Tarsal tünel sendromunun tedavisi cerrahi ve cerrahi dışı yöntemler olarak ikiye ayrılır.

1-Cerrahi olmayan tedaviler: Cerrahi dışı yöntemlerde genellikle antienflamatuar ilaçlar ve bazen antidepresan ilaçlar kullanılabilir. Ayakkabı değişimi ve bazı durumlarda kısa bacak ortezleri tedavide kullanılabilmektedir. Ancak bunların kullanımları sınırlıdır. Bununla birlikte aşağıda yapılan uygulamalar da şikayetlerin azaltılmasına deste olabilmektedir.

Dinlenme: Bir süre boyunca ayağı kullanmadan ya da fazla yormadan dinlenmek bir yandan iyileşmeyi hızlandırabilirken diğer yandan daha fazla yaralanmanın önlenmesini sağlayabilir.

Buz uygulaması: Günde birkaç kez 20 dakikaya kadar buz paketlerinin ayağa uygulanması şişliği ve ağrıyı azaltabilir.

Sıkıştırma ve yükselme: Ayak bileğinin etrafına destekleyici bir elastik bandaj ve destek katılabilir. Ayrıca ayağın kalp hizasının üstünde tutulması semptomları azaltabilir

Steroid olmayan antienflamatuar ilaçlar: İbuprofen gibi reçetesiz satılan NSAID'ler ağrı ve iltihabı azaltabilir.

Braketler, alçılar veya ateller: Kullanılabilecek alçı veya ateller, sinir iyileşmesi için ayağın sabit tutulmasını sağlayabilir.

Ortez: Kişiye özel ayakkabı ekleri (ortez) kullanılabilir. Ortez, ayağın düzgün bir kemer korumasına yardımcı olabilir. Bu pozisyon sinir sıkışmasına neden olan hareketleri azaltır.

Steroid enjeksiyonları: Ağrı ve iltihabı azaltmak için oral steroidler veya steroid enjeksiyonlar kullanılabilir.

2-Cerrahi yöntemler: Cerrahi olmayan tedavileri denedikten sonra TTS semptomları hala şiddetliyse, uzman hekim ameliyat önerebilir Cerrahi tedavinin amacı, içinden sinirin geçtiği Tarsal tünel adı verilen yapının gevşetilmesi prosedürüdür. Cerrahi dışı tedavilere 3 ile 6 ay arasında yanıt vermeyen olgularda cerrahi gevşetme düşünülmelidir. Genel anestezi altında yapılan cerrahi 35-40 dakikalık bir işlem ile ayak tabanında çok büyük olmayan bir kesi yardımıyla bölgeye ulaşılarak gerekli gevşetmelerin yapıldığı bir operasyondur. Sinirin tam gevşediği teyit edildikten sonra işleme son verilir.

Teknik olarak hasta açısından da doktor açısından da uygulaması son derece kolay ve son derece yüz güldürücü bir yöntemdir. Cerrahi sonrasında hastalar erken dönemde hareket etmeye başlayabilir. Cilt iyileşene kadar üstüne kısmı yük verilir, cilt iyileştikten sonra tam yük verilerek yaklaşık 10 gün ile 2 hafta arası dinlenmeden sonra ağrısız bir şekilde yürümeleri sağlanır. İşe başlamak isteyen hastalar 2 haftadan sonra bunu çok rahatlıkla gerçekleştirebilir.

Tarsal tünel sendromunun tanısı için öncelikle uzman hekim tarafından fiziki muayene gerçekleştirilir. Bu fiziki muayenede yere basarken ayaktan geçen sinir üzerinde hassasiyet oluşması, ayağın düztaban olup olmadığına bakılması, ayak bileği hareketlerinin ağrılı olması, ayrıca uygulanan kompreson testinde özellikle Tarsal tünel denilen sinirin geçtiği bölgeye uygulanan basınç sonrası oluşan ağrı bu hastalığın tanısının konulmasına yardımcı olmaktadır.

