Tiroid kanseri tanısı, fiziksel muayene, tiroid ultrasonu ve ultrason sonucuna bağlı olarak ince iğne aspirasyon biyopsisi ile gerçekleştirilmektedir.Tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisi, tüm dünyada tiroid kanseri tanısı koymada altın standart yöntemdir.

Biyopsi sonucu elde edilen örneğin sitoloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi sonucu tiroid kanseri yönünden şüpheli gelmesi durumunda kesin tanı, ameliyatla alınan tiroid dokusunun patoloji uzmanı tarafından incelemesi ile konur.

Tiroid kanserinin teşhisinde başlıca kullanılan yöntemler şunlardır:

• Tiroid bezinin yapısını değerlendirmek için ultrasonografiden yararlanılabilir Böylelikle tiroid nodülleri saptanır ve nodüllerin yapısı incelenir.
• Tiroid nodüllerinin kanserli olup olmadığını anlamak için aspirasyon biyosisi uygulanabilir
• Tiroid hormon düzeyleri ve kalsitonin gibi belirli hormonların seviyelerini tespit etmek için kan testleri yapılabilir
• Kanser dokusunun ne kadar yayılıp yayılmadığını kontrol etmek ve değerlendirmek için BT ve MR görüntülemelerinden yararlanılabilir.

Tiroid kanserinin en erken evresi olan 1. evresinde genellikle boyunda bir şişlik hissedilir. Bu evrede şişlik yavaş yavaş büyür ve ağrı beklenmez. Ek olarak tiroid kanserinin 1. evresinde boğaz ağrısı, yutma güçlüğü, nefes alırken zorlanma gibi belirtiler de görülebilir.

Boyunda yumru ve şişlik, ses kısıklığı, yutma güçlüğü, metabolizmanın yavaşlaması, hızlı kilo alımı, saç dökülmesi, yorgunluk, plansız kilo değişimleri ve sinirli olma hali tiroid kanserinin klinik bulgularıdır. Ancak kesin tanı için tiroid ultrasonu ve ince iğne aspirasyon biyopsisi yapılması gerekmektedir.

Tiroid kanseri seyrinde görülen belirtiler şunlardır:

• Boyunda şişlik veya yumru
• Ses kısıklığı
• Yutma güçlüğü
• Nefes almada zorluk
• Boyun ve kulak ağrısı
• Yorgunluk ve halsizlik
• Metabolizmanın yavaşlaması
• Öksürük
• Kilo artışı
• Saç dökülmesi
• Cinsel istekte azalma
• Sıkıntı, kaygı, depresyon ve sinir hali
• İshal

Boyunda şişlik ve kitle varlığı​

Boynun alt kısmında yer alan tiroid bezindeki hücrelerin anormal bir şekilde büyümesi tiroid kanserine yol açar. Tiroid bezindeki hücrelerin kanserli hücrelere dönüşmesi de bezin olduğu bölgede yumru, büyüme ve şişlik ortaya çıkarır.

Ses kısıklığı​

İyi veya kötü huylu bir tiroid nodülleri ses tellerine baskı yaparak tiroid kanserinde sık görülen ses kısıklığına ve buna bağlı ses değişikliklerine neden olabilir.

Nefes almada zorluk ​

Genellikle genişlemiş ve tümörlü tiroid bezi hücrelerinin fiziksel tıkanmaya neden olması kişi nefes alırken güçlük çekebilir. Bu durum tiroid kanserinin yaygın belirtileri arasında gösterilir.

Öksürük ​

Tiroid kanseriyle tiroid bezinde şişme görülür. Şişmiş tiroid nefes borusuna ve yemek borusuna baskı yaparak öksürüğe, hırıltılı solunuma, nefes alma güçlüklerine veya yutma zorluğuna yol açabilir.

Boyun ve boğaz ağrısı ​

Tiroid kanserinde görülen semptomlar arasında boyun ve boğaz ağrısı da yer alır.

Yorgunluk hissi​

Tiroid kanseri olan hastalarda yorgunluk hissi, halsizlik ve enerji düşüklüğü de yaşanabilir.

Tiroid kanserine neden olan ve gelişimini etkileyen risk faktörleri bulunur. Bu risk faktörleri arasında genetik yatkınlık, cinsiyet ve radyasyon maruz kalma süresi yer alır. Özellikle çocukluk döneminde yüksek oranda radyasyona maruz kalan kişilerde ilerleyen yaşlarda tiroid kanseri riski artabilir. Bunların yanında kadınlarda erkeklere oranla daha sık tiroid kanseri görülebilir. Bu durum hormonlardan kaynaklıdır.

