Rahim kanseri tedavisinin doğru planlayabilmek için kanserin evresinin bilinmesi önemlidir. Rahim kanseri evresi; tümör alanının genişliği, rahim kanserin lenf bezlerine yayılımı ve rahim kanserin metastaz yapıp yapmadığına göre belirlenir. Rahim kanseri genel olarak 4 evrede ele alınır.

Rahim kanseri 1. Evre: Kanser sadece rahimdedir. Çevre dokuları veya vücudun uzak yerlerine yayılım yoktur. 1. Evre, kanser hücrelerinin rahim kas dokularına (miyometriyum) me kadar yayıldığına göre 2 ayrı başlıkta ele alınabilir.

Rahim Kanseri 2. Evre: Kanser, rahim ve servikste görülmektedir. Yani kanser rahim gövdesinden yayılmış, rahim ağzının destek bağ dokularına kadar ilerlemiştir. Lenf bezleri ve vücudun uzak bölgelerinde metastaz yaşanmamıştır.

Rahim Kanseri 3. Evre: Kanser rahim dışına yayılmıştır. Ancak yayılım rektum veya mesaneye kadar ulaşmamıştır. Fallop tüpleri, yumurtalıklar, rahmin yakınındaki lenflere yayılıma göre evre 3. Rahim kanseri alt başlıklara ayrılabilir.

Rahim kanseri 4. Evre: Rahim kanserinde son evredir. Kanser rektum, mesane veya vücutta daha uzak organlara yayılmıştır. 2 alt başlıkta incelenir. Rahim kanseri evre 4A: Kanser rektum veya mesanenin mukozasına yayıldı.

Rahim kanseri evre 4B: Kanser kasık bölgesindeki lenflere, kemikler veya akciğerler gibi uzak organlara yayıldı. Rahim kanseri evreleri belirlenirken aynı zamanda kanser hücrelerinin mikroskop altındaki görünümü de önemlidir.

Kanserli hücreler sağlıklı dokuya benziyorsa ve farklı hücre gruplarına sahipse, buna "farklılaşmış" veya "düşük dereceli tümör" denir. Kanserli doku sağlıklı dokudan çok farklı görünüyorsa buna "kötü diferansiye" veya "yüksek dereceli tümör" denir. Tümörün derecesi rahim kanserin ne kadar hızlı yayılacağı konusunda fikir verebilmektedir.

Rahim kanserinde en yaygın belirti anormal vajinal kanamadır. Rahim kanserinde anormal vajinal kanama dışında, sulu vajinal akıntı, beklenmedik kilo kaybı, idrar yaparken zorlanma ve alt karın ağrısı belirtileri de görülür.

Kanamalar menopoz öncesi ve sonrası olabileceği gibi, adet dönemleri arasında da kanama görülebilmektedir.

Rahim kanseri belirtileri şöyledir:

• Adet dönemleri dışında yaşanan vajinal kanama
• Menopoz dönemi sonrası kanama
• İdrara çıkmada ve idrar yapmada zorlanma
• Cinsel ilişki anında ağrı
• Alt karın bölgesinde(pelviste) ağrı
• Kötü kokan anormal vajinal akıntı
• Adet dönemlerinin daha uzun ve sancılı geçmesi
• Kilo kaybı
• Yorgunluk

Anormal vajinal kanama​

Rahim kanseri, rahim zarında ki anormal hücre büyümesi ve kalınlaşaya neden olur. Bu durum rahim kanseri olan kişilerde olağan dışı vajinal kanamalara sebebiyet verebilir.

İnce, berrak ve sulu vajinal akıntı​

Rahim kanserinde mesane ile vajina ve rektum arasında fistül gelişebileceğinden vajinal akıntı görülmektedir.

Alt karın bölgesinde ağrı​

Rahimde meydana gelen kanserin rahim dışına, pelvise veya karın içine yayılmasıyla birlikte karın bölgesinde sıvı birikmesi yaşanır ve bu durum rahim kanseri vakalarında karın ağrısı yaşanmasına sebebiyet verir.

Vajinada kitle veya yumru​

Mutasyona uğramış hücrelerin kontrolsüz bir şekilde büyüyüp çoğalmasıyla ortaya çıkan rahim kanseri vajinade kitle oluşumu yaratır.

İdrar yaparken zorlanma​

Rahim kanserinde meydana gelen kanserli hücrelerin oluşumuyla birlikte vajinal baskı sonucu idrar yaparken zorlanmalar yaşanabilir.

Rahim kanseri genellikle mutasyona uğramış hücrelerin kontrolsüz bir şekilde büyüyüp çoğalması ve bunun sonucunda da tümör adı verilen kitleler oluşturmasıyla meydana gelir.

