İlaç alerjisinin nedeni bireyin tamamen kendi bağışıklık sistemi ve var olan hastalıkları ile ilişkili olan bir durumdur. Kişinin alerjik yapıda olması, herhangi bir ilaca karşı alerjisinin olması, çok fazla ilaç kullanılması, genetik faktörler bu nedenleri oluşturmaktadır.

İlaç alerjilerinin belirtileri farklılık gösterebilir. Gerçek ilaç alerjilerinin belirtileri arasında kaşıntı, ciltte kızarıklık ve döküntü, nefes darlığı, burunda akıntı, tansiyon düşmesi, ishal, kusma, bayılma ve anafilaksi bulunur. Bu belirtiler ilaç alımından kısa bir süre sonra ortaya çıkabileceği gibi, ilaç ateşi, ilaca bağlı kansızlık, karaciğer ve böbrek patolojileri gibi bazı durumlarda ilaç alımından haftalar sonra da görülebilir.

İlaç alerjisi belirli bir ilacın uygun dozda kullanımından kısa süre sonra ortaya çıkan bağışıklık sisteminin öngörülemeyen anormal reaksiyonudur. Bu reaksiyonlar basit cilt döküntüsüne neden olabileceği gibi ağır yaşamı tehdit eden sistemik reaksiyonlar ya da alerjik şoka (anafilaksi) da yol açabilir.

İktidarsızlığın nedenleri, hormonal bozukluklar, geçirilmiş ameliyatlar, damar sertliği, damar tıkanıklıkları ve yetmezlikleri, enfeksiyonlar, ilaç kullanımı (tansiyon, depresyon ilaçları), düşme, trafik kazaları, bazı hastalıklar, uyuşturucu kullanımı, yoğun sigara içilmesi ve strestir.

Yapılan araştırmalar günde 1 paket sigara içenlerde 30 yıl, 2 paket içenlerde ise 15 yıl içerisinde ereksiyon bozukluğu görülme riskinin, %70 olduğunu göstermektedir. İktidarsızlık yalnızca erkeğin kendisinden kaynaklanan bir durum değildir.

Kadınlarda sıklıkla ortaya çıkan cinsel fonksiyon bozukluğu, partnerinde de ereksiyon problemlerine neden olabilmektedir. Öte yandan iktidarsızlık organik nedenlere bağlıysa kalıcı olabilmekte; ancak erken teşhis ile tedavi edilebilmektedir.

Testosteron, erkek genital organı olan testislerden salgılanan bir hormondur. Ergenlikle birlikte salınmaya başlayan testosteron bu süreçte erkek çocukta vücut yapısının farklılaşması, cinsiyet karakterlerinin gelişmesi sağlar.

Kemik-kas dokusunun gelişimi, kan hücrelerinin yapımı, lipit metabolizmasının kontrolü, kalp fonksiyonlarının düzenlenmesi gibi pek çok organ ve doku üzerinde önemli etkileri olan testosteronun cinsellik bakımından en önemli özelliği cinsel istek sağlamasıdır. Testosteronun azaldığı durumlarda cinsel istek kaybı olduğu için ilişki gerçeklemez.

Halk arasında “Andropoz” olarak da ifade edilen yaşa bağlı testosteron düşüklüğü 50 yaş üzeri erkeklerde ortaya çıkan bir sağlık sorunudur. Ayrıca, genç yaş grubunda da stres, kullanılan bazı ilaçlar ve obeziteye bağlı testosteron düşüklüğü ve cinsel fonksiyon bozukluğu izlenmektedir.

Penis kanlanması tek bir atardamar ile sağlanmaktadır. Bu damarı etkileyen her türlü risk faktörü veya hastalık kan akımını bozarak penis kanlanması azalmasına ve iktidarsızlığa neden olabilmektedir. Bu amaçla

Penil Doppler ultrasonografi ile penis kan akımı değerlendirilmektedir. Penil Doppler ultrasonografi minimal invaziv bir girişim olduğu için her hastaya uygulanmamaktadır.

