Endometrium, rahmin iç tabakasını kaplayan dokudur. Bu özel tabakla adet döngüsünde değişiklik gösterebilir ve hamilelik tespitinde önemli bir role sahiptir.

Mukozal bir tabaka olan endometrium, içerisinde kan damarları, hücreler ve bezler yer alır. Adet döngünün başında ince bir tabaka olan endometrium, döngünün ilerlemesiyle beraber kalınlaşabilir.

Endometriumun en temel görevi, embriyonun rahme yerleşmesi için uygun bir ortam sağlamasıdır. Yumurtanın döllenmesi sonrasında rahme yerleşerek gelişmeye başlar. Endometrium dokusu bu yerleşmeye zemin hazırlayarak destek olur.

Endometrium kalınlaşması ya da oluşan anormal değişiklikler sağlık sorunlarına işaret eden durumlardandır. Bu durum genellikle adet düzensizlikleri, kısırlık veya ağrılı adetler gibi belirtilerle kendini gösterir.

HPV cinsel yolla bulaşan bir virüs olup, rahim ağzı kanseri oluşmasına neden olabilir. Rahim ağzı kanseri tanısı konmuş kadınların %95’inden fazlasında görülen HPV (Human papilloma virus) genital bölgeyi enfekte eden ve temas yolu ile yayılan bir virüstür.

Özellikle kadınlarda daha sık olmak üzere cinsel bölgede siğillere, rahim ağzı, dış genital bölge ve üreme yollarında kansere sebep olur. HPV virüsü oldukça sinsidir ve aylarca hiçbir belirti göstermeden yayılmaya devam edebilir. Virüsün belirtilerine, bulaşma olduktan birkaç ay veya yıl sonra rastlandığı durumlar “sessiz enfeksiyon” olarak adlandırılır.

HPV virüsü kadın ve erkekte genital siğiller, kadınlarda rahim ağzı kanserinin yanı sıra, erkeklerde de penis kanserine neden olabilir. Ciddiye alınması gereken bir enfeksiyon olan HPV bazı kişilerin bağışıklık sistemi tarafından kontrol altına alınabilir.

Bağışıklık sistemi tarafından etkisiz hale getirilemeyen bir virüsün de, yıllarca hiçbir belirti vermeden varlığını koruyabileceğini unutmamak gerekir. Hiçbir şikayet olmadan, kişi yıllarca enfeksiyonu taşıyabilir. Bu durum, hastalığın yayılmasına engel olmadığı gibi, virüs ilişki sırasında bulaşmaya devam edebilir.

HPV virüsü tipleri rahim ağzı kanserine neden olma olasılığına göre risk gruplarına ayrılmıştır. Daha çok siğile yol açan tipler, rahim ağzı kanseri açısından düşük risk grubunda olan türdendir. Dolayısıyla her genital siğil rahim ağzı kanserine dönüşecek diye bir durum söz konusu değildir.

Smear testi, vajinada olabilecek değişiklikleri kansere dönüşmeden tespit etmek amacıyla yapılmaktadır. Böylelikle kadın kanser aşamasına gelmeden kolaylıkla tedavi imkanına kavuşabilir. Kadınlar, kadın doğum hastalıkları uzmanlarının belirlediği rutinde smear testi yaptırması gerekebilir.

Genellikle 50 yaş civarında menopoz döneminde ortaya çıkan rahim ağzı kanseri, son zamanlarda genç kadınlarda da görülmektedir. Kadınlarda sık görülen kanser sıralamasında meme kanseri ilk sırada yer almasına rağmen, yaşamı tehdit edici özelliği nedeniyle rahim ağzı kanseri, meme kanserinin önüne geçebilmektedir.

Rahim ağzı kanserinin belirtileri hastalığın ileri safhalarında ortaya çıkmaktadır. İlerlemiş evrelerde muayene esnasında tümör görülebilir. Rahim ağzı kanseri ilerledikçe idrar problemleri, defekasyon dediğimiz büyük abdeste çıkma zorlukları ve bacak ağrıları görülebilmektedir.

