. Çünkü tek başına tanı koymada yeterli değildir.

Radyolojik incelemeler​

• Görüntüleme: Doktorunuz beyninizde enfeksiyon olduğundan şüphelendiyse MR taraması yapmak isteyebilir. Bu sayede beyninizin detaylı bir görüntüsü elde edilir ve doktor tarafından değerlendirilir.

Toksoplazma hastalığına yakalanma riski belirli gruplar için daha yüksektir.

Hamilelerde toksoplazma riski​

Hamilelikte toksoplazma, anneden fetüse geçebilir. Bu nedenle hamile kadınlar, özellikle dikkatli olmalıdır.

Zayıf bağışıklık sistemine sahip kişiler​

Bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler (HIV pozitif olanlar veya bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullananlar), Toxoplasmaya karşı daha savunmasızdır.

Diğer risk faktörleri​

Özellikle dışarıda serbest dolaşan kedilere sahip olan evler için, Toxoplasma enfeksiyonu riski artabilir. Toxoplasma gondii, kirli su veya gıdalar yoluyla insana bulaşabilir. Yetersiz pişirilmiş veya hijyenik olmayan gıdalar tüketmek enfeksiyon riskini artırabilir.

Toksoplazma belirtileri genellikle griple benzer semptomlar gösterir ve en yaygın belirtileri arasında ateş, vücut ağrısı, şişmiş lenf bezleri, baş ağrısı ve yorgunluk bulunur.

Gribe yakın semptomlar gösteren toksoplazma belirtileri şunları içerir:

• Ateş
• Lenf bezlerinin şişmesi
• Vücut ağrısı
• Baş ağrısı
• Halsizlik ve yorgunluk
• Deri döküntüsü
• Gözlerde ağrı
• Bulanık görme problemi
• Bilinç bulanıklığı
• Karaciğer ve dalak büyümesi
• Nöbet yaşanması
• Sarılık
• Gözlerde enfeksiyon

Toksoplazmanın daha şiddetli görülen durumlarında göz enfeksiyonu ve rahatsızlığı kişide körlüğe kadar gidebilir ancak bu durumun her toksoplazma hastası olan kişide yaşanacağının kesinliği yoktur.

Ateş ve halsizlik​

Enfeksiyonunun belirtilerinden biri ateş ve halsizliktir. Bu semptomlar, bağışıklık sistemi sağlam olan kişilerde genellikle hafif seyreder.

Lenf bezinin şişmesi​

Enfekte olan kişilerde lenf bezlerinin şiştiğini görmek yaygın bir durumdur. Şişmiş lenf bezleri genellikle boyun, koltuk altı veya kasık bölgelerinde hissedilir.

Kas ve eklem ağrıları​

Enfeksiyon, kas ve eklem ağrılarına neden olabilir. Bu semptomlar, özellikle enfeksiyonun yayıldığı durumlarda ortaya çıkabilir.

Toxoplasma gondii adı verilen parazitin neden olduğu bir hastalık olan toksoplazma; genellikle kedilerin bağırsaklarında bulunan bu parazitin vücuttan atılarak çevreye yayılması sonucu insanlara bulaşır. Kişiler kedi kumu temizlerken veya toprakla temas ederek bu paraziti vücuduna alabilir.

Kedi dışkısı başta olmak üzere toksoplazmanın bulaşma yolları şöyledir:

Kedi Dışkısı: Genellikle kedilerin bağırsaklarında yaşar ve enfekte kediler bu paraziti dışkılarıyla çevreye yayabilirler. İnsanlar, enfekte kedi kumu temizlerken veya toprakla temas ederken bu dışkılarla temas ettiğinde enfekte olabilirler. Bu nedenle, kedi kumu temizlerken eldiven giymek ve elleri iyi yıkamak önemlidir.

İyi pişmemiş veya çiğ et: İyi pişmemiş veya çiğ et tüketimi, gondii parazitinin insana geçişine neden olabilir. Bu nedenle, etleri iyi pişirerek bu riski azaltmak önemlidir.

Kirli su ve kontamine gıdalar: Parazit, kirli su yoluyla sebzeler ve meyveler üzerine bulaşabilir. Bu nedenle, bu tür gıdaları iyi bir şekilde yıkamak önemlidir.

Temas: Enfekte hayvanlarla temas sonucu insana geçebilir. Özellikle çiftlik işleri gibi hayvanlarla sık temas gerektiren mesleklerde çalışanlar risk altındadır.

Konjenital bulaşma: Toksoplazma gebelik sırasında olursa bebeğe geçebilir.

