Uygulamayı yükle
How to install the app on iOS

Follow along with the video below to see how to install our site as a web app on your home screen.

Not: This feature may not be available in some browsers.

Fibromiyalji ve miyofasyal ağrı sendromu arasındaki farklar nelerdir?

Fibromiyalji kronik bir hastalıktır ve tedavi edilemez. Miyofasyal ağrı sendromu ise tedavi edilebilir bir hastalıktır. İki hastalığın arasındaki belirleyici farklar şunlardır:
  • Fibromiyalji hastalığında ağrı vücut genelinde görülebilir, miyofasyal ağrı sendromunda ise ağrı bölgeseldir.
  • Fibromiyalji hastalığı daha çok kadınları etkilerken, diğeri hem erkek hem de kadında görüldüğü bilinir.
  • Fibromiyaljide sabah yorgun kalkma, uyku bozukluğu, bütün vücudun ağrır. Miyofasyalda ise uyku problemi yaşanabilir ama ancak ağrı tüm vücuda yayılmaz.
  • Fibromiyaljide dinlenmek ağrı şiddetini etkilemez, miyofasyalda ise dinlendikçe ağrı hafifler.

Fibromiyalji ile karıştırılan hastalıklar nelerdir?

Romatoid artrit, miyofasyal ağrı sendromu, ankilozan spondilit, Lyme hastalığı, polimiyalji ve lupus gibi hastalıkların neden olduğu ağrı ve eklem tutulumu gibi belirtiler fibromiyalji ile karıştırılabilir. Çoğu romatizmal hastalık ilaç ve fizik tedavi ile tedavi edilebilirken, fibromiyaljide semptomları kontrol altına alınmaya çalışılır.

Fibromiyaljiyi tetikleyen faktörler nelerdir?

Çok fazla efor sarf edilmesi, strese neden olan durumlar, kas ve kemik yaralanmaları ve bunları etkileyen hastalıklar ile hormonal değişiklikler fibromiyaljiyi tetikleyen faktörlerdir. Ayrıca mısır yağı, ayçiçek yağı ve diğer bitkisel yağlar vücutta sıklıkla iltihaplı etkilere sahip olduğu için yağlı, kızarmış yiyecekler de fibromiyaljiyi tetikleyebilmektedir.

Fibromiyalji Hastalarının Yapmaması Gerekenler Nelerdir?

Fibromiyalji tedavisindeki amaç yaşam kalitesini artırarak ağrı ve semptomların azaltmasını sağlamaktır. Fibromiyalji, genellikle ilaç ve fizik tedavi ile yönetilebilir.

Fibromiyaljide kaçınılması gereken ve hastaların yapmaması gerekenler şunlardır:

  • Aşırı fiziksel aktivite: Fibromiyalji hastalığı için düzenli egzersiz faydalıdır fakat aşırı fiziksel aktivitelerden kaçınmak gerekir.
  • Çok sık “evet” demek: Fibromiyaljisi olan kişiler her şeyi kabul etme eğilimindedir. Ağrının artmasını önlemek için hayır diyebilmek önemlidir. Fibromiyaljiyi alevlendirmeyecek ya da stres düzeylerini artırmayacak bir yanıtlar vermek gerekir.
  • Ağrıyı ve acıyı görmezden gelmek: Vücutta bir şeyler ters gidiyorsa bu ağrı şeklinde ortaya çıkabilir. Aktivitelere devam ederek, ağrıyı görmezden gelmemek gerekir. Bu durum fibromiyaljinin ağırlaşmasına neden olur.
  • Aşırı şeker tüketmek: Şeker tüketmek kan pH seviyesini düşürerek fibromiyaljinin kötüleşmesine neden olur. Candida çoğalması nedeniyle asitli meşrubatlardan ve şekerle tatlandırılmış meyveli içeceklerden kaçınılmalıdır. Vücuda yüksek oranda şeker alımı, fibromiyaljiyle ilişkili ağrıya neden olan iltihabı artırır.
  • Yeterince uyku alamamak: Fibromiyaljiye sahip kişiler için uyku kalitesi önemlidir. Fibromiyalji yetersiz uyku sonucunda ağrı duyarlılığının artmasına neden olabilir.