Elle muayene sırasında, doktor iki parmağını vajina içerisine, diğer elini de karnın alt kısmına yerleştirir. Bu şekilde organlar ve ele gelen herhangi bir kitle olup olmadığı hissedilebilir.

Rahim ağzı kanseri, sırt ağrısı, bacak ağrısı, pelvik ağrı, kemik ağrısı gibi belirtilerle ortaya çıkabilir. Ayrıca, karnın alt bölgesinde ağrı ve bası hissi, cinsel ilişki sırasında ağrı, kilo kaybı durumları da görülebilmektedir.

Serviks kanserinin ilk belirtileri arasında kanlı akıntı, cinsel ilişki sonrası kanama ve düzensiz adet kanaması gibi semptomlar görülebilmektedir.

Rahim ağzı kanserine neden olan en büyük faktör HPV’dir. Hastaların %99.7’sinde bu virüs saptanmıştır. Rahim ağzı kanseri bulaşıcı olmasa da HPV cinsel yolla bulaşan en yaygın virüstür. Genital bölgesinde siğil olan kişiler ile cinsel temas sonrası %60 gibi yüksek oranda bulaşıcılık söz konusudur.

HPV çok büyük oranda cinsel yolla; çok düşük oranlarda ise el ile temas, tuvalet ve kişisel hijyen malzemeleri ile bulaşabilmektedir. Birden fazla partner, HPV bulaşıcılığı acısından yüksek risk taşımaktadır.

Serviks, rahim ve vajinayı birbirine bağlayan, rahim boynu olarak da bilinen rahimin alt kısmıdır. Sıvıların rahim ve vajina arasındaki geçişe izin vermede rol oynar ve doğum sırasında bebeğin vajinadan geçip, rahmi terk etmesini sağlar.

Rahim ağzı kanserinden korunma yöntemleri şu şekilde sıralanabilir:

• Doktor kontrollerini düzenli olarak yaptırın
• HPV aşılarını yaptırın
• Sigara ve tütün ürünleri kullanımından uzak durun
• Bağışıklık sistemini güçlendirin
• Cinsel yolla bulaşabilecek hastalıklara karşı tedbirli olun
• Sağlıklı beslenin
• Obeziteye karşı önlem alın

Rahim Ağzı Kanseri Aşısı​

Cinsel ilişki yoluyla bulaşan HPV rahim ağzı kanserine neden olabilir. HPV’den korunmak için 9 ile 26 yaş aralığındaki kız ve erkek çocuklarının ve erişkinlerin rahim ağzı kanser aşısı olması önerilir. ABD’de 3 aşı (9’lu, 4’lü ve 2’li aşılar) FDA onayı almış ve kullanılıyor olmasına rağmen 9’lu aşı hala ülkemize gelmiş değildir.

2’li aşıda rahim ağzı tümörüne en sık neden olan HPV tip 16 ve 18’in virüs benzeri partiküllerini içerir ve bu tiplere karşı bağışıklık sağlarken 4’lü aşı bu tiplere ek olarak siğillere neden olan HPV tip 6 ve 11’in virüs benzeri partiküllerini de içererek siğile karşı da korur.

En son üretile aşı olan 9’lu aşılar ise 4’lü aşıdaki HPV tip 6,11,16,18’e ek olarak diğer yüksek riskli HPV tiplerinde 31, 33, 45, 52 ve 58’in virüs benzeri partiküllerini içerir ve rahim ağzı kanserine neden olan daha fazla HPV tipine karşı bağışıklık sağladığı için daha yüksek oranda koruma sağlar. Bu aşılar aynı zamanda çarpraz reaksiyonla diğer HPV tiplerine karşı da bir miktar bağışıklık sağlamaktadır.

Dokuz ile 15 yaş aralığındaki çocuklarda 2 doz aşı yeterlidir. Birinci ve ikinci doz aşılar arasında 6-12 ay zaman aralığı olmalıdır. 15-26 yaş aralığında ise 0, 1 ve 6. Aylarda olmak üzere 3 doz aşı önerilmektedir.