Rahimde gelişen kanserli kitleler özellikle menopoz sonrası olağandışı vajinal kanamaya, adet dönemlerinin normalden daha ağrılı olmasına, adet düzeninde değişikliğe ve adet dönemleri arasında kanamaya neden olur. Bu belirtiler rahim kanserinin en yaygın belirtileridir.

Bunlarla birlikte rahim kanseri nedenleri arasında çok sayıda doğum yapmak, erken yaşta cinsel ilişkiye girmek, çok partnerli olmak ve sigara içmek sayılabilir.

Rahim ağzı kanseri hastalarının % 98'inde HPV enfeksiyonu da görülmüştür. Genellikle cinsel ilişki ile bulaşan HPV'in yüzden fazla tipi vardır.

Rahim kanseri nedenleri şu şekilde sıralanabilir:

• İleri yaş
• Çok sayıda doğum yapmak
• Erken yaşta adet görmek
• Geç menopoz
• Genetik
• Obezite
• Hiç gebelik yaşamamak
• Erken yaşta cinsel ilişki
• Yüksek yağlı beslenme
• Diyabet
• Lynch sendromu
• Polikistik over sendromu
• Yumurtalık hastalıkları ve hormon değişimleri
• Sigara tüketimi

İleri yaş​

Yaşlandıkça rahimdeki kaslar zarar görmeye başlar ve hücrelerin kontrolsüz ve anormal bir şekilde büyümesi gerçekleşebilir. Yaş faktörü, rahim kanserinin en önemli nedenlerinden biri olarak kabul edilir.

Çok sayıda doğum yapmak veya hiç gebelik yaşamamak​

Çok sayıda doğum yapan kadınların vajinası zarar görür. Bu da rahim kanserinin en yaygın nedenlerinden biridir. Tam tersi olarak hiç gebelik yaşamamak da rahim kanserini tetikleyebilir. Çünkü doğum yapmak hormonal dengenin korunması noktasında faydalı bir süreç olarak değerlendirilir.

Erken yaşta adet görmek​

Erken yaşta adet görmek de kanserli hücrelerin oluşumuna sebebiyet verebilir. Erken yaşta adet gören kadınlarda uzun süren östrojen maruziyeti söz konusu olur.

Geç menopoz​

Geç menopozda ortaya çıkan rahim kanseriyle erken yaşta adet görmeye bağlı görülen rahim kanseri arasında bir bağlantı söz konusudur. Geç menopoz yaşayan kadınlar da, tıpkı erken yaşta adet gören bireyler gibi uzun süre yüksek hormon seviyeleriyle yaşar. Bu da rahim kanseri riskini artırabilir.

Genetik faktör​

Bazı bireyler özellikle rahim kanseri riskini artıran genetik bozuklukları aileden miras alırlar. Lynch sendromu veya kalıtsal polipozis olmayan kolorektal kanser (HNPCC) olan kişilerde , diğer kanser türlerinin yanı sıra endometrial kanser riski de yüksek olarak değerlendirilir.

Obezite​

Bazı hormonlar yağ dokusu tarafından östrojene dönüştürülür ve bu da rahim kanseri riskini artırır. Yağ dokusu miktarı ne kadar yüksekse östrojen seviyeleri üzerindeki etkisi de o kadar büyük olur. Burada sonuç olarak obezitenin rahim kanseri riskini artırdığı ortaya çıkar.

Yumurtalık hastalıkları ve hormon değişimleri​

Yumurtalıklarda ortaya çıkan bazı tümörler yüksek östrojen seviyeleri ve düşük progesteron seviyeleri ile karakterizedir. Bu hormon değişiklikleri rahim kanseri riskini artıran faktörler arasında yer alır.

Sigara tüketimi​

Sigara birçok organa zarar verebildiği gibi rahim için de büyük bir risk faktörüdür. Sigara tüketimi hormonal dengesizlikler meydana getirebilir ve bu durum da rahim kanserine neden olabilir.

Rahim kanseri, rahim iç zarını oluşturan (endometrium) hücre tabakasında anormal hücre büyümesi ile ortaya çıkan kanser türüdür. Risk faktörleri, erken yaşta adet görme, aşırı kilo, menopoz ve genetik yatkınlık iken, yaygın belirtileri, menopoz sonrası ve adet dönemleri arası vajinal kanamadır.