Bunun dışında basarak çekilen ayak Röntgeni ve yumuşak doku problemlerini gösterebilen MR gibi görüntüleme yöntemlerinden faydalanılarak tanı konulur. Bununla birlikte EMG testi yapılır ve bu test ile bölgeyi besleyen sinir aktivitesindeki azalma tanı konulmasına yardımcı olur. Ayrıca şikayetlerin daha önceden var olması tanı konulmasında uyarıcı olmalıdır.

Tarsal tünel sendromu sinir ağrısı belirtilerine neden olur. En sık belirtisi ayakta ağrı ve hissizliktir. Bu hissizlikler ara sıra ve ayak tabanında karşımıza çıkarken, ağrı durumu yanıcı batıcı tarzda olup uzun süre ayakta durmak ve uzun süre yol yürümekten de kaynaklanabilir.

Ayrıca ayak kaslarında zayıflık da belirtiler arasında yer alır. Semptomlar her bireye bağlı olarak büyük ölçüde değişir. Bazı insanlarda semptomlar yavaş yavaş ilerlerken, bazılarında ise çok ani şekilde başlayabilir. Ağrı ve diğer semptomlar genellikle fiziksel aktivite ile şiddetlenir. Ancak durum uzun süredir devam ediyorsa, bazı insanlar geceleri veya dinlenirken bile ağrı veya karıncalanma hissedebilir.

Tarsal tünel sendromu, tibial sinirine bir şey zarar verdiğinde ortaya çıkar. Tarsal tünel sendromunun nedenleri ayağın kendisinden kaynaklanan (iç faktörler) ve çevreden (dış faktörler) kaynaklanan faktörler olmak üzere ikiye ayrılır.

İç faktörler ( intrinsing): Ayağın kendisinden kaynaklanan sebeplerdir. Bunların arasında en sık karşımıza düz ayaklar ve yüksek kemerler, gangliyon kistleri, tendon problemleri, varisli damarlar, kireçlenmeye bağlı ayakta kemik oluşumları, ayak tabanında görülen yağ bezeleri, tümörler, hipotiroidizm, diyabet veya artrit gibi sistemik hastalıklar ve sinir kılıfı kökenli daralmalar çıkar.

Dış faktörler: Gündelik kullanım için seçilen ayakkabılar, ayağa alınan travmalar ve darbeler, cerrahi sonrası skar oluşumu ve ayak anotomisindeki bozukluklar başlıca nedenleri oluşturur.

Tarsal tünel sendromu, kısaca ayakta ortaya çıkan sinir sıkışması olarak tanımlanır. Ayağın bir takım besleyici damarları ve sinirleri bulunmaktadır. Tibial sinir, ayak bileğinde bulunan sinirlerden biridir ve özellikle ayağın duyu hissini alır. Tibial sinir, ayak bileğindeki kemik ve bağlardan oluşan bir geçit olan tarsal tünelinden geçer.

Bazı sebeplerden dolayı bu tünellerde daralma meydana gelmesi bu sinirlerin bası altında kalmasına neden olarak bazı şikayetlerin ortaya çıkmasına sebep olabilir. Tarsal tünel sendromu (TTS), hasarlı veya sıkıştırılmış bir tibial sinir olduğunda ortaya çıkan bir durumdur. Tarsal tünel sendromu her yaştan insanı etkileyebilir.

Parafon, kas gevşetici olarak kullanılan bir ilaçtır. Ağrıyı ileten sinir impulslarını bloke ederek çalışır.

Kullanım alanları:

• Dinlenme ve fizik tedavi ile birlikte kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarının tedavisi.
• Ağrı veya yaralanma gibi durumlar.

Parafon'un yan etkileri arasında mide bulantısı, baş dönmesi, uyuşukluk gibi durumlar bulunabilir.

Kullanım öncesi mutlaka bir doktora danışılmalıdır, çünkü hamilelik ve emzirme döneminde kullanımı önerilmez

Şizoaffektif bozukluk depresyon, şizofreni ve mani semptomlarını aynı anda veya dönüşümlü olarak görülmesi halidir. Bu, şizoaffektif bozuklukları şizofreni ile duygusal psikozlar arasında bir yere yerleştirir ve semptomları öncelikle bu iki alanın örtüşen alanından kaynaklanır.

