Vitrektomi ameliyatının teşhisten hemen sonra hızlı bir şekilde yapılması başarı şansını %95 oranında artırabilir. Hastaların ancak %5-10’unda nüks olabilir. Bunun sebebi de hastayla pek alakalı değildir. Vücudun kendi tamir mekanizmalarının devreye girmesi sonucu görülen PVR denilen bir komplikasyon vardır.

Bu komplikasyon gelişmezse genelde bir sorun olmaz. Gözündü uçuşmalar olanlar, ışık çakmaları olanlar, 5-6 numaradan daha fazla miyopu olanlar mutlaka detaylı göz muayenelerini yaptırmalıdır. Kurum yağması ve gölgeli bir görme varsa retina yırtılması başlıyor demektir.

Hastalara göre planlanan retina dekolmanı tedavisi üç şekilde yapılır. Uygun hastalara gaz enjeksiyonu ve skleral çökertme ameliyatları yapılır.

Son zamanlarda retina dekolmanı hastalarının tedavisinde çoğunlukla vikrektomi ameliyatı yapılmaktadır. Retina dekolmanı tedavi yöntemleri şunlardır;

Göz içine gaz enjeksiyonu​

Retina dekolmanı teşhisi konulan hastalara uygulanan en basit tedavi yöntemi göz içine gaz enjeksiyonudur. Retina dekolmanı olan uygun hastalara yapılan en basit ameliyattır.

Göz dışından yapılan skleral çökertme ameliyatı​

Retina dekolmanı teşhisi konulan uygun hastalarda hastalara skleral çökertme ameliyatı başarı ile uygulanabilir.

Vitrektomi ameliyatları​

Retina dekolmanı hastalarına son zamanlarda çoğunlukla vitrektomi ameliyatları uygulanır. Vitrektomi ameliyatında, vitreus jelini yani yumurta akı şeklinde olan vitreus jeli dışarı alındıktan sonra yırtıkların etrafına lazer yapılır.

Retina dekolmanının tekrarlamasını önlemek için gözün içine gaz veya silikon yağı şeklinde bir tamponat madde konularak yırtıkların etrafının iyileşmesi ve lazerin olumlu sonuç vermesi sağlanır. Göze konulan gaz yavaş yavaş kendiliğinden çekilir. 15 gün ile 2 ay arasında tamamen kaybolur. Hasta normal görmeye başlar. Silikon yağı konulan hastalarda ise ortalama 3 ay sonra o silikon yağını çıkarmak için yeni bir ameliyat yapılması gerekir.

Retina dekolmanında en önemli nokta, dekolman oluştuktan sonra hastanın hızlı bir şekilde ameliyat edilmesidir. Çünkü retina ayrıştığında hücreler ölmeye başlar. Ne kadar çabuk tedavi edilirse görme noktası az süre ayrık kalırsa o kadar iyi bir görme sonucuna ulaşılır.

Retina dekolmanının tedavisinin geç kalması görme oranının tam olarak yerine gelmemesine neden olur. Hastalık ortaya çıktıktan bir hafta sonra yapılan tedavilerde bile görme oranı %100 oranında geri getirilemeyebilir. Hastalık ortaya çıktığı gün ameliyatın yapılması kişiyi %100 görme oranına kavuşturabilir.

Sadece yırtık bulunan hastalarda poliklinik ortamında yapılan lazer işlemi ile tedavi yapılabilir.

Retina yırtığı belirtileri ile gelen hastaya öncelikle fiziki muayene yapılır. Gözün arkası zor görünen hastalarda çekilen göz ultrasonuyla teşhis doğrulanabilir.

Retina yırtılması her ne kadar ağrısız olsa da belirtileri ortaya çıktığı anda hemen müdahale edilmezse hastada görme kayıplarına neden olabilir.

Retina yırtılmasının belirtileri şunlardır;

• Görme kaybı
• Uçuşmalar
• Işık çakmaları
• Kurum yağması
• Karanlık bir gölge oluşması

Retina yırtığının en önemli nedeni gözün arkasındaki vitreus jelinin bozulmasıdır. Vitreus jeli ise ilerleyen yaşlarda deforme olmaya başlar. Retina yırtığının görülme riski katarakt ameliyatı olan hastalarda daha fazladır.