Penil Doppler ultrasonografinin uygulandığı durumlar;

• Damarsal yapıyı etkileyecek şeker hastalığı, ateroskleroz hipertansiyon, hiperlipedemi gibi sistemik hastalığı olanlar
• Uzun süreli kronik alkol ve sigara tüketimi olanlar
• Penise yönelik operasyon, travma öyküsü olup kan akımı ve penis yapısının bozulduğu olgular
• Karın alt bölgesin veya büyük damarlara yönelik operasyon öyküsü olanlar
• Peyronie hastalığı öyküsü olanlar
• Daha önce uygulanan tedaviye yanıt vermeyen hastalar
• Penil Doppler ultrasonografide hastaya ereksiyon sağlayıcı bir iğne yapılarak suni ereksiyon sağlanmakta ve bu enjeksiyon öncesi ve sonrasında 5 dakika ara ile penis kan akımları ölçülmektedir.

Detaylı bir öykü alımı ile cinsel fonksiyon bozukluğunun türü saptandıktan sonra detaylı fiziki muayene yapılması gerekmektedir. Fiziki muayene sadece genital organın değerlendirilmesi ile sınırlı olmayıp, tam bir sistemik muayene olarak yapılmaktadır.

Genital bölgenin değerlendirmesinin ardından, hastadaki kıllanma, sakal yapısı ve göğüslerde büyüme olup olmadığı da gözlemlenmelidir. Tansiyon ölçümü ve boy kilo endeksi hesaplanırken, işeme ve erken boşalma sorunu olanlar ile 50 yaş üzerindeki hastalara prostat muayenesi yapılması gerekmektedir.

Fizik muayenenin ardından ateroskleroz, şeker hastalığı veya hormonal bozukluk gibi risk faktörlerini ortaya koyan testler yapılmaktadır. İktidarsızlık şikayetiyle başvuran hastalara mutlaka yapılması gereken testler şunlardır:

-Biyokimyasal testler: Serum lipit düzeylerinin ölçümü, açlık kan şekeri, diabetik olduğu bilinen bir olguda 3 aylık ortalama kan şekeri hakkında bilgi veren HbA1C düzeyi testleri.

-Hormonal testler: Serum testosteron düzeyi ölçümü

Bu testlere ilave olarak gerekli olgularda altta yatan hastalık veya risk faktörüne bağlı olarak karaciğer fonksiyon testleri, tam kan ve sedimantasyon, tam idrar tetkiki, PSA düzeyi ölçümü, ek hormonal testler gibi ilave tetkikler istenebilmektedir. İktidarsızlık yakınması ile başvuran bir hastada nörolojik sistemi değerlendirmek için yapılan rutin bir test yoktur.

Şeker hastalığı, sinir sistemini ilgilendiren kronik hastalığı olan, ilaç kullanan veya operasyon öyküsü olan olgularda detaylı bir nörolojik muayene için ilgili bölüm tarafından hastanın değerlendirmesi önerilir.

Cinsel fonksiyon bozuklukları 30-40 yaşlarında %26-35 oranında görülürken,40-50 yaş aralığında bu oran %40-52’ye kadar çıkmaktadır. 50 yaş üzerinde ise cinsel fonksiyon bozukluklarının görülme oranı %49,3 - 72 arasında izlenmektedir.

Genç yaş grubunda en çok rastlanan sorunun erken boşalma olduğu görülürken; ileri yaşlarda ise cinsel iktidarsızlık ve cinsel isteksizlik ön plana çıkmaktadır. Ancak, bu yüksek oranlara rağmen utanıp çekinilmesi nedeniyle hastaların sadece %10’u konuyu doktoru ile paylaşmakta ve tedavi için başvuruda bulunmaktadır.

Cinsel fonksiyon bozukluğun tedavisi uygun tanı konulduktan sonra yapılmalıdır.

İktidarsızlık tedavisinde yapılan tedaviler sırası ile:

• Sigara, alkol tüketimi kontrolünün yapıldığı, düzenli egzersiz programı içeren yaşam tarzının hayata geçirilmesi.
• İlaç tedavisi. Halk arasında sertleşme ilaçları olarak bilinen ilaçların kullanılması kesinlikle doktor kontrolünde yapılmalıdır. Hormonal bozukluk ve erken boşalmayı geciktirici ilaçlar ve tedavilerde yapılmaktadır.
• Topikal uygulamalar; penise sertleşme sağlayıcı enjeksiyonlar yapılabilir.
• Eksternal tedavi uygulamaları; Vakum cihazı, ESWT ile şok terapi
• Cerrahi yöntemler; Mutluluk çubuğu olarak bilinen penil protezler ve damarsal ameliyatlar

İktidarsızlık sorununun kaynağı nasıl anlaşılır?