Fibromiyalji İlaçlarının Kullanımı Nasıldır?

Fibromiyaljide her hasta ayrı ayrı ele alınıp tedavisi yapılmalıdır. İlaç ile tedavi edilen fibromiyalide uzun süre ilaç kullanımı da zararlı olabilir. Fibromiyalji sendromunda antidepresan grubu ilaçlar da kullanılabilmektedir. Bu ilaçlar hem uykuyu düzenlemekte hem de kronik ağrılı durumlara iyi gelmektedir. Ancak bu ilaçları uzu süre kullanmak kişilerde bağımlılık yaratabilir. Bu da fibromiyaljinin tedavi edilmemesine neden olmaktadır. Psikiyatrik ilaçların ancak eşlik eden psikolojik bir rahatsızlık durumunda kullanılması tavsiye edilir. Fibromiyalji ağrıları için kullanılan ağrı kesicilerin kullanımında ise böbrek, mide ve tansiyon problemlerine dikkat edilmelidir.

Fibromiyalji Egzersizleri Nedir?

Fibromiyalji egzersizleri tedavi sürecinin en önemli kısımlarından biridir. Yorucu ve stresli bir iş günü sonrasında haftada en az 3 kez spor yapmaya vakit ayırmak gerekir. Özellikle uzun saatler masa başında çalışmak ve hareketsizlik, kasların gelişimini olumsuz yönde etkiler. Spor sayesinde kişinin hem kasları çalışmakta hem de kendini iyi hissetmektedir. Sadece ilaçla bu hastalığın tedavisinin mümkün olmadığı unutulmamalıdır.

Fibromiyalji tedavisinde amaç, ağrı ve yorgunluktan şikayet eden, fiziksel ve sosyal yaşamı etkilenmiş kişinin sıkıntılarına yönelik tedavi seçeneklerini hazırlamaktır. İlaç tedavisinde ağrı kesiciler ve kas gevşeticiler tercih edilir. Ancak ilaç tedavisine ek olarak hasta eğitimi de önemlidir. Uzun süreli oturma, ayakta durma, stres, uzun süre yazı yazma, ağırlık kaldırma, kolların gergin pozisyonda çalışmasının şikayetleri artıracağı unutulmamalıdır.

Fibromiyalji için yapılan egzersizler ile kondisyon artışı sağlanır, travmalar ve dışardan gelen zararlı uyaranlar azaltılır ve ağrı döngüsü kırılmış olur. Fibromiyalji hastalarının özellikle aerobik, duruş, germe, pilates, yoga ve yüzme egzersizleri yapmaları çok önemlidir. Bunun yanı sıra, sıcak tedaviler, elektrik simülasyonları, kaplıca ve masaj gibi fizik tedavi uygulamaları oldukça etkilidir. Fibromiyalji hastaları her ne kadar egzersiz yapmakta zorlansa da hafif şiddette başlayıp, hafif şekilde devam edildiğinde haya kalitesinde büyük artış gözlenir.

Fibromiyalji Tedavisi Nasıl Yapılır?

Fibromiyaljinin tedavisinde istikrar çok önemlidir. Doğru teşhis konulmaz ise farklı bir hastalığın tedavisine başlanmış olur ve hasta gereksiz bir ilaç yükü altında ek sorunlarla karşılaşabilir. Bu durum fibromiyaljinin kronikleşmesine de neden olur. Sürekli doktor değiştirmek, tedavisi yarıda kesmek ve farklı tedaviler arayışında olmak da fibromiyalji tedavisini olumsuz etkiler. İlaçla tedavi edilebilen fibromiyalji hastalığında özellikle tedaviyi sürdürülebilir kılmak çok önemlidir.

Fibromiyalji hastalarının ilaç tedavisine ek olarak günlük hayatlarında da birtakım değişiklikler yapması gerekmektedir. Stresten arındırılmış, düzenli bir yaşam, dengeli beslenme ve düzenli uyku tedavinin en önemli anahtarlarıdır. Vücut dinlenemediği sürece kişi, günlük yaşamda karşılaştığı en ufak bir olaya bile aşırı tepki verecektir.

