Çok az bilinen organlardan birisi olan timus bezinin vücutta önemli görevleri bulunmaktadır. Bağışıklık sisteminin vazgeçilmez bir organı olan timüs bezi, doğum sırasında tam olarak gelişmiştir.

Bağışıklık sisteminin en önemli elemanları olan T hücrelerin üretimini yapmaktadır. Timus bezi, vücut için yabancı olan mikroorganizmalara karşı antikor üretmektedir.

Timus bezi hem bademcikler, adenoidler ve dalak ile birlikte lenfatik sistemin hem de endokrin sistemin bir parçasıdır. Vücutta enfekte veya kanserli hücrelerin yok edilmesine yardımcı olan T hücreleri, timus bezi tarafından üretilmektedir.

Timus tarafından oluşturulan T hücreleri, bağışıklık sistemindeki diğer organların da düzgün bir şekilde büyümesine yardımcı olmaktadır.

Vücutta iman tahtası olarak adlandırılan bölgenin arkasında, soluk borusunun önünde, tiroid bezinin altında ve kalbin önünde bulunan timüs bezi, halk arasında uykuluk olarak bilinmektedir. H harfini andıran kapsüllü küçük bir organ olan timüs bezi, pembe- gri renktedir.

Doğum sırasında büyük olan timüs bezi, ergenlik döneminde küçülerek görünmez olabilmektedir. Yaşlı erişkinlerde yaklaşık 5 gram ağırlığında olduğu tahmin edilmektedir.

Erkek çocuklarda boyutu kız çocuklarına göre biraz daha büyük olan timus bezi, çocuklarda 3 yaşına kadar direkt grafilerde görülebilmektedir.

Timus bezi her ne kadar ergenlik sonrası boyutu küçülerek görünmez hale gelse de, işlevlerini ömür boyu sürdürmektedir.

Tifo tedavisi için Enfeksiyon Hastalıkları bölümü doktorlarından randevu alabilirsiniz.

Tifo hastalığı, belirtileri 1 ila 3 hafta içinde çıkan ve iyileşme süresi 1 ayı bulabilen bir hastalıktır.

Tifo hastalığı için doktorun isteyeceği testler kan tahlili, idrar örneği ve kemik iliği kültürüdür.

Bulaşıcı bir bakteriyel enfeksiyon olan ve salmonella thypi bakterisi olarak insanlara bulaşan tifo hastalığında öncelik teşhis ve tedavidir. Erken teşhis sonrası uygulanan tedavilerin çoğunda tifo hastalığı iyileşir. Daha şiddetli ve tedavi edilmeyen vakalar ciddi sonuçlar ortaya çıkarabilir.

Özellikle temiz suya ulaşımı kısıtlı olan ve en hijeni konusunda çok hassas olmayan ülkede tifo hastalığının görülme ihtimali daha yüksektir.

Bu tarz ülkelere seyahat eden veya tifo riskinin yüksek olduğu yerde yaşayan insanların tifodan korunmak için bazı kurallara uyması gerekir.

Aşılama​

Tifo hastalığının olduğu bir bölgede yaşıyor veya bu bölgelere seyahat edeceksiniz en iyi korunma yollarından biri aşılamadır.

Musluk suyundan uzak durun​

Sadece tifo için değil, birçok bakteriyel hastalığının önüne geçmek için musluk veya kuyudan gelen suları içmemeye özen gösterin.

El hijyenine dikkat edin​

Yemeklerden önce, yemek yaparken veya yemek sonrası ellerinizi yıkamayı ihmal etmeyin.

Bulunduğunuz bölgeleri temiz tutun​

Yemek yediğiniz ve yemek için kullanılan bölgeleri mutlaka temiz tutun.

Kaynamış, şişelenmiş su; iyi pişmiş besinler​

Özellikle seyahat ederken kaynamış veya şişelenmiş suları içmeyi tercih edin. Yemeklerin iyi pişmiş olmasına dikkat etmeniz gerektiği gibi yemeklerden önce ve sonra da ellerinizi yıkayın.

Uygulanması gereken tüm bu adımların yanı sıra içeceklere buz koymamak, sokak yemeklerinden mümkün olduğunca uzak durmak da tifo hastalığının önüne geçme konusunda etkili olabilecek yollardandır.

