Inflamatuar bağırsak hastalığı, beslenme düzeni değiştirilerek semptomları hafifletilebilecek bir hastalıktır. Aşağıdaki önerileri uygulayarak meydana gelen belirtileri hafifletmeniz mümkündür.

• İyi bir bağırsak sağlığı için uyku çok önemlidir. Günlük olarak size yeten uyku saatinizi belirleyerek uyku düzeninizi kurabilirsiniz.
• Porsiyonlarınızı küçülterek daha sık (2-4 saatte bir) yemek yemeyi deneyebilirsiniz. Bu sindiriminizi kolaylaştırabilir.
• Stres doğrudan bağırsağı etkiler ve stresten uzaklaşabilmek için meditasyon gibi rahatlatıcı aktiviteler yapabilirsiniz.
• Belirtilerinizin çoğaldığı zamanlarda tükettiğiniz gıdaları düşünerek not alabilirsiniz. Bu not, belirtilerin alevlenmesinin kaynağını bulmanıza yardımcı olabilir.
• Kafein, alkol içeren içecekleri ve lifli, baharatlı, yağlı, sütlü yiyecekleri azaltmanız belirtilerinizi hafifletebilir.

Inflamatuar Bağırsak Hastalığı, zamanla kötüleşen kanlı dışkı gibi belirtilere sahiptir. Karın ağrısı olduğunda karnın sağ ya da sol alt tarafında olur. Irrıtabl Bağırsak Sendromu’nda ise mide bulantısı daha çok görülür ve karın ağrı karnın alt yarısını kaplar.

Inflamatuar bağırsak hastalığı tedavisi, kişiden kişiye farklılık gösterir. İlaç kullanılarak bağırsak iltihabı kontrol altına alınabilir ve bu şekilde başka bir tedaviye ihtiyaç kalmaz ancak ilacın işe yaramadığı durumlarda cerrahi tedaviler tercih edilebilir. Bu cerrahi işlemde rahatsız olan bağırsağın bölümü alınabilir ve sorun ortadan kaldırılabilir.

Tüm bunların yanı sıra inflamatuar bağırsak hastalığı bitkisel tedavisinin olup olmadığını merak edebilirsiniz. Kesinliği kanıtlanmayan bir şekilde bu tedaviler mevcuttur. Ancak doktorunuza başvurmadan bu tedaviye karar vermeniz vücudunuzda sıkıntılara yol açabilir.

IBH’nin tanısını koyabilmek için tek bir test yeterli olmayabilir. Doktorunuz durumunuza göre farklı tanı yöntemlerini kullanabilir. Bu yöntemler belirtilerinize göre; tam kan sayımı, endoskopi, kolonoskopi, sigmoidoskopidir.

Inflamatuar Bağırsak Hastalığı ibd’nin getirdiği pek çok risk bulunmaktadır. Bu yüzden çok dikkatli olunması gerekir.

• Inflamatuar Bağırsak Hastalığı olan kişilerin, diğer insanlara göre kolon kanserine yakalanma oranı daha yüksektir.
• Anüs çevresiyle bağırsağın son kısmında oluşan, küçük bir tünel şeklinde anal fistül IBH riskleri arasındadır.
• Halk arasında kansızlık olarak bilinen anemiye neden olabilir.
• Bağırsakların tam çalışamasından dolayı emilim bozukluğu (Malabsorbsiyon) oluşabilir.
• Böbrek taşı oluşumuna yol açabilir.

Bağırsak inflamasyonu belirtileri geçici veya kronik bir şekilde seyredebilir. İnflamatuar bağırsak hastalığının yaygın belirtileri arasında genellikle karın ağrısı, şiddetli kramp, sık tuvalet ihtiyacı, ishal, midede gaz ve şişkinlik görülür. Bazı insanlarda hafif görülebilen semptomlar bazı kişilerde ise şiddetli yaşanabilir.

Inflamatuar Bağırsak Hastalığı’nın belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

• Karın ağrısı ve şiddetli kramp
• Sürekli tuvalet ihtiyacı
• İshal
• Midede gaz ve şişkinlik
• Dışkıda kan görülmesi
• İştah kaybı ve devamında kilo kaybı
• Dönem dönem kabızlık
• Mide bulantısı ve kusma
• Yorgunluk
• Ateş
• Gözlerde kırmızılık
• Deri döküntüleri ve yaralar

Crohn hastalığı, ağızdan başlayarak anüse kadar tüm sindirim sisteminde olabilen, olan bölümlerde ülserlere ve iltihaplanmalara yol açan bir hastalıktır.

