Kireçlenme teşhisi, hastalığın vücutta görüldüğü eklemlere göre klinik muayene, hasta öyküsünün sorgulanması ve bazı tetkikler gerçekleştirilerek konulmaktadır.

Omurga kireçlenmesi veya daralması tanısı; muayene, ağrı karakterinin tanımlanması ve radyolojik incelemelerle konulur. 3 aydan fazla süren ve geçmeyen ağrılar, eklemlerde bir sorunun varlığının göstergesidir. Hastada ağrı geniş bir alana yayılır ve yumruk yenmiş gibi bir his yaratır. Ağrıyı iç organlarda hissetmek de mümkündür. Ağrı aralıklarla gidip gelebilir. Tanı konulurken tüm omurga sistemi gözden geçirilmelidir.

Diz kireçlenmesi teşhisi; muayene sonrası basit bir röntgen ile konulabilir. Kompleks vakalarda ise MR ve kan tahlilleri de gerekebilir.

Kalça kireçlenmesinin teşhisinde, kalça filmi önemli bir yer tutar. Bunun yanında, kalça ekleminde hissedilen ağrıda yapılan özel testlerle, hastanın belli hareketleri yapıp yapamadığı incelenir. Kalça filmi de kalça yapısındaki sorunların tespiti için önemli ayrıntıları gösterir. Hastanın, tedavisi mümkün olmayan ve protez gerektirecek bir kireçlenme tablosuyla karşılaşmaması için hastalık erken dönemde bu tür tetkik yöntemleri ile belirlenebilir.

Kulak kireçlenmesinin tanısı; kulak çınlaması ya da işitme kaybı ile doktora başvuran hastalara uygulanan işitme testleri ile konulur. Bunun yanında hastanın ailesindeki hastalık geçmişi öyküsü ve klinik muayene de önemlidir. Hastanın, muayene ve yapılan testler sonucu ‘otoskleroz’ teşhisi alması durumunda, hangi tedavinin uygulanacağının da kararı verilir.

Boyun kireçlenmesinin tanısı; klinik muayene, hasta öyküsü ve gerektiğinde röntgen ve MR gibi görüntüleme yöntemleri ile konulur. Kireçlenmenin boyutu ve bunun, hastanın sosyal yaşamına etkisi göz önüne alınarak uygun tedavi yöntemi belirlenir.

Kireçlenme, yaşlanmayla birlikte gelen hücresel kayıplar, hareketsiz yaşam, iltihaplanma ve enfeksiyon, iskelet ve bağ dokularını etkileyen sorunlar, genetik ve otoimmün hastalıklar ve vitamin eksiklikleri gibi nedenlerle kanda çok fazla kalsiyum bulunmasının bir sonucudur.

Kireçlenmenin nedenleri, vücutta etkilediği ekleme göre de değişkenlik göstermektedir.

Dizde kireçlenmeye yol açan eklem içi sıvı azalmasının temelinde, bazı hastalıkların olduğu bilinmektedir. Diz kireçlemesini; eklem kıkırdağını zaman içinde aşındıran ‘osteoartrit’, vücuttaki farklı pek çok eklemi tutabilen ve inflamatuar-iltihabi bir hastalık olan ‘romatoid artrit’ ile diz ekleminde oluşan kırıklar ile bağ yaralanmalarına bağlı olarak görülebilen ‘posttravmatik’ adlı eklem bozuklukları tetikleyebilmektedir.

Boyundaki kireçlenme; yaşlanma ile birlikte mikro ve makro travmalar, duruş bozuklukları ve genetik faktörler kaynaklı olarak görülmektedir.

Omurga kireçlenmesinin temelinde yatan en önemli faktörler arasında; ileri yaş ile birlikte sedanter yaşam yer almaktadır. Bunun yanında; aşırı kilo, sağlıksız beslenme, sigara kullanımı ve masa başında hareketsiz olarak geçirilen uzun saatler de kireçlenmeye zemin hazırlamaktadır. Değiştirilemez faktörler arasındaki genetik özellikler de önemli nedenler arasında yer almaktadır.

Kalça bölgesinde görülen kireçlenme; hareketli ve oynak eklemlerin yüzeyindeki kıkırdak hasarına bağlı olarak ortaya çıkar.

