Tip 1 diyabeti bulunan bir kişinin kardeşinde de aynı hastalığın bulunma ihtimali genel nüfusta bir kişinin tip 1 diyabet olma riskinden 15 kat daha fazladır, dolayısı ile genetik faktörlerin hastalığa sahip olmakta önemli rol oynar.

Tip 1 diyabet kontrol altında tutulmadığında çeşitli komplikasyonlara neden olabilir. Kalp hastalığı, inme, göz ve böbrek hastalığının ortaya çıkma riskini arttırır. Bu risklerin ortaya çıkmaması için yüksek şeker mutlaka kontrol altında tutulmalıdır.

Tip 1 diyabeti olan kişilerdeki insülin üretimi vücudun ihtiyaç duyduğunu karşılayamayacak kadar yetersiz olduğu için tip 1 diyabetli herkes kalıcı olarak insüline takviyesine ihtiyaç duyacaktır.

Tip 1 diyabet durumunda vücutta insülin üretimi ya yetersizdir ya da hiç yoktur, tip 2 diyabet hastalarında ise insülin üretimi vardır ancak azdır.

Tip 1 diyabet hastalığında vücutta insülin üretimi yoktur. Tip 2 diyabette ise insülin üretimi vardır fakat yeterli değildir.

Tip 1 diyabetin vücutta meydana getirdiği yüksek kan şekeri sebebiyle oluşabilecek bazı komplikasyonlar söz konusudur.

Tip 1 diyabetin olası komplikasyonları şöyle sıralanabilir:

• Katarakt ve glokom gibi göz rahatsızlıkları
• Kalp hastalıkları
• Yüksek tansiyon
• Böbrek hastalığı
• Ağız ve diş problemleri
• Cilt kuruluğu ve bakteri-mantar enfeksiyonları gibi cilt sorunları
• İnme

Tıbbi olarak kesin bir tedavisi bulunmamakla birlikte Tip 1 diyabet hastası olan kişiler için olmazsa olmaz tedavi yöntemlerinin başında enjeksiyon yoluyla insülin takviyesi gelir. Her gün alınacak insülin takviyesinin dışında kan şekerini sağlıklı değer aralıklarında tutmak da tedavi yönteminin bir parçası olarak kabul edilir.

Tip 1 diyabet hastalarının ömrü ve hayat kalitesi, kişiye göre belirlenecek tedavi yöntemi ve uygulamalarla daha da sağlıklı bir şekilde ilerleyebilir.

Tip 1 diyabet tedavisi için uygulanacak tedavi yöntemleri şöyledir:

İnsülin​

Tip 1 diyabet hastası olan kişiler günlük olarak kan şekerini dengede tutmak için insülin iğnesi kullanması gerekir.

İnsülin çeşitleri ise aşağıdaki gibidir:

• Çoklu günlük enjeksiyonlar
• İnsülin kalemleri
• İnsülin pompaları
• Hızlı etki eden inhale insülin

Kan Şekeri Takibi​

Kan şekeri ölçüm cihazı ve sürekli glikoz izleme yöntemiyle tip 1 diyabet hastasının kan şekeri seviyeleri olması gereken değer aralığında tutulmaya çalışılır.

Karbonhidrat sayımı​

Tip 1 diyabet tedavisi ve yönetimi için uygun insülin dozlarının belirlenmesi adına tüketilen yiyecek ve içeceklerdeki karbonhidratların sayımı yapılır. Çünkü insan vücudu karbonhidrat içeren yiyecek ve içecekleri sindirdiğinde, onları vücudun tercih ettiği enerji şekli olan glikoza dönüştürür. Bu durum da sonuç olarak kan şekeri seviyesini yükseltir. Tip 1 diyabetli kişilerin karbonhidrat tüketimi sebebiyle karbonhidrat tükettiklerinde kendilerine insülin dozları vermeleri gerekir.