Bunun nedeni de katarakt ameliyatlarının genellikle ileri yaştaki yani gözündeki vitreus jeli deforme olan hastalara yapılmasıdır. Retina yırtılması riski miyop göz rahatsızlığı olan hastalarda da yüksektir. Bunun nedeni ise gözün büyük olmasıdır.

Retina yırtığı riski her yaşta maruz kalınan travma veya darbe de artırır. Retina yırtılmasında genetik faktörlerin etkisi çok azdır. Doğuştan çok nadir görülen ve genetik açıdan çeşitlilik gösteren retinanın dejeneratif hastalıklar grubu olan herediter vitreoretinopatiler retina dekolmanına yol açabilmektedirler.

Tüm retina dekolmanları yani retinanın yapıştığı yerden ayrılması durumu genelde bir retinal yırtığa bağlıdır. Yani bir yırtık retina dekolmanını önceler. Gözün arka kısmını dolduran vitreus jelini oluşturan kollajen ve hyaluronik asitin otuzlu yaşlardan sonra bozulması bir süre sonra yumurta akı şeklinde iyice sıvılaşarak retinanın yapıştığı yerlerden ayrılmasına neden olur. İşte bu ayrılmalar esnasında da ışık çakmaları veya flash patlaması gibi bulgular oluşur.

Ayrılırken, vitreus retinamıza bir yerde anormal bir şekilde yapışıksa bu bölgede daha ciddi bir çekinti yaparak burada bir retina yırtığı oluşturabilir. Gözü yumurta gibi hayal edersek yumurta akının kabuktan çıkarken kabuğun bir yerine aşırı yapışık olup, o kabuğu kırması gibi bir kurgu düşünülebilir.

Burası yırtık oluştuktan sonra uygun bir şekilde tedavi edilmezse göz küremizi içeriden yapışık olan retina tabakasının altına sıvı girer, bu tabaka yerinden ayrılır ve bu ayrılmaya da retina ayrışması yani retina yırtığı dekolmanı denir.

Gözde uçuşmalar, retina yırtığı ve retina dekolmanı birbiriyle bağlantılı ve ilişkilidir. Koroid (kan damarları), gözün arkasında bulunan, göze oksijen ve besin sağlayan ince bir doku tabakasıdır.

Retina yırtılması ile kan damarları tabakasından ayılır. Retina yırtığı yani dekolmanı tedavi edilmediği takdirde etkilenen gözde kalıcı görme kaybı riski artırır. Görüşte azalma, uçuşan cisimler ve ışık çakmalarının aniden ortaya çıkması retina yırtığının en önemli belirtileridir.

Gözümüzün arkasını dolduran yaklaşık beş mililitrelik hacme sahip bir vitreus jeli vardır. Bu jel yumurta akı şeklinde olup, retinamıza yaslı durumdadır. Yani gözümüzü bir balon gibi hayal edersek bu balonun %90’lık kısmını vitreus jeli doldurur.

Vitreus jeli kollajen ve hyaluronik asitten oluşur. Zaman içerisinde, sıklıkla 30’lu yaşlardan sonra vitreus jelinin içeriği yavaş yavaş bozulur ve kolajen lifleri bir araya gelmeye başlarken hyaluronik asit lifleri de su ceplerinin oluşmasına neden olur.

Kollajen liflerinin bir araya gelmesiyle uçuşmalar, örümcek ağları, uçuşan cisimcikler, yani düz beyaz zemine veya gökyüzüne bakıldığında uçuşan cisimcikler görülür. Bu durum vitreus jelinin yavaş yavaş dejenere olmaya başladığı, içeriğinin değişmeye başladığını gösterir.

Retina gözümüzün arkasındaki canlı hücrelerden ve sinir liflerinden oluşan gözümüzün ışığı algılamasını sağlayan bir tabakadır. Gözümüzün ön tarafında kornea ve lens vardır.

Kornea ve lens ışığı sağlıklı bir şekilde gözümüzün arka tarafına taşıma ve odaklama işini yaparken retinadaki özel hücreler de bu ışığın algılanıp beynimize iletilmesini sağlar. Bu nedenle retina canlı bir dokudur.

Renk körlüğünün tipine göre ayırt edilemeyen renkler değişir.