Crohn hastalığı belirtileri​

Crohn hastalığı olan bölgelere göre belirtiler değişiklik gösterebilir. En sık görülen semptomlar arasında ishal, karın ağrısı ve kilo kaybı vardır. Aktif dönemlerinde ise dışkıda kan ve yorgunluk gözlenebilir. Belirtiler sürekli ya da belirli sürelerde bir ortaya çıkabilir.

Crohn hastalığı risk grupları​

Crohn hastalığı, genellikle 15-30 yaş arasında görülür. Teşhis konulan kişilerin yaklaşık %15’inde 15 yaşından önce belirtiler görüldüğü saptanmıştır. D vitamini eksikliği ve çevresel kirlilikten etkilenen kişilerin de Crohn hastalığına yakalanma oranı daha yüksektir.

Uzun süreli antibiyotik ve ağrı kesici ve ateş düşürücü kullanımı bağırsak sağlığını etkileyerek Crohn hastalığına neden olabilir. Paketli hazır yiyecek tüketenlerde ve sigara kullananlar da daha sık görülebilir. Ülseratif kolit gibi genetik olarak geçebilir.

Ülseratif kolit, bağışıklık sistemindeki değişiklikler sonucu bağırsakların iç yüzeyinde iltihaplanma ve ülser oluşumuna yol açan bir inflamatuar bağırsak hastalığıdır.

Ülseratif Kolit Belirtileri​

Ülseratif kolitin belirtileri kişiden kişiye değişiklik göstermekle birlikte belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

• Kan ya da irin içeren ve sürekli tekrarlayan ishal
• Sürekli tuvalet ihtiyacı ve ıkınma hissi
• Karın ağrısı
• Aşırı yorgunluk
• İştahsızlık
• Kilo kaybı

Belirtilerin şiddeti, bağırsağın ne düzeyde iltihaplandığına göre değişiklik gösterir. Bazen de haftalar, aylar boyunca belirti göstermeden ilerleyen ülseratif kolit, aniden nüksedebilir ve ağızda ülserlerle, eklemlerin şişmesiyle, gözlerin kızarmasıyla ve kemik erimesi gibi ciddi belirtilerle kendini gösterebilir.

Ülseratif kolit risk grupları​

Ülseratif kolit her yaş grubunda gelişebilir fakat şimdiye kadar yapılan teşhislerde çoğunlukla 15-25 yaş aralığının tehdit altında olduğu saptanmıştır. Her iki cinsiyette de görülme olasılığı aynıdır. Ailelerinde bu hastalık olan kişilerde, ülseratif kolit görülme olasılığı daha fazladır.

İnflamatuar bağırsak hastalığının kendi içinde ülseratif kolit ve crohn hastalığı olmak üzere iki çeşidi vardır. Bu iki hastalık bağırsağın farklı bölgelerini etkileyebilir ve belirtileri farklılık gösterebilir.

Inflamatuar bağırsak hastalığı, bağırsakların iç yüzeyindeki iltihaplanmanın bir sonucu olarak ortaya çıkan bir sağlık sorunudur. Bağışıklık sisteminin zayıflaması, kötü beslenme, sigara, alkol, stres, genetik ve birtakım ilaçların kullanımı inflamatuar bağırsak hastalığı nedenleri arasında sayılır.

Inflamatuar Bağırsak Hastalığı’nın tam nedenleri hala net olarak anlaşılamamış olsa da, uzmanlar bu hastalığın nedenleri arasında şu faktörlerin etkili olduğunu düşünmektedir:

• Bağışıklık sistemi düşmüş kişilerde tüketilen gıdalar yabancı madde olarak algılanabilir ve onlarla savaşabilmek için vücut antikorlar salgılar. Bu durum da IBH hastalığına yol açabilir.
• Yapılan araştırmalara bakıldığında IBH’ye sahip hastaların %25’inin ailesinde de ınflamatuar bağırsak hastalığı saptanmıştır.
• Sigara, stres, depresyon ve çeşitli ilaç kullanımı IBH’ye sebep olabilir.