Teşhis edilmesi nispeten kolay olan tip 1 diyabetin vücutta meydana getirdiği semptomlarla birlikte teşhisi için uygulanacak bazı yöntemler söz konusudur. Başta kan tahlili, kan şekeri testi ve idrar tahlili gibi yöntemlere başvurulan tip 1 diyabet teşhisinde kullanılan başlıca yöntemler şunlardır:

Kan şekeri testi​

Kandaki şeker miktarının kontrol edildiği kan şekeri testinde hastadan teste aç gelmesi istenir. Yapılan test sonucunda kan şekeri çok yüksek çıkarsa kişinin tip 1 diyabet hastalı olduğu tespit edilir.

Glikosile hemoglobin testi (A1c)​

Kan şekeri testinin sonuçları tip 1 diyabet hastalığını ortaya çıkardığı durumda üç ay boyunca kişinin ortalama kan şekeri glikosile hemoglobin testi aracılığıyla ölçülür.

Antikor testi​

Tip 1 ve tip 2 diyabetin varlığını belirlemek için vücuttaki otoantikorların tespiti antikor testiyle yapılır. Vücudun dokusuna yanlışlıkla saldıran proteinler olarak bilinen otoantikorların bazıları tip 1 diyabet hastası olunduğunun göstergesidir. Otoantikorlar genellikle tip 2 diyabetli kişilerde bulunmaz.

İdrar tahlili​

Tip 1 diyabet teşhisinde glikoz kullanmak yerine vücuttaki ketonları belirlemek için idrar tahlili istenir. Yüksek miktarda keton varlığı kanın daha asidik hale gelmesine sebebiyet vererek kişinin sağlığını olumsuz etkileyebilir.

Arteriyel kan gazı​

Kandaki oksijen ve karbondioksit seviyesi ölçmeye yarayan arteriyel kan gazı, arterden numune alınmasıyla gerçekleştirilen bir işlemdir.

Toplumdaki diyabet vakalarının yaklaşık yüzde 10’unu etkileyen ve kadın ve erkeklerde neredeyse eşit olarak görülen tip 1 diyabet hastalığının risk faktörleri arasında genetik yatkınlık, çocukluk-ergenlik çağında olmak ve stresli bir hayatın içinde yer almak gibi durumlar sayılabilir.

Pankreasın insülin hormonu üretemediği durumlarda meydana gelen tip 1 diyabet hastalığının yaygın görülen belirtileri kilo kaybı, çok fazla su içme, sık idrara çıkma, yorgunluk ve açlık hissi olarak karşımıza çıkar.

Tip 1 diyabeti olan kişilerde karşılaşılabilecek belirtiler şunlardır:

• Kilo kaybı
• Ağız kuruluğu ve su içme ihtiyacı
• İdrara çıkmada artış
• Artan açlık hissi
• Yorgunluk ve halsizlik
• Görme bulanıklığı
• Nefes almada zorluk
• Cilt enfeksiyonları
• Yaraların yavaş iyileşmesi
• Vajinal mantar enfeksiyonları
• Sinirli olma gibi ruh hali değişimleri tip 1 diyabetin yaygın semptomlarıdır.

Diğer yandan tedavi edilmeyen ve ilerleyen tip 1 diyabet vakaları diyabetle bağlantılı olan diyabetik ketoasidoz (DKA) olarak adlandırılan bir komplikasyona neden olarak tehlikeli bir alabilir ve bu komplikasyon da kişide bazı belirtiler ortaya çıkarabilir.

Aşağıda yer alan ciddi semptomların yaşandığı durumlarda doktora başvurun:

• Nefeste oluşan meyvemsi bir koku
• Mide bulantısı ve kusma
• Karın ağrısı
• Uyuşukluk
• Nadir olarak bilinç kaybı

Otoimmün hastalık olan tip 1 diyabete bağışıklık sisteminde ki sorunun pankreastaki insülin üreten beta hücrelerine saldırması ve bunun sonucu olarak insülinin hiç ya da yetersiz üretilmesi neden olur. Tip 1 diyabet hastası olan kişilerde insülin yetersizliği meydana geldiği için bu hastalar ihtiyaç duydukları insülin ihtiyaçlarını ömür boyunca enjeksiyon yardımıyla dışardan karşılamak zorunda kalırlar.