Salmonella tyhpi bakterisinin neden olduğu ve ateş, ishal, kusma gibi belirtilerle ortaya çıkan tifo hastalığı zamanında teşhis yapılmayıp tedavi edilmezse bazı komplikasyonlar doğurabilir.

Tifo hastalığı komplikasyonları şunlardır:

• İç kanama
• Bağırsaklarda delik
• Şişmiş safra kesesi
• Bronşit, zatürre ve diğer solunum problemleri
• Kalp iltihabı
• Kemik iltihabı
• Böbrek yetmezliği

Tifo hastalığının en sık tercih edilen tedavisi antibiyotik kullanımıdır. Doktorlar tifo tedavisinde hamile olan kadınlar hariç siprofloksasin önerir.

Antibiyotik tedavisi dışında doktor, kişinin vücut dengesini koruması ve su kaybının telafi edilmesi için bol su içilmesini tavsiye eder. Daha ciddi tifo vakalarında ise kişinin hastaneye yatması gerekebilir.

Tifo belirtileri yaşandıktan sonra uzman doktor fiziksel olarak hastayı muayene eder. Bu muayene sırasında doktor belirtilerinizi, seyahat geçmişinizi ve laboratuvar testlerinizi kontrol edecektir. Fiziksel muayenede kalp ve ciğerler dinlenebilir.

Dışkı yoluyla bulaşabilen bir hastalık olan tifo hastalığının teşhisinde dışkı örneklerinin sonuçlarına bakılmakla birlikte duruma göre kan, idrar tahlili ve kemik iliği kültürü de istenebilir. Bu sürecin ardından hangi tedavinin uygulanacağına karar verilir.

Tifo hastalığı, bulaşıcı bir enfeksiyon olarak görülür ve salmonella tyhpi bakterisinin neden olduğu bir hastalıktır. Hastalığın en büyük bulaşma nedeni içinde bakteri bulunan kontamine yemekler ve kirli içme sularıdır.

Bakterilerin yer aldığı yiyecek veya içecek tükettiğinde bunlar önce bağırsaklara daha sonra da kana girer.

Bulaşma yollarından bir diğeri de idrar veya dışkı yoluyla olur. Atık suların içinde bulunan idrar ve dışkılar içilen suya karışarak tifo hastalığının meydana gelmesine sebebiyet verebilir.

Ayrıca aynı tuvaleti kullandığınız bir kişi elini yıkamadan bazı nesne ve yüzeylere dokunduğunda sizin temasınızla birlikte tifo hastalığı oluşabilir.

Antibiyotik ve aşı tedavisi yoluyla iyileşebilen tifo hastalığının bakterilerini bazı insanlar yıllar boyunca vücudunda barındırabilir. Bu duruma kronik tifo adı verilir.

Tifonun ayrıca sadece insandan insana bulaştığı da bilinmesi gereken bir gerçektir. Tifo hastalığı herhangi bir hayvandan bulaşmaz.

Tifo belirtileri genellikle hastalık bulaştıktan 1 ila 3 hafta içinde meydana gelir.

Özellikle çocukları etkileyen tifo vakalarında kişinin ateşi çok yükselir.

Erken belirtiler arasında ateş ve karın ağrısı yer alan tifo belirtileri şunlardır:

• 39 ila 40°C'e kadar çıkabilen yüksek ateş
• Halsizlik
• Mide ağrısı
• Öksürük
• İştahsızlık
• Döküntü
• Kas ağrıları
• Kızarıklık
• İshal
• Mide bulantısı
• Şişkinlik
• Karın ağrısı
• Kabızlık
• Baş ağrısı

Tifo, ateş, kusma, ishal ve kızarıklık gibi belirtiler ortaya çıkaran, Salmonella bakterisinden alınan ve insandan insana geçen, aynı zamanda enterik ateş olarak da adlandırılan hayati riske neden olabilen bakteriyel bir enfeksiyondur.

