Özellikle soğuk-sıcak ısı uygulaması, egzersiz ve masaj gibi yöntemlerin yanı sıra omega-3 içeren besinlerin tüketimi romatizmanın etkilerini azaltır.

Romatizmanın kesin bir tedavisi olmamakla birlikte doktorun reçete ettiği ilaçlar, istirahat, stres yönetimi ve sağlıklı bir beslenme programıyla birlikte düzenli egzersiz romatizma semptomlarını hafifleten yöntemlerdendir.

Romatizma tedavisinde son yıllarda yeni ilaçların da kullanımı ile önemli başarılar sağlanmaktadır. Ancak yine de çoğu romatizmal hastalığın tamamen ortadan kaldırılması söz konusu değildir.

Romatizma tedavisi sürekli bir hekim-hasta işbirliği gerektirir. Zaman zaman hastalığın alevlenebileceği bilinmelidir. Romatizma tedavisinin bazı vakalarda ömür boyu devam edebileceği unutulmamalıdır.

Romatizma tedavisinde amaç, şikayetlerin ortadan kaldırılması, olası ortaya çıkabilecek organ tutulumlarının önlenebilmesi ve hastanın yaşam konforunu en üst düzeyde sürdürmesini sağlamaktır.

Romatizmal hastalıkların tedavisinde başta romatoloji olmak üzere, fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı, ortopedi uzmanı ve gerektiğinde diğer uzmanlık dallarının ekip olarak çalışması gerekmektedir.

Romatizma, şeker hastalığı ve hipertansiyon gibi kronik bir hastalıktır. Bu nedenle romatizma tedavisi belli bir süre değil, ömür boyu sürebilir. Tedavi sırasında hastalığın şiddetine göre zaman zaman az, zaman zaman çok ilaç kullanmak gerekebilir.

Romatizma hastalığını tamamen ortadan kaldırmak mümkün olmasa da kontrol altına alınabilir. Kontrol altındaki romatizma birden alevlenebileceği için, hiçbir şikayet olmasa da sürekli doktor takibi şarttır.

Romatizma teşhisi için doktor öncelikle kaslarda meydana gelen ağrı, şişlik ve sertlik gibi semptomları inceler.

Bunların dışında romatizmanın kesin tanısı için bazı görüntüleme testlerine ihtiyaç duyulur.

Romatizma teşhisinde faydalanılan yöntemler şunlardır:

• Röntgen
• Sedimantasyon hızı (ESH) ve CRP
• MR
• CT taraması
• Eklem ve kemik ultrasonu
• Eklem sıvısı ve doku örneği

Bacaklarda meydana gelen romatizmada hareket ederken bacak ağrısı, oturup kalkarken yaşanan hassasiyet, kas güçsüzlüğü ve eklemlerde sertlik sık sık gözlemlenen belirtilerdendir.

Genellikle el, ayak, sırt, omuz ve bel bölgelerinde ağrı, şişlik ve hassasiyetle ortaya çıkan eklem romatizması belirtileri yorgunluk ve bitkinlikle de kendisini gösterir.

Eklemlerde meydana gelen yapısal bozuklukla birlikte ortaya çıkan eklem romatizması doğurganlık çağındaki kadınlarda daha sık görülür ve erken yaşlarda omurga hareketlerinin kısıtlanmasına ve kişinin hayat kalitesinin düşmesine neden olur.

Birden fazla eklemde oluşan ağrı, kızarıklık, şişlik ve sertlik, sabahları veya otururken meydana gelen kas sertliğiyle birlikte hassasiyet, ateş, yorgunluk ve hareket kısıtlılığı romatizmanın yaygın belirtileri arasında gösterilir.

Yaygın bir şekilde ortaya çıkan romatizma belirtileri şunları içerir:

• Birden fazla eklemde hissedilen ağrı, kızarıklık, şişlik ve sertlik
• Özellikle dizlerde, ayak bileklerinde, dirseklerde ve bileklerde ağrı
• Göğüs ağrısı ve nefes darlığı
• Omurgaya yayılan bel ağrısı
• Özellikle sabahları en az 1 saat süren eklem sertliği
• Güneşe karşı hassasiyet
• Ateş
• Kronik yorgunluk ve enerji düşüklüğü
• Saç dökülmesi
• Dinlenirken ve ayağa kalkarken sırtta ağrı ve sertlik
• Hareket ederken zorlanma ve tutukluk
• Böbrek fonksiyonlarının bozulması
• İştah azalması ve kilo kaybı
• Gözlerde tahriş ve yanma
• Ağız kuruluğu
• Beze oluşumu
• El ve ayak tırnaklarında değişiklikler
• Döküntü

Ağrı, kızarıklık, şişlik ve sertlik​

Romatizma hastalığı sonucunda dokularda ve kaslarda meydana gelen tahrip ve aşınma sonucu kemiklerde ağrı, kızarıklık, şişlik ve sertlik meydana gelir.