Şizoaffektif bozukluğun erken evredeki en yaygın semptomları; yorgun, kayıtsız, karamsar ve hafif agresif temel ruh halini içerebilir. Neşeli, teslimiyetçi ve depresif ruh hali değişimleri de yaygındır. Ek olarak, kaygılı-fobik hastalık belirtileri ortaya çıkabilir. Ayrıca sıklıkla hafıza ve konsantrasyon bozuklukları ya da artan unutkanlık, performansta düşüş ve huzursuzluk ve sinirsel gerginlikler görülebilir.

Psikoterapi hastaların davranışlarını küçük adımlarla değiştirmelerine yardımcı olabilir, böylece başkalarıyla tekrar bağlantı kurmaya başlayabilir ve yavaş yavaş onları tatmin edici bulabilirler. Terapide genellikle oldukça basit tedavi hedefleri seçilir - odak genellikle mevcut sorunları ve stres faktörlerini değiştirmeye odaklıdır. Psikoterapinin yanında ilaçlar desteği de kişinin işlevselliğine bağlı tercih edilebilir.

Şizoid kişilik bozukluğu olan kişilerde yakınlık arzusu yoktur, bunun yerine yakın ilişkilere kayıtsızlık hakimdir. Şizoid kişilik bozukluğu, temel olarak yakın sosyal temasları neredeyse imkansız hale getirir. Bu bireyler yalnız vakit geçirmeyi tercih ederler ve genellikle sosyal olarak izole ve yalnızdırlar. Dolayısıyla bu kişilerin yakın arkadaşları yoktur. Bu kişilik bozukluğu, çoğu zaman hastaların duygusal olarak soğuk görünmesine neden olur. Daha çok insanlarla etkileşim içermeyen etkinlikleri tercih ederler.

Kişilik bozukluklarında olduğu gibi, biyolojik, psikolojik ve çevresel faktörlerin bir kombinasyonunun neden olduğu varsayılmaktadır. Ebeveynlerin duygusal ihmali, istismarı veya çocuklukta dönemi koşulları bozukluğun gelişmesini tetikleyebilmektedir.

Şizoid kişilik bozukluğu erken erişkinlikte başlayan ve değişik bağlamlarda ortaya çıkan, toplumsal ilişkilerden kopma ve kişilerarası ortamda duygularını kısıtlı gösterme durumudur. Buna eşlik eden;

• Ailenin bir üyesi olmak da içinde olmak üzere, ne yakın ilişkilere girmek ister, ne de yakın ilişkilerden hoşlanır
• Neredeyse her zaman tek başına etkinlikte bulunmayı yeğler
• Alsa bile, çok az etkinlikten zevk alır
• Birinci derece akrabaları dışında yakın arkadaşları ya da sırdaşları yoktur.
• Başkalarının övgülerine ya da yergilerine aldırmaz
• Duygusal olarak soğuktur, kopuktur ya da tekdüze duygulanımı vardır.

Şizotipal kişilik bozukluğunda psikoterapi desteği çok önemlidir. Burada amaç; hastaların yavaş yavaş dış dünya ile yeniden temas kurması ve kişilerarası iletişimi geliştirebilmesine olanak sağlanması önceliklidir. Terapi ayrıca, kendi düşünceleri ile gerçek dünya arasında ayrım yapmalarına ve fikirlerini sorgulamalarına yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Stres ve gerginlik, kişinin ilişkilerde gerçekte var olmayan sorunlara odaklanmalarına neden olabilir.

Bu nedenle psikoterapi sırasında bu tür stres faktörlerini tanımak ve anlamlandırmak önemlidir. Psikoterapinin diğer amacı; hastanın duygularının daha fazla farkına varmasını sağlamak, bireysel farkındalıklarını geliştirmek ve duyusal aşırı yükün önlendiği koşullar yaratmaktır. Gerekli görülen durumlarda psikiyatri yönlendirmesi ile ilaç desteği de sürece dahil edilebilmektedir.

Şizotipal kişilik bozukluğuna biyolojik, psikolojik ve çevresel faktörlerin etkileşimi neden olabilmektedir. Erken çocukluk döneminde yaşanan travma veya ihmal, annenin duyarsız veya uygunsuz davranışı riski artırabilmektedir.