Kulak kireçlenmesi; nedeni tam olarak bilinmese de kalıtımsal faktörler ile ortaya çıktığı düşünülmektedir. Erkeklerden daha çok kadınlarda ve genelde 20 ila 40 yaş arasında görülmektedir.

Kireçlenme, vücuttaki bazı eklemlerde ortaya çıkan ve hastada hareket kabiliyetini olumsuz etkileyen bir hastalıktır. Kireçlenmenin belirtileri, hastalığın hangi eklemi tuttuğu ve etkilediği ile ilişkilidir.

Kireçlenme diz ekleminde; yürürken ve merdiven çıkarken dizde dayanılmaz bir ağrılar, dizde kilitlenme, ağrıyla birlikte ses veya çıtırtı hissi gibi belirtiler ile kendini göstermektedir.

Kireçlenme boyunda kendini gösterdiğinde; baş ağrısı ve boyun ağrısı, kola yayılan ağrı, boyunda tutukluk, kolda güçsüzlük - hissizlik - yanma - batma, ellerde zayıflık - beceri azalması - uyuşma - karıncalanma, kulak çınlaması, baş dönmesi ve bulanık görme gibi belirtilere neden olabilir.

Kireçlenmeye sebep olan eklem içi sıvının azalması omurgada ortaya çıktığında, buradaki küçük eklemlerin yavaş yavaş fonksiyonlarını kaybetmesine neden olur. Omurganın esnekliğini yitirmesi ile kemikler kalınlaşır. Sonuç olarak sinirlerde sıkışıklık, esnekliğin azalmasına bağlı olarak ağrıyla birlikte gelen hareket kısıtlılığı, kamburluklar, bel çukurunda artma, öne ve yana eğrilikler gibi şekil bozuklukları görülebilir. Omurga kireçlenmesinde hasta ‘yumruk yemiş’ hissi yaratan ağrılar hisseder, omurgada kayma veya omurga kanalında darlık gibi sorunlar oluşur.

Kalça bölgesinde görülen kireçlenmede en sık görülen belirti ağrıdır. İlk evrede ağrı, dinlenme ile ortadan kalkan bir karakterdedir. Hastalık ilerlediğinde ise istirahat etmek ağrısının giderilmesinde etkisiz kalır ve hasta, ağrı kesici kullanımına ihtiyaç duyar.

Hastalığın daha ileri aşamasındaysa, deformasyonun artışına bağlı olarak ağır ağrı kesiciler kullanılmakta ve bir süre sonra fizik tedavi ile enjeksiyon gibi uygulamalar da artık sonuç vermemektedir. Son evrede ameliyat gerekli hale gelmektedir.

Kulak kireçlenmesi ise tıpta, ‘Otoskleroz’ adıyla bilinir. İç kulağın kemik duvarının bozulmaya bağlı olarak iç kulak girişinde süngerimsi bir kemiğin ortaya çıkması ve üzengi kemiğinin de kireçlenip hareket kabiliyetini kaybetmesi durumudur. Kulak çınlaması ve kulakların birinde ya da ikisinde yavaş ilerleyen işitme kaybı gibi belirtiler göstermektedir. Ancak bu şikayetler, farklı hastalıkların da habercisi olabileceği için hasta öyküsü ve ayrıntılı incelemenin önemi büyüktür.

Genel olarak kireçlenme belirtileri şu şekildedir:

• Hareket kısıtlılığı
• Dizde kilitlenme
• Diz, boyun, kalça gibi kireçlenme oluşan yerde ağrı
• Dizde ses ve çıtırtı hissi
• Yürüyüşte dengesizlik

Halk arasında kireçlenme, tıpta dejeneratif eklem hastalığı olarak adlandırılan eklem kireçlenmeleri, vücuttaki tüm eklemleri etkileyebildiği gibi özellikle; kalça ve bel, boyun, diz ve parmak eklemlerinde hareket kabiliyetini kısıtlayıcı sorunları beraberinde getirebilir.