Kırmızı-Yeşil Renk Körlüğü genellikle kırmızı, yeşil, sarı ve turuncu tonlarını birbirine karıştırır. Kırmızı bir gülü yeşil yapraklarından ayırt etmekte zorlanabilirler veya trafik ışıklarındaki kırmızı ve yeşili karıştırabilirler.

Mavi-Sarı Renk Körlüğü olan kişilerde ise mavi ve sarı tonları ile bu renklerin karışımları ayırt edilemeyebilir. Mavi gökyüzü veya sarı bir muz farklı tonlarda görünebilir.

Tam Renk Körlüğü en şiddetli türdür ve bireyler hiçbir rengi algılayamazlar. Dünyayı sadece siyah, beyaz ve gri tonlarında görürler. Bu durum genellikle düşük görme keskinliği ve ışığa karşı aşırı hassasiyetle birlikte seyreder.

Renk körlüğünün derecesi de önemlidir. Bazı kişiler sadece belirli tonları karıştırırken, daha şiddetli vakalarda çok daha geniş bir renk yelpazesinde ayırt etme zorluğu yaşanır.

Evet, renk körlüğü olan bireyler için özel filtreli gözlükler de mevcuttur. Kontakt lenslere benzer şekilde çalışan bu gözlükler, belirli ışık dalga boylarını filtreleyerek renk kontrastlarını artırır ve renklerin daha belirgin algılanmasına yardımcı olur.

Bu özel gözlükler, renk körlüğünün tipine ve derecesine göre farklı filtre yoğunluklarına sahip olabilir. Özellikle kırmızı-yeşil renk körlüğü olan kişilerde, bazı tonları daha kolay ayırt etmelerini sağlayarak yaşam kalitelerini artırabilirler. Kontakt lens kullanamayan veya tercih etmeyen kişiler için uygun bir alternatif sunarlar.

Evet, renk körlüğü için özel olarak tasarlanmış kontakt lensler bulunmaktadır. Bu lensler, genellikle Chromagen lensler olarak bilinir ve renkleri algılamakta zorluk çeken bireylere yardımcı olmak amacıyla geliştirilmiştir. İçerdikleri özel renk filtreleri sayesinde, göze ulaşan ışığın dalga boyunu değiştirerek beynin renkleri daha doğru bir şekilde işlemesine yardımcı olurlar.

Özellikle kırmızı-yeşil renk körlüğünde, bu lensler renk tonları arasındaki farkı daha belirgin hale getirerek algıyı iyileştirebilir. Tamamen bir tedavi olmasa da, günlük yaşamda ve belirli mesleki görevlerde renk ayrımı yapma yeteneğini önemli ölçüde artırabilirler.

Renk körlüğünün cerrahi tedavisi bulunmamaktadır. Renk körlüğü için lensler kullanılmaktadır, bunlar özel yapıdaki lenslerdir ve hastaların sağlıklı bir şekilde görebilmesini sağlamaktadır.

Normal insanlarda mavi, yeşil ve kırmızıyı algılayan üç tip koni hücresi vardır. Tetrakromasi bu üç tip koni hücresine ilaveten bir tip koni hücresi daha eklenmesiyle ortaya çıkan durumdur.

Gözde yer alan 4. koni hücre grubu farklı dalga boylarını da algılar ve diğer koni hücrelerinden gelen bilgiyle birleştirilip harmanlandığında renk algısı çok yüksek boyutta artabilir. Bir kişi de

tetrakromasi olup olmadığının anlaşılmasında öncelikle genetik bir test yapılması tercih edilebilir. Bu test ile kişinin genomunun tam profili çıkarılarak, dördüncü koni ile sonuçlanabilecek gen mutasyonları tespit edilir.

Bu gen mutasyonu sonucu kişinin 4. koni olduğu halde farklı renkler görüp görmediği de test edilmelidir. Bunun için de tetrakromasi ölçümü için hazırlanmış bir renk testi uygulanmaktadır.

Dünyada birçok meslek için renkli görmek önem taşır. Bu tür mesleklerde renk körü veya renk algılama eksiklikleri olan kişiler tercih edilmez. Bu meslekler ve sektörler arasında polislik, diş hekimliği, pilotluk, deniz kaptanlığı, boyacılık elektrik işleri, sanatsal/ tasarım ve moda sektörü, kimya laboratuvarları ve iş istasyonları gibi sektörler bulunmaktadır.