İçme suyuyla birlikte el yıkama alışkanlığının az olduğu, en fazla tifo vakası olan ve salgın meydana getiren bölgeler Afrika ve Güney Asya olarak kabul edilir. Daha sık görülen bu bölgelerdeki tifo vakaları özellikle çocuklar için ciddi bir tehlike oluşturur.

Tifo hastalığının aşısı mevcut olup aynı zamanda antibiyotik tedavisiyle de iyileşmesi söz konusudur. Önemli olan tifo belirtileri ortaya çıktığında vakit kaybetmeden doktora başvurmaktır.

Tırnak tümörleri sıklıkla cerrahi olarak tedavi edilmektedir. Tümörün olduğu bölge lokal anestezi ile uyuşturulup tümör için uygun olan cerrahi işlemler yapılmaktadır.

Tırnak tümörleri küretaj yöntemi, elektrokoter ile yakarak ya da radyoterapi ile tedavi edilebilmektedir. Tümörlerin türü değişse bile çoğunlukla en başarılı tedavi yaklaşımı tümörlerin cerrahi tedavisidir.

Miksoid kistler sıvı içeren yarı saydam kistlerdir. İçindeki sıvının boşaltılmasıyla tedavi edilebilirler ama tekrarlama olasılıkları bulunmaktadır. Miksoid kistler cerrahi olarak tamamen çıkarılarak da tedavi edilebilirler.

Piyojenik granülomlar kılcal damarların aşırı büyümesiyle oluşan hafif kabarık kızarık kanamalı kitlelerdir. Çevre dokuların şişmesine neden olurlar. Kolay kanama eğilimde olan bu tümörler küretaj ve elektrokoter ile ya da cerrahi olarak çıkarılabilirler.

Piyojenik granülomlar bazen malign melanomunun amelanotik formuyla karışabilmektedir. Bu sebeple alınan tümörün patolojik incelemesinin yapılmasında fayda vardır.

Glomüs tümörleri glomüs denilen damar yapılarında bulunan hücrelerden meydana gelmektedir. Damarların geçtiği her bölgede ortaya çıkabilirler. Ayak ve el tırnaklarındaki damarların glomüs yapılarında da oluşabilmektedir. Yerleşim yerine bağlı olarak ağrılı olabilirler.

Tırnakta şişlik ve şekil bozukluğu da belirtileri arasına bulunabilir. Çoğunlukla iyi huyludur fakat boyutları küçük olduğu için teşhis edilmesi zor olabilmektedir. Tedavisi cerrahi olarak çıkarılmasıdır.

Onimatrikoma tümörleri aşırı keratin üretiminden kaynaklanır. Tırnak altında koyu bir çizgi olarak ortaya çıkar ve tırnak plağı kalınlaşır. Tırnakta sararma, şişkinlik, uzunlamasına çizgiler ve kıymık kanaması da onikomatrikoma tümörlerinde görülmektedir. Cerrahi olarak tümörün çıkarılmasıyla tedavi edilir.

Kötü huylu tırnak kanserlerinde de tedavi tümörlere biyopsi yapılıp tümörün mümkün olan en kısa sürede cerrahi olarak alınmasıdır. Kanserin evresine göre daha sonraki tedavi seçenekleri değerlendirilmektedir.

Skuamöz hücreli karsinom kötü huylu bir tırnak kanseridir. En önemli nedenlerinden biri ultraviyole ışınlara fazla maruz kalmaktır. Erkeklerde kadınlara oranla 2 kat daha fazla görülmektedir. Tırnaklar dışında yüz, eller, kollar ve bacaklarda da ortaya çıkabilmektedir.

Bowen hastalığı intraepidermal skuamöz hücreli karsinom da denir. Cilt kanserinin erken bir formudur. Genellikle cildin üst katmalarını etkileyen bir hastalıktır. Erken tespit edilip tümör çıkartıldığında tedavisi olumlu gelişmektedir.

Malign melonom cilde, saça ve göze rengini veren melanin pigmentini üreten melanosit hücrelerinden kaynak alan bir kanserdir. Koyu tenli insanların bu hastalıktan etkilenme oranları daha yüksektir. En çok görüldüğü yaş grubu ise 40-70 yaş arasıdır.