Erişkinlikte başlayan ve değişik bağlamlarda ortaya çıkan, yakın ilişkilerde birden bir rahatsızlık duyma ve yakın ilişkiye girme yeterliliğinin düşük olması ile kendini gösteren toplumsal ve kişilerarası eksikliklerin yanı sıra bilişsel ve algısal çarpıtmalar ve sıra dışı davranışlar gösteren bir tablodur.

• Alınma düşünceleri
• Alt kültürel değerlerle uyumlu olmayan davranışları etkilenen, alışılagelmişin çok dışında inançlar ya da büyüsel düşünme (örn: boş inançlar, geleceği görebilme gücü olduğuna inanma; gençlerde ve çocuklarda olabilirliği olmayan düşlemler ve düşünsel uğraşlar )
• Olağandışı algısal yaşantılar, bunun içinde bedensel yanılsamalar da vardır.
• Yadırganacak denli olağana aykırı düşünme ya da konuşma
• Kuşkuculuk ya da kuşkucu düşünceler
• Uygunsuz ya da kısıtlı duygulanım
• Yadırganacak denli olağana aykırı, alışılagelmişin dışında ya da sıradışı davranış ya da görünüm
• Birinci derecede akrabaların dışında yakın arkadaşlarının ya da sırdaşının olmaması
• Yakınlaşmayla azalmayan aşırı bir toplumsal kaygıya, kendisiyle ilgili olumsuz değerlendirmelerden çok kuşkucu korkular eşlik eder

Topuk kanı alınmazsa, bebeklerde bazı hastalıklar erken dönemde fark edilemez ve bu da tedaviye geç başlanılmasına yol açar.

Olası sonuçlar:
Fenilketonüri gibi hastalıklar tedavi edilmediğinde zihinsel gelişim geriliği gibi kalıcı hasarlara neden olabilir.

Doğumsal hipotiroidi erken saptanıp tedavi edilmezse, geri dönüşü olmayan ağır büyüme geriliği ve beyin hasarı yapar.

Bu nedenle, topuk kanı testi, bebeklerin sağlığını korumak ve önlenebilir hastalıklardan onları korumak için zorunludur

İlaç tedavisinin etkisi, tedaviye başladıktan sonra haftalar içerisinde ortaya çıkar. İlk iki haftada taşkınlıkta rahatlama, 3-6 haftada çevre ile olan ilişkilerde düzelme, sonrasında da sanrılarda azalma kaydedilir.

İlaç tedavisinin düzenli olarak uygulanması gerekir.

Hasta yakınları hastalığın alevlendiği dönemde tedaviye yönlendirici ama hasta ile çatışmayan bir üslup geliştirmeli ve hastanın sanrıları hakkında onların görüşlerini değiştirmek için tartışmamalıdırlar.

Öfkeli hastaların dikkati gerektiğinde başka yönlere çekilmeli ve kendi tedavisini sürdürmeyen hastaların ilaç temini ile ilaç kullanımları konusunda yardımcı olunmalıdır. Bununla birlikte hasta yakınları TRSM ile iletişime geçip, aile destek gruplarına katılabilirler.

Şizofreni hastalığının tanı ve tedavisi için psikiyatri kliniğine başvurulmalıdır.

Şizofreni hastalarında tedavi yanıtı genellikle haftalar içinde ortaya çıkarken, atakların tekrarlamaması için ömür boyu, uzun süreli idame tedavileri gerekebilmektedir. Tedavi gören hastaların 3’te 1’i normal bir yaşam sürerken, 3’te 1’i fayda görmelerine rağmen yeti yitimleri yaşamaktadır. Hastaların geri kalan 3’te 1’i ise tedaviye yeterli yanıtı vermemektedir.

Şizofreni hastalarının şiddet ve suç oranları toplum genelinden çok da farklı olmamaktadır.