Fibromiyalji tedavisinde en önemli prensip hasta-hekim işbirliğidir. Kişiye özel uygulanan tedavi seçenekleri arasında PRP uygulamaları, fizik tedavi ve rehabilitasyon yöntemleri, egzersiz programmlarından biri ya da hepsi birlikte uygulanabilir. Özellikle son dönemlerde PRP yöntemi ile fibromiyalji hastalığında asıl sebep olan fibrozitleri (ağrılı kas düğümleri) yok etmek çok daha kolay.

Fibromiyalji tedavisinde kişiye bağlı olarak değişebilecek bazı fizik tedavi seçenekleri şöyledir;

  • Bölgesel Enjeksiyonlar,
  • Ozon Tedavisi,
  • Elektroterapi Uygulamaları (Tens, Ultrason Tedavisi, Enterfrensiyel Akımlar, Biofeedback, Hvgs),
  • Sıcaklık Ajanları,
  • Doku Masajı,
  • Klasik Masaj,
  • Germe Gevşeme Eğitimleri
  • Prp (Trombositten Zengin Plazma),
  • Nöralterapi,
  • Proloterapi,
  • Manipülasyon.

Fibromiyalji Tanısı Nasıl Konulur?

Fibromiyalji belirtileri fark edilir edilmez teşhis için tam donanımlı bir hastanenin romatoloji uzmanına, tedavi içinse fizik tedavi ünitelerine başvurmak gerekir. Oldukça karmaşık bir hastalık olan fibromiyalji için multidisipliner bir tedavi uygulanır. Psikolog ve fizyoterapist dışında pek çok branştan da destek alınabilir.

Fibromiyalji teşhisi hastanın öyküsü, hastalık belirtileri ve fiziki muayene ile konur. Fibromiyalji teşhisi için üç ay şikayetlerin ve belirtilerin devam etmesi gerekir. Fibromiyalji muayenesinde tender point denilen vücudun 18 hassas noktasından yaklaşık 11’inde bu ağrılı noktaların bulunup bulunmadığı tespit edilir. Bu referans noktalarında hastanın aşırı hassas olması temek şart kabul edilir. Fibromiyaljinin sadece kan tetkiklerinde ortaya çıkmasını beklememek gerekir. Ancak kan tetkikleri ayırıcı tanı için istenebilir. Sık sık başka hastalıklarla karıştırılan fibromiyaljide, bu karışıklığı önlemek için yapılacak tetkikler büyük önem taşır.

Fibromiyalji Kimlerde Görülür?

Kadınlarda erkeklerden daha fazla görülen fibromiyalji herkeste ortaya çıkabilir. Her yaştan insanı, hatta çocukları etkileyebilir. Genellikle orta yaşta başlar ve yaşlandıkça görülme olasılığı da artar. Romatizmal hastalık, duygu durum bozuklukları veya ağrıya neden olan durumlar olmak üzere başka hastalıklar varsa fibromiyaljiye yakalanma olasılığı daha yüksek olabilir. Bu hastalıklar şunlardır:

  • Romatoid artrit
  • Kelebek hastalığı (lupus)
  • Ankilozan spondilit (AS)
  • Osteoartrit (kireçlenme)
  • Depresyon veya anksiyete
  • Sırt ağrısı
  • Huzursuz bağırsak sendromu

Fibromiyalji Neden Olur?

Fibromiyalji, yorgunluk ve uyku sorunlarıyla birlikte yaygın kas-iskelet sisteminde ağrıya neden olan bir hastalıktır. Ağrıya daha duyarlı hale gelmeye neden olan fibromiyaljinin sebebi beyindeki bazı kimyasalların anormal seviyelere gelmesi ve merkezi sinir sisteminin (beyin, omurilik ve sinirler) vücutta taşınan ağrı mesajlarını işleme biçimindeki değişikliktir. Fiziksel ve duygusal stres ile tetiklenmektedir.

Genetik faktörler​

Fibromiyaljinin nedeni çok iyi bilinmese de yapılan araştırmalar genetik faktörlerin çok önemli olduğunu gösteriyor. Buna bağlı olarak 1. derece yakınlarında fibromiyalji görülen kişilerin bu hastalığa yakalanma riski 8 kat artmaktadır.