Ayrıca tip 1 diyabet hastalığı genetik faktörlerle birlikte stres ve travmaya bağlı olarak da tetiklenebilir. Toplumdaki diyabet vakalarının yaklaşık yüzde 10’unu oluşturan tip 1 diyabet hastalığı genellikle çocukluk döneminde ortaya çıksa da her yaştan insanı etkilediği de unutulmamalıdır.

İnsüline bağımlı diyabet olarak da bilinen tip 1 diyabet, bağışıklık sisteminin pankreastaki insülin yapan beta hücrelerine saldırması ile insülin üretiminin yetersiz ya da hiç olmadığı, insülin ihtiyacının takviye ile karşılanmak durumunda kalındığı kronik diyabet hastalığı türüdür. Tip 1 diyabete genellikle çocukluk ve ergenlik döneminde rastlanır.

Kişinin vücudunda yeteri kadar insülin hormonu bulunmadığı durumlarda kanda çok fazla şeker birikmesi yaşanır, bu durum da hiperglisemiye (yüksek kan şekeri) neden olur. Vücut yediği yiyecekleri enerji için kullanamayacak duruma gelir ve tedavi edilmediği durumlarda tip 1 diyabet hastalığı ciddi riskleri beraberinde getirir. Bilinen belirgin bir tedavisi söz konusu olmayan tip 1 diyabet; insülin, ilaçlar, diyet listesi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle birlikte kontrol altına alınabilen bir hastalık olarak kabul edilir.

Timus bezi kanseri özellikle de timoma tümörleri çocukluk çağında görülmeyecek kadar nadirdir. Timoma tümörleri daha çok 50 ile 60’lı yaşlarda görülmektedir.

Timus bezi kanseri erkekler ve kadınlarda eşit oranda görülmektedir.

Timus bezi kanserlerinin kesin nedeni henüz tam olarak bilinmemektedir. Ancak radyoterapi ve EBV virüsü ile erken yaşta enfekte olan kişilerin risk faktörlerinin daha yüksek olduğu düşünülmektedir. Timus bezi tümörlerinin genetik bir hastalık olup olmadığı ise araştırılmaktadır.

Timus bezi kanserinin teşhis ve tedavisi hastanelerin göğüs cerrahisi bölümünde göğüs cerrahi uzmanları tarafından yapılmaktadır.

Timus bezinin kanseri olan timoma tümörleri tedavi edilmediği takdirde ölümcül olabilmektedir. Ancak timoma tümörü yavaş büyüyen bir tümör olduğu için diğer kanser türlerine göre hastanın sağ kalım süresi uzundur. Özellikle erken evrelerde ameliyat edildiğinde hastanın sağ kalım süresi çok uzun olmaktadır.

Miyastenia gravis, istemli kaslarda çabuk yorulma şeklinde ortaya çıkan, sinir-kas sistemi ile ilgili bir hastalıktır. En önemli bulgu yorulunca artan ve dinlenince geçen kas güçsüzlüğüdür.

Hastalar genellikle sabahları uyandıklarında kendilerini iyi hissetmektedir. Ancak hastaların genel durumu gün içerisinde giderek kötüleşmektedir.

Hastalık bir göz kapağı düşmesi şeklinde de ortaya çıkabilir. Belirtiler daha çok, yüz, göz, ağız çevresinde; dilde, çiğneme ve yutma kaslarında güçlük şeklinde kendini göstermektedir.

Timoma tümörleri genellikle hastaların büyük bir kısmında hiçbir şikayet ya da belirtiye yol açmamaktadır. Ancak hastaların %30 ile 35’i gibi bir oranında şu belirtilerle kendisini belli etmektedir:

• Öksürük
• Göğüs ağrısı
• Ses kısıklığı

Timoma ile birlikte en sık görülen paraneoplastik sendrom ise “miyastenia gravis”tir. Paraneoplastik sendrom, tümörün kendisinin direkt yapmadığı ancak tümörden salınan hormon ya da maddelerin sebep olduğu etkilerdir. Timoma tümörlerinin %30 ila 50’sine miyastenia gravis eşlik etmektedir.