İnflamatuar bağırsak hastalığı, crohn ve ülseratif kolit olarak iki türü bulunan, sindirim sisteminin iç yüzeyinin iltihaplanması ile karakterize olan ve bağırsaklarda kronik inflamasyona neden olan bir grup hastalıktır.

İshal, karın ağrısı, mide kramplar, şişkinlik ve gaz gibi belirtilere yol açan inflamatuar bağırsak hastalığı, hafif seyreden vakalarda ilaç tedavisiyle yönetilebilirken daha şiddetli ve kronik seyreden durumlarda ise cerrahi müdahaleye ihtiyaç duyabilir.

Huzursuz bağırsak sendromu yönetilebilir bir rahatsızlıktır ve fiziksel sağlık için ciddi bir tehdit oluşturmaz.

Huzursuz bağırsak sendromunun kronikleşmesi durumunda ciddi kilo kaybı, demir eksikliği anemisi, yutma güçlüğü, rektal kanama ve gece ishal görülebilir. Bu durum ilerlerse kalın bağırsak kanserine neden olabilmektedir. Bu yüzden bu semptomlar yaşandığında uzman doktora başvurmak gerekir.

İrritabl bağırsak sendromu belirtileri 5 aydan önce görülmeye başlayarak haftada 1 olmak üzere karın ağrısı şeklinde görülebilir.

Depresyon ve anksiyete gibi psikolojik nedenlerden dolayı irritabl bağırsak sendromu görülebilir.

Huzursuz bağırsak sendromu, ishal veya kabızlık gibi bağırsak hareketlerinde değişiklik, karın ağrısı, gaz veya şişkinliğe neden olan gastrointestinal bir hastalıktır. Tipik semptomu olan karın ağrısı, sol tarafta, karında ya da göbek altında görülür. Bazı besinler de bu ağrıların artmasında etkilidir.

Bu hastalık, bağırsak yapısında bozulmalara neden olmaz.

İrritabl bağırsak sendromu, diğer sindirim sistemi hastalıklarıyla benzerlik gösterebilir. Gastrit ve huzursuz bağırsak sendromu gibi hastalıkların ayırt edilebilmesi için belirtiler dinlenerek, testle yapılmalıdır. Sonuçlarla birlikte oluşan hastalığa karşı tedavi yöntemi belirlenir.

IBS için başlıca belirtiler, genellikle yemek sonrası artan ve dışkılamayla azalan karın krampları ve karın ağrısı, karında rahatsız eden şişkinlik hissi, aniden tuvalete götüren ishal ya da bağırsakların boşalmadığı hissine neden olan kabızlık ve gaz şikayetlerinde artış huzursuz bağırsak sendromu belirtileridir.

İrritabl bağırsak sendromu (IBS), belli belirsiz karın ağrısı, şişkinlik, dışkılama alışkanlığı ve sıklığında değişiklik gibi belirtilere neden olan kronik fonksiyonel bağırsak hastalığıdır.

İrritabl bağırsak sendromuna sahip olan kişiler alternatif ve bitkisel tedavi yöntemlerinden yararlanarak oluşabilecek semptomları azaltabilirler.

• Sindirim sisteminden yer alan lactobacillus ve bifidobacterium gibi probiyotikler karın ağrısı, şişkinlik ve gaz gibi problemlere iyi gelir. Probiyotik içeren besinlerden yararlanabilir ya da takviye alabilirsiniz.
• Papatya, rezene, nane gibi bitkisel çaylar bağırsakta oluşabilecek şikayetlerin azalmasında etkilidir.
• Psikiyatrik destek almak ve ilaç kullanmak huzursuz bağırsak sendromunun yarattığı depresyonun etkilerini azaltmada yararlanılabilir.

Günlük yaşam tarzında yapılacak değişiklikler huzursuz bağırsak sendromundan korunmak için önemlidir.