Öncelikle yapılması gereken, detaylı bir sorgulama ile cinsel fonksiyon bozukluğu türünün saptanmasıdır. Cinsel ilişkiye girmekte zorlanma şikayeti ile başvuran pek çok hastada, detaylı bir sorgulama yapıldığında esas problemin ereksiyon değil, cinsel ilişkinin hemen başında meni sıvısının gelmesi ve boşalmaya bağlı olarak ereksiyonu devam ettirememe olduğu anlaşılmaktadır.

Bu tür hastalarda esas sorun iktidarsızlık değil, erken boşalmadır. Benzer şekilde ereksiyon kaybı ile başvuran özellikle yaşlı hastalarda detaylı sorgulama yapıldığında esas sorunun cinsel isteksizlik olduğu; cinsel dürtü olmadığı için kişinin ereksiyon sağlayamadığı ve cinsel iktidarsızlık yaşadığı anlaşılabilmektedir. Bunun tersi durumlarda yaşanabilmektedir.

Cinsel isteksizlik şikayeti ile gelen hastalarda yapılan detaylı araştırmada kişinin ereksiyon sağlamada zorlandığı, ereksiyonu elde edemediği için de cinsel ilişkiden kaçındığı anlaşılabilmektedir. Dolayısı ile hasta öyküsü, cinsel fonksiyon bozukluğunun doğru olarak değerlendirmesinde esastır.

Cinsel iktidarsızlık, fiziksel nedenlerden olabileceği gibi psikolojik sorunlardan da kaynaklanabilmektedir.

-Psikolojik hastalıklar: Sağlıklı bir cinsel yaşam için uygun ruh hali çok önemlidir. İş, ekonomik ya da partnerden kaynaklı sorunlar ve depresyon, bireyin ruh halini etkileyerek sağlıklı bir cinsel ilişki kurabilmesine engel olabilmektedir.

-Sistemik hastalıklar: Şeker hastalığı, damar sertliği, yüksek kolesterol ve hipertansiyon ereksiyon kaybına yani iktidarsızlık sorununa neden olan en önemli faktörlerdir. Diyabet ve kalp hastalığı olan erkeklerin %50’sinde ilk tanıda veya takip eden yıllar içinde iktidarsızlık sorunu başta olmak üzere farklı cinsel fonksiyon sorunları gelişmektedir.

-Sinir sistemi hastalıkları: Penisin sinirsel uyarılmasını etkileyen şeker hastalığı, alkol bağımlığı ya da sinir sistemini etkileyen hastalıklar erkeklerde iktidarsızlığa neden olabilmektedir. Bunun yanında omurga yaralanmaları ve kanser cerrahisi sırasında ereksiyonda rol oynayan sinirlerin zedelenmesi, erkeklerde iktidarsızlık yaşanmasına neden olabilmektedir.

-Kronik hastalıklar: Kronik karaciğer hastalığı olanlarda %35-70; kronik böbrek hastalığı olanlarda ise %50’den fazla cinsel fonksiyon bozukluğu izlenmektedir.

-Hormonal bozukluklar: Testosteron hormonu eksikliği, troid bezinin az veya fazla çalışması iktidarsızlığa ve cinsel fonksiyon bozukluğuna neden olmaktadır.

-İdrar yolu hastalıkları: Prostat hastalıkları hem fizyolojik etkenler ile hem de kişinin yaşam kalitesi etkilemesi sonucu cinsel fonksiyon kaybına ve iktidarsızlığa yol açmaktadır.

-Sigara içilmesi: Sigara içen erkeklerde cinsel işlev bozukluğu oranı %49,5 - 75 arasında değişmektedir. Bu durum içilen sigara miktarı ve süresi ile doğrudan ilişkilidir.