Özellikle sabahları en az 1 saat süren eklem sertliği​

Sabahları uyanıldığında hareketsizliğin neden olduğu eklem sertliği, romatizmanın yaygın görülen belirtileri arasındadır.

Otururken meydana gelen ağrı ve hassasiyet​

Kişi oturduğu sırada kemiklerin birbirine sürtünmesi sonucu ağrı ve hassasiyet durumu yaşanabilir.

Ateş​

İnflamatuar bir hastalık grubu olan romatizma, vücuttaki enfeksiyon kaynaklı ateş yükselmesine neden olur.

Yorgunluk ve enerji düşüklüğü​

Romatizması olan kişilerde tipik olarak birden fazla kalıcı iltihaplı eklem bulunur. Vücuttaki iltihaplanma genel olarak fiziksel zayıflığa, uyuşukluğa ve yorgunluğa yol açabilir.

Hareket ederken zorlanma ve tutukluk​

Kasların tahrip olması, kişinin hareket ettiği sırada kemiklerinin zorlanmasına ve hareket ederken tutukluk yaşamasına sebebiyet verir.

Böbrek fonksiyonlarında bozulma​

Özellikle romatoid artriti olan kişilerde, glomerülonefrit olarak bilinen böbreklerdeki küçük filtrelerin iltihaplanması durumu yaşanabilir.

İştah azalması ve kilo kaybı​

Yine romatoid artrit olan kişilerde eklem dokusuna zarar veren TNF gibi pro-inflamatuar sitokinler aynı zamanda kilo kaybına, kas kaybına ve kas güçsüzlüğüne de yol açabilir.

Romatizmal hastalıkları kendi içinde türlere ayrılır. Bu türler arasında en tehlikeli romatizma hastalığı romatoid artrit olarak kabul edilir. Romatoid artrit bağışıklık sisteminin yanlışlıkla sağlıklı dokulara saldırması sonucu meydana gelir ve inflamatuar bir durumdur.

Romatoid artrit dışında osteoartrit ve ankilozan spondilit de romatizmal hastalıklardandır.

Romatoid artrit: En tehlikeli romatizma hastalığı olarak değerlendirilen romatoid artrit, bağışıklık sisteminin vücudun kendi dokularına saldırdığı ve ağrı, şişme, sertlik gibi belirtiler yaşandığında meydana gelir.

Osteoartrit (Kireçlenme): Kemiklerinizin ucundaki yumuşak malzeme olan kıkırdak hasarından kaynaklanan osteoartritte kemikler aşındıkça eklemler ağrır ve hareket edilmesi zorlaşır. Genellikle dizleri, kalçaları, bel bölgesini, boynu, parmakları ve ayakları etkiler.

Ankilozan spondilit: Halk arasında bel romatizması olarak bilinen ankilozan spondilit, omurga kemiklerinde iltihaplanma sonucu meydana gelen bir rahatsızlıktır.

Lupus: Sistemik lupus eritematozus olarak da adlandırılan otoimmün bir hastalık olan lupus da romatizmal hastalıklar arasında sayılır.

Kas, tendon, bağ ve birden fazla yapının tahrip olup aşınması sonucu meydana gelen romatizma genellikle genetik geçiş, yaş, cinsiyet, çevresel faktör ve obezite gibi sebeplerle ortaya çıkar ve hemen hemen her yaşta görülebilir.

Romatizma nedenleri, iltihaplı ve iltihapsız romatizma olarak iki farklı çerçevede değerlendirilebilir. İltihaplı romatizma olarak bilinen romatoid artritte bağışıklık sisteminin sağlıklı dokulara saldırması söz konusudur.

İltihapsız romatizmada ise durum biraz daha farklı farklıdır. İltihapsız romatizma genellikle genetik geçişle birlikte yaş, cinsiyet ve kilo durumlarını kapsar.

Aynı zamanda bazı romatizmalar sadece eklemleri değil, bağışıklık sistemini ve iç organları da etkiler. Son yıllarda uygulanan ilaç tedavileriyle şiddeti ve semptomları hafifletilebilen romatizma hastalığının kesin bir tedavisi olmasa da hastaların daha rahat bir hayat geçirmesi sağlanır.

Genel olarak romatizma nedenleri şunlardır:

• Genetik
• Yaş
• Cinsiyet
• Çevresel faktör
• Obezite
• Ağır spor yapılması
• Darbe ve yaralanmalar
• Eklem ve dokuların yıpranması
• Stres
• Yaşam tarzı
• Metabolik problemler

Romatizma tendonları, kasları, bağları, kemik ve eklemler gibi bir veya daha fazla yapıyı etkileyerek ağrı ve hareket kısıtlılığına neden olan kas-iskelet sistemi bozukluğudur.