Şizofren hastalığı toplumun % 1’inde görülür. Erkeklerde kadınlara oranla biraz daha fazla izlenir. Şehirleşmiş yerlerde, taşraya göre daha sık gözlenir. Bununla birlikte sonbahar aylarında yaşanan enfeksiyon hastalıklarına bağlı olarak gebe kalanların çocuklarında, ailesinde şizofreni hastası olanlarda, başka beyin bozuklukları olanlarda daha sık şizofreniye rastlanır. Şizofreni tanısı her yaşta konulmak ile beraber ergenlik ile genç erişkinlikte daha sık konulur. Ayrıca kadınlarda 30’lu yaşların ortalarında da yeni tanı konulma sıklığı artar.

Tedaviye iyi cevap veren hastalar normal işlevselliklerini yaşamlarını ilaç tedavilerini aksatmamak şartı ile sürdürebilmektedir. Bununla beraber duruma göre şizofreni, belirgin yeti yitimiyle devam edebilen bir hastalıktır. Hastaların günlük yaşamlarını idame ettirebilmek için sürekli bir desteğe, önemli kararlarını vermek için bir vasiye ihtiyaçları olabilir. Zaman zaman bakıcı ya da yanında sürekli birisinin kalması da gerekebilir. Bunun yanı sıra sosyal desteği az olan hastalar, bakım evlerinde kalabilmektedir.

-Şizofrenide tedavinin, ilaç ve diğer yöntemler ile sürdürülmesi esastır. Hastalık ilk atağından sonra düzelse bile tedavilerin ve ilaçların tekrar bir alevlenmeyi engellemek için düzenli kullanılması gerekmektedir. Hastanın ilaç alıp almadığı takip edilmelidir. Ayrıca hangi belirtilerin olduğu, ne ilaç kullandığı, hangisinden fayda gördüğü gibi kayıtları ailenin de tutmasında fayda bulunmaktadır.

- Ailelerin tedavi ihtiyacının farkında olması önemlidir. Hastalar yardıma ve tedaviye ihtiyaçları olmadığını düşünebilir ya da tedaviye direnebilir. Hastanın tedavi ihtiyacının ortaya çıktığını farketmek ve tedaviye yönlendirmek bu açıdan önemlidir. Aileler hastanın kendine ve çevreye zarar verme ihtimalinin arttığı acil durumlarda ne yapabilecekleri ile ilgili (örn: Acile götürme, adli birimler ile iletişime geçme, zorunlu yatış olasılıkları) bilgi sahibi olmalıdır.

-Ev içindeki stresin yoğun olması hastalığın alevlenme riskini artırabilmektedir. Dolayısıyla ev içindeki stresin azaltılması hastalığın gidişatı için önem taşır.

-Şizofreni hastası olan özellikle yeti yitimi ile giden kişiden çalışmak, evdeki işlere katılmak gibi beklentilerin düşürülmesi gerekebilir. Hatta bir kısım hasta günlük işlerinin yönlendirilmesi için sürekli desteğe ve vasiye ihtiyaç duyabilir. Bazı hastaların da öz bakım dahil sürekli yardıma gereksinimi olabilir.

-Genel stresin kişiye özel alevlendirici faktörlerinin ortadan kaldırılması fayda sağlar

- Evde çatışma ortamının azaltılması, tekrarlamaları azaltabilmektedir

- İşlevselliğinde bozulma olan hastaların TRSM gibi hizmet veren kurumlardaki programlara katılarak, sosyalleşmesi sağlanabilir.

Türkçe adıyla varsanı olarak bilinen halüsinasyon, dışarda bir uyaran yokken kişinin belli bir duyumu algılaması durumudur. Şizofreni de sıklıkla işitsel halüsinasyon gözlenir. Kişinin sesinin yankılanması, düşüncelerini kulağı ile duyma, kendisi hakkında konuşan bir ya da daha çok ses duyma, kendisine kötü sözler söyleyen sesler duyma şeklinde olabilir.

Bu sesler “Elementer halüsinasyonlar” da denilen boru sesi, korna sesi gibi anlamsız sesler de olabilir. Şizofreni hastalarında diğer halüsinasyon tipleri daha nadir görülür. Ancak vücuda dokunulduğu ya da bir şeylerin üzerinde dolaştığını hissetme, görüntüler, insanlar, şekiller görme ya da koku duyma şeklinde de halüsinasyonlar görülebilir.