26 yaşından sonra o yaşa kadar HPV ile karşılaşmış olma ihtimalinin yüksek olması nedeniyle aşılama önerilmemekle beraber hekim ile bu konu konuşularak uygun durumlarda yapılabilinir. HPV aşısı kas içine uygulanır. Omuzdan ya da kalçadan uygulanabilir.

Rahim ağzı kanseri aşısını HPV ile hiç karşılaşmadan yaptırmak servikal kanser vakalarının çoğunu önleyebilir. Rahim ağzı kanserinin yanı sıra vajina ve vulva kanserlerinde de koruyucudur.

4 ve 9’lu tür aşılar kadın ve erkeklerde genital siğilleri, anal kanserleri önleyebilir. Bazı HPV türleri ağız ve boğazda gelişen kanserlerle de bağlantılı olduğu için bu kanserlere karşı da koruma sağlar. CDC (The Centers for Disease Control and Prevention ), 9 yaşlarından sonra kız ve erkek çocuklara rutin HPV aşısı önermektedir.

Rahim ağzı kanseri aşısı için en ideal aşılama zamanı cinsel deneyim henüz başlamadan yani HPV virüsü ile temas olmadan önceki dönemdir. HPV bulaştığında aşı önerilen zamanda yaptırılması kadar etkili olmayabilir.

Rahim ağzı kanserinde cerrahi müdahale, radyoterapi ve kemoterapi yöntemlerinin tek başına ya da birbirleri ile kombine edilerek kullanılması tedavi seçenekleri arasındadır. Bölgenin cerrahi yöntemle alınması ile kanserleşebilecek alan ortadan kaldırılarak, hastada yüksek oranda iyileşme sağlanması hedeflenir.

Kanser invaziv hale gelmişse yani doku derinlerine kadar inmişse radikal histerektomi yapılır ve kanser hücreleri pelvik bölgedeki lenf bezlerini tuttuğu için onlar da çıkarılır. Histerektomi rahim ağzının, rahmin, vajinanın bir kısmının ve yakındaki lenf düğümlerinin çıkarılmasını içerir. Histerektomi genellikle kanseri iyileştirebilir ve geri gelmesini önleyebilir.

Diğer seçenek ise kemoterapi ve radyoterapi uygulanmasıdır. Kemoterapi ilacıyla o bölgedeki kanser hücreleri ışına karşı duyarlılaştırılır, akabinde hastaya radyoterapi uygulanır ve takibe devam edilir.

Rahim ağzı kanseri tedavisi sonrası​

Kanserin evresi ve tedavi şekline bağlı olarak rahim ağzı kanseri tedaviden sonra kaybolmayabilir veya tekrar ortaya çıkabilir. Vücudun başka bir yerinde yeni bir kanser de ortaya çıkabilir. Bu nedenle tedavi bittikten sonra bile rutin kontroller ve smear testleri önemlidir. Doktorunuz tedaviden sonra ilk birkaç yılda daha sık smear testi yaptırmanızı isteyebilir.

Bu, tüm kanser hücrelerinin yok olduğundan emin olmak için yapılır. Başka testler ve işlemlere de gerek olabilir. Doktorunuz tedavi bittikten sonra bile ihtiyacınız olan kontrolleri planlamak için sizinle birlikte çalışacaktır.

Genital siğil tedavisi​

HPV virüsü enfeksiyonu sonucu oluşan siğiller; yakılarak, dondurularak, cerrahi ya da lokal kremler yardımıyla tedavi edilebilir. Bu tedavi sonucu genital siğilin kaybolması, bir daha ortaya çıkmayacağı anlamına gelmez. Bazı kişilerde tedavi sonrası genital siğil tekrarlamazken; bazılarında sık aralıklarda yeniden genital siğil oluşumu gözlenebilir. ,

Her yeni genital siğil oluşumunda tedavinin tekrarlanması gerekir. HPV virüsü enfeksiyonlarında, tedavi olmaksızın, kişinin kendiliğinden virüsü vücudundan atabildiği bilinmektedir.

