Genellikle ultrason muayenesinde kistlerin varlığı hakkında detaylı bilgiye sahip olunabilmektedir. Bazı yumurtalık kistleri tek başına belirti göstermez. Kistlerin varlığı rutin bir jinekolojik muayenede tespit edilebilir.

Bazı yumurtalık kistleri oluşum yerlerine ve boyutlarına göre kanama ile kendini gösterebilmektedir.

Yumurtalık kisti karın veya kasık bölgesinde şiddetli bir ağrı veya şişkinlik meydana gelebilir. Bu durum en belirgin semptomdur. Ayrıca cinsel ilişki sırasında ağrı, adet düzensizliği, adet sancısı ve sık idrara çıkma gibi belirtiler de yaşanabilir.

Yumurtalık kistinin altında yatan risk faktörlerinden biri de strestir. Yoğun stres altında yaşayan kadınlarda stresin hormonlara zarar vermesi sonucu yumurtalık kisti meydana gelebilir.

Hasta kistinin olduğunu biliyor ise kontrollerinde doktoru tarafından kistinin sağ tarafta mı yoksa sol tarafta mı olduğu bilgisi verilmiştir. Ancak bölgede oluşan ağrılar her iki tarafa da yansıyabilir.

Bu nedenle karın bölgesinde herhangi bir ağrıda örneğin özellikle kesik kesik gelip giden şiddetli ağrı durumlarında öncellikle kisti takip eden hekime ulaşılmalıdır ancak ulaşılamıyor ise mutlaka acile başvurulması gerekmektedir.

Farklı bir doktora gidildiyse test sonuçları, ultrason görüntüleri mutlaka doktora bildirilmelidir. Bunun yanında ağrı başladığında ağızdan beslenme kesilmelidir.

Ağrıya bulantı, kusma veya karın şişliği eşlik ediyorsa periton irritasyonunu düşündürür. Yani kistin karın içine temas ettiği anlamına gelir. Bunlar yine acil olarak sağlık kuruluşuna başvurulması gereken belirtilerdir.

Yumurtalık kistleri, tipine göre değişmekle birlikte, gebe kalmaya engel teşkil edebilmektedir. Genel olarak çok ilerlememiş (komplike olmayan) yumurtalık kistleri başarılı bir cerrahi müdahale ile alındıktan sonra gebe kalmaya engel durum ortadan kalkmaktadır.

Yumurtalık kistleri, yumurtalık içinde bulunabilen sıvı dolu kesecikler olup, çoğunlukla kendiliğinden gerileyen, çoğu zararsız olan kistlerdir. Özellikle menopoza girmemiş olan kadınlarda yaygın olarak görülürler ve genellikle fiziksel muayene veya görüntüleme sırasında tesadüfen fark edilirler.

Eğer yumurtalık kistinin iyi huylu olduğu saptanırsa kist cerrahi operasyonla çıkarılır ve başka bir işlem uygulanmaz.

Ancak patolojik inceleme sonucu yumurtalık kisti kötü huylu ilse hastanın yaşına, hamilelik planlayıp planlamadığına göre koruyucu cerrahi veya kanser cerrahisi uygulanabilir.

Bir kist varlığında öncelikle ultrason bulguları, hastanın şikayetleri, laboratuvar testleri ve gerekirse diğer görüntüleme yöntemleriyle kombine bir değerlendirme yapılıp takip protokolüne ya da cerrahi müdahaleye karar verilir.

Kistin iyi huylu ya da kötü huylu olduğunu belirleyen ultrason bulguları vardır. Bunlar; kistin büyüklüğü, kistin çeperi adı verilen etrafındaki dokunun yapısı, içerisindeki papiller çıkıntılar, nodüler yapılar gibi düzeni bozan dokuların varlığına bakılır.

Örneğin yer yer solid alanlar yani komplike kistler varsa bunlardan özellikle şüphelenilmelidir. Bunlarda genellikle ameliyat tercih edilmeli ve ameliyatta mutlaka patolojik inceleme yapılmalıdır.