Rahim kanserinin bulguları arasında yer alan menopoz öncesi adet dönemleri dışında vajinal kanama, menopoz sonrası kanama, normalden ağrılı regl sancıları, alt karın bölgesinde ağrı, beyaz veya şeffaf akıntı, cinsel ilişki sırasında ağrı, zor veya ağrılı idrar yapma ve pelvik bölgede ağrı rahim kanserinin belirtileridir.

Rahim kanseri vakalarının çoğu, rahmin astarını (endometrium) oluşturan hücre tabakasında başlar. Rahim kanserinin risk faktörleri arasında ise aşırı kilolu olmak ve erken yaşta adet görmeye başlamak yer alır. Bu iki risk faktörü rahim kanseri meydana gelme ihtimalini artırır.

Belirtileri arasında menopoz sonrası vajinal kanama ve adet dönemleri arasında kanama yer alır. Rahim kanseri olan çoğu kadın için rahmin alınması ameliyatı temel tedavi yöntemidir. İleri vakalarda kemoterapi veya radyasyon da gerekebilir. Bu karar doktor tarafından verilir.

Rahim duvarı kalınlaşması çoğunlukla menopoz sonrasında görülür. Ancak bazen hormon bozukluğuna bağlı olarak daha erken yaşlarda da görülebilir.

Rahim duvarı kalınlaşması, gebeliğin erken belirtileri arasında yer alır. Gebelik testi pozitif çıkan kadınlarda rahim duvarı kalınlaşması izlenir. Ancak bu hamileliğin kesin bulguları arasında yer almaz. Gebeliğin kesinlik kazanması için ultrason ile rahime yerleşen kesenin görülmesi gerekir.

Doğurganlık çağında olan kadınların rahim duvarı kalınlığı 7-14 mm arasında olmalıdır. Menopoz dönemindeki kadınlarda ise adet döngüsü sona erdiğinden dolayı rahim içini kaplayan endometriyum tabakası incelir.

Menopoza giren kadınların rahim duvarı kalınlığı 4-5 mm’nin altında seyretmelidir. 4-5 mm üzerine çıkan değerler rahim duvarında kalınlaşma olarak kabul edilir.

Tüm rahim duvarı kalınlaşmalarının yakından takip edilmesi veya tedavi edilmesi gerekir. Tedavi, kalınlaşmanın atipi olup olmadığına bağlı olarak değişir.

Atipik hücre olmadığında, endometriyal hiperplazinin sonunda endometriyal kansere dönüşme olasılığı çok düşüktür. çalışmalar atipi olmayan endometriyal hiperplazisi olan kadınların yüzde 5'inin endometriyal kanser geliştireceğini göstermektedir. Bu durumun dikkatli takip edilmesi gerekmektedir.

Rahim duvarı kalınlaşması (Endometrial Hiperplazi) kanser değildir. Ancak atipik hiperplazi durumunda kanser riski artış gösterir. Atipik Endometrial Hiperplazi, kanser öncüsü bir durumdur. Çoğunlukla menopoza girmiş kadınları etkilese de, obezite ve yumurtlama işlev bozukluğu gibi durumlarda genç bireyleri de etkileyebilmektedir.

Bu tipin kansere dönüşme olasılığı bulunmaktadır. Bu gibi durumlarda histerektomi işleminin kansere dönüşmeden önce yapılması hastanın rahim kanserinden kurtulmasını sağlar.

Rahim duvarı kalınlaşması zamansız kanamalara, ağır ve anormal kanamalara, uzun süre kanamalara ve kansere neden olabilir.

Ağır veya anormal kanama, menopozdan sonra vajinal kanama, ağrılı kramp (dismenore), ağrılı idrara çıkma (dizüri), ağrılı ilişki (disparoni), pelvik ağrısı, olağandışı vajinal akıntı, sıklıkla kaçırılan adet dönemleri gibi durumlarda mutlaka doktora başvurulmalıdır.

Yaşam tarzında yapılacak bazı değişiklikler, rahim duvarı kalınlaşma riskini düşürebilir.

Yapılacaklar şu şekildedir:

• Menopozdan sonra hormon tedavisi alanların östrojen ile birlikte progesteron kullanması
• Doğum kontrol hapı kullanılması
• Sigara kullanımının bırakılması
• İdeal kilo dengesinin korunması
• Sağlıklı beslenmek
• Endokrin bozucu diyetlerden kaçınmak

Rahim duvarındaki her tür kalınlaşma, hastada kansızlığa neden olabilecek anormal ve ağır kanamalara sebep olabilir. Bununla birlikte tedavi edilmeyen atipik endometriyal hiperplazi kansere dönüşebilir.