Rahim ağzı kanseri tanısı ileri evrede jinekolojik muayene, erken evrede ise tarama testleri olan yüksek riskli HPV DNA testinde pozitiflik saptanması veya smear testinde anormallik saptanması sonucu yapılan kolposkopik inceleme ve biyopsiler ile konulabilmektedir. Erken evrede yakalanıp tedavi edildiğinde başarı oranı %80-85 olan rahim ağzı kanserinde biyopsi de hastalığın tanısında ve doğru bir tedavi planı için çok önemlidir.

Rahim ağzı kanserinde ilk adım kanser teşhisi ve kanserin hangi evrede olduğunu belirlemektir. Bu nedenle rahim ağzından biyopsi alınır ve kanser evrelemesi yapılır. Rahim ağzı kanseri evrelemesi, kanserin vücuttaki yayılımına göre tanımlanır. Evreleme radyolojik çalışma ve olası diğer tanısal testlere ek olarak pelvik ve rektal muayeneye dayanır. Smear ve biyopsi dışında rahim ağzı kanseri tanısında bu testler kullanılır;

Smear testi nedir?​

Smear testi son derce basit ve ağrısız bir kanser tarama yöntemidir. Kadınların smear testi yaptırmaları, rahim ağzı kanserinden korunmak için oldukça önemlidir. Smear testi iki şekilde yapılmaktadır. Klasik yöntemde; alınan akıntı bir cam üzerine sürülür ve özel bir sprey ile tespit edildikten sonra laboratuvara yollanır. İkinci şekilde ise; alınan materyal bir şişe içindeki özel sıvıya boşaltılır. Bu şekilde laboratuvara gönderilir ve orada belirli aşamalardan geçirilerek mikroskobik muayenesi yapılır.

21 yaş üzerindeki aktif cinsel yaşamı başlamış tüm kadınların smear testi yaptırmaları gerekir. Eğer aktif cinsel yaşam bu yaştan önce başlamışsa, başlanan yaştan itibaren ilk üç yıl içinde smear testi yapılması önerilir. Smear testi normal saptanan hastalarda başka bir risk faktörü yoksa 3 yılda bir test yapılması yeterlidir. Testler menopoz sırasında da aksatılmamalıdır. 65 yaşından sonra, hastanın o zamana kadar en az üç normal smear testi sonucu bulunuyorsa, doktorunun bilgisi ile smear testlerine son verilebilir. Ayrıca smear testinde şüpheli bir durum görülmüşse, test daha sık aralıklarla yapılabilir ya da ileri tetkik uygulanabilir.

Kolposkopi: Dürbüne benzer özel bir aletle rahim ağzına bakılarak rahim ağzını döşeyen epitelin büyütülerek incelenmesidir. Rahim ağzı kanseri bir günde başlayan bir olay değildir.

Hücrelerde başlayan bozulma zaman içinde ve giderek artar. İşte bu değişiklikleri kolposkop muayenesi ile görerek takip etmek mümkündür. Kolposkopi muayenesi smearle beraber değerlendirilirse hata oranı da çok belirgin şekilde düşer.

Rahim ağzı kanseri teşhisi ve evrelemesinde bu testlere de başvurulmaktadır.;

Rektovajinal muayene; bu testte makat ve vajinal bölge aynı anda muayene edilir. Muayenehane koşullarında yapılabilen basit bir pelvik muayenesidir. Kanserin rahim ağzının dışına yayılıp yayılmadığı anlaşılır.

BT taraması; Bilgisayarlı tomografi olarak da adlandırılan BT taraması radyoopak bir maddenin damardan enjekte edilmesi ile başlar. Bu madde x ışınlarında iç organların daha iyi görüntülenmesini sağlar.

MRG (Manyetik Rezonans Görüntüleme) taraması; Bu testte iç organların ve dokuların görüntülenmesinde manyetik radyo dalgaları ve bilgisayar kullanır.