-İlaç kullanımı: Bazı tansiyon ilaçları ile birlikte hormonal mekanizmayı, kan basıncını ve sinirsel uyarımı etkileyen ilaçlar cinsel fonksiyon bozukluğuna ve iktidarsızlığa neden olabilmektedir.

-Şişmanlık: Obezite, şeker hastalığı veya insülin direncinde artış ile birlikte kandaki yağ oranının artmasıyla görülen metabolik sendrom erkeklerde cinsel fonksiyon bozukluğu gelişimi için önemli bir risk faktörüdür.

-Penisin anatomik bozuklukları: Küçük penis, peniste eğrilik olması, idrar deliğinin normal yerinden farklı bir lokalizasyonda bulunması gibi durumlarda iktidarsızlık sorunları ortaya çıkabilmektedir.

Hasta ile görüşme sırasında elde edilen bilgiler sorunun psikolojik veya organik bir hastalığa bağlı olup olmadığının anlaşılmasında da faydalı olmaktadır.

Psikolojik iktidarsızlık belirtileri;

• Genellikle ani başlangıçlıdır. Daha önce normal bir cinsel yaşam varken birden bire bu durum ortaya çıkmaktadır. Hasta bu sorun karşısında genellikle kısa süre içinde doktora başvurmaktadır.
• Muayenede yapılan sorgulamada kişilerin stresli yaşam tarzı, iş-aile-çevre ilişkileri olduğu saptanmaktadır.
• Herhangi bir sağlık sorunu, iktidarsızlık için risk faktörü bulunmayabilir.
• Ereksiyon sorunları durumsal değişkenlik göstermektedir. Bazı ortam ve şartlarda normal ereksiyon izlenirken, bazı durumlarda ereksiyon sorunu mevcuttur.
• Gece sertleşmeleri ve sabah ereksiyonları vardır ve normaldir.

Organik bozukluğa bağlı olarak iktidarsızlık belirtileri;

• İktidarsızlık sorunu, uzun süre içinde yavaş yavaş ortaya çıkmaktadır. Kişinin ereksiyon kalitesinde uzun bir zaman içinde azalma mevcuttur. Özellikle yaşlı hastalar bunu yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak algılamaktadır. Bu nedenle tam anlamda iktidarsızlık gelişmesi daha uzun sürede meydana gelmektedir. Dolayısı ile hasta doktora daha uzun sürede başvurmaktadır. Hastanın yakınması 6 aydan eskidir.
• Genelde organik bozukluğa neden olan şeker hastalığı, atardamarı etkileyen ateroskleroz, hipertansiyon veya hiperlipidemi gibi ek bir sağlık sorunu bulunmaktadır.
• İktidarsızlık sorunları durumsal değişkenlik göstermemektedir.
• Gece sertleşmeleri ve sabah ereksiyonları azalmış veya hiç yoktur.

Ereksiyonda zorluk, halk arasında bilinen adıyla cinsel iktidarsızlık sağlıklı bir cinsel ilişki için gerekli penis sertliğinin sağlanamaması veya bu sertliğin devam ettirilememesi olarak tanımlanmaktadır.

Erkek cinsel fonksiyon bozukluğu olan iktidarsızlık; libido kaybı olarak bilinen cinsel istek yokluğu, boşalma sorunları, orgazm yokluğu, penis kısalığı, peniste eğrilik gibi farklı sorunları kapsamaktadır.

Bir böbrek enfeksiyonunun semptomları, bir mesane enfeksiyonunun semptomlarını içerebilir, ancak böbrek enfeksiyonları ayrıca şunlara da neden olabilir:

• Ateş
• Sırt ağrısı
• Mide bulantısı veya kusma

Bebeklerde ve çocuklardan en sık görülen idrar yolu enfeksiyon belirtileri arasında yüksek ateş yer alır. Çocuğunuzun boynuna, sırtına ve karnına dokunduğunuzda normalden daha sıcak hissediyorsanız ya da normalde olduğundan daha sinirli davranıyorsa idrar yolu enfeksiyonu belirtisi olabilir. Bunun yanında bebeklerde ve çocuklarda yemek yememe, yatağı ıslatma gibi belirtiler de ortaya çıkabilir.

