Kesin bir tedavisi bulunmayan sedef hastalığının semptomları, uygun yöntemler ile kontrol altına alınarak, uzun süreli iyilik hali sağlanabilir.

Tipine ve şiddetine göre sedef hastalığı tedavisi değişkenlik gösterir. Öncelikle dermatoloji uzmanının hasta ile işbirliği içerisinde uygulayacağı tedaviye karar vermesi gerekir.

Psoriasis tedavisinde topikal kremler, sistemik olarak kullanılan haplar, iğneler ve hastanın özel bir kabin içine sokularak kontrollü güneş ışığı alarak tedavi edildiği fototerapi yöntemi kullanılır.

Sedef hastalarının dikkat etmesi gereken hususlar:

• Alkol ve sigara kullanmamalı, kilolarına dikkat etmelidirler. Sedef hastalarının vücutlarında bağışıklık sistemi ile ilişkili oluşan yangısal durum, daha erken yaşta kalp krizinden hayatlarını kaybetmelerine sebep olabilir.
• Doktorların verdiği dışında herhangi bir ilaç kullanmamalıdırlar. Çünkü aspirin ve bazı romatizma ilaçları hastalığı tetikleyebilir.
• Grip enfeksiyonu sedefi tetikleyen faktörler arasında yer alır. Bu sebeple zamanı geldiğinde hastalar grip aşılarını yaptırmalıdır.
• Tansiyon, kolestrol, lipit, şeker gibi değerlerin sık sık takip edilmesi ve kalp kontrollerinin aksatılmaması sağlanmalıdır
• Spor yaparak zayıf kalmaya çalışmalı ve düzgün beslenmelidirler.
• Eklem ağrıları olduğunda bunu mutlaka doktorlarına söylemelidirler
• Sedef hastalarının aileleri de onlara karşı anlayış göstermeli ve tedavi sürecinde iş birliği içerisinde olmalıdır.

Genellikle muayene ile tanısı konulan sedef hastalığının farklı belirtilerle seyretmesi, başka hastalıklar ile karışmasına neden olabilmektedir. Şüpheli durumlarda sedefin bu hastalıklardan ayırt edilebilmesi ve kesin tanının konulması için biyopsi yapılması gerekir.

Toplumda görülme sıklığı yüzde 1-3 arasında olan sedef hastalığı, alevlenme ve iyileşme dönemleriyle seyreder. Bu dönemlerin ne kadar süreceği hastalar arasında değişkenlik gösterir. Hastalığının iyilik süreci yıllarca sürebileceği gibi, bazı kişilerde de bu süreç 2-3 ay olabilir.

Alevlenme sürecine ne zaman gireceği belli olmayan sedef hastalığının şiddeti ve belirtileri kişiden kişiye, hatta aynı kişide zaman içerisinde değişkenlik göstermektedir.

Sedef hastalığının yaygın belirtileri kafa derisi, dirsek, gövde, avuç içi ve ayak tabanları başta olmak üzere vücutta kaşınan pullu döküntüler, ciltte kuruma ve çatlama, gümüş, beyaz veya gri renkli pullarla kaplı daha büyük lekeler, tırnaklarda kırılma ve tırnakların tırnak yatağından ayrılmasıdır.

• Sedef hastalığı belirtileri şunları içerir:
• Gümüş rengini andıran pullu yaralar
• Kırmızı cilt lekeleri
• Ciltte kaşıntı
• Deride çatlama ve kuruma

Sedef hastalığının nedenleri, soğuk ve kuru hava, stres, beslenme alışkanlıkları, aşırı alkol, sigara, cilt yaralanmaları, güneş yanığı, kortizon, aspirin ve lityum gibi kullanılan bazı ilaçlar, viral ya da bakteriyel enfeksiyonlar yanı sıra genetik yatkınlıktır.

Bunların yanında bağışıklık sistemi bozuklukları, genetik faktörler ve çevresel etkenler de sedef hastalığının görülmesine neden olabilir.

Bağışıklık sisteminde bozukluk meydana geldiği durumda yanlış sinyal gönderimi sonucunda cilt hücreleri normalden 10 kat daha hızlı çoğalmaya başlar. Bu da hastalığın temelinin oluşmasına neden olur.

