Şap hastalığı, Picornaviridae ailesinden Aphthovirus adı verilen bir RNA virüsünün neden olduğu akut seyirli, hayvanlarda görülen enfeksiyöz bir hastalıktır. Virüsün yedi ana serotipi (O, A, C, SAT1, SAT2, SAT3, Asia1) bulunmaktadır ve bu serotiplerin her birinin de çok sayıda alt tipi mevcuttur. Hastalık çoğunlukla sığır, koyun, keçi, domuz ve yaban domuzu gibi çift tırnaklı hayvanları etkiler. Virüs, yüksek bulaşıcılığı sayesinde hayvanlar arasında çok hızlı bir şekilde yayılabilir ve sürü içerisinde kısa sürede büyük oranda hayvanı enfekte edebilir.
Hastalığın ana özelliği, ağız boşluğu, dil, diş etleri, burun delikleri, meme uçları ve tırnak aralarında içi sıvı dolu kabarcıklar oluşmasıdır. Bu kabarcıklar patladığında açık yaralar bırakır ve hayvanlarda ciddi ağrıya, iştahsızlığa ve hareket kısıtlılığına yol açar. Genç hayvanlarda ve bağışıklık sistemi zayıf olanlarda ölümler görülebilirken, yetişkin hayvanlarda genellikle ölümcül olmasa da, verim kayıpları hastalığın ekonomik etkilerini artıran en önemli faktörlerdir.
Virüsün dayanıklılığı da hastalığın kontrol altına alınmasını zorlaştıran bir diğer unsurdur. Virüs, çeşitli çevresel koşullara dayanıklıdır ve hayvan vücudu dışında, dışkı, idrar, süt, et ürünleri ve hatta rüzgar yoluyla bile uzak mesafelere taşınabilir. Bu özellikler, şap hastalığının küresel çapta yayılımını kolaylaştırmakta ve uluslararası ticarette ciddi kısıtlamalara neden olmaktadır.
Hastalığın ana özelliği, ağız boşluğu, dil, diş etleri, burun delikleri, meme uçları ve tırnak aralarında içi sıvı dolu kabarcıklar oluşmasıdır. Bu kabarcıklar patladığında açık yaralar bırakır ve hayvanlarda ciddi ağrıya, iştahsızlığa ve hareket kısıtlılığına yol açar. Genç hayvanlarda ve bağışıklık sistemi zayıf olanlarda ölümler görülebilirken, yetişkin hayvanlarda genellikle ölümcül olmasa da, verim kayıpları hastalığın ekonomik etkilerini artıran en önemli faktörlerdir.
Virüsün dayanıklılığı da hastalığın kontrol altına alınmasını zorlaştıran bir diğer unsurdur. Virüs, çeşitli çevresel koşullara dayanıklıdır ve hayvan vücudu dışında, dışkı, idrar, süt, et ürünleri ve hatta rüzgar yoluyla bile uzak mesafelere taşınabilir. Bu özellikler, şap hastalığının küresel çapta yayılımını kolaylaştırmakta ve uluslararası ticarette ciddi kısıtlamalara neden olmaktadır.