Tiroid kanserleri tiroid nodüllerinden köken alan tümörlerdir. Ailede tiroid kanseri öyküsü olması, başka bir sebeple boyuna alınan radyasyon öyküsü ve hücresel düzeyde meydana gelen çeşitli mutasyonlar tiroid nodüllerinden kanser gelişimine neden olabilir.

Tiroid kanserine yol açan faktörler şunlardır:

• Genetik faktör
• Cinsiyet (Kadınlarda daha yaygın görülür)
• Yüksek düzeyde radyasyona maruz kalma
• İyot eksikliği
• Zehirli guatr
• Obezite
• Özellikle baş ve boyun kanserlerinde uygulanan radyoterapiler

Genetik faktör​

Kişinin ailesinde tiroid kanseri öyküsü bulunuyorsa vücutta tiroid kanseri riski bulunabilir. Bazı kişilerde kalıtsal olarak bu genetik sendromlara sahip olabilir. Hücrelerde meydana gelebilecek mutasyonlar nedeniyle kanser oluşabilir.

Cinsiyet​

Kadınlarda erkeklere oranla tiroid kanseri geliştirme riski daha yüksektir. Vücutta oluşan hormonal farklılıklar, özellikle östrojen hormonu kadınlarda tiroid bezinde anormal hücre büyümesine zemin hazırlayabilir.

Yüksek düzeyde radyasyona maruz kalma​

Özellikle kişinin çocukluk döneminde yüksek dozda radyasyona maruz kalması tiroid kanseri riskinin artmasına neden olabilir. Radyasyon nedeniyle tiroid hücreleri genetik değişimlere sebep olarak kanser oluşumuna sebebiyet verebilir.

İyot eksikliği​

İyot vücutta tiroid hormonlarının üretiminde yer alan temel bir element olarak bilinir. Vücuda yeterli miktarda iyot alınmamasından kaynaklı olarak tiroid bezinde büyüme ve yapısal bozukluklar görülebilir. İyot eksikliği olan bölgelerde yaşayan kişilerde tiroid kanseri gelişme riski yüksektir.

Zehirli guatr​

Tiroid bezi içerisinde hormon üreten nodüllerin kontrolsüz bir biçimde çoğalması zehirli guatr olarak bilinir. Bu nodüller çeşitli faktörlere bağlı olarak kansere dönüşme riskine sahiptir.

Obezite​

Kişinin fazla kilolu ya da obez olması tiroid kanseri geliştirme riskinin artmasına neden olabilir. Obezite nedeniyle vücutta hormon dengesizliği görülebilir. Bu da tiroid bezindeki hücrelerin kontrolsüz bir biçimde büyümesine neden olur.

Baş ve boyun kanserlerinde uygulanan radyoterapiler​

Baş ve boyun bölgesine uygulanan radyoterapiler, tiroid bezinin zarar görmesine neden olabilir. Hücresel yapısının değişmesine neden olarak kansere zemin hazırlar. Özellikle çocukluk ve gençlik dönemlerinde radyoterapi gören kişilerin dikkat ederek düzenli kontrollerini yaptırması önerilir.

Tiroid kanseri evreleri, tedavi sürecini etkileyen en önemli etkenlerden biri olarak kabul edilir. Kanserin evresine bağlı olarak tedavi planı oluşturulabilir. Kanserin yayılma derecesine bağlı olarak evreleri şu şekilde değerlendirilir:

• Evre 1: Tiroid kanseri ilk evresinde tümör tiroid bezinde sınır olur. Böylelikle başka doku ve organlara yayılım göstermemiştir.
• Evre 2: Kanser, 2.evrede olduğunda ise tiroid bezi dışında çevre dokulara yayılmaya başlamış olma ihtimali bulunur.
• Evre 3: Tiroid kanseri 3.evresinde kanser hücreleri, tiroid bezi çevresinde yer alan lenf düğümlerine ve boyundaki dokulara yayılma göstermiştir.
• Evre 4: Bu evrede ise kanser, akciğerler veya kemikler gibi uzak organlara sıçramış olabilir.

Tiroid kanseri çeşidi, kanser hücresinin yapısına, ilerleme hızına ve kişinin sağlık durumuna bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Tiroid kanseri çeşitleri şöyle sıralanabilir:

Papiller tiroid kanseri: Sık görülen tiroid kanseri türleri arasında yer alır. Papiller tiroid kanseri, yavaş şekilde büyüme gösterebilir. Vücut içerisinde diğer organlara yayılma riski düşük olarak bilinir ve cerrahi müdahale sonucunda tedaviye yanıt verir.