Dünya üzerindeki erkeklerin %8’i, kadınların ise %0.5’i renk körüdür. Renk körlüğü hastalığı genetik yolla taşınmaktadır. Renk görme yetersizliğinin en yaygın kalıtsal şeklini kırmızı-yeşil renk yetersizliği oluşturur. Bu durum oldukça yaygın, X’e bağlı çekingen bir genden kaynaklanmaktadır.

Renk körlüğü testi faklı yöntemlerle yapılabilmektedir. En çok kullanılan yöntem ise Ishihara testi olarak bilinen renk körlüğü testidir.

Total ya da tam renk körlüğü olan hastalar, renkleri hiçbir şekilde tanıyamazlar, cisimlerin sadece şeklini, parlaklığını veya koyuluğunu fark ederler; kırmızı ve yeşil renkleri koyu olarak, sarı ve mavi renkleri ise daha açık olarak algılarlar.

Total ya da tam renk körlüğü olan hastalar, renkleri hiçbir şekilde tanıyamazlar, cisimlerin sadece şeklini, parlaklığını veya koyuluğunu fark ederler; kırmızı ve yeşil renkleri koyu olarak, sarı ve mavi renkleri ise daha açık olarak algılarlar.

Renk körlüğünün ilaçla veya ameliyatla tedavisi bulunmamaktadır. Ancak, renk körlüğü sorunu olanlar için üretilmiş Chromagen isimli özel tasarım kontakt lensler bulunmaktadır.

Bu tedavide özel renk filtreleri sayesinde göze gelen ışığın dalga boyu değiştirilerek hastanın renkleri daha net algılaması ve ayırt etmesi sağlanmaktadır. Renk körlüğü bulunan insanlara yardımcı olmak üzere geliştirilmiş bu özel lenslerin denemelerde %97 oranında başarılı olduğu tespit edilmiştir.

Chromagen Lensler ve Filtreler​

Renk körlüğü olan bireyler için geliştirilen en önemli yenilikçi yaklaşımlardan biri, Chromagen lensler gibi özel tasarlanmış optik araçlardır. Bu lensler, renk algısındaki eksiklikleri gidermeye yardımcı olmak üzere özel renk filtreleri içerir.

• Çalışma Prensibi: Chromagen lensler, göze ulaşan ışığın dalga boylarını belirli şekillerde değiştiren filtreler kullanır. Bu filtreler, renk spektrumundaki bazı dalga boylarını hafifçe değiştirerek veya engelleyerek, beynin renkleri işleme biçimini etkiler. Bu modifikasyon sayesinde, özellikle kırmızı-yeşil renk körlüğü gibi yaygın tiplerde, bireyler daha önce birbirine karıştırdıkları renk tonları arasında daha belirgin farklar algılayabilir.
• Etkinlik ve Başarı Oranları: Chromagen lenslerin renk ayrım yeteneğini geliştirmede yüksek bir başarı oranı gösterdiği kaydedilmiştir. Bu lensler, günlük yaşamda karşılaşılan renk ayırt etme zorluklarını azaltmaya ve hatta belirli mesleki testlerde performansı artırmaya yardımcı olabilir.
• Diğer Filtre Uygulamaları: Chromagen lenslere benzer şekilde, farklı renkleri ayırmayı kolaylaştıran özel renkli filtreli gözlükler de bulunmaktadır. Bu filtreler de benzer optik prensiplerle çalışarak, renk spektrumundaki algısal karışıklığı en aza indirmeyi hedefler.

Koni adı verilen 3 tip retina hücresi sayesinde, gözümüz temel renk olan kırmızı, yeşil ve maviyi algılayabilir. Bu nedenle de renk körlüğü tipleri de bu renklere göre sınıflanmaktadır.

Örneğin, deuteranomali yeşil renk görme bozukluğu, protanopia kırmızı renk görme bozukluğu ve tritanopia ise mavi renk görme bozukluğudur.

İnsan gözü, karmaşık bir mekanizma sayesinde renkleri algılar. Bu sürecin temelinde, retinanın özel ışığa duyarlı hücreleri olan koniler bulunur.