Kist cerrahi gerektirmiyor, sadece takip edilecek ise 3 veya 6 ay aralıklarla kontrol edilir. Cerrahi uygulanacaksa kitlenin büyüklüğüne, yerleşim yerine, iki yumurtalıkta olup olmadığına, hastanın çocuk sahibi olma isteğine göre laparoskopi ya da robotik gibi kapalı yöntemler ya da açık cerrahi uygulanmaktadır.

Bulgunun tümör olup olmadığı konusunda çok arada kalındıysa hastaya kitlenin yapısını görmek için öncelikle kapalı laparoskopik yöntem uygulanabilir. Ancak büyük bir kitleyse, öncelikle tümör varlığı düşünülüyorsa ve yaygınsa yani her iki yumurtalıkta da kitle varsa o zaman daha çok açık cerrahi tercih edilmektedir.

Fonksiyonel kistlerin tedavisinde ise takip protokolü uygulanır. Klinik sorun görülmeyen, ağrı veya farklı bir şikayet yaşamayan hastaların kistleri uzun süre takip edilebilir. Bu hastalarda sadece yumurtalığın dönme riski yani torsiyon riski hakkında hasta bilgilendirilir ve acil bir durum olduğu zaman müdahale edilir.

Fonksiyonel kistler veya kanser düşünülmeyen kistler çoğu kez kendiliğinden kaybolur. Kaybolmayıp, boyutu büyümeye başlarsa o zaman takipten çıkarılır ve cerrahi tedaviye geçilir.

Yumurtalık kistlerinde öncellikle ilk tanı aracı fizik muayenedir. Fizik muayenede elle karın bölgesi muayene edilir.

Ağrı olan bölgeler saptanır. Sonrasında en önemli görüntüleme aracı ultrasonografidir. Ultrasonografide kistlerin boyutu, görüntüsü ve yapısı değerlendirilir.

Gerekli hastalarda tümör belirteçleri adı verilen kan tetkikleri yapılır veya tanı süreci MR ile desteklenir. Her kistte MR istenmezken genellikle şüpheli durumlarda istenir.

Kanser şüphesinde farklı alanlara da sıçrayıp sıçramadığına bakmak için Emar’a (MR) başvurulabilir. Bunların yanında kanda bakılan tümör testlerinin tanıda önemli bir yeri vardır.

Yumurtalıklarda, özellikle seröz kanserlerde ve çikolata kistlerinde CA-125, müsinöz over tümörlerinde CA-19-9, erken yaşta görülen germ hücreli tümörlerde Alfa Feto protein (AFP), Beta-HCG, bazı spesifik tümörlerde LDH kan testinden de fayda görülebilmektedir.

Genç yaş grubunda kanser riski her ne kadar düşük olsa da her türlü kompleks kist varlığında öncelikle kanser olup olmadığını belirlemek gerekir. Bu nedenle genç yaş grubunda fonksiyonel olmayan tüm kistlerde genellikle ameliyat önerilir.

Fonksiyonel kistler takip altında tutulmaktadır. Hasta menopozdaysa veya menopoza yakın bir dönemdeyse yani 40’lı yaşlardan sonra görülen kistler kanser ihtimaline biraz daha yakın kistlerdir.

Özellikle menopoz dönemindeki hastalarda ultrason görüntüsünde kistin yapısının düzenli olup olmaması gibi faktörler değerlendirilir. Genellikle menopoz döneminde bir kist saptanmışsa ve fonksiyonel kist olduğu düşünülmüyorsa ameliyat önerilir.

Sol yumurtalık kistinin belirtileri, pelvik, karın ve kasığın sol bölgesinde hissedilen, yer yer şiddetli olabilen hafif ağrı, adet düzensizliği, karın ağrısı ve karında şişkinliktir. İyi huylu olan kistler genellikle kendiliğinden geçebilir ancak sol yumurtalık kistine neden olan faktörün ciddiyetine bağlı olarak semptomların seyri değişebilir.