Foliküler tiroid kanseri: Vücutta iyot eksikliği olan bölgelerde görülen foliküler tiroid kanserinin kan yoluyla yayılma riski bulunur.

Medüller tiroid kanseri: Kalıtsal faktörler nedeniyle görülen medüller tiroid kanseri, vücutta diğer organları etkilemesiyle bilinen tiroid kanseri türüdür.

Anaplastik tiroid kanseri: Nadir olarak görülen tiroid kanser çeşidi olarak bilinir. Bu tiroid kanseri türü hızla büyüyerek çevre dokulara yayılma eğilimi gösteren bir yapıya sahiptir.

Tiroid kanseri, tiroid bezindeki normal tiroid hücrelerinin, anormal hücrelere dönüşüp kontrol dışı büyümeleri ile tiroid bezinde ortaya çıkan kanser türüdür. Endokrin sisteminin bir parçası olan ve birçok hormonun salgılanmasını sağlayan tiroid hormonunda meydana tümörlü hücreler kansere dönüşerek vücuda olası zararlar verir. Tiroid bezi vücutta hormon üretimi konusunda önemli bir role sahip olan kelebek şeklinde görülen bir organdır ve kişinin metabolizma hızı, vücut sıcaklığı ve kalp atışını dengeler ve düzenler.

Genellikle boyundaki tiroid bezinde ortaya çıkan şişlikle kendini gösteren tiroid kanseri, bazı vakalarda herhangi bir belirti bile göstermeyebilir. Belirti göstermeyen tiroid kanseri vakaları metastaz yapıp diğer organlara yayıldığında yorgunluk, iştah kaybı, mide bulantısı ve kusma gibi semptomlar ortaya çıkarabilir. Tiroid kanserinin gelişimine neden olan birçok etken yer alır. Kanserin erken evrede teşhis edilmesi, tedavi sürecinde başarı oranının artmasına yardımcı olur.

Tedavideki başarı oranı yüksek olan tiroid kanseri, ameliyat, kemoterapi, radyasyon, hormon tedavisi ve radyoiyot gibi tedavi yöntemleri denenerek kişinin sağlığına kavuşturulması hedeflenir.

Tiroid bezi ile ilgili şikayetleri olan kişiler Genel Cerrahi, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, İç Hastalıkları ve Kulak-Burun-Boğaz Hastalıkları bölümü doktorlarından randevu alabilir. Hastalığın teşhisi konusunda randevu alınan doktorlar tarafından farklı bölümlere yönlendirme de yapılabilir.

Tiroid hastalıklarının yaygın belirtilerinden biri de yutkunma güçlüğüdür. Kişi bir şey yiyip içmediği sırada yutkunduğunda veya yemek sırasında yutkunurken tiroid bezlerinin de etkisiyle yutkunma güçlüğü hissedebilir. Bu güçlük ağrı ile de birleşebilir. Yutkunma güçlüğü ve ağrının uzun süre devam etmesi durumunda doktora danışmak gerekebilir.

Tiroidin temel görevi, vücudun tüketilen yiyecekleri enerjiye dönüştürme süreci olan metabolizmanın hızını (metabolik oran) kontrol etmektir. Vücuttaki tüm hücrelerin işlevsel bir şekilde çalışabilmesi için enerjiye ihtiyacı vardır. Tiroid düzgün çalışmadığında ise başta enerji seviyesi ve metabolizma hızı olmak üzere vücudun birçok bölümü etkilenebilir.

Hipertiroid hastalığı olan insanlar iyot ve iyotlu gıdalardan mümkün olduğunda uzak durmalı, çay-kahve tüketmemeli ve sigarayı hayatlarından çıkarmalıdır.

Özellikle hipertiroid (aşırı aktif tiroid) olan kişiler, tedavi görmediği ve hastalık ilerlediği takdirde kalp hastalıkları riski başta olmak üzere vücuttaki kilo kaybı da devam eder, daha ciddi sağlık sorunları da oluşabilir.

Tiroidin az veya çok çalışması bazı hastalıkların habercisi olabilir. O yüzden hipotiroid veya hipertiroid teşhisi konulduktan sonra mutlaka tedavi ettirilmesi gerekir.

Tiroid nodülü iyi huylu olduğunda nefes darlığı ve boğazda takılma hissi yaşatır. Nodül büyük olursa da estetik anlamda ameliyatı gerekebilir. Tiroid nodülü olanlar nodülleri düzenli aralıklarla takip ettirmelidir.