Omurgadaki kireçlenme, kalça ve dizlere binen yükü artırır. Beldeki kireçlenme, boyun ve sırttaki kireçlenmeleri tetikler. Belde bir ya da iki omurda kireçlenme ortaya çıkmışsa, diğer üç omura binen yük de artar. Bu durum nedeniyle, omurların dayanıklılığının azalmasıyla kayma ya da omurga kanalında darlık oluşabilir.

Kızıl hastalığı vücutta enfeksiyona ve boğaz tahrişine neden olduğundan boğazı tahriş etmeyen, yumuşak besinlerde yararlanmak gerekir. Bu nedenle, çorba, yoğurt, püre, haşlanmış sebzeler ve muz gibi besinlerde yararlanılabilir. Böylelikle boğazın rahatlaması sağlanır ve iyileşme süreci desteklenir. Ayrıca boğazı nemli tutmak için bol sıvı tüketimi yapmak, bitki çaylarından yararlanmak gerekir.

Kızıl hastalığının kuluçka süresi genellikle 2-4 gün arasında yer alır. Bu süre zarfında bakteriye maruz kalan kişi kızıl hastalığı belirtileri göstermeye başlar.

Kızıl hastalığı daha çok esas olarak 10 yaşın altındaki çocukları etkilemektedir. 5-15 yaş arası en sık karşılaşılan yaş grubu olsa da, her yaştan insanda görülebilen bakteriyel bir hastalıktır.

Hafif kızıl vakalarının çoğu kendi kendine iyileşebilir. İyileşmediği durumlarda doktor onayı ile antibiyotik uygulanarak tedavi edilmelidir.

Kızıl hastalığı veya herhangi bir enfeksiyon hastalığı olan çocukların banyo rutininin aksatılmaması önerilir.

Çoğu kızıl vakası, uygun şekilde tedavi edildiği taktirde komplikasyonlara neden olmaz. Ancak enfeksiyon vücutta yayılırsa kulak enfeksiyonu gibi daha ciddi enfeksiyonlara neden olabilir.

Kızıl hastalığı genellikle 5-15 yaş arası çocukları etkiler ve A grubu streptokok bakterilerinin vücuda girmesiyle başlar. Bu bakteriler en yaygın belirti olarak vücutta parlak kırmızı döküntüler oluşturur.

Kızıl hastalığı, A grubu beta hemolitik streptokok bakterisinin ürettiği bir toksinin neden olduğu bir hastalıktır. Boğaz enfeksiyonu, yüksek ateş ve vücudun neredeyse tamamını kaplayan parlak kırmızı bir döküntülere neden olur.

Kızıl hastalığı, boğazda ağrı ve tahrişe neden olduğundan dolayı tüketilecek olan besinlere de dikkat etmek gerekir. Özellikle iyileşme süresince bağışıklık sistemini güçlendiren, enerji veren gıdaların tüketilmesi önerilir. Bunun yanından tüketilmemesi ve kaçınılması gereken besinlerin beslenme planından çıkarılması enfeksiyonun hızlı iyileşmesinde etkili olur.

Kızıl hastalığında tüketilmemesi gereken besinler şöyle sıralanabilir:

Asit içeren ve baharatlı besinler​

Boğazın tahrişini önlemek ve ağrıların azalmasına yardımcı olmak için turşu, baharatlı gıdalar, domates ve asidik besinlerden kaçınmak gerekir. Bu tür besinler boğazdaki ağrının artmasına neden olarak kişinin hastalık sürecinin yavaş iyileşmesine neden olabilir.

Çok tuzlu gıdalar​

Cips, turşu veya işlenmiş yiyecekler gibi yüksek tuz içeriğine sahip olan besinler, boğazın kurumasına neden olarak oluşan ağrıyı artırabilir.

Sert ve kuru gıdalar​

Çıtır ekmek, kraker, cips gibi sert ve kuru besinlerin tüketilmesi durumunda boğazda daha fazla tahriş meydana gelebilir. Bunun yerine daha yumuşak ve kolay yutulabilen yiyecekler tercih edilmesi önemlidir.

Tatlı ve şekerli gıdalar​

Yüksek şeker oranına sahip olan besinler bağışıklık sistemini zayıflatarak iyileşme sürecini olumsuz etkilenmesine neden olur. Ayrıca, şekerin fazla tüketimi durumunda boğazda bakteri üreyebilir. Bu nedenle tatlı tüketimini sınırlamak önemlidir.