Toksoplazma hastalığı; toxoplasma gondii adı verilen bir parazit sonucu meydana gelir. vardır. Bu parazit genellikle kedilerin bağırsaklarında bulunur dışkı yoluyla vücuttan atılır. Kedi dışkısı veya kediyse yakın temasta bulunan kişilerde daha çok görülen toksoplazma ayrıca kontamine gıdalar veya kirli sular yoluyla da insane geçer. Diğer yandan avlanan veya çiğ et tüketen kedilerden bulaşma ihtimali daha yüksektir. Ayrıca meyve ve sebze yüzeyinde de olabilir.

Hamilelik sürecinde sağlık açısından dikkatli olunması gereken bazı konular vardır. Bunlardan birisi de konjenital toxoplasmadır. Anne adayının, hamilelik sırasında Toksoplazma gondii isimli parazitle enfekte olması sonucunda bebeğe zarar veren bu durum ciddi sonuçlara yol açabilir. Çünkü toksoplazma paraziti bebeğin beyin, göz ve diğer hayati organlarında hasara yol açabilir.

Toksoplazma; toxoplasma gondii adlı tek hücreli bir parazitin neden olduğu, az pişmiş enfekte et ya da enfekte kedi kakasından bulaşan paraziter bir enfeksiyondur. Gebelik esnasında bebeğe geçebilen parazit çoğunlukla herhangi bir semptom göstermez ancak kimi enfekte kişilerde ateş, yorgunluk, kas ağrısı, lenf bezlerinin şişmesi gibi belirtiler görünebilir.

Özellikle hamile kadınlar ve zayıf bağışıklık sistemine sahip kişiler için riskli olabilecek komplikasyonlar gelişebilir. Erken tanı ve tedavi, komplikasyon riskini azaltır ve hastalığın etkilerini hafifletebilir.

Radyoaktif iyot tedavisi, tiroid kanseri ameliyatı sonrasında kalan kanser hücrelerinin yok edilmesi için uygulanabilir. Bu tedavi sonrasında kişinin belirli bir süre izole edilmesi istenebilir. Bu durum kişinin etrafa radyasyon yayma ihtimaline karşı yapılır.

Tiroid kanseri bulunduğu evreye ve çeşidine göre lenf düğümlerine, akciğerler ve kemiklere yayılım gösterebilir. Özellikle foliküler ve anaplastik tiroid kanserleri türlerinden yayılma olasılığı yüksek olarak bilinir.

Tiroid kanserinin türüne bağlı olarak kanserli olan tiroid dokusunun tamamen ya da kısmen alınması gerekebilir. Bu durum doktor tarafından belirlenerek cerrahi müdahale ile gerçekleşir. Cerrahi işlem sonrasında ise radyoaktif iyot tedavisi ve hormon tedavisi gibi ek tedaviler uygulanabilir.

Tiroid kanseri ameliyatının süresi; tiroid kanserinin tipine, yaygınlığına ve uygulanacak cerrahi yönteme göre farklılık gösterebilmektedir. Genel olarak tiroid kanseri ameliyatı 2-3 saat arasında sürebilmektedir.

Tiroid nodülleri genellikle iyi huyludur. Tiroid nodüllerinin büyük bir çoğunluğu sıvı ya da kolloid denilen depolanmış tiroid hormonu formuyla dolu kistlerdir. Katı nodüllerin kanser olma ihtimali daha fazladır.

Tiroid kanseri erken teşhis ve uygun tedavi ile tamamen tedavi edilebilmektedir. Ancak tiroid kanserlerinin tekrarlama ihtimali de bulunmaktadır.

Tiroid kanseri, tiroid dokusunun içinde gelişebileceği gibi yakındaki dokulara ve boyundaki lenf bezlerine de sıçrama yapabilir. Foliküler tiroid kanseri gibi tiroid kanserinin farklı tipleri akciğerlere ve kemiklere yayılım gösterebilir.

Tiroid kanseri erken teşhis edilip kanserin evresine bağlı olarak uygun bir tedavi yöntemi belirlendiği durumlarda genellikle iyileşir ve hasta sağlığına kavuşur.

Mümkün olan en kısa zamanda bir endokrinoloji uzmanı tarafından değerlendirilmeli ve gerekli testleri planlanmalıdır.

Tiroid kanseri hastasında eğer ameliyat sonrası radyoaktif iyot tedavisi verilmesi planlanıyorsa iyottan fakir diyet ile beslenme tavsiye edilir. Ancak sonraki takiplerde hekim tarafından aksi söylenmediği sürece herkes için geçerli olan sağlıklı beslenme dışında özel bir diyet önerisi yoktur.

Tüm kanserlerde olduğu gibi sağlıklı beslenme ve hareketli bir yaşam tarzı kişiler tarafından benimsenmelidir. Bununla birlikte boyun bölgesinin radyasyon maruziyetinden korunması adına gerekli önlemler alınmalıdır.