İritabl bağırsak sendromuna karşı korunmak için şu önlemleri alabilirsiniz:

• Sabahları erken uyanın
• Besinleri oturarak ve yavaşça tüketin
• Gece beslenme alışkanlığınızı bırakın
• Düzenli egzersiz yapın
• Stresten uzak durun
• Meyve ve sebzeleri kabuksuz tüketin
• Gazlı içeceklerden uzak durun

Huzursuz bağırsak sendromunun iyileşimesi için diyet uygulamak istiyorsanız öncelikle laktoz içeren besinlerden kaçınmalı, alkol tüketimini sınırlandırmalı ve gluten duyarlılığına karşı glutensiz yiyecekler tercih edilmelidir.

Huzursuz bağırsak sendromu diyetinde şunlar dikkate alınıp, uygulanabilir:

• İrritabl bağırsak sendromu diyetinde beslenme alışkınlığınıza meyve, sebze, tahıl ve fındık gibi lif oranı daha yüksek gıdalar dahil edin
• Bol su için
• Peynir ve süt gibi laktoz intoleransını arttırabilecek gıdaları kesin
• Kafein tüketimini azaltın ya da tamamen bırakın
• Brokoli, ıspanak, somon veya destekleyici ürünler ile kalsiyum ihtiyacınızı karşılayın
• Ev yapımı yoğurt, tarhana, lahana turşusu gibi probiyotik ağırlıklı beslenin
• Keten tohumu ve yulaf tüketimine ağırlık verin
• Sindirimi zor besinlerden uzak durun
• Tatlandırıcı içeren besinleri rutininizden çıkarın
• Gün içerisinde tükettiğiniz besinleri not ederek vücuda olan etkilerini gözlemleyin.

İrritabl bağırsak sendromu tedavisi semptomların azaltılmasına yöneliktir. Doktorunuz yaşam ve beslenme tarzında değişiklik yapmanızı, eğer geçmiyorsa kas spazmlarını kontrol eden, kabızlığı önleyen, ağrıyı hafifletici ve antibiyotikler gibi bazı ilaçlar verebilir.

Günlük yaşam kalitesine etki edecek ve huzursuzluk yaratacak etkenler için yaşam ve beslenme tarzında değiştirebileceğiniz şu önerileri verebilir:

• Lifli besinler tüketmek
• Bol sıvı almak
• Semptomlara neden olan stres gibi durumlardan uzak durmak
• Düzenli spor yapmak
• Beslenme düzeni sağlamak

Bu durumların etki etmemesi halinde huzursuz bağırsak sendromuna karşı tedavi olarak şunlar uygulanabilir:

• İshale karşı ilaç
• Kabızlığı önlemek için laksatifler (dışkı gevşeten ilaçlar)
• Bağırsak hareketlerini düzenlemeye yardımcı olan ilaçlar
• Ağrı kesici

Huzursuz Bağırsak Sendromuna Ne İyi Gelir?​

Huzursuz bağırsak sendromunun neden olduğu belirtilere karşı önlemler alabilir buna yönelik yaşam düzeninizi kurabilirsiniz.

Evde kendinizin uygulayabileceği şu yöntemler irritabl bağırsak sendromunda görülen belirtilere iyi gelir:

• Huzursuz bağırsak sendromu yaşayanların yemekleri az az ve yavaş tüketmesi
• Düzenli egzersizlik yapması
• Besinleri tüketirken çok fazla çiğnemesi
• Gün içerisinde bol sıvı tüketmesi
• Düzenli olarak egzersiz yapması
• Stresten uzak durması
• Baharatlardan uzak durması
• Laktoz intoleransına neden olabilecek süt ürünlerinden uzak durması
• Meyve, sebze, kepekli tahıllar, fındık ve baklagiller yemesi huzursuz bağırsak sendromunun yarattığı kabızlığa ya da ishale iyi gelir.

İrritabl bağırsak sendromu tanısında uzman doktor, hastanın belirtilerini dinleyerek, sağlık geçmişine baktıktan sonra fiziki muayene edebilir. Semptomları da göz önünde bulundurularak teşhiş için ekarte etmesi (dışkılaması) istenebilir.

Hastanın ishal ya da kabız olması tedavi planının belirlenmesi açısından önemlidir. Bunların huzursuz bağırsak sendromu teşhisi için endoskopi, abdominal BT, kolonoskopi, laktoz intolerans testi ve gaita inceleme istenebilir.