Sağ yumurtalık kisti, sağ alt karın bölgesiyle birlikte sağ kasık bölgesinde ağrı ve rahatsızlık hissine neden olur. Ağrı dışında sağ tarafta şişkinlik, basınç ve bu bölgede ele gelecek şekilde hissedilen kitle de sağ yumurtalık kistinde görülen belirtilerdir.

Yumurtalık kistlerinin en yaygın belirtilerinin başında kasık ağrısı ve adet düzensizliği gelir. Bununla birlikte adet döneminin sancılı geçmesi, sağ veya sol karın bölgesinde basınç, ağrı, dolgunluk hissi, sık idrara gitmek de yumurtalık kistleri belirtileri olarak kabul edilir.

Yumurtalık kistlerinde görülen yaygın belirtiler şöyledir:

• Zaman zaman şiddetli olabilen karın ve kasık ağrısı
• Adet düzensizliği
• Adet döneminin sancılı geçmesi
• Sık idrara gitmek
• İdrar sırasında zorlanma
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Bel ve göğüs ağrıları
• Halsizlik
• Kasık bölgesinde hissedilen kitle

Özellikle genç yaş grubu kistlerindeki en önemli belirti kasık ağrısı ve adet düzensizliğidir.

Çikolata kistinde özellikle doğurganlık döneminde çocuk sahibi olamama şikayeti, sonradan ortaya çıkan adetlerin çok sancılı geçmesi, cinsel aktif kadınlarda ilişkide ağrı olması görülebilir. Bazen bağırsaklar tutulduğu zaman ağrılı dışkılama olabilir. İdrar yapmada sıkıntı görülebilir.

Pelvik bölge adı verilen leğen kemiği bölgesindeki organlarla ilgili farklı şikayetler ortaya çıkabilmektedir. Ancak en sık görülen belirti gebe kalamama şikayetidir.

Bunun yanında uzun süre devam eden kasık ağrıları da yumurtalık kisti vakalarında çok sık görülmektedir.

Menopoz dönemi tümör kistlerinde ise karın şişliği, bölgedeki organlara baskı nedeniyle sık idrara gitmek, kabızlık şikayetleri, bazen “postmenopozal” adı verilen menopozda vajinal kanaması başlangıcı, karın ağrısı gibi şikayetler özellikle büyük boyutlu tümörlerde menopoz döneminde karşılaşılan semptomlardır.

Bunların yanında hiç belirti vermeyen rutin kontrollerde tesadüfen saptanan kistler de olabilmektedir.

Çoğu yumurtalık kisti, adet döngüsünün bir sonucu olarak meydana gelir. Bu durum fonksiyonel kist olarak ifade edilir.

Ancak yumurtalık kistlerine neden olan diğer faktörler arasında hormonal dengesizlikler, endometriozis, pelvik bölge enfeksiyonları, polikistik over sendromu, gebelik ve genetik faktör bulunur. Ayrıca menopoza girmemiş kadınlarda da yumurtalık kisti riski söz konusu olabilir.

Yumurtalık kisti oluşumuna neden olan risk faktörleri şöyle sıralanabilir:

• Henüz menopoza girmemiş olmak
• Hormonal dengesizlikler
• Endometriozis
• Pelvik bölge enfeksiyonları
• Polikistik over sendromu
• Gebelik
• Genetik faktör
• Doğurganlık ilaçları
• Yumurtalık kisti geçmişi

Yaş gruplarına göre görülen yumurtalık kistleri şöyle sınıflandırılabilir:

Fonksiyonel kistler: Adölesan dönem adı verilen 13-18 yaş arası dönemdeki kistler daha çok fonksiyonel kistlerdir, genellikle ameliyat gerektirmez ve zamanla kaybolurlar. Bu dönemde vücudun hormon dengesi henüz oturmadığı için vücut geçici kistler oluşturabilmektedir. Fonksiyonel kistleri genellikle takip etmek gerekir.