PET (Pozitron Emisyon Tomografi) taraması; Damar içerisine radyoaktif glukoz enjekte edilir ve PET’te glukozun yüksek oranda kullanıldığı vücut bölgeleri belirlenir. Kanser hücreleri normal hücrelerden daha aktiftir ve daha çok glukoz kullanır. Bu teste kanser hücreleri daha parlak görünür.

Bunların yanı sıra kanserin meme ya da akciğerlere yayılımını belirlemek için akciğer filmi ve kan sayımı da istenebilir.

Rahim ağzı kanseri nedenleri arasında çok sayıda doğum yapmak, erken yaşta cinsel ilişkiye girmek, çok sayıda partneri olmak ve sigara içmek sıralanabilir. Rahim ağzı kanseri hastalarının % 98’inde HPV enfeksiyonu görülmüştür.

Genellikle cinsel ilişki ile bulaşan HPV’in yüzden fazla tipi vardır. Özellikle 16 ve 18 tipleri rahim ağzı kanserine neden olurken, tip 6 ve 11 ise genital organlarda siğillere neden olur.

Çok eşlilik, cinsel ilişkiye 20 yaşından önce başlanmak, sigara içmek, bağışıklık sisteminin zayıf olması, genital organlarda viral ve bakteriyal enfeksiyonların sıkça görülmesi, çok sayıda doğum yapmak, sosyoekonomik düzeyin düşük olması, C vitamini ve A vitamini eksikliği gibi durumlar serviks kanseri risk faktörleri arasında sayılmaktadır.

Rahim ağzı kanserinde cinsel ilişki sonrası vajinal kanama, menopoz sonrası kanama, adet süresinin uzaması, sulu ve kokulu vajinal akıntı, pelvik bölgede ağrı belirtileri görülür.

Rahim ağzı kanserinde genel olarak karşılaşılan belirtiler şunlardır:

• Alışılmadık renk ve kokuda vajinal akıntı
• İlişki sırasında ağrı ve sonrasında kanama
• Adet kanama süresi ve şiddetinde artış
• Bacak bölgesinde ağrı ve ayaklarda şişlik
• Plansız kilo kaybı
• Karında, pelvik bölgede ve sırtta ağrı
• İştah kaybı
• Yorgunluk, halsizlik
• Kemik ağrısı ve kırıklar
• İdrar yaparken zorlanma

Rahim ağzı kanseri, rahim ağzındaki sağlıklı hücre DNA'larında değişiklik gelişmesi ile ortaya çıkar. Rahim ağzı kanserinin en önemli nedeni insan papilloma virüsü olarak bilinen, özellikle HPV 16 ve HPV 18 türleri olan HPV'dir.

Sigara kullanımı, HIV ve AIDS gibi bağışıklık sistemini zayıflatan durumlar, erken yaşta doğum ve genetik yatkınlıkta riski artıran faktörlerdir.

Genel olarak rahim ağzı kanserinin risk faktörleri ise şöyledir;

• Çok eşli olmak
• Cinsel ilişkiye 20 yaşından önce başlanmak
• Sigara içmek
• Bağışıklık sisteminin zayıf olması.
• Genital organlarda viral ve bakteriyal enfeksiyonların sıkça görülmesi
• Çok sayıda doğum yapmak
• Sosyoekonomik düzeyin düşük olması
• C vitamini ve A vitamini eksikliği

Rahim ağzı kanserine giden süreç CIN 1, CIN 2, CIN 3 sonrasında rahim ağzı kanseri şeklinde ilerler. İlk aşamada % 70-90, ikinci aşamada %40-45 ve üçüncü aşamada % 30-35 oranında hastalıkta kendiliğinden gerileme görülebilir.

Hiçbir tedavi almayan hastalarda hastalığın ileri evre kansere dönüşmesi yıllar içinde olur. Erken evrelerde rahmin alınmasına gerek olmayıp LEEP, konizasyon adı verilen basit cerrahi işlemlerle rahim ağzı kısmen çıkarılarak tam iyileşme sağlanabilir. Bu hastalar tedavi sonrası hamile kalıp bebek sahibi olabilir.