Tiroidin az çalışması az tiroid hormonu üretmesi ve salgılanması anlamına gelir ve bu durum hipotiroid olarak tanımlanır. Bu hormonların metabolizma hızı düzenleme etkisi olduğu için az hormon salgılandığında vücutta halsizlik, yorgunluk ve ses boğuklaşması gibi belirtiler gösterir ve tedavi edilmesi gerekir.

Tiroid bezinin az çalışması hipotiroidi hastalığıdır. Tiroid bezinin az çalıştığı durumda vücutta yorgunluk, halsizlik, sürekli kilo alınması, cilt kuruluğu, saç dökülmesi ve depresyon gibi belirtiler ortaya çıkar.

Hipertiroid, hipotiroid veya guatr gibi farklı tiroid rahatsızlıklarının karakteristik semptomları söz konusudur ancak tiroid bezi kalp hızı, metabolizma ve vücut ısısı gibi belirli vücut sistemleri ve süreçlerinde büyük bir rol oynadığından, tiroid rahatsızlığının bir uyarı işareti olabilecek ve dikkat edilmesi gereken bazı semptomları söz konusudur.

Tiroid sorunlarına işaret eden uyarıcı belirtiler şunlardır:

• Kalp atış hızının yavaş veya hızlı olması
• Açıklanamayan kilo kaybı veya kilo alımı
• Soğuk veya sıcağa tahammülsüzlük
• Depresyon, kaygı veya gerginlik
• Düzensiz adet dönemleri
• Uykusuzluk

Bu belirtilerden herhangi birinin yaşandığı durumlarda tiroid fonksiyonunu kontrol etmek için kan testi yaptırabilirsiniz. Yapılacak kan testi ile tiroid bezinin nasıl çalıştığı ortaya çıkacaktır.

Adem elması olarak bilinen kıkırdağın hemen altında konumlanan tiroid bezi yaklaşık 2 inç uzunluğundadır. Sağlıklı bir tiroid genellikle boğazdan dışarı çıkmaz ve boyun bölgesine bakarak görülmez. Ancak, bazı durumlar tiroidin büyümesine neden olabilir. Buna guatr adı verilir.

Guatrınız varsa, aşağıdaki semptomları yaşayabilirsiniz:

• Boynun ön kısmında, adem elmasının hemen altında şişlik
• Boğaz bölgenizde sıkışma hissi
• Ses kısıklığı (tıslama) sorunu

Tiroid, sağ ve sol iki lobdan oluşan, adem elması olarak bilinen tiroid kıkırdağının altında yer alan, tiroid hormonlarını üreten kelebek şeklinde endokrin bezidir. Büyüme, gelişim, metabolizma, ısı dengesi ve vücudun enerjiyi kullanma şekli de dahil olmak üzere vücudun birçok fonksiyonunda rol alır.

Tiroid rahatsızlıklarıyla ilişkili en yaygın cerrahi türü tiroidektomidir. Tiroidektomi işlemi, tüm tiroid bezinin cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Tiroidektomi, tiroid hastalığı için tedavi seçeneklerinden biridir ve öncelikle tiroid kanseri için birincil tercih tedavidir. Bir diğer cerrahi seçenek ise tiroid bezinin sadece bir kısmının çıkarıldığı lobektomidir.

Radyasyon tedavisi ve kemoterapi​

Radyasyon tedavisi ve/veya kemoterapi tiroid kanseri için uygulanan tedavi seçenekleridir. Her iki tedavi de kanser hücrelerini öldürmeye ve büyümelerini engellemeye yöneliktir. Ancak tiroid kanseri vakalarının çoğu radyasyon veya kemoterapi gerektirmez.

Tiroid rahatsızlıkları için kullanılan belli başlı ilaçlar şunlardır:

Antitiroid ilaçlar: Bu ilaçlar hipertiroid vakası söz konusu olduğunda tiroid bezinin hormon üretme yeteneğini engellemeye yönelik verilen ilaçlardır.

Beta-blokerler: Beta-bloker adı verilen ilaçlar hızlı kalp atışı gibi hipertiroidizm semptomlarını tedavi etmeye yardımcı olur ancak tiroid rahatsızlığının kendisini tamamen iyileştirmez.

Radyoaktif iyot: Radyoaktif iyot ilacı tiroid hücrelerine zarar verir ve sonunda tiroid bezinin tahribatına yol açar. Bu ilaç da hipertiroidizm ve tiroid kanseri için bir tedavi seçeneği olabilir.