Timoma tümörlerinin bilinen nedenleri henüz tam olarak bilinmemektedir. Yapılan bazı çalışmalarda nedeni ve potansiyel risk faktörleri tam olarak bilinemeyen timoma tümörine radyoterapi ve EBV virüsü ile erken yaşta enfekte olmanın risk oluşturabileceği belirlenmiştir.

Timoma tümörlerinin genetik bir hastalık olup olmadığı yani timoma ile kromozomlar arasındaki ilişkinin netleştirilmesi için çalışmalar yürütülmektedir.

Timoma tümörünün tedavisi evresine göre yapılmaktadır. Erken evrelerde teşhis edilen timoma tümörleri yalnızca cerrahi yöntemlerle tedavi edilmektedir. Torakoskopik ya da açık cerrahi yöntemi ile lezyon çıkarılmaktadır.

Timoma tümörlerinin daha ileri evrelerinde ise kemoterapi veya kemoradyoterapi ile cerrahi tedavi kombine edilerek uygulanabilmektedir. Uzak organlara yayılım gösteren timomalar ise ameliyat edilmez.

Timoma tümörü 4 evresi bulunmaktadır.

• Timoma tümörü evre 1: Timoma tümörü birinci evrede henüz daha kapsül içinde bulunmaktadır.
• Timoma tümörü Evre 2: Timoma tümörü ikinci evrede kapsüle yayılmış ve etrafındaki yağlı dokulara ilerlemiş olabilir.
• Timoma tümörü Evre 3: Timoma tümörü üçüncü evrede kapsül dışındaki çevre dokular, nefes borusu, akciğer ve kalp zarına kadar ulaşmış olabilir.
• Timoma tümörü Evre 4: Timoma tümörü dördüncü evrede akciğer zarı ve diğer uzak organlara kadar yayılabilir.

Timoma tümörleri çoğunlukla hiçbir belirti vermeden ilerlediklerinden, genellikle başka bir hastalık için yapılan tetkikler sırasında tesadüfen ortaya çıkmaktadır. Timus bezindeki büyüme çok fazla olmadıkça akciğer grafisinde de görülmemektedir.

BT, MR ya da başka sebeple çekilen PET/CT’de timus bezindeki boyut ve şekil değişikliğinin fark edilmesi üzerine biyopsi yapılarak tanı konulmaktadır. İnce iğne aspirasyon biyopsisi, mediastinotomi ve VATS (video aracılı torakoskopik cerrahi) ile biyopsi alınmaktadır.

İnce iğne aspirasyon biyopsisinin doğruluk oranı daha düşük olduğu için en sık VATS yöntemi kullanılmaktadır.

Timoma, timus bezinden kaynaklanan ve erişkinlerde mediasten bölgesinin kendisine ait en sık görülen tümörüdür. Kötü huylu olan bu hastalık çocukluk çağında çok nadir olarak görülmektedir. Erkek ve kadınlarda eşit olarak görülen timoma tümörleri genellikle 50 ile 60’lı yaşlarda ortaya çıkmaktadır. Timoma tümörleri yavaş büyüdükleri için hastanın sağ kalım oranı diğer kanser türlerine göre daha yüksektir.

Timik karsinom tümörleri, en nadir görülen timus bezi kanseridir. Timik karsinom tümörleri daha hızlı büyümektedir. Ayrıca vücudun diğer bölgelerine daha hızlı yayılabilmektedir. Bu nedenle timik karsinom tümörlerinin tedavi edilmeleri daha zordur. Timik karsinom ile otoimmün koşullara sahip olmak, timoma ile olduğundan çok daha nadirdir.

Timus bezi kanseri nadir görülen bir kanser türüdür. Timus bezindeki kanserlerin iki çeşidi bulunmaktadır. Timus bezinde en sık görülen kansere tipine timoma kanseri denilmektedir. Timus bezinde çok nadir görülen diğer kanser tipine de timik karsinom adı verilmektedir.