Çevresel faktörler​

Çevresel faktörler de fibromiyalji sendromuna neden olan önemli nedenlerden biridir. Özellikle çocukluk çağlarında geçirilen fiziksel ve duygusal travmalar fibromiyalji için büyük risk faktörleri arasında kabul edilir.

Psikolojik faktörler​

Fibromiyalji aynı zamanda psikolojik boyuta sahip bir hastalıktır. Depresyon hastalarında, uyku bozukluğu alanlarda ve anksiyetesi yüksek olan kişilerde fibromiyalji çok daha fazla görülüyor.

Kişilik yapısından kaynaklı faktörler​

Mükemmeliyetçi ve işkolik kişilik yapısı da fibromiyalji hastalığına yakalanma nedenleri arasında gösterilebilir. Gazetecilik, Mimarlık, Finans Sektörü gibi meslekler ile uğraşanlarda fibromiyalji sıklıkla görülür. Ayrıca işini sevmeyen kişilerde de fibromiyalji görülür. Mutsuzluk ağrıları artıran bir faktör olduğu için yaptığı işten memnun olmayanlar da en az stresli mesleklerde çalışanlar kadar fibromiyalji olma riskine sahiptir.

Yaş faktörü​

Genellikle 25-55 yaş aralığındaki kadınlarda daha sık görülen fibromiyalji sendromu (yumuşak doku romatizması) erkeklerde ve çocukluk döneminde de görülebilmektedir. Hastalık özellikle eğitim ve ekonomik düzeyi ortalamanın üzerinde olan kişilerde daha sık görülmektedir.

Fibromiyalji Belirtileri Nelerdir?

Vücudun herhangi bir yerinde oluşan ağrı, hassasiyet, yorgunluk, uykusuzluk ve depresyon fibromiyaljinin belirtileridir. Fibromiyalji özellikle ağrı ve sabahları zor uyanma ile kendini belli eder. Nefes almada zorlanma ve kulak çınlaması da yine fibromiyalji belirtilerindendir.

  • Herhangi bir ağrıyı normalden daha fazla algılamak
  • Ağrı yapmayan uyarıcıları da ağrı gibi hissetme
  • El ve ayaklarda karıncalanma hissi ve uyuşma
  • Çarpıntı
  • Egzersize karşı dirençsizlik
  • Kabızlık, ishal ve gaz şikayetleri
  • Depresyon hali
  • Hafıza problemleri
  • Gün boyunca yorgunluk hissi
  • Dinlenemeden uyanmış olma hissi
  • Uyku kalitesinde azalma
  • Noniseptif uyarılar nedeniyle, ağrının azaltılması ile hissedilen genel hassasiyet
  • Konsantrasyon bozukluğu, yeni şeyler öğrenme zorluğu
  • Kişiye göre değişen ödem hassasiyeti
  • Hastaların % 30-50’si eklem hipermobilitesine sahiptir.
  • Vücudun üst kısmı ile sınırlı olan kızarma eğilimi
  • Vücudun belli noktalarından aşırı hassasiyet de bu hastalığın en belirgin özelliği sayılır.
Fibromiyalji sendromu olan kişilerin özel bir karakteri vardır. Kendilerinden beklentileri çok yüksektir, mükemmeliyetçidir, çok titizdir ve duygu durumları çok çabuk değişir. Bu kişilerin stresli zamanlarında ağrılarının artma ihtimali çok yüksektir.

Fibromiyalji Nedir?

Fibromiyalji, beynin ve omuriliğin ağrılı ve ağrısız sinyalleri işleme biçiminin etkilenmesine bağlı ağrı hassasiyetinin arttığı merkezi sinir sistemini etkileyen bir rahatsızlıktır. Kaslarda ve ilişkili bağ dokusu yapılarında yaygın ağrı, hassasiyet ve sertlikle karakterizedir. Romatizmal hastalıklar içerisinde en sık karşılaşılan ikinci hastalık olan fibromiyalji kadınlarda erkeklere göre üç kat daha sık görülmektedir.