Bu üç farklı tipteki koni hücresinin her biri farklı bir ana renk spektrumuna duyarlıdır;

• L-konileri (Long-wavelength): Kırmızı renge en duyarlı.
• M-konileri (Medium-wavelength): Yeşil renge en duyarlı.
• S-konileri (Short-wavelength): Mavi renge en duyarlı.

Koni tiplerinin farklı oranlarda uyarılmasıyla, beynimiz sonsuz sayıda renk tonunu algılar ve birbirinden ayırır. Renk körlüğü, bu koni hücrelerinden bir veya daha fazlasının genetik bir kusur nedeniyle işlevini tam olarak yerine getirememesi veya hiç bulunmaması durumunda ortaya çıkar.

İshihara testinde renk körlüğü şüphesi olan hastalara kendisine gösterilen levhalarda yer alan rakam ve şekilleri nasıl gördükleri sorulur. Bu testin muayene esnasında ve yeterli ışığın olduğu ortamlarda 35-40 cm uzaklıktan yapılması gerekir. Renk körlüğü testinde herhangi bir sorun yaşayanların mutlaka bir göz hastalıkları uzmanına başvurması gerekir.



Normal görme yetisine sahip olanlar 7 olarak okur. Tüm renklere karşı renk körü olanlar hiçbir şey göremez.


Kırmızı - Yeşil renk körlüğü bulunan kişiler 3 olarak okur. Normal görenler 8 olarak okur.

Renk körlüğü testi, göz doktorlarının renk görüşünü kontrol etmek için uygulanan bir testtir. Temelde gözün renkleri algılayan koni hücrelerinin hassasiyetini ve doğru çalışıp çalışmadığını kontrol eder. En yaygınları kırmızı-yeşil algısını tespit eden Ishiharadır.

Renk körlüğünü, tipini ve derecesini tespit edebilen farklı testler bulunmaktadır. Bunlar içerisinde en yaygın kullanılan ise Ishihara testidir. Bu testler özellikle ehliyet, polislik ve askeriye sınavları gibi önemli belgelerin alınması sırasında kullanılmaktadır.

Renk körlüğünün doğru bir şekilde teşhis edilmesi, bireyin yaşam kalitesi ve mesleki yönelimleri açısından büyük önem taşır. Göz hekimleri, genellikle aşağıdaki yöntemleri kullanarak tanı koyarlar:

1. Ishihara Renk Testi​

En bilinen ve yaygın olarak kullanılan test yöntemi Ishihara Renk Testi'dir. Bu test, Japon göz doktoru Shinobu Ishihara tarafından geliştirilmiştir. Test, farklı büyüklük ve renk tonlarında noktacıklardan oluşan özel tasarlanmış plakaları içerir. Plakaların üzerinde, renk körlüğü olan bireylerin ayırt edemeyeceği, normal görüşe sahip bireylerin ise kolayca görebileceği sayılar veya şekiller gizlidir.

Test sırasında hasta, belirli bir mesafeden bu plakalar üzerindeki sayıları veya şekilleri okumaya çalışır. Yanlış okumalar veya hiç görememe durumları, renk körlüğünün varlığını ve genellikle tipini (kırmızı-yeşil) gösterir. Testin doğru sonuç vermesi için yeterli ışıklandırma ve standardize edilmiş koşullar önemlidir.

2. Farnsworth D-15 Hue Testi​

Daha detaylı bir değerlendirme için Farnsworth D-15 Hue Testi kullanılabilir. Bu test, bireyin renk tonlarını sıralama yeteneğini ölçer. Hastaya, farklı renk tonlarına sahip ancak aynı parlaklıktaki bir dizi disk verilir ve bu diskleri renk geçişlerine göre doğru sıraya dizmesi istenir. Bu test, özellikle renk körlüğünün derecesini ve hangi renk spektrumunda zorluk yaşandığını belirlemede daha hassas sonuçlar verebilir.

3. Anomaloskop​

Anomaloskop, renk körlüğünün tipini ve derecesini en doğru şekilde belirleyebilen laboratuvar tabanlı bir testtir. Bu cihaz, bireyin belirli renkleri karıştırma noktasını ölçer. Özellikle kırmızı-yeşil renk körlüğünün alt tiplerini (protanomali, döteranomali vb.) ayırt etmede oldukça etkilidir. Test sırasında bireyden, iki farklı renkteki ışığı karıştırarak belirli bir renkle eşleştirmesi istenir.