Çünkü düşük ihtimalle de olsa kistin yarattığı ağırlıktan dolayı “over torsiyonu” adı verilen yumurtanın dönmesi veya kist rüptürü sorunları oluşabilir. Bu takip dışında herhangi bir ilaç tedavisine gerek yoktur. Fonksiyonel kistler doğurganlık döneminde de görülebilmektedir.

Germ hücreli tümörler: Adölesan dönem ve takip eden üreme çağı ilk yıllarında görülebilen over tümörleridir. Tanıda belirlenen bazı tiplerde ameliyat yeterli olurken bazı tiplerinde ameliyata ek olarak kemoterapi tedavisi gerekebilmektedir.

Daha çok solid organ şeklinde kendini gösteren solid kistik kitlelerdir. Ultrason kontrolünde fonksiyonel kist ya da solid kistik kitle olup olmadığı kolaylıkla belirlenebilmektedir.

Korpus luteum kistleri: Adet döneminde görülen kistlerdir. Ovulasyon (yumurtlama) ile meydana gelir. Tamamına yakını kaybolur, bazen kanamaya neden olabilir.

Dermoid kistler: Gebelik döneminde sık görülmektedir. İçerisinde vücudun dış yapısında bulunan deri, kıl, yağ, kemik, diş gibi ektodermal dokuların bulunduğu kistlerdir. Dermoid kistler hastada çok çabuk ağırlık oluşturarak torsiyon yani yumurtalık dönmesiyle beraber acil ameliyat edilmesi gereken kistler haline gelebilirler.

Torsiyon oluşumunda eskiden yumurtalıkların hepsi alınırken günümüzde over torsiyonu eski haline getirilerek neden olan kistik kitle çıkartılabilmektedir.

Çoğu kez bu yöntemde yumurtalık fonksiyonları eski haline dönmektedir. Çok ciddi geç kalmalar yok ise yumurtalıklar alınmadan çözülebilen bir sorundur.

Çikolata (endometriyotik) kistleri: Halk arasında çikolata kisti olarak bilinen endometriyotik kistler içerisindeki yapı erimiş çikolataya benzediğinden bu ismi almaktadır. Üreme döneminde en sık görülen özel kistlerdir.

Çikolata kistleri aslında endometriozis hastalığının yumurtalıktaki formasyonudur. Doğurganlık dönemindeki her 10 kadından birinde çikolata kisti görülmektedir. Bu kistlerde ameliyat konusunda çok daha seçici davranılır.

Çünkü çikolata kistleri daha çok doğurganlık döneminde olan kadınlarda görülmektedir. Yani hastaların anne olma planları vardır. Bu nedenle çikolata kistlerinde hemen ameliyat önerilmez. Ancak hastanın ağrı şikayeti fazla ise ameliyat gerekir.

Kist, 9-10 cm gibi çok büyük boyutlardaysa, artık pelvik baskı yapıyorsa cerrahi tercih edilmelidir. Ancak örneğin boyutu 5 cm, ultrasonda şüpheli bir düzensizlik yok, homojen yapıda bir çikolata kisti ise takip edilir. Çünkü bu kistler çok başarılı bir cerrahi yapılmazsa tekrar edebilen kistlerdir ve ameliyatta over rezervi azalabilir.

Bu nedenle mümkün olduğu kadar ultrasondaki görünümüne bağlı olarak özellikle hastanın çocuk sahibi olma arzusu varsa ameliyattan kaçınılarak takip edilmelidir.

Ancak kandan alınan tümör belirteci olan CA-125 kanda artış gösteriyorsa bu hastalarda ameliyat gerekir. Kanser riski üreme çağındaki çikolata kistlerinde düşüktür. Yaş ilerledikçe çikolata kistlerinin tümöral olma riski artmaktadır.