Tırnak yatağında meydana gelirse subungual melanom, tırnak plağının altında oluşursa ungual melanom, tırnak plağı ve deride görülürse periungual melanom olarak adlandırılır. Malign melanomun cerrahi olarak çıkarılması gerekmektedir.

Tırnakta meydana gelen değişikliklerin bir uzman tarafında kontrol edilmesi, düzenli doktor muayeneleri tırnak kanserine karşı alınacak en iyi önlemler arasında bulunmaktadır.

Tırnak tümörünün tanısını muayene, dermoskopik inceleme ve gerekli görülen durumlarda tırnak biyopsisi ile konmaktadır. Dermatoloji uzmanı bir hekim muayene ve dermoskop ile yapacağı dermoskopik inceleme sonrası çoğunlukla tırnak tümörü olup olmadığını belirleyebilmektedir.

Kanserden şüphelenilen durumlarda tırnak ve tırnak altı biyopisisi yapılarak tanı kesinleştirilerek tümör en kısa sürede cerrahi yöntemlerle alınmaktadır.

Tırnak tümörü özellikle tırnak yapısının bozulmasıyla fark edilmektedir. Tırnak tümörleri, tırnak yapısında ve şeklinde çatlama, kalınlaşma, kırılma gibi şekil bozuklukları, tırnak altında kitleler, şişlikler olarak belirti verebilmektedir.

Kötü huylu tümörlerde ise tırnakta renk değişiklikleri ile birlikte tırnak altında şişlik oluşması ve kanama görülebilir.

Tırnak plağı, tırnak yatağı ve tırnağın etrafında siyah ya da kahverengi renk değişikliklerinin olması ve etrafa yayılması ve iyileşmeyen yaralar da kötü huyu tırnak tümörlerinin belirtileri arasında bulunmaktadır.

Tırnak tümörleri sıklıkla tırnak mantarı ile karıştırılmaktadır. Doğru tanı konulamayan tırnak tümörlerine tırnak mantarı tedavisi uygulanabilmektedir.

Tırnak mantarı olarak değerlendirilen ve bu yönde tedavi uygulanan bir tırnak tümörünün erken aşamada tedavi edilmesi de gecikebilmektedir.

Erken dönemde ve ilerlememiş iyi ya da kötü huylu tümörler kolaylıkla tedavi edilebilirken geç fark edilen tırnak kanseri yayılarak iç organlara dahi sıçrayabilmektedir.

Tırnak tümörlerinin geç fark edilmesi o parmağın ya da eklemin kesilmesine (ampütasyon) kadar gidebilmektedir.

Diğer deri kanserlerinde olduğu gibi tırnak tümörlerinin de en önemli nedeni güneş ışınlarıdır. Tırnakların da deri gibi güneş ışınlarının zararlı etkilerine karşı korunması gerekmektedir.

Güneş korumalı kremler tırnaklar için de kullanılmalıdır. Özellikle hassas cilde sahip kişiler özellikle dikkatli olmalıdır.

Tırnak tümörünün diğer nedenleri arasında kronik travmalar, kimyasal maruziyetler, radyasyon tedavileri, bağışıklık sistemini baskılayan lenfoma, lösemi gibi kanser türleri ve kemoterapi gibi immün sistemi etkileyen ilaçlar ve enfeksiyonlar (AİDS) bulunmaktadır. Bu nedenlerin dışında kronik her türlü yara ve kanamada kanser olasılığının düşünülmesi gerekmektedir.

Tırnak tümörü, tırnak plağının altında ve kenarlarında meydana gelen oluşumlara denmektedir. Özellikle tırnak matriksi denilen tırnağın ana hücrelerinin bulunduğu yerden ve tırnak plağının uzandığı tırnak yatağından kaynaklanan tümörlerdir. Tırnak tümörlerinin çoğu iyi huyludur.

Tırnak tümörlerinin bazıları ellerde bazıları ise ayaklarda daha sık görülebilmektedir. Özellikle ayak ve el başparmaklarında ortaya çıkmaktadır. Tırnakta ciddi şekil bozukluğuna sebep olan tırnak tümörlerinin cerrahi olarak alınması gerekmektedir.