Fibromiyalji olan kişilerde semptomlar gelip giderek artıp azalabilir. Bu durum kişi için zorlayıcı olabilir. Belirli sağlık koşulları, stres ve hayattaki diğer değişikliklerin bu hastalığı tetikleyerek ortaya çıkmasına neden olabilir. Özellikle ebeveynlerin birinde fibromiyalji bulunuyorsa vücutta gelişme olasılığı yüksek olabilir.

Fibroadenom ameliyatından sonra riskler nelerdir?

Cerrahi yöntemle ya da diğer yöntemlerle çıkartılan fibroadenom tümörlerinin tekrarlama riski bulunmaktadır. Yeni bir tümör oluşması durumunda muayene, radyolojik görüntüleme ve biyopsi ile tümörün fibroadenom olup olmadığı belirlenmelidir.

Fibroadenom ameliyatından sonra yaşanabilecek riskler şu şekilde sıralanabilir;
  • Ağrı
  • Kanama
  • Şişme ve akıntı gibi enfeksiyon belirtileri
  • Çıkartılan fibroadenom tümörünün boyutuna göre memede şekil bozukluğu yaşanabilir. Ancak son yıllarda uygulanan estetik cerrahiler sayesinde fibroadenom ameliyatlarından sonra memede şekil bozuklukları nadir yaşanmaktadır.

Fibroadenom ameliyatı nasıl yapılır?

Memede belirlenen fibroadenom tümörünün tedavisinde birkaç yöntem uygulanabilmektedir.

  • Lumpektomi veya eksizyonel biyopsi: Genel anestezi altında gerçekleştirilen bir işlemdir. Lumpektomi veya eksizyonel biyopsi olarak isimlendirilen işlemde genel cerrah tümörü ve çevresindeki meme dokusunu cerrahi işlemle çıkarmaktadır. Çıkarılan doku daha sonra patoloji için laboratuvara gönderilmektedir. Lumpektomi veya eksizyonel biyopsi işlemi yaklaşık 1 saat sürmektedir. Hastanın durumuna göre 1 gece hastanede kalması gerekebilir.
  • Vakum yardımlı eksizyon biyopsisi: Küçük ebattaki fibroadenomlar için uygulanan tedavi yöntemidir. Vakum etkisi ile yeterli büyüklükte doku parçaları iğne içine çekilmekte ve kesilerek dışarı alınmaktadır. İşlem lokal anestezi altında gerçekleştirilmektedir. Hastaların genellikle hastanede yatmasına gerek kalmamaktadır.
  • Kriyoablasyon: Daha küçük fibroadenomlar için başka bir seçenek de kriyoablasyon adı verilen dondurma tekniğidir. Fibroadenom tümörünü çıkarmak yerine bir kesi yapılır ve fibroadenom dokularını yok etmek ya da dondurmak için bir gaz kullanılır.
  • Radyofrekans ablasyon: Lokal anestezi altında gerçekleştirilen işlem ultrason eşliğinde gerçekleştirilir.

Fibroadenom ameliyatına nasıl karar verilir?

Memede belirlenen kitlenin muayene, ek tetkikler ve biyopsi sonunda fibroadenom olduğu belirlendiği durumlarda ameliyat ya da farklı yöntemlerle fibroadenom kitlesi çıkartılabilir. Birçok fibroadenomun cerrahi yöntemle çıkartılmasına gerek olmayabilir. Fibroadenom ameliyatı için bazı kriterlerin göz önünde bulundurularak değerlendirme yapılması gerekir;

  • Fizik muayene ve görüntüleme sonuçlarına göre yumrunun büyüyüp büyümediği veya değişip değişmediği kontrol edilmelidir.
  • Fibroadenom kitlesinin hastada ağrı ya da farklı rahatsızlıklara neden olup almadığı değerlendirilmelidir.
  • Fibroadenom tümörü bazen meme şeklini değiştirebilir. Bu gibi durumlarda fibroadenomun çıkartılması ön plana çıkabilir.
  • Ailedeki meme kanseri öyküsü değerlendirilmelidir.

Fibroadenom çeşitleri nelerdir?

