Çölyak Hastalığı (ya da gluten enteropatisi), buğday, arpa, çavdar ve yulafta bulunan gluten adlı bir proteinin kişinin ince bağırsağında hasar yaratması sonucu oluşan bir hastalıktır.
Hastalık kalıtsal olmasına rağmen ilk bulgu ortaya çıkış zamanı herhangi bir yaşta olabilir.
Bulgular pek çok hastalıkla karışabilecek bulgulardır. İshal, kusma, karında şişkinlik, kilo alamama, büyümede duraklama, kansızlık, kemik zayıflığı gibi bulguların sadece bir tanesi ya da birkaçı bir arada bulunabilir ve hiç biri tek başına ya da birlikte çölyak hastalığına özgü değildir.
Çölyak Hastalığı; buğday, arpa, çavdar ya da soya ile beslenme ile oluşacağından anne sütü ile beslenme döneminde hastalığın ortaya çıkması beklenmez.
Tanı konulması amacı ile yapılacak laboratuvar testleri ile de kesin tanıya ulaşılmaz. Bu testler tarama amacı ile ya da hastalık olduğu düşünülen kişilerde kesin tanıyı desteklemek amacı ile yapılır.
Bağırsaktan alınacak biyopsi ve glutensiz diyete verilen yanıtın da birlikte değerlendirilmesi sonucu tanı kesinleşir. Ancak bu oldukça uzun bir süreçtir.
Tedavide, gluten içeren besinlerden ömür boyu uzak kalmak gerekir. Glutensiz diyet ile iyileşme sağlanır. Hastalığın kesin bir tedavisi de olmadığı için diyete ömür boyu sürdürülmelidirdevam edilmelidir. Her hastada hastalık şiddeti farklı seyreder ve glutensiz gıda alımına tepkinin şiddeti farklıdır.
Pek çok hazır gıda içinde az miktarda da olsa gluten olabileceğinden bu tür gıdaları tüketirken ürünlerin içeriği kısmını okumak gereklidir.