Tiroid kanseri hastaları düzenli takip edilmelidir. Takiplerde hastanın fizik muayenesi, kan testleri, boyun ultrasonografisi gibi tetkiklerin yanı sıra, bazı durumlarda nükleer tarama testleri ve başka görüntüleme yöntemleri de gerekebilmektedir. Takiplerin sıklığı ve hangi testlerin yapılacağı, takibi yapan hekim tarafından belirlenmelidir.

Tiroid kanserinin 4. evresi hastalığın ilerlediği ve diğer organlara da yayılabildiği evredir. Bu evrede hastaya agresif bir tedavi uygulanabilir. Tiroid kanserinin 4. evresinde boyunda şişliğin büyümesi, nefes alırken zorlanmanın daha da artması, sesin iyice kısılması ve bazı vakalarda kemik erimesi bile ortaya çıkabilir.

Tüm tiroid nodüllerinin yaklaşık yüzde 5’inde tiroid kanseri gelişmektedir. Kadınlarda erkeklerde 4 kat daha sık görülürler.

Tiroid kanseri ilk başta herhangi bir belirtiye neden olmayabilir. Hastalık ilerlediğinde, boyunda şişlik veya yumru, yüzde kızarıklık, yutma güçlüğü, nefes almada zorluk, seste kalıcı değişiklik ve bilinen nedeni olmaksızın sürekli öksürme gibi belirtilere neden olur. Ancak bu belirtiler kanser teşhisi için yeterli değildir. Teşhis için fiziki muayene, tiroid ultrasonografisi ve biyopsi gerekecektir.

• Boyunda yumru veya şişlik
• Ses kısıklığı ve seste değişiklik
• Sürekli öksürük
• Yutma güçlüğü
• Nefes almada zorluk
• Boynun ön tarafında kulaklara kadar yayılabilen ağrı
• Boğaz ağrısı
• Yüzde kızarma
• Kilo kaybı
• İshal

Tiroid, boynun alt kısmında, adem elması olarak bilinen bölgenin hemen altında soluk borusunun önünde kelebek şeklinde bir organdır. Tiroid, vücutta hayati fonksiyonları yöneten birçok hormonun üretilmesinden sorumludur. Bu hormonların üretimi vücudun daha işlevsel bir şekilde yönetilmesini sağlar.

Tiroid bezinde meydana gelen anormallikler ise birçok organa zarar vererek sağlık açısından bir tehdit unsuru oluşturur. Bunların başında da tiroid kanseri gelir.

Tiroid kanserinin birincil tedavisi, cerrahi işlemle tiroid bezinin tamamının veya etkilenen kısmının çıkarılmasıdır. Tedaviyi desteklemek için radyoaktif iyot tedavisi (atom tedavisi) de uygulanabilir. Vücudun tiroid hormonu ihtiyacını karşılamak ve nüksetmesini önlemek amacıyla ömür boyu, ağızdan tiroid hormonu tedavisi yapılır.

Radyoaktif iyot tedavisi, etrafa radyasyon yayma olasılığı nedeni ile radyasyonu geçirmeyen bir ortamda verilir ve tedaviden sonra çevresindekilerin etkilenmesini önlemek amacıyla bir süre radyasyon tedbirleri alması gerekir. Genellikle, tedaviden belli bir süre önce tiroid ilacını kesip özel bir diyette yaptırılabilir.

Bunların dışında, tiroid kanseri izleminde radyoterapi ve kemoterapi gibi başka tedavilere nadir olarak ihtiyaç duyulabilmektedir.

Tiroid kanserinde uygulanan tedavi yöntemleri şöyle sıralanabilir:

Cerrahi İşlem (ameliyat)​

Tiroid kanserinin birincil tedavi yöntemleri arasında yer alan cerrahi işlem, tiroid bezinin tamamının ya da bir kısmının alınmasıyla gerçekleşir. Kanser türü lenf düğümlerine yayılmış durumdaysa lenf düğümleri alınabilir.

Radyoaktif iyot tedavisi​

Bazı kanser türlerine yönelik olarak tiroid dokusunda kanser hücrelerinin yok edilmesi için yararlanılır. Bu tedavi süresince kişinin izole edilmesi önem taşır.

Hormon tedavisi​

Tiroid kanseri ameliyatı sonrasında tiroid hormonlarında yer alan eksikliği gidermek ve kanserin tekrarlamasını önlemek amacıyla hormon tedavisi uygulanabilir.

Kemoterapi ve radyoterapi​

Anaplastik tiroid kanser türlerine karşı uygulanabilecek yöntemler arasında kemoterapi ve radyoterapi yer alır. Bu yöntemler genellikle ileri evrelerde tercih edilir.