Endometriyal veya rahim kanseri, tedavi edilmemiş basit atipik endometriyal hiperplazisi olan kadınların yaklaşık yüzde 8’inde, tedavi almayan karmaşık atipik endometriyal hiperplazisi olan kadınların ise yaklaşık yüzde 30'unda görülür.

Endometrial hiperplazi yani rahim duvarı kalınlaşması nadir görülür. 100 bin kadının yaklaşık 133’ünü etkiler.

Endometrial hiperplazi, kişide adet düzensizlikleri, aşırı adet kanamaları ve menopoz sonrası kanama gibi belirtilere yol açan bir durumdur. Endometrial hiperplazi tedavi edilmediği durumda, zaman içerisinde rahim kanseri riskini artırabilir. Tedavisi ise genellikle hormon tedavileri veya cerrahi müdahaleleri içerebilir.

Proliferatif endometrium, adet döngüsünün ilk aşamasında görülen endometriumun kalınlaşma süreci olarak bilinir. Bu süreçte östrojen hormonu etkisiyle endometrium hücreleri çoğalarak dokunun kalınlaşmasına neden olur. Proliferatif endometrium, genellikle adet döngüsünün ortasında oluşarak ovülasyon öncesi dönemle ilişkili olarak kabul edilir.

Endometrium kalınlığı, kişinin adet döngüsüne ve yaşına bağlı değişiklik gösterir. Adet döngüsünün ilk aşamasında endometrium yaklaşık 5-7 mm kalınlığındadır. Ovülasyon döneminde ise 8-14 mm arasında bir kalınlık normal olarak kabul edilir. Menopoz dönemi sonrasında ise kadınlarda, endometrium kalınlığı genellikle 4 mm'den daha ince olmalıdır.

Endometrium, rahmin iç bölgesini kaplayan mukoza tabakasıdır. He ay hormona değişikliklere bağlı olarak kalınlaşan bu yapı, döllenme gerçekleştiği durumda embriyo için uygun bir ortam sağlar.

Rahim duvarı kalınlaşmasının tedavisi iki şekilde yapılır. Bunlar hormon tedavisi veya ameliyattır. Yapılacak tedavi; atipik hücrelerin bulunmasına, menopoza girilmesine, kişinin gelecekteki hamilelik planlarına ve aile öyküsüne göre farklılık gösterir.

Atipi olmayan basit hiperplazi durumuda sentetik bir progesteron formu olan progestin hap şeklinde, enjeksiyon ile veya rahim içi araç şeklinde hormon tedavisi olarak uygulanır.

Atipik hiperplazi durumunda ise yüksek kanser riski altında olanlara histerektomi ile rahim çıkarma ameliyatı önerilir. Bu ameliyat kanser riskini azaltır ancak, sonraki süreçte hamile kalmayı engeller. Eğer hasta menopoza girdiyse, hamilelik planlamıyorsa veya yüksek kanser riskine sahipse histerektomi seçeneği uygulanabilir.

Anormal vajinal kanamaya farklı durumlar sebep olabilmektedir. Rahim duvarı kalınlaşmasının tanısının konulması için doktorunuz tarafından ultrason, biyopsi ve histeroskopi yapılması istenebilir.

Ultrason: Transvajinal ultrason ile rahmin astarının kalın olup olmadığına bakılır.

Biyopsi: Bir endometriyal biyopsi, doku örneklerini rahim astarından çıkarır. Biyopsi ile alınan parça patalojik incelemeye gönderilir ve kanser varlığına bakılır.

Histeroskopi: Histeroskopi ile rahim ağzı ve rahim içi incelenebilir. İnce ışıklı bir alet olan histeroskopi ile endometriyal boşluk içindeki anormallikler görülebilir ve şüpheli alanlardan biyopsi alınabilir.

Endometriyal hiperplazi olarak bilinen rahim duvarı kalınlaşması, rahim astarındaki hücre değişikliklerinin türlerine göre iki sınıfa ayrılır.

Atipi olmayan (atipisiz) basit endometriyal hiperplazi: Bu tipte meydana gelen kalınlaşma, kanser olma olasılığı olmayan normal görünümlü hücrelere sahiptir. Bu tip herhangi bir olağandışı hücre içermez. Bu durumun takibi önem taşır.

Atipik endometriyal hiperplazi: Bu tip anormal hücrelerin aşırı büyümesi ile kendini gösterirken aynı zamanda kanser öncesi olarak kabul edilir. Tedavi edilmediğinde endometriyal veya rahim kanserine çevirme ihtimali artar.

Kişinin hangi tip rahim duvarı kalınlaşmasına sahip olduğunu bilmesi kanser riskini azaltırken, en etkili tedavi yöntemini seçme şansını da artırır.