Sedef hastalığının nedenleri şöyle sıralanabilir:

• Otoimmün bir rahatsızlık olan sedef hastalığı, bağışıklık sisteminin sağlıklı cilt hücrelerine saldırmasıyla ortaya çıkabilir.
• Ailede sedef hastalığı öyküsü varsa bu hastalığa yakalanma riski yüksek olabilmektedir.
• Yoğun strese maruz kalmanın sonucunda sedef hastalığı tetiklenerek belirtilerini gösterebilir.
• Boğaz enfeksiyonu gibi bazı bakteriyel ve viral enfeksiyonlar sedef hastalığını tetikleyen durumlar arasında yer alır.
• Kullanılan bazı ilaçlar sedef hastalığını tetikleyerek kötüleşmesine neden olabilir
• Kesik, çizik, güneş yanığı veya dövme gibi cilt hasarları, sedef hastalığının ortaya çıkmasına sebebiyet verebilir.
• Soğuk hava ve düşük nem oranı, cildin kurumasına ve sedef hastalığı belirtilerinin görülmesine zemin hazırlar.

Farklı klinik belirtileri bulunan sedef hastalığı, saçlı deriden tırnağa kadar tüm deriyi tutabilir.

Kadınlarda ve erkeklerde sedef hastalığı aynı şekilde görülür. Ömür boyu süren sedef hastalığının çeşitleri vardır.

Bunlar şöyle sıralanabilir:

• Plak tipi psoriasis (Psoriasis vulgaris) : En sık görülen sedef çeşidi plak tipi sedeftir. Bu tipte saçlı deri, diz, dirsek ve kalça bölgesi en sık tutulum yeri olmaktadır. Oval ya da yuvarlak, kızarık, üzerinde gümüş rengi kepekler olan kabarık plaklar şeklinde kendisini gösterir. Bu türün bir alt tipi daha bulunur. Bu alt tipte el içi ve ayak tabanında kızarıklıklar, kuruluk ve çatlamalar meydana gelir.
• Guttat psoriasis: Çoğunlukla çocuklarda ve ergenlerde izlenen bu sedef çeşidinde bir santimin altında kızarık ve kepekli döküntüler görülür. Genellikle boğaz enfeksiyonlarını takiben ortaya çıkar.
• Eritrodermik psoriasis: Bu sedef türünde vücudun yüzde 80’ inden fazlası kızarık ve kepekli bir görünüm alır. Eritrodermik psoriasis ağır bir hastalık formudur ve bu durumdaki hastaların hemen hastaneye yatırılması gerekir.
• Püstüler psoriasis: Tüm vücutta yaygın olarak içlerinde irin olan sivilceler şeklinde ortaya çıkar. Bu tipin el içini ve ayak tabanını da tutabilen lokal bir formu da bulunmaktadır.
• Eklemlerin sedef hastalığı: Derisinde tutulum olan kişilerin eklemlerinde rahatsızlık olabileceği gibi, bu türde sedef hastalığı kendi başına sadece eklemlerde de ortaya çıkabilir. En sık el ve ayakta sedef görülebilir ve parmak eklemleri tutulurken, özellikle tırnak tutulumu olanlarda eklem tutulumuna da sık rastlanılır. Bu sebeple sedef hastalarında tırnak değişiklikleri mutlaka gözden geçirilmelidir. Çünkü erken dönemde eklemlerde yaşanan değişikliklerinin tespitiyle, bu eklemlerde kalıcı hasarın önüne geçmek mümkün olabilmektedir.
• Psoriasiste tırnak değişiklikleri: Sedef hastalığında tırnaklarda değişik belirtiler görülür. Genellikle tırnak değişiklikleri deri lezyonlarına eşlik etse de deri belirtileri olmadan tırnak tutulumu da görülebilmektedir. Tırnakta sedef olduğunda tırnak yüzeyinde toplu iğne başı gibi çukurcuklar, tırnağın yatağından ayrılması, tırnakta kalınlaşma, tırnağın altında sarı yağlı leke gibi görünüm ya da tırnağın doğal görüntüsünün tamamen bozulduğu durumlar olabilir. Tırnak tutulumu eklem hastalığının habercisi olabilir.