İnsanlar genellikle mesane enfeksiyonlarını önlemeye yardımcı olduğunu iddia eden "doğal" ürünleri merak ederler. Bunlara kızılcık suyu ve diğer kızılcık ürünleri, probiyotikler, C vitamini ve D mannoz dahildir. Bu ürünlerin işe yaradığına dair kanıtlar vardır ve kullanımının zararlı olduğuna dair kanıt yoktur.

Bazı insanlar tekrarlayan sistit atakları geçirebilirler. İnsanların neden tekrarlayan sistit olduğu her zaman net değildir. Mesane enfeksiyonunun semptomlarına başka şeyler neden olabilir. Doktorunuz bu sorunların belirtilerinize neden olup olmadığını görmek isteyecektir. Üroloğunuz bu nedenle ek muayene, testler ve sistoskopi yapma ihtiyacı duyabilir. Ancak gerçekten tekrarlanan enfeksiyonlarla uğraşıyorsanız, daha fazla enfeksiyon kapmamak için yapabileceğiniz şeyler vardır.

Bunlar şunları içerir:

• Gün boyunca daha fazla sıvı içmek – Bu, mesane enfeksiyonlarını önlemeye yardımcı olabilir.
• Tuvaletten sonra poponuzu önden arkaya doğru silin
• İdrar yapma isteği geldiğinde tutmak yerine tuvalete gidin
• Vajinal östrojen – Zaten menopoza girmiş bir kadınsanız, doktorunuz bunu önerebilir. Vajinal östrojen, vajinanıza koyduğunuz bir krem veya esnek bir halka içinde gelir. Mesane enfeksiyonlarını önlemeye yardımcı olabilir.
• Spermisitlerden kaçınma (sperm öldürücü kremler veya jeller) – Spermisit bir doğum kontrol şeklidir. Özellikle diyaframla birlikte kullanıldığında bazı kadınlarda mesane enfeksiyonu riskini artırıyor gibi görünüyor. Spermisit kullanıyorsanız ve çok sayıda mesane enfeksiyonu alıyorsanız, farklı bir doğum kontrol yöntemine geçmeyi denemek isteyebilirsiniz.
• Cinsel birliktelikten hemen sonra idrara çıkma – cinsel birliktelik sırasında mesaneye girebilecek mikropları dışarı atmaya yardımcı oluyor.

Çok sayıda mesane enfeksiyonu olursanız ve yukarıdaki yöntemler yardımcı olmadıysa, doktorunuz enfeksiyonu önlemeye yardımcı olmak için size antibiyotik verebilir. Ancak uzun süreli antibiyotik kullanımının dezavantajları vardır, bu nedenle doktorlar genellikle önce başka şeyler denemeyi önerir.

Hem çocuk hem erişkinlerde güne yayarak tüketilen bol sıvı enfeksiyon gelişme ihtimalini azalttığı gibi oluşan enfeksiyonun tedavisini de kolaylaştırır.

Sık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu hikayesi olanlarda ayak ve karın bölgesini üşütmek enfeksiyon ataklarını tetikleyebilir. Ancak bağışıklık sistemi kuvvetli erişkinde yeni idrar yolu enfeksiyonu oluşumuna neden olduğunu gösteren bilimsel veri bulunmamaktadır.

Uygunsuz koşullara sahip havuzlar enfeksiyona neden olabilir veya zemin hazırlayabilir.

Bazı bitkisel desteklerin idrar yolu enfeksiyonu oluşma ihtimalini azalttığı düşünülmekle birlikte bu konuda yeterli bilimsel kanıt henüz bulunmamaktadır

İdrar yolu enfeksiyonları sıklıkla olmasa da cinsel yolla da bulaşabilir.

Hamilelerde ortaya çıkan idrar yolu enfeksiyonu septik bir tablo oluşturur ve vücuda yayılırsa erken doğum ve nadiren düşüğe de neden olabilir.

İdrar yolu enfeksiyonu eğer cinsel yolla bulaşmış ve genital organlarda tutulum oluşturmuşsa kısırlığa neden olabilir.

Ne yazık ki tedavi edilmeyen veya nedeni ortadan kaldırılamayan idrar yolu enfeksiyonları tekrarlama eğilimi gösterir.