Rahim duvarı kalınlaşması yani endometrium kalınlaşması, kronik hastalıklar, hormonal bozukluklar ve bazı sağlık sorunları nedeniyle gelişebilir. Genetik faktörler de bu noktada önemlidir ve rahim duvarı kalınlaşmasında risk faktörü olarak kabul edilir.

Rahim duvarı kalınlaşması için risk faktörleri şunları içerir:

• 35 yaşın üzerinde olmak
• Erken adet görmek
• Menopoza geç girmek
• Diyabet (şeker), tiroid hastalığı veya safra kesesi hastalığı gibi diğer sağlık sorunlarının bulunması
• Ailede yumurtalık, rahim ve kolon kanseri hikayesinin olması
• Bazı meme kanseri tedavileri (Tamoksifen kullanımı)
• Hiç hamile kalmamış olmak
• Obezite
• Polikistik over sendromu (PCOS).
• Sigara kullanmak
• Düzensiz adet veya adet görmeme durumu

Endometrial hiperplazi olarak da bilinen rahim duvarı kalınlaşması, endometriumun yani rahim iç duvarının normal boyutların üzerinde düzensiz olarak kalınlaşmasıdır. En önemli nedeni östrojen ve progesteron hormonlarındaki dengesizliktir.

Kadınların adet döngüsü östrojen ve progesteron hormonlarına dayanır. Östrojen rahim zarındaki hücrelerin büyümesine yardımcı olur. Yumurtlama sırasında östrojen rahimi kalınlaştırırken, progesteron rahmi hamileliğe hazırlar.

Hamilelik gerçekleşmediğinde progesteron seviyesi düşer ve rahimde iç tabakanın dökülmesi olarak bilinen adet durumunu tetikler. Bu adet dönemini başlatır ve adet döngüsü yeniden başlar. Östrojen ve progesteron hormonları uyumlu olduğunda herhangi bir sorun yaşanmaz. Ancak hormonların dengesiz olması bazı sorunlara neden olur.

Rahim duvarı kalınlaşması olan kadınlar çok fazla östrojen üretirken, yeterli progesteronu üretemez. Yani çok fazla östrojene sahip olmak; ancak bununla birlikte yeterli progesterona sahip olamamak rahim iç tabakasının dökülmesini engeller ve aşırı hücre büyümesine yol açarak rahim iç tabakasının büyümesine ve kalınlaşmasına neden olur.

Endometrium kalınlaşması şu nedenlerle görülebilir:

• Bunula birlikte hormonal dengesizliğin aşağıdaki gibi farklı nedenleri de olabilir:
• Aşırı kilo yani obezitenin östrojen seviyesinin yükselmesine katkıda bulunması
• Menopoza girilmesi ile birlikte progesteron üretiminin durması,
• Perimenopozda olunması yani yumurtlamanın düzenli olarak gerçekleşmemesi
• Menopoz sonrası hormon replasman tedavisi alınması
• Düzensiz bir adet döngüsünün veya polikistik over sendromunun varlığı
• Östrojeni taklit eden ilaçlar kullanılması

Rahim duvarı kalınlaşmasının belirtileri arasında; iki adet dönemi arasının 21 günden az olması, alışılmadık derecede uzun adet periyotları, ağır adet kanaması ve menopoz sonrası kanama yer almaktadır.

Endometrium kalınlaşması olarak da isimlendirilen bu durum endometrium tabakasının normalden fazla kalınlaşmasına bağlı olarak görülür.

Çeşitli sağlık sorunlarının haberici olarak rahim duvarı kalınlaşması şu belirtileri verebilir:

• Düzensiz adet kanamaları
• Ağrılı adet (dismenore)
• Menopoz sonrası kanama
• Ağrılı cinsel ilişki
• Aşağı karın bölgesinde ağrı veya baskı hissi
• Sık idrara çıkma veya kabızlık

Tıbbi adı endometrial hiperplazi olan rahim duvarı kalınlaşması, rahim iç yüzünü (endotel) kaplayan hücre tabakası olan endometrium dokusunun bazı sebeplerle kalınlaşmasıdır. Rahim duvarı kalınlaşmasında, rahim duvarı kalınlığı normal ölçüleri aşar veya farklı yaş gruplarına göre asimetrik hale gelir.

Rahim duvarındaki her kalınlaşma kanser olmasa da bazen rahim kanserinin habercisi olabilir ve kanser geliştirme riskini artırır. Belirtileri, ağır geçen adet dönemleri, menopoz sonrası aşırı kanama ve kanamaya bağlı anemidir.