Sedef hastalığı(psoriasis), cilt hücrelerinin normalden daha hızlı çoğalmasına neden olan, yaygın olarak diz, dirsek, gövde ve kafa derisinde olmak üzere ciltte kabarık ve kaşıntılı kırmızı pullu yamalar ile seyreden otoimmün cilt hastalığıdır. Kronik bir hastalık olduğu için ömür boyu bu cilt rahatsızlığına sahip olunur.

Birkaç hafta ya da ay boyunca alevlenip sonra bir süre azalma eğiliminde olan döngülerden geçen sedef hastalığı bazı etkenlerle etiklenebilir. Sedef hastalığını tetikleyen durumlar arasında genetik yatkınlığın yanında vücutta enfeksiyonun yer alması ya da ilaç kullanımı yer alabilir.

Sedef hastalığından ortaya çıkan semptomlar yönetilerek hayat kalitesinin artırılması amaçlanır. Bu nedenle kişinin yaşam tarzında yapacağı değişiklikler önemlidir.

Saçta seboreik dermatit hafif seyrediyorsa yağlanma karşıtı şampuanlar yeterli olabilmektedir. Mutlaka uzman bir hekimin önerdiği düzgün ve doğal içeriğe sahip şampuanlar kullanılmadır.

Yine dermatoloji uzmanın uygun gördüğü kortikosteroidli krem ve losyonlar da yararlıdır. Mantar önleyici ilaçlar da saçta seboreik dermatite tedavisinde kullanılabilmektedir.

Yüzde seboreik dermatit daha çok saç çizgisi, kaşlar, kaş araları, burun kenarları, yanaklar, kulak içleri ve kulak arkalarında görülmektedir.

Kaşlar ve kirpiklerde kepeklenme, yanaklar ve burun kenarlarındaki kızarıklıklar yapabilmektedir. Erkeklerde sakal bölgesinde kıl kökü iltihabı şeklinde görülebilmektedir.

Erişkinlerde seboreik dermatit; sedef, yüzeyel mantar hastalıkları ve gül hastalığıyla karışabilmektedir. Bebeklik çağında görülen seboreik dermatit ise atopik egzama ve bez bölgesinde görülen egzamayla ve candida denilen cilt mantarıyla karışmaktadır.

Parkinson hastalığı, AİDS ve ruhsal bozukluklar, kolesterol yükseklikleri, kullanılan bazı ilaçlar sebebiyle seboreik dermatit görülebilmektedir. Biotin, çinko ve B6 vitamini eksiklikleri de seboreik dermatit oluşumuna neden olabilmektedir.

Özellikle saçlı deride kalın kepekler varsa yumuşatma amaçlı tıbbi yağlar kullanılabilir. Zeytinyağı, çay ağacı yağı ve hodan (boraj) yağı kullanılabilir.

Ardıç katranı da kullanılan bitkisel çözümler arasında bulunmaktadır. Bu bitkisel seçenekler de yine mutlaka bir dermatoloji uzmanına danışılarak kullanılmalıdır.

Seboreik dermatitte; antiseboreik (yağlanmayı ortadan kaldıran) ve antifungal (mantar önleyici) şampuanlardan yararlanılır. Piyasada çok fazla ürün bulunduğundan mutlaka bir dermatoloji uzmanının önerdiği alerjik reaksiyon göstermeyecek, düzgün içerikli şampuanlar tercih edilmelidir.

Seboreik dermatit daha çok saçlı ve kıllı deri bölgelerinde tutulum yapmaktadır. Kaşlar, kirpikler, erkeklerde sakal ve bıyıklarda kepeklenme yapabilir. Kıl köklerini etkilediği için bu bölgelerde dökülmeler görülebilir.

Seboreik dermatit, saç derisinde kabuklanma ve kepeklenme şeklinde ortaya çıkmaktadır. Normal bir kepeklenme ile karıştırılmamalıdır.

Bu tabloda kabuklanma fazladır, saç derisi kızarık ve kaşıntılıdır. Kepekler kalın yapıdaysa ve uzun süre kalırsa saç köklerinin beslenmesini bozarak dökülmeye neden olabilir.