Fibroadenom çeşitleri 4 ana başlık altında değerlendirilebilir.
  • Basit fibroadenom: Çoğu fibroadenom yaklaşık 1-3 cm boyutundadır. Bu tür fibroadenomlar basit fibroadenomlar olarak adlandırılır. Basit fibroadenomlar ilerleyen aşamalarda meme kanseri geliştirme riskini artırmamaktadır.
  • Karmaşık (Kompleks) fibroadenom: Bazı fibroadenomlar hızlı büyüyebilen hücreler bulunabilmektedir. Biyopsiden alınan doku incelenerek karmaşık fibroadenom tanısını konulabilmektedir. Karmaşık yani kompleks fibroadenomlar ileri yaşlardaki kadınlarda daha sık görülmektedir. Kompleks fibroadenomların nadir de olsa ileride kanser geliştirme riski olduğu için yakından takip edilmesi önemlidir.
  • Juvenil fibroadenom: Daha çok ergenlik dönemindeki genç kadınlarda görülen juvenil fibroadenomlar genellikle büyüme eğiliminde değillerdir.
  • Dev fibroadenom: Bazı fibroadenomlar 5cm’den daha fazla büyüyebilir. Dev fibroadenom olarak adlandırılan bu kitlelerin cerrahi yöntemle alınması tavsiye edilmektedir.

Fibroadenom tedavisi nasıl yapılır?

  • Fibroadenom tümörlerinin birçoğunun tedavi edilmesine gerek yoktur. Ancak düzenli aralıklarla takip amaçlı kontrol edilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte özellikle fibroadenom tümörünün memenin büyümesine neden olması veya şeklini değiştirmesi gibi durumlarda cerrahi olarak çıkartılması gerekebilir.
  • Fibroadenomlar bazen herhangi bir tedavi uygulamadan kendi kendine büyümeyi durdurabilir hatta küçülebilir. Bu gibi durumlarda memedeki kitlenin fibroadenom olduğu yapılan tetkiklerle kesinleştirilmişse kitle yerinde bırakılabilir ve büyümediğinden emin olmak için izlenebilir.
  • Gerekli olmadığı durumlarda fibroadenom tümörlerini çıkarmak kitlenin yanındaki normal meme dokusunun da çıkarılması anlamına gelmektedir. Bu nedenle cerrahi işlem için konunun uzmanı bir doktorla süreci yürütmek önemlidir.
  • Fibroadenomların büyümediğinden emin olmak için düzenli meme muayeneleri veya görüntüleme testleri yapılması önemlidir.
  • Yapılan muayene ve tetkiklerde fibroadenom görünümünün anormal olduğu, aşırı büyüdüğü ya da şikayetlere neden olduğu durumlarda kitlenin çıkartılması tercih edilebilir.

Fibroadenom teşhisi nasıl yapılır?

Bazı fibroadenom tümörleri hissedilemeyecek kadar küçük olabilmektedir. Aynı anda birden fazla fibroadenom tümör olsa dahi ağrı yapmayabilmektedir. Fibroadenomlar genellikle kendi kendine meme muayenesi sırasında ya da ultrason gibi radyolojik görüntülemelerle tespit edilmektedir. Fibroadenomlar genellikle memenin içinde bir bilye gibi hissedilebilir. Yuvarlak veya oval olma eğilimindedirler ve net sınırları vardır.

Memede belirlenen, kitlenin fibroadenom olup olmadığının netleştirilmesi için ek tetkikler yapılması gerekmektedir.

  • Mamografi: Meme dokusundaki şüpheli alanların görüntülenmesi için X-ışınlarının kullanıldığı mamografi görüntüleme yönteminden faydalanılabilir.
  • Meme ultrasonu: Ses dalgalarının kullanıldığı ultrason görüntülemesiyle fibroadenom teşhis edilebilmektedir.
  • İnce iğne aspirasyonu: İnce bir iğnenin yardımıyla memedeki kitleden parça alınıp incelenerek teşhis konulabilmektedir.
  • Çekirdek biyopsisi: Çekirdek biyopsisinde kullanılan iğneler, biraz daha büyüktür. Küçük bir doku çıkartılarak teşhis konulabilir.

Filtrele

Geri