Yumurtalık kisti, yumurtalığın üzerinde veya içinde oluşan sıvı dolu keseciklerdir. Adet döngüsü sırasında ortaya çıkan yumurtalık kistleri, yumurtlama döneminin bir sonucudur. Bazı durumlarda, anormal hücre üretimi, çikolata kisti, polikistik over sendromu ve pelvik inflamatuar hastalıklar nedeniyle görülebilir.

İleri evrede karında sıvı toplanması, tümör yayılımı varsa açık cerrahi uygulanır. Bazı durumlarda laparoskopi ile bakıp yaygınlığı gözlemlenirken eğer büyük bir yaygınlık yoksa aynı seansta görülen tümörler temizlenebilir.

Veya bu hastalarda laparoskopik ya da robotik cerrahi ile rahim, yumurtalık alma, lenf bezlerini alma aynı zamanda ihtiyaç olan grupta apandisit de alınabilir. Patolojiye göre de kemoterapi planlaması yapılmaktadır.

Yumurtalık kanserinde sindirim şikayetleri, kasık bölgesinde ağrı, kabızlık gibi belirtiler görülebildiğinden hastalar gastroenteroloji ya da dahiliye servislerine acaba sindirim sisteminde mi bir sorun var diye zaman kaybedebilir.

Bazen tanı bu doktorlar tarafından konulabilir. İleri yaş grubunda sindirim sistemi sorunu yaşanırsa mutlaka jinekoloji bölümüne başvurulmalıdır.

Yumurtalık kanseri ileri evrelerde çeşitli organlara sıçrayabilir. Tedavide yumurtalığın etrafına ve çevre organlara sıçrayıp sıçramadığını bilmek gerekir. Bu kanserin en önemli özelliği karın içi organlara yayılım yapmasıdır.

Kısa sürede karın içi organlara sıçrama söz konusu olduğundan dolayı hastalara genellikle ileri evrede tanı konmaktadır. Yumurtalık kanseri ince ve kalın bağırsaklara sıçrayabilmektedir. Periton, leğen kemiği, akciğer ve karaciğere de metastaz yapabilir.

Yatırım ile Pasif Gelir Elde Etmek

Pasif gelir elde etmenin en yaygın yollarından biri yatırım yapmaktır. Birikimlerinizi değerlendirerek düzenli gelir elde etmek için hisse senetleri, temettü ödeyen şirketler, devlet tahvilleri veya kripto para yatırımları gibi alternatifleri tercih edebilirsiniz. Özellikle temettü yatırımı, uzun dönem içerisinde düzenli gelir elde etmenizi mümkün kılar.

Dijital Ürün ve İçerik Satışı

Günümüzde dijital ürünler satarak pasif gelir elde etmek oldukça yaygın bir hale geldi. E-kitap, online eğitim, dijital tasarım ürünleri veya stok fotoğraf satışı gibi konularda bir kez hazırladığınız içerikler, size uzun vadede kazanç sağlar. Özellikle e-kitap yazmak ve online kurs hazırlamak gibi projeler başlangıçta çaba gerektirir, fakat sonrasında süreç kendi kendine işler ve size düzenli olarak bir gelir akışı sağlar.

Gayrimenkul ve Kira Geliri

Kira geliri, geçmişten günümüze gelen pasif gelir kaynaklarından biridir. Küçük bir daire ya da bir arazi bile zamanla önemli bir gelir kaynağı haline gelebilir. Airbnb gibi hizmetler, kısa dönemli kiralamalarla gelir artırma fırsatı sunar. Kira getirili yatırım uzun vadeli düşünülmesi gereken taktiksel bir seçimdir.

CA 125 testinde 0 ile 35 arasındaki değerler normaldir. Eğer 35-50 arasında bir rakam varsa bu hastanın kontrol altında olması gerekir. 50 düzeyi üzerindeki değerlerde yumurtalık kanserinden şüphelenilir. Ancak her yumurtalık kanserinde de CA 125 yüksek çıkmayabilir.