Gazlı ve kafein içeren içecekler​

Gazlı içecekler, asidik yapısı nedeniyle boğaz tahrişinin çoğalmasına neden olabilir. Bunun yanında kızıl hastalığını geçirirken narenciye suyu gibi yine asit barındıran meyve sularından da kaçınmak gerekir. Bunun yanında kahve ve çay gibi kafein içeren içecekler, idrar söktürücü özellik gösterdiğinden vücuttan sıvı kaybına yol açabilir. Bu durum nedeniyle boğazda kuruluk oluşur.

Kızıl hastalığı süresince özellikle ılık çorba, püre haline getirilmiş besinler ve besleyici gıdalardan yararlanmak gerekir. Bu yiyecekler sayesinde boğazın rahatlaması sağlanarak vücut direnci artırılır. Bunların yanında bol sıvı tüketimi de yapmak önemlidir.

A grubu streptokok bakterilerinin vücutta parlak kırmızı döküntüler oluşturarak meydana getirdiği kızıl hastalığı vücutta bazı komplikasyonlar oluşturabilir.

Kızıl hastalığı komplikasyonları aşağıdaki gibi yaşanabilir:

• Romatizmal ateş
• Bademcik hastalığı
• Orta kulak iltihabı
• Boğaz apsesi
• Sinüzit
• Zatürre
• Septisemi
• Böbrek hasarı
• Cilt enfeksiyonları
• Menenjit
• Artrit
• Kalbin iç zarının iltihabı (Endokardit)

Kızıl hastalığıyla birlikte meydana gelebilecek bu komplikasyonların fark edilip doktor kontrolünde antibiyotiklerle tedavisi hastalığın belirtileri ve yarattığı komplikasyonları önleyebilir.

Enfeksiyon hastalıklarını önlemek için uygulanan en sağlıklı yöntem aşı olarak bilinir ancak kızıl hastalığının bulunan bir aşısı şu an için yoktur. Bu yüzden birçok enfeksiyon hastalıklarıyla mücadele konusunda olduğu gibi kızıl hastalığını önleme konusunda da başvurulan yöntemler ilaçlar ve doğal hijyen yollarıdır.

Aşağıdaki yöntemleri uygulamak kızıl hastalığını önleme konusunda yardımcı olur:

• Çocuklarınızın ellerini sık sık yıkayın.
• Öksürürken veya hapşırırken burnunuzu kapatın.
• Kişisel eşyalarınızı başkalarıyla kullanmaktan kaçının.
• Kızıl hastası olan veya şüphe taşıyan bir kişiden uzak durun.
• Alkol bazlı dezenfektanlar kullanın.

Tıbbi tedaviler dışında kızıl hastalığı tedavisinde evde uygulanacak yöntemler de söz konusudur. Bunları şu şekilde sıralamak mümkündür:

• Tuzlu su ile gargara yapılmalıdır.
• Bol su içilmelidir.
• Bol bol dinlenilmelidir.
• Yumuşak yiyecekler ve sıvı bir diyet tercih edilmelidir.
• Boğaz pastillerine başvurulabilir.
• Kaşıntı önleyici ilaç ve kremler kullanılabilir.

Kızıl hastalığının en etkili tedavi yöntemi 10 gün süre ile uygulanacak olan antibiyotik tedavisidir. Geçmişe göre daha az görülen bir hastalık olan kızıl hastalığı, hastalığın erken döneminde kullanılan antibiyotik ilaçlar sayesinde etkisini azaltmıştır.

Genellikle kendiliğinden geçen bir hastalık olan kızıl hastalığı doktor tarafından verilen antibiyotikler sayesinde vücuttaki bakterilerin öldürülmesini sağlar ve bağışıklık sistemini güçlendirerek enfeksiyonların meydana getirdiği bakterilerle mücadele konusunda önemli bir rol üstlenir. Antibiyotik verildikten sonra özellikle hastalığın sebep olduğu yüksek ateş ilk 24 saat içinde düşer, hastalık da 4-5 gün içinde geçer ve kişi sağlığına kavuşur.