Ailesel yatkınlık yani genetik yatkınlık seboreik dermatitin nedenleri arasında bulunmaktadır.

Biotin, çinko ve B6 vitamini eksiklikleri de seboreik dermatit oluşumuna neden olabilmektedir. Seboreik dermatit iklimsel değişikliklerden etkilenen bir hastalıktır.

Saçta seboreik dermatit hafif seyrediyorsa yağlanma karşıtı şampuanlar yeterli olabilmektedir. Uzman bir hekimin önerdiği düzgün ve doğal içeriğe sahip şampuanlar kullanılmadır. Yine dermatoloji uzmanın uygun gördüğü kortikosteroidli krem ve losyonlar da yararlıdır. Mantar önleyici ilaçlar da saçta seboreik dermatite tedavisinde kullanılabilmektedir.

Seboreik dermatit genellikle yüzde sivilce yapmaz. Yüzde sıklıkla burun kenarları, yanaklar, kulak içleri ve kulak arkalarında görülmektedir. Cildin en üst tabakası kalınlaşır, deri kurur, pul pul olur ve dökülür. Kızarıklıkla seyreden kaşıntılı bir hastalıktır.

Seboreik dermatit kendi kendini sınırlayan yani yayılma özelliği göstermeyen, konvansiyonel tedavilere yanıt veren, ancak tekrarlarla seyreden bir hastalıktır. Bulaşıcı bir hastalık değildir. Yaz mevsimlerinde düzelme, bahar ve kış mevsimlerinde tekrar etme eğilimindedir.

Ataklar ve iyileşmelerle seyreden, tekrar eden bir hastalıktır. Seboreik dermatit tamamen iyileşmez ama düzenli tedavilerle kontrol altına alınabilmektedir. Seboreik dermatitte ilaç tedavilerinin yanında cilt bakımı da çok önemlidir.

Seboreik dermatit hastaları çok yağlı ve işlenmiş besinleri tercih etmemelidir. Probiyotik içeren besinler, taze sebze ve meyveler tüketilmelidir.

Seboreik dermatit olan kişiler yağlı besinlerden uzak durmalı ve kızarmış yiyecekler tüketmemeleri gerekir. Bunun yanında trans yağ oranı yüksek olan besinleri de günlük beslenme rutininden çıkarmaları önemlidir. Bu yiyecekler tüketildiği durumda seboreik dermatit belirtileri artarak şiddetlenebilir.

Seboreik dermatit, sebum yani yağ salgısının anormal derecede artması sonucu cildin yağlı görünmesine, kaşıntılı kırmızı lekelere ve özellikle saç derisinde, beyaz veya sarı kabuklu ve yağlı pullara neden olan cilt hastalığıdır. Temel nedeni ciltte bulunan Malassezia mayasının çeşitli nedenlerle büyümesidir.

Seboreik dermatitin oluştuğu bölgeye göre farklı tedavi yöntemleri uygulanması gerekir. Kafa derisinde yer alan tedavisinde hastalık hafif seyrediyorsa antiseboreik yani yağlanma karşıtı şampuanlar yeterli olabilir.

Bebeklerde seboreik dermatit tedavisinde basit önlemler yeterli gelirken, erişkinlerde cilde zarar vermeyen sabunlar, kremler, nemlendiriciler önerilebilir. Seboreik dermatitin tedavi yöntemleri şöyle sıralanabilir:

Bebeklerde seboreik dermatit tedavisi​

Bebeklerde saç derisinde ortaya çıkan konaklar yaygın olarak görüldüğünde bile bebe yağları sonrası şampuanla yıkama yeterli olur.

Zeytinyağı ile konaklara masaj yapılabilir. Çok dirençli olgularda hafif etkili kortizonlu ilaçlar kullanılabilir. Bebeklerde yüksek etkili kortizonlu kremlerinin kullanılmasından kaçınılmalıdır.

Erişkinlerde seboreik dermatit tedavisi​

Erişkinlerin egzama tedavisinde başlangıç olarak sebum kontrol altına alınmalıdır. Uzman hekimin önerdiği ilaçların yanı sıra, atak sıklığını azaltmak, deriyi güçlendirmek amacıyla cilt bariyerine zarar vermeyen sabunlar, kremler, nemlendiriciler önerilmektedir.