Hemen hemen her yaşta görülen ve savunma mekanizmasında çeşitli bozukluklara yol açabilen bir hastalık olan romatizmanın en tehlikeli türü romatoid artrit olarak kabul edilir.

Genellikle ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığıyla ortaya çıkan romatizma genetik, yaş, cinsiyet, çevresel faktör ve obezite gibi sebepler sonucunda meydana gelir.

Romatizma kilolu kişilerde daha fazla ağrıya neden olup, eklemlerde şişlik, sıcaklık ve ağrı ile kendisini gösterir ve tedavi edilmediğinde ciddi rahatsızlıklar ve komplikasyonlara sebebiyet verebilir.

Reye sendromunun önlenmesi dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, özellikle üst solunum yolu enfeksiyonu geçirmekte olan çocuklarda aspirin kullanımından kaçınmaktır.

Erişkinlerde dahi çok nadir görülebilmekle beraber en sık 4-12 yaşlar arasında çocukluk çağında görülür.

Reye sendromunun önlenmesi açısından yapılabilecek en önemli şey özellikle üst solunum yolu enfeksiyonu geçirmekte olan çocuklarda aspirin kullanımından kaçınmaktır.

Çeşitli hastalıklar nedeniyle düzenli aspirin kullanması gereken hastalarda ise, özellikle suçiçeği ve influenza gribi için aşılama çok önemlidir. Reye sendromu riski artmış doğumsal metabolik hastalık tanısı olan çocukların ise aspirin kullanımından özellikle kaçınması önemlidir.

Bilinen en sık nedeni viral üst solunum yolu enfeksiyonları sırasında, özellikle de influenza gribi ve suçiçeği hastalığı sırasında, aspirin kullanımıdır. Bunun dışında ise bildirilen spesifik bir neden bulunamamıştır. Altta yatan bazı doğumsal metabolik hastalıklarda Reye sendromuna yakalanma riski artmıştır veya Reye benzeri sendromlar görülebilmektedir.

Reye sendromunun özel bir tedavisi bulunmamaktadır. Oluşan bulgulara yönelik destek tedavisi uygulanmaktadır ve hastalığın ağırlık durumuna göre yoğun bakım izlemi gerekebilmektedir. Beyin ödemine bağlı artmış kafaiçi basınç ölümcül olabilen ciddi komplikasyonlardan biridir.

Reye sendromunun tanısında özel bir test yoktur. Genelde iyi bir hastalık öyküsü ve klinik muayenenin ardından şüphe edildiği durumlarda kan ve idrar tahlilleri yapılmaktadır.

Ek olarak, diğer ayırıcı tanılara yönelik aşağıdaki yöntemlerden de yararlanılabilir:
• Beyin BT veya MR görüntülemesi
• Lomber ponksiyon
• Karaciğer biyopsisi

Reye sendromu farklı sistemleri tutabilmekle beraber en sık etkilenen organlar beyin ve karaciğerdir. Üst solunum yolu enfeksiyonundan 3-5 gün sonra ani başlayan şiddetli ve tekrarlayan kusmalar, , bilinç ve davranış değişiklikleri, nöbetler görülebilir ve hasta komaya girebilir.

Karaciğerde büyüme ve yağlanma, karaciğer enzimlerinde ve amonyak düzeylerinde yükselme, sarılığın genelde eşlik etmediği karaciğer yetersizliği görülür. Ayrıca kalp ve böbrek yetmezliği de tabloya eşlik edebilmektedir.

Reye sendromu, karaciğer disfonkisyonu ile beyin ödemine bağlı nörolojik bulguların beraber görüldüğü nadir fakat ağır seyredebilen bir hastalıktır. Erişkinlerde dahi çok nadir görülebilmekle beraber en sık 4-12 yaşlar arasında çocukluk çağında görülür.

1980’li yıllarda üst solunum yolu enfeksiyonları sırasında aspirin kullanımının sendroma neden olduğu saptandıktan sonra kullanımın kısıtlanmasıyla hastalığın görülme sıklığı giderek azalmıştır. Şu anda bildirilen sıklık bir milyonda bir vaka ile oldukça nadirdir.

Kesin bir tedavisi bulunmayan rett sendromu, fizik tedavi, konuşma terapisi ve destek tedavileriyle semptomları hafifletilebilir.

Rett sendromu, otizm hastalığına dahil olan ve otizmin bir alt türü olarak değerlendirilir.

Rett sendromu çoğunlukla kadınlarda görülen nadir bir hastalıktır. Az da olsa erkeklerde de görülebilen bu hastalık, erkekleri kadınlardan daha ciddi şekilde etkiler.