Tiroid hormonu ilaçları: Tiroid hormonu ilaçları başlığını taşıyan bu ilaçlar, hipotiroidizm tedavisi için sentetik bir tiroid hormonu formudur. Tiroidektomi geçiren veya radyoaktif iyottan dolayı tiroidi çalışmayan kişiler genellikle bu ilaçları hayatlarının geri kalanında doktor kontrolünde almak durumundadır.

Tiroid bezinin doğru çalışmaması fiziksel ve zihinsel bir takım belirtilere neden olur. Bunlar:

Yorgunluk ve halsizlik​

Tiroid bezinde yaşanan problemler, vücutta yorgunluk ve halsizlik belirtileri şeklinde kendisini gösterir.

Uyku bozukluğu​

Gün içinde yoğun bir şekilde uykulu olmak, zor uyanmak, yorgun hissetmek ve uykuya dalma gibi problemler tiroid belirtileri arasında yer alır.

Kilo kaybı veya kilo artışı​

Vücutta meydana gelen olağan dışı kilo kaybı veya kilo artışı tiroidin önde gelen belirtileri arasındadır.

Depresif ve kaygılı bir ruh hali​

Depresyon halinde olunması, kaygılı bir ruh haline bürünmekle birlikte bunların yarattığı konsantrasyon eksikliği ve hafıza problemleri de dikkat edilmesi gereken tiroid belirtileri olarak kendisini gösterir.

Kalp hızındaki değişimler veya çarpıntı​

Tiroid hormonu ve tiroid bezi, kalp atış hızını doğduran etkiler. Hipotiroid hastalığı olan kişiler kalp atış hızlarının az olduğundan yakınırken hipertiroid problemi yaşayanlar ise kalp çarpıntısı şikayetinden muzdariptir.

Boyunda şişlik​

Boyunda meydana gelen bir şişlik veya genişleme, tiroid hastalığının habercisi olabilir. Boyundaki şişlik bazı durumlarda nodül, yumru veya tiroid kanseriyle ilişkilendirilir. Bunların olmadığı senaryolarda boyunda meydana gelen şişlikler başka bir nedenden kaynaklanabilir.

Saç dökülmesi​

Tiroid hormonlarının dengesizliğinin bir başka göstergesi de saç dökülmesidir. Genellikle tiroid tedavisi yapıldıktan ve iyileşme sağlandıktan sonra saçlarda uzama yeniden başlar.

Soğuğa karşı hassasiyet​

Tiroid bezi bozuklukları, vücut ısısında değişikliğe neden olur. Hipotiroidi (az aktif tiroid) olan kişiler daha sık üşüdüklerini belirtirken hipertiroid (aşırı aktif tiroid) hastalığı yaşayan insanlar aşırı terleme problemiyle karşı karşıya kalırlar.

Vücuttaki tiroid hormonunu ölçmek için yapılan bazı testler vardır. Bu testler şunlardır:

• TSH (Troid Uyarıcı Hormon)
• T3 ve T4 Testi (Triiyodotironin ve tiroksin)
• FT3 (Serbest T3) ve FT4 (Serbest t4)

Bu testlerin dışında tiroid taraması adı verilen görüntüleme testleri ve tiroid ultrasonu da tiroid hormonu ölçümü ve olası hastalıkların teşhisinde faydalanılan yöntemlerdir.

Hızlı kalp atışı, ateş ve bayılma gibi semptomlar meydana getiren tiroid krizinin belirtileri şunlardır:

• 38 derece ve üstü ateş
• Kalbin göğüsten fırlayacakmış gibi atmaya başlaması (dakikada 140 atımı aşması-taşikardi)
• Terleme
• İshal ve kusma
• Karın ağrısı
• Sinirlilik
• Bilinç kaybı (bayılma)
• Uyku bozukluğu

Bir endokrin uzmanının muayenesi sonrası teşhis edilebilen tiroid krizinin, tan tahlillerinde bakılan T3 ve T4 değerlerinin yüksek, TSH hormonunun da düşük çıkması sonucu tanısı konur. Ayrıca kişiye tiroid ultrasonu da yapılmalıdır. Tiroid hastalıklarının ve tiroid krizinin tedavisinde ilk adım tiroid ilacıdır. Doğru ve düzenli bir şekilde kullanılan tiroid ilaçları hastayı rahatlatır ve hastalığın etkilerini azaltır. İlaç tedavisinden sonra radyokaktif iyot tedavisi veya ameliyat sürecine doktor kontrolünde karar verilir.