İyi huylu (selim tümörler) ve kötü huylu (kanserler) tümörler tırnağı etkileyerek tırnağın yapısında (distrofi) ve renginde değişikliklere (dikolarasyon) yol açabilir.

İyi huylu tırnak tümörleri:​

Miksoid tümörler

Glamos tümörleri

Piyojenik granülomlar

Onikomatrikoma

Kötü huylu tırnak tümörleri:​

Bowen hastalığı

Skuamöz hücreli karsinom

Malign melanom

Büyük bir tehlike içermeyen tetik parmak, daha şiddetli vakalarında tedavi edilmezse günlük hayatı olumsuz etkileyek hareket kısıtılılığına sebebiyet verebilir. Özetlemek gerekirse tetik parmağın etkilendiği parmağı çok sağlıklı bir şekilde hareket ettiremeyebilirsiniz.

Tetik parmak genellikle kendiliğinden geçmesi ile bilinen ancak bazı vakalarında tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyabilen bir sorundur. Genellikle herhangi bir tehlike unsuru taşımaz.

Tetik parmağı evde tedavi etmek için önerilen yöntemler arasında dinlenmek, buz kompresi, splint uygulaması ve ve tetik parmak egzersizleri gösterilir.

Bazı kişilerde tetik parmak görülme riski daha yüksek olarak kabul edilir. Tetik parmak riski daha yüksek olan kişiler şöyle sıralanabilir:

• 45 yaş üstü kadınlar
• Şeker hastası olanlar
• Hipotiroid hastaları
• Romatoid artritle mücadele edenler
• Sürekli parmakları zorlayan tekrar hareketleri yapanlar (çiftçi, müzisyen)

Tetik parmak egzersizleri dışında tetik parmak tedavisi için başvurulacak en yaygın yollar şöyledir:

Dinlenme süreci: Tetik parmağa neden olan iş, aktivite veya görevlere bir süre ara vermek tendonların rahatlamasını ve iyileşmesini sağlayacaktır.

Atel yöntemi: Etkilenen parmakları yerinde sabit tutmak ve eski haline geri dönmelerine yardımcı olmak için bir sabitleyici bir atel takmanız gerekebilir.

Açma - germe egzersizleri: Doktor tarafında, tetik parmağa neden olan tendonlarınızın esnekliğini yeniden kazanmasına yardımcı olmak için size açma germe egzersizleri önerilebilir.

İltihap önleyen ilaçlar: Reçetesiz satılan iltihap önleyici ilaçlar tetik parmağın neden olduğu ağrı ve şişliğin azalmasına yardımcı olur.

Tetik parmak ameliyatı: Tetik parmak yaşana parmağın tabanına yakın küçük bir kesi atılarak, tendon kılıfının daralmış bölümünü kesilerek açılabilir. Tetik parmak ameliyatı genellikle daha şiddetli tetik parmak ameliyatı vakalarında uygulanır.

Doktor tarafından tetik parmak tanısı konduktan sonra bazı tetik parmak egzersizleri ve tıbbi olarak tetik parmak tedavisi uygulanır. Tetik parmak egzersizleri arasında en yaygın kabul edileni yumruk egzersizidir.

Elinizi yumruk şekline getirdikten sonra olabildiğince geniş bir şekilde açmaya çalışın. Ağrıya ve daha fazla tahrişe sebep olmaması bu hareketi yavaş yapmanız önerilir.

Tetik parmak egzersizlerinin ne sıklıkla yapılacağına doktor kontrolünde karar verilmesi daha sağlıklı bir iyileşme süreci geçirmenizi sağlayacaktır.

Yumruk egzersizi dışında önerilen tetik parmak egzersizleri ise eklem hareket açıklığı egzersizleri, tendon kayması egzersizleri ve aktif hareket aralığı egzersizleridir.

Tetik parmak teşhisi için doktor öncelikle fiziki muayene sırasında kişinin parmaklarını rahat bir şekilde esnetip hareket ettirmesini ister.

Bu hareket sırasında zorlanan ve parmaklarını neredeyse hiç hareket ettiremeyen kişiler için tetik parmak tanısı konulabilir. Tetik parmak teşhisi için doktor tarafından ayrıca ultrason veya röntgen gibi görüntüleme testleri istenebilir.