Rett sendromu hastaları genellikle 40-50 yaşlarına kadar yaşarlar ancak bu durum hastalığın şiddeti ve seyrine bağlı olarak değişebilir.

Rett sendromu hastalığında kesin bir tedavi söz konusu değildir. Rett sendromunda amaç, uygulanacak yöntemlerle hastalığın neden olduğu semptomları ve komplikasyonları hafifletmektir.

Rett sendromunda faydalanılan tedavi yöntemleri şöyledir:

• Skolyoz gibi tıbbi durumlar için düzenli tedavi
• Nöbetler ve kas zayıflığı için ilaçlar
• Fizik tedavi uygulaması
• Konuşma terapisi
• Gıda desteği ve sağlıklı beslenme
• Stresi azaltmak için destek almak
• Sosyal ilişkiler kurmaya çalışmak

Rett sendromu tanısında genellikle bebeklerin ilk yıllarında ebeveynler tarafından belirtiler fark edilmeye başlanır. Bir çocuğun Rett sendromuna sahip olabileceğinden şüphelenen doktor ise MECP2 gen mutasyonunu aramak için genetik bir testten yararlanır. Bu genetik tarama aynı zamanda bir kan testidir. Herhangi bir özel hazırlık ya da hastanede kalmayı gerektirmez.

Semptomların çoğu kişiden kişiye göre değişen rett sendromu belirtileri, yavaşlamış büyümeyle birlikte kafa küçüklüğü, el becerilerinin kaybolması, konuşma bozukluğu ve yürüme problemleri ortaya çıkarır.

Genel olarak rett sendromu belirtileri şunları içerir:

• Büyümede yavaşlama ve kafa küçüklüğü
• El becerilerinin yitirilmesi ve olağandışı hareketler
• Dil becerisinde zayıflık, konuşma bozukluğu
• Kas zayıflığı
• Solunum sıkıntısı ve nefes darlığı
• Anormal göz hareketleri
• Agresiflik hali ve ağlama durumu
• Konsantrasyon bozukluğu
• Epilepsi veya nöbetler
• Skolyoz (omurga eğriliği)
• Düzensiz kalp atışı
• Uyku bozuklukları

Büyümede yavaşlama ve kafa küçüklüğü​

Beyin büyümesi doğumdan sonra yavaşlar ve normalden küçük kafa boyutu (mikrosefali) bazen bir çocukta rett sendromu olduğunun ilk işareti olarak kabul edilir. Çocuklar büyüdükçe vücudun diğer bölgelerinde de büyüme yavaşlar.

El becerilerinin yitirilmesi ve olağandışı hareketler​

Rett sendromlu çocukların birçoğu ellerini kullanma yeteneğini kaybeder. Daha çok ellerini birbirine sıkma veya ovuşturma eğiliminde olurlar.

Dil becerisinde zayıflık, konuşma bozukluğu​

Rett sendromu olan çocuklar genellikle konuşma, göz teması kurma ve diğer yollarla iletişim kurma gibi sosyal becerilerini kaybetmeye başlar. Başkalarına, oyuncaklara veya çevrelerine karşı ilgisizleşmenin yanı sıra bazı çocuklarda ani dil kaybı gibi hızlı değişimler de gözlenir.

Kas zayıflığı​

Gelişimin durup büyümenin yavaşlamasıyla rett sendromlu çocuklar kas zayıflığı yaşanır.

Solunum sıkıntısı​

Rett sendromuna sahip kişiler çok hızlı nefes almakla birlikte (hiperventilasyon), havanın veya tükürüğün kuvvetli bir şekilde dışarı verilmesi veya havanın yutulması gibi sorunlarla karşılaşır. Uyku sırasında zor nefes alma veya nefes almanın kısa süreli durması (apne) gibi diğer solunum problemleri de ortaya çıkabilir.

Anormal göz hareketleri​

Rett sendromlu çocuklar, bir bölgeye yoğun bakma, göz kırpma, şaşılık veya tek gözünü kapatma gibi olağandışı göz hareketleri gibi belirtilere sahiptir.

Agresiflik hali ve ağlama durumu​

Rett sendromlu çocuklar yaşları ilerledikçe giderek daha tedirgin ve sinirli bir kişiye dönüşür. Ağlama krizleri veya ani bağırma durumu hiçbir neden yokken başlayabilir ve saatlerce sürebilir. Bu durum bazı çocuklarda korku ve kaygı hissine de dönüşebilir.

Konsantrasyon bozukluğu​

Beyinsel gelişimin zayıflaması ve becerilerin yitirilmesiyle birlikte rett sendromu olan çocuklarda odaklanamama ve konsantrasyon bozukluğu görülür.