Tedavide genel yaklaşım lezyonları ve fungal kolonizasyonu (mantar çoğalımını) baskılamak, seboreik dermatitin görüldüğü bölgede ikincil enfeksiyonlara karşı önlem almaktır.

Seboreik dermatitin yapısal bir özellik olduğu, tekrar edebileceği ve seboreik dermatitten korunmanın yolları hastaya anlatılmalıdır.

Kafa derisinde seboreik dermatit tedavisi​

Seboreik dermatinin saçlı derideki tedavisinde hastalık hafif seyrediyorsa antiseboreik yani yağlanma karşıtı şampuanlar yeterli olabilmektedir.

Bunlar seboreik dermatit şampuanı olarak da bilinmektedir. Seboreik dermatit şampuanı önerisi kişiye özel olarak mutlaka doktor tarafından verilmelidir.

Skumları yumuşatmak amacıyla salisilik asit kullanılabilir. Yerel tedavide kortikosteroidli krem ve losyonlar yararlıdır. Mantar önleyici ilaçlar da seboreik dermatite karşı kullanılmaktadır.

Yüzde seboreik dermatit tedavisi​

Yüz bölgesinde hafif etkili kortizonlu kremler, vücutta ise orta ve yüksek etkili kortizonlu kremler kullanılmalıdır. Dermatit kremleri de mutlaka doktor tarafından önerilmelidir. Kortizon içeren ilaçların kullanım sürelerinin 1 haftayı geçmemesi gerekmektedir.

Egzama belli dönemlerde tekrar edebilen bir rahatsızlıktır bu yüzden bir dermatoloji uzmanına danışmadan kortizon içeren kremlerin kullanımından mutlaka kaçınılmalıdır.

Seboreik dermatitte hijyen önemlidir, bakteriyel enfeksiyonların gelişme riski yüksek olduğunda sık yıkanmak gerekmektedir. Aşırı terlemeden, sentetik kumaşlı giysilerden ve bu giysilerin yaratacağı sürtünmelerden kaçınılmalıdır.

Seboreik Dermatit Evde Bakım Nasıl Olur?​

Uzman hekimin önerdiği ilaçların yanı sıra, atak sıklığını azaltmak, deriyi güçlendirmek amacıyla cilt bariyerine zarar vermeyen sabunlar, kremler, nemlendiriciler önerilmektedir.

Seboreik dermatitin yapısal bir özellik olduğu, tekrar edebileceği ve seboreik dermatitten korunmanın yolları hastaya anlatılmalıdır.

Seboreik dermatitte hijyen önemlidir, bakteriyel enfeksiyonların gelişme riski yüksek olduğunda sık yıkanmak gerekmektedir. Aşırı terlemeden, sentetik kumaşlı giysilerden ve bu giysilerin yaratacağı sürtünmelerden kaçınılmalıdır.

Seboreik Dermatit Tedavisinde Kullanılan İlaçlar Nelerdir?​

Seboreik dermatit tedavisinde yüz bölgesinde hafif etkili kortizonlu kremler, vücutta ise orta ve yüksek etkili kortizonlu kremler kullanılmalıdır. Dermatit kremleri de mutlaka doktor tarafından önerilmelidir.

Seboreik dermatinin saçlı derideki tedavisinde hastalık hafif seyrediyorsa antiseboreik yani yağlanma karşıtı şampuanlar yeterli olabilir. Bunlar seboreik dermatit şampuanı olarak da bilinir.

Seboreik dermatit şampuanı önerisi kişiye özel olarak mutlaka doktor tarafından verilmelidir. Skumları yumuşatmak amacıyla salisilik asit kullanılabilir.

Yerel tedavide kortikosteroidli krem ve losyonlar yararlıdır. Mantar önleyici ilaçlar da seboreik dermatite karşı kullanılmaktadır. Kortizon içeren ilaçların kullanım sürelerinin 1 haftayı geçmemesi gerekir.

Egzama belli dönemlerde tekrar edebilen bir rahatsızlıktır bu yüzden bir dermatoloji uzmanına danışmadan kortizon içeren kremlerin kullanımından mutlaka kaçınılmalıdır.