Rahim ağzı kanseri evreleri şöyle sıralanabilir;

Evre 0: Anormal hücreler rahim ağzının en iç tabakasındadır. Karsinoma insutu olarak da adlandırılmaktadır.

Evre I: Kanser hücreleri sadece rahim ağzında bulunur. Tümör boyutu 3 mm ile 4 cm arasında değişebilir.

Evre II A: Kanser rahim ağzı dışına vajenin üst üçte iki bölümüne yayılmıştır ancak rahim çevresindeki dokulara yayılmamıştır.

Evre II B: Kanser rahim ağzı dışına vajenin üst üçte iki bölümüne ve rahim çevresindeki dokulara yayılmıştır.

Evre III A: Kanser vajenin alt bölümüne yayılmış ancak pelvik duvara yayılmamıştır.

Evre IIIB: Kanser pelvik duvara yayılmış veya böbreklerin mesaneye bağlandığı tüpler olan üreterleri tutarak idrar geçişini engellemiş ve böbreklerde genişlemeye neden olmuştur.

Evre IV :Kanser rahim ağzı dışında mesane, rektum veya vücudun başka yerlerine yayılmıştır.

Adenokarsinom​

Rahim ağzı kanserinin farklı tipleri vardır. Adenokarsinom ve yassı epitel hücreli karsinom gibi invaziv kanserler gibi pek çok rahim ağzı kanser çeşidi ile karşılaşılabilir. Rahim ağzı kanserleri arasında saptanması daha zor, daha nadir görülen adenokarsinom göreceli agresif bir kanser tipidir.

Adenokarsinomlar rahim ağzının dış yüzeyinde oluşmak yerine, genellikle rahim ağzının iç kanalında oluşmaktadır. Smear testleri dış yüzeydeki hücre örneklerini kullanmaktadır. Bu nedenle adenokarsinom tanısı konulduğunda genellikle kanser ileri evreye geçmiş olur. HPV’nin kansere neden olan 16, 18, 45 ve 31 gibi tipleriyle daha fazla adenokarsinom oluşmaktadır.

Rahim ağzı kanseri, rahmin alt kısmı olan rahim ağzında meydana gelen, çoğunlukla HPV virüsü kaynaklı uzun süreli enfeksiyona bağlı olarak gelişen kanser türüdür. Her yıl dünyada 500 bin yeni rahim kanseri tanısı konulmaktadır. Genellikle 50 yaş civarında ortaya çıkan rahim ağzı kanseri son yıllarda genç kadınlarda da görülmeye başlamıştır.

Rahim ağzı kanserlerinin neredeyse tümünden sorumlu olan HPV (“Human Papilloma Virüsler” ) virüsü çok belirti göstermez ve oldukça bulaşıcıdır. Çoğu kadın, hayatının bir döneminde karşılaştığı HPV virüsünü kendi vücut savunma sisteminin yardımı ile yener. Bazı HPV virüsleri ise bu savunma sisteminden güçlü çıkar ve rahim ağzı kanserine neden olabilir.

Hastalığa neden olan HPV virüsünden korunmak için önlemler almak ve düzenli sağlık kontrolleri ve taramaları yaptırmak, hastalık oluşmadan veya hastalığın erken döneminde saptanmasına ve tedavide başarıya yardımcı olmaktadır.

Pulmoner hipertansiyon hastaları da seyahat edebilir. Ancak seyahatlerini planlamadan önce hekimleriyle görüşmeleri doğru olur. Seyahatler sırasında ilaçların aksatılmaması, tuzlu yiyeceklerden kaçınılması, uzun yola gidilecekse sık sık ayağa kalkıp hareket edilmesi gerekir.

Günde 2.000 miligram tuz ve yaklaşık 8 bardak sıvıyı aşmayın. Yağlı, kızarmış, konserve, dondurulmuş besinler, fast food gibi çok fazla sodyum içeren yiyeceklerden uzak durmak gerekir. Taze meyve ve sebze, kepekli tahıllar, yağsız et ve balık yemek faydalıdır.