Ayrıca kızıl hastalığının meydana getirdiği semptomlardan olan boğaz ağrısı ve yüksek ateş için de doktor reçeteli başka ilaçlar da yazabilir. Bununla birlikte kızıl hastalığı konusunda merak edilen konulardan biri de aşıdır. Kızıl hastalığı tedavisi için kullanılan bir aşı şu an için yoktur ve bu konuda çalışmaların devam ettiği bilinmektedir.

Kızıl hastalığı belirtileri gösteren bir çocuk, doktor tarafından fiziki olarak muayene edilir. Muayene sırasında hekim çocuğun dil, boğaz ve bademciklerinin durumunu kontrol eder. Çocuğun kızıl hastalığı olabileceğinden şüphelenen doktor boğaz sürüntüsü ve boğaz kültürü alır. Daha sonrasında ise alınan numune incelenmesi için laboratuvara gönderilir.

Bunlarla birlikte kan tahlili, strep a testi ve antijen testi de kızıl hastalığı teşhisinde faydalanılan yöntemlerden biridir.

Boğaz kültürü​

Boğazdan alınan örnekle yapılan olan boğaz kültürü testi, boğazdan alınan örnekle beraber laboratuvarda incelenir ve streptococcus pyogenes bakterinin olup olmadığı tespit edilebilir.

Antijen Testi​

Boğazdan alınan örnekle yapılan bu test ise hızlı bir şekilde streptokok bakterisinin varlığını ortaya çıkarabilir. Sonuçlar kısa sürede çıkar ancak bazen doğruluğunu teyit etmek için boğaz kültürü yapılabilir.

Kızıl hastalığını teşhis etmek için yararlanılan bu testler, hastalığı grip veya viral enfeksiyonlardan ayırt etmek ve doğru tedavi planını oluşturmak için kullanılır.

Kızıl hastalığında A grubu streptokok bakterilerinin neden olduğu parlak dil, boğaz, boyun ve deride kırmızı döküntülerin yaygın semptomları arasında yer aldığı belirtileri şunlardır:

• 38 derecenin üzerinde ateş
• Parlak kırmızı döküntüler
• Yutkunma güçlüğü ile birlikte boğaz ağrısı
• Baş ağrısı
• Beyaz kaplama şeklinde oluşan kırmızı bir dil (çilek dili)
• Yüzde kızarıklık
• Koltuk altı, dirsek ve dizlerde koyu kırmızı buruşmalar
• Titreme
• Mide bulantısı ve kusma
• Karın ağrısı
• Şişmiş boyun bezi ve lenf düğümleri
• İştah azalması

Kızıl hastalığı bulaşıcı mıdır?​

Özellikle çocuklarda sıklıkla görülen kızıl hastalığı bulaşıcı bir hastalıktır damlacıklar yoluyla kişiden kişiye bulaşır. Kızıl hastalığı olan bir kişi yakınınızda hapşırıp öksürürse bakteriler su damlacıkları aracılığıyla havaya karışır. Bu damlacıkların soluyan veya bakterilerin bulaştığı bir yüzeye dokunan kişiler kızıl hastalığına yakalanabilir.

Ayrıca herhangi bir belirti göstermemesine rağmen kızıl hastalığına yakalanan bir kişi de hastalığı başkalarına bulaştırabilir. Kızıl hastalığı bakterileri özellikle okulda, işte, toplu taşıma veya kalabalık alanlarda daha rahat yayılım alanı bulur.

Kızıl hastalığı, A grubu Streptokok adı verilen bakteriler nedeniyle ortaya çıkar. Vücuda giren bu bakteri aynı zamanda boğaz enfeksiyonlarının da başlıca sebeplerinden biri olarak da bilinir.

Vücutta kırmızı döküntülere yol açarak bir toksin üretmeye başlar. Bu döküntülerle birlikte kişide yüksek ateş, boğaz ve baş ağrısı gibi kızıl hastalığı semptomları görülür. Genellikle çocuklarda görülen kızıl hastalığı, her yaştan insanı etkileme özelliğine de sahiptir.