CA125, yumurtalık kanseri hücrelerinin birçoğunun yüzeyinde bulunan bir proteindir. Yumurtalık kanseri olan kadınların kanında anlamlı düzeyde yüksek olabilmektedir. Bazı başka kanserlerde de az miktarda bu protein üretilebilmektedir.

Yumurtalık kanseri, köken aldığı dokunun türüne bağlı olarak ikiye ayrılır. Hastalığın türü, ortaya çıkma ihtimali ve başlama yaşını değiştirmektedir. Hiç doğum yapmamış olma ve ailede, meme ve yumurtalık kanseri öyküsü olan kişilerin hastalığa yakalanma riski yükselmektedir.

Ancak en önemli risk faktörü ileri yaş olarak kabul edilmektedir. Özellikle menopoz sonrası tek başına östrojen hormonu desteği, yumurtalık kanserini tetikleyen faktörler arasındadır.

Yumurtalık kanseri (över) ise kadın sağlığını ve yaşamını ciddi olarak tehdit eden, her yaşta görülebilen çok önemli bir hastalıktır. Yumurtalık kanseri, kadın genital organı kanserleri arasında en öldürücü olanıdır.

Diğer jinekolojik kanserler ile karşılaştırıldığında, erken dönemdeki yumurtalık kanserleri hemen hemen hiçbir ön belirti vermediği için genellikle çok geç tanı konulabilmektedir. Bu nedenle rutin jinekolojik USG erken tanıda önemlidir.

Yumurtalık kanserinin tedaviye vereceği yanıt, tümörün ne kadar yayıldığı ile doğrudan ilişkilidir. Yumurtalık kanseri erken dönemde teşhis edildiğinde ve uygun tedaviler ile yüzde 80-90 oranında ortadan kaldırılabilir.

İleri evrede teşhis edilen yumurtalık kanserlerinde iyileşme oranı yüzde 40-50’dir. Yumurtalık kanseri ameliyatı ve kemoterapi sonrasında hastalığın tekrar etme olasılığına karşı düzenli olarak kontrol edilmelidir.

Yumurtalık kanseri tedavisi cerrahi olup, sadece rahim ve yumurtalıklar değil, vücutta tutulması muhtemel olan tüm dokular alınır. Cerrahi tedaviden sonra ise kemoterapi uygulanır. Yumurtalık kanserinde tüm evrelerde cerrahi yönteme başvurulur.

Yumurtalık kanseri tedavisinde kitlenin çıkarılması hayati organlara zarar verme riski taşıyorsa önce kemoterapi ile kitlenin küçültülmesi hedeflenir. Ardından cerrahi yöntem ilke kanserli kitle ve dokulara müdahale edilir.

Yumurtalık kanseri ameliyatı sonrasında eğer kanser vücuda yayılım göstermiyorsa kemoterapiye gerek kalmayabilir. Eğer yumurtalık kanseri yayılma gösteriyorsa kemoterapi ya da radyoterapi uygulanmalıdır. Kemoterapi hastalığın evresine göre değişmek ile beraber operasyon sonrası 6-9 kür uygulanmaktadır.

Yumurtalık kanserinde yeni tedavi alternatifleri artık ülkemizde de sıklıkla uygulanmaya başlamıştır. Hedefe yönelik ajanlar ile uygulanan tedaviler kür olasılığını arttırmakta, hayatta kalma süresini uzatmakta ve önemli bir semptomatik rahatlama sağlamaktadır. Yumurtalık kanserlerinin tedavisinde üremenin korunmasına, oldukça özen gösterilmektedir.

Özellikle erken yaşta görülen germ hücreli yumurtalık kanserleri ve borderline tip yumurtalık kanserlerinde sadece kanserli doku veya kanserli yumurtalık çıkarılıp, rahim ve karşı yumurtalık korunarak gebe kalmak mümkün hale getirilir.