Yemeklere yağ ve şeker ilave edilmemelidir. Bunun yanında uyku sorunu olmamalıdır. Uyku apnesi gibi uykudayken iyi nefes almanızı engelleyen başka bir durumunuz varsa, PAH tablosu daha da kötüleşebilir.

PAH'lı kişilerin egzersiz sırasında hızlı, çırpınan kalp atışı, göğüs ağrısı, baş dönmesi ve baş dönmesi yaşama olasılığı diğer insanlara göre daha fazladır. Bu nedenle, bu rutinleri sağlığınıza göre düzenleyebilecek ve egzersiz yaparken sizi izleyebilecek eğitimli bir doktor veya terapistle çalışmak önemlidir. Ancak pulmoner rehabilitasyon doğru yapılırsa, faydalar genellikle risklerden daha ağır basar.

Çalışmalar, 10 ila 15 haftalık bir pulmoner rehabilitasyonun PAH'lı kişilerin hastalıklarıyla daha aktif bir yaşam sürmelerine yardımcı olabileceğini göstermiştir. İnsanlar 6 dakikada daha uzağa yürüyebilir, daha iyi bir dayanıklılığa, daha düşük bir kalp atış hızına ve hatta daha düşük kan basıncına sahip olabilir.

Egzersiz yapmanıza ve nefesinizi kontrol etmenin ve enerjinizi korumanın daha iyi yollarını öğrenmenize yardımcı olacak bir programdır. Bir hastaneye veya ayakta tedavi gören bir rehabilitasyon merkezine gidecek ve bir eğitim fizyoterapisti ile çalışacaksınız.

Yürüme, sabit bir bisiklete binme, merdiven çıkma, hafif halter kaldırma ve esneme gibi hafif egzersiz formlarında size rehberlik edebilirler. Egzersiz yaparken nefesinizi nasıl kontrol altında tutacağınızı size öğretecekler. Başlayabileceğiniz bir seviyede egzersiz yapmaya başlayacak ve oradan yükseleceksiniz. Kesin programa bağlı olarak, seanslar günlük veya haftada birkaç kez olabilir ve her seferinde 30-60 dakika sürebilir.

Egzersizleri güvenli bir şekilde nasıl yapacağınızı öğrendikten sonra, rutini evde sürdürebilirsiniz. Güçlendikçe ve dayanıklılığınızı artırdıkça, daha uzun egzersizler yapabileceksiniz. Hatta ne kadar dayanabileceğiniz konusunda kendinizi şaşırtabilirsiniz.

Bazı rehabilitasyon programları için tek seçenek egzersiz eğitimidir. Diğer programlar ayrıca, aktif olduğunuzda veya stresli zamanlarda nefes almanın daha iyi yollarını öğretmek için grup veya bire bir seanslar sunar. Nefesinizi nasıl daha kontrollü hissedeceğinizi ve PAH semptomlarını yönetmenin diğer yollarını öğrenebilirsiniz. Bu konuda tedavinizi yürüten doktora danışabilirsiniz.

Doktorlar pulmoner arter hipertansiyonu (PAH) olan kişilere ayaklarından uzak durmalarını söylerdi - bu egzersiz semptomlarını daha da kötüleştirirdi. Ancak bugün, bu konudaki düşünceler oldukça farklı. Çalışmalar, hafif, denetimli bir egzersiz rutininin PAH tedavisinin önemli bir parçası olduğunu göstermiştir.

Pulmoner rehabilitasyon, daha aktif bir yaşam tarzına geçmenize yardımcı olabilir. Durumunuzu yönetmenize, dayanıklılığınızı artırmanıza ve bu gerçekleştiğinde nefes darlığıyla başa çıkmanıza yardımcı olabilecek bir programdır. İlaç ve diğer tedavilerin yerini tutmaz, ancak daha iyi nefes almanıza ve sağlıklı kalmanıza yardımcı olabilir.