Kızıl hastalığı genellikle şu nedenlerle ortaya çıkar:

Bakteriye maruz kalma​

Vücuda dışardan alınan bakteri, enfekte bir kişinin öksürük, hapşırık yoluyla havaya yaydığı damlacıklarla yoluyla bulaşabilir. Ayrıca enfekte yüzeylere dokunana kişi de bu bakteriye maruz kalarak enfeksiyon oluşmasına zemin hazırlar. Kızıl hastalığı genellikle streptococcus pyogenes adlı bakteri nedeniyle görülür.

Bağışıklık sisteminin zayıf olması​

Bağışıklık sisteminin zayıf olması çocuklar ve yetişkinlerin kızıl hastalığına neden olan streptococcus pyogenes bakterisine karşı daha hassas olmasına neden olur. Bu nedenle enfeksiyona yakalanma riskinin arttığı görülür.

Kalabalık ortamlarda bulunmak​

Okullar, kreşler, toplu taşıma araçları gibi kalabalık ortamlarda hastalığın yayılması ve bulaşması daha kolaydır. Özellikle çocuklar arasında çok hızlı bir şekilde bulaşabilen kızıl hastalığı, bu tür alanlarda sıklıkla görülür. Bu nedenle bu ortamlara girildiğinde el hijyenine dikkat etmek ve maske kullanmak büyük önem taşır.

Mevsimsel geçişi ve değişimi​

Genellikle sonbahar ve kış aylarında daha yaygın olarak görülen kızıl hastalığı, özellikle kapalı ortamlarda yer almaktan kaynaklı olarak bulaşabilir. Soğuk havalarda kalabalık ve kapalı alanlarda bulunmak bakterinin yayılmasını kolaylaştıran durumlardandır.

Tıbbi olarak scarlatina olarak bilinen kızıl hastalığı, strep boğaz enfeksiyonuna neden olan A grubu streptokok bakterilerinin vücuda girmesi sonucu, yüksek ateş, boğaz ağrısı, döküntü ve halsizlik ile kendini gösteren bulaşıcı bir enfeksiyon hastalığıdır. Kızıl hastalığı özellikle 5-15 yaş arası çocuklarda daha yaygın olarak görülür ve vücutta parlak kırmızı döküntülere neden olur. Bu kırmızı döküntüler genellikle yüz veya boyun bölgesinde başlar ve daha sonra göğüs, gövde, kol ve bacaklara doğru yayılır.

Geçmişte daha sık görülen bir hastalık olan kızıl hastalığı, günümüzde antibiyotik tedavisinin hastalığın erken evresinde kullanılmasıyla etkinliğini azaltmıştır ancak belli dönemlerde salgın olarak varlığını sürdürmeye devam etmektedir.

Kızamıkçık aşısı vardır ve genellikle 12 yaş ve üzeri çocukluk döneminde iki doz şeklinde yapılır. Uygulanan kızamıkçık aşısıyla kişinin ömür boyu hastalığa karşı antikor kazanması sağlanır.

Kızamıkçık, öncelikle yüzde daha sonra ise cilde yayılan kırmızı döküntülerle başlar ve hafif ateş, baş ağrısı, öksürük ve lenf bezlerinde şişlik gibi belirtiler gösterir.

Kızamıkçık, öksürük veya hapşırık sırasında damlacık ve sıvı yoluyla kişiden kişiye geçen bulaşıcı bir hastalıktır. Rubella virüsünün neden olduğu kızamıkçık, cillte kırmızı döküntülerle ortaya çıkar.

Kızamıkçık hastalığının özel bir tedavisi yoktur. Genellike kendi kendine geçebilen bir hastalık olan kızamıkçık için özel bir uygulama gerekmez. Semptomların kişiyi rahatsız ettiği durumlarda hastalığa yönelik tedavi seçenekleri genellikle semptomları hafifletmeye ve kişinin genel sağlık durumunu iyileştirmeye yöneliktir.

Kızamıkçık tedavisi ilk olarak istirahat önerilir. İstirahatle birlikte ateş düşürücü ilaçlar ve ağrı kesiciler ve hastalığın bulaşma ihtimaline karşı izolasyon önerilir. Bu süreçte hasta bireylerin hamile olanlarla temasını kesmesi gerekir. Çünkü kızamıkçık hastalığı kan yoluyla anneden bebeğe geçerek bebekte ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.