Veri analisti; kurumların, şirketlerin veya projelerin topladığı verileri anlamlandıran, analiz eden ve yorumlayan bir uzman kişidir.

Günümüz dünyasında veri, hemen hemen her sektörde karar vermenin temelini oluşturur. Veri analistleri, bu verileri toplayarak raporlar ve grafiklerle destekleyip yöneticilerin stratejik kararlar almasını kolaylaştırır.

Aptal insan, olayları mantıklı bir şekilde değerlendirmeden hareket eden ve deneyim ile bilgiyi yeterince kullanmayan bireydir. Bu durum sıklıkla hatalı kararlar almasına, yanlış davranışlar sergilemesine ve çevresine zarar vermesine neden olur. Aptallık, doğuştan gelen bir özellik değil, öğrenmeye açık olmama ve düşünmeden hareket etme alışkanlığıyla ilgilidir.

Düşünme ve Öğrenme Eksikliği

Aptal insanlar sıkça eleştirel düşünme becerisinden yoksundurlar. Seçimlerini duygusal hislerine veya başkalarının etkisine göre yaparlar. Araştırma yapmamak, bilgi edinme çabasında bulunmamak ve çeşitli bakış açılarını göz önünde bulundurmamak, aptallığın en belirgin işaretlerindendir. Bu insanlar, hatalarından ders almakta zorluk çeker ve genellikle benzer hataları sürekli tekrar ederler.

Sosyal Etkileşim Yüzünden Oluşan Sonuçlar

Aptal insanlar, etraflarıyla olan bağlantılarında da dikkatsiz davranışlar gösterebilirler. İfade ettikleri sözlerin ya da gerçekleştirdikleri davranışların sonuçlarını düşünmezler. Bu durum, hem kendi yaşamlarını hem de yakınlarının hayatını olumsuz şekilde etkiler. Nihayetinde, aptallık; öğrenmekten kaçınma, düşünmeden hareket etme ve empati eksikliği ile tanımlanır.

Marul, serin iklim sebzeleri arasında yer alır ve vitamin açısından zengin bir yeşil yapraklıdır. Evde, bahçede ya da saksıda kolayca yetiştirilebilir. Özellikle organik marul yetiştiriciliği son yıllarda hem hobi hem de ticari amaçla oldukça yaygınlaşmıştır.

Toprak Hazırlığı ve Ekim İşlemleri

Marul yetiştirmek üzere, humuslu, iyi su drainedilmiş ve zengin besin içeren bir toprak seçilmelidir. Toprak pH değeri yaklaşık olarak 6 ile 7 arasında olmalıdır. Ekim işleminden önce toprağın işlenmesi ve havalandırılması gerek, ayrıca organik gübre ilave edilerek besin değeri yükseltilmelidir. Marul tohumları doğrudan toprağa ekilebilir ya da fide olarak da dikilebilir. Tohumların ekileceği derinlik ise yaklaşık 0.5 ila 1 cm civarında olmalıdır.

Marulların Sulama ve Bakımı

Marul bitkisi sürekli olarak sulanması gereken bir bitkidir. Toprağın sürekli ıslak kalması, yaprakların hızlı ve sağlıklı bir şekilde büyümesini destekler. Ancak fazla sulama köklerin çürümesine neden olabileceği için dikkatli olunmalıdır. Özellikle sıcak havalarda sabah erken saatlerde sulama yapmak en iyisidir. Yabancı otların düzenli olarak temizlenmesi, bitkinin gelişimi için gereken besin maddelerinin sağlanması ve zararlılara karşı doğal çözümlerin kullanılması gerekmektedir.

Hasat Etmek ve Marulları Saklamak

Marul, ekimden yaklaşık 6-8 hafta sonra toplanmaya hazır hale gelir. Yaprakları henüz canlı ve taze olduğunda, kökünden kesilerek veya tek tek yapraklar kopararak hasat edilebilir. Toplanan marullar serin bir yerde, buzdolabında birkaç gün boyunca tazeliklerini korurlar. Uzun süreli saklama için nemli bir bez içinde korunmaları önerilir.

Marul yetiştirmek, hem sağlıklı bir yaşam sürmek hem de doğa ile iç içe olmanın keyfini çıkarmak açısından oldukça tatmin edici bir aktivitedir. Doğru toprak seçimi, düzenli sulama ve dikkatli bakım ile lezzetli ve taze marullar üretmek mümkündür.

Bebeğiniz veya çocuğunuzda tortikolis durumu varsa ortopedi ve travmatoloji bölümüne başvurabilirsiniz.

Tortikolis, semptomlara zamanında müdahale edilip tedavi edilmediği takdirde yüzde simetri bozukluğu ve kafa yapısında bozukluk meydana getirebilir.

Parmakları boynun eğildiği bölgenin kasları boyunca gezdirin ve başparmaklarınızı dar noktalara hafifçe ve acıtmadan bastırın. Tortikolis masajında amaç kas gerginliğini azaltmak, esnekliği ve hareket açıklığını artırmaktır.

Tıbben tortikolis olarak adlandırılan eğri boyun hastalığı, genellikle doğru tedavi yöntemleriyle iyileşebilen bir durumdur ve kalıcı olmaz.

Tortikolis, eğri boyun hastalığı olarak bilinen, boyun kaslarının kasılmasıyla birlikte boynun bir tarafa doğru eğilmesidir.

Özellikle konjenital tortikollisin tedavisi için genellikle boynun gerilmesine ve düzeltilmesine yardımcı olmak adına fizik tedaviyi uygulamalarıyla birlikte açma germe egzersizleri tercih edilir. Edinilmiş tortikollisin tedavisinde ise amaç, altta yatan nedenin (enfeksiyon için antibiyotikler gibi) tedavisine ve semptomların hafifletilmesidir.

Nadir de olsa, kasın uzatılması veya gevşetilmesi için ameliyat da gerekebilir ancak bu durum tortikolisin şiddetine bağlıdır.

Semptomlara bağlı olarak edinilmiş tortikolis tedavisi için şu yöntemler uygulanabilir:

• Antibiyotikler
• Ağrı kesici ilaçlar
• Sert boyun kaslarını gevşetmek için botulinum toksini enjeksiyonları
• Isı terapisi
• Masaj
• Tortikolis yastığı
• Boyunluk
• Fizik tedavi
• Uyku pozisyonu önerileri

Tortikolis tedavisi için uygulanacak fizik tedavi programları, örneğin bebek bezi değişiklikleri sırasında, belirli bir programa göre evde yapabileceğiniz özel egzersizleri içerir genellikle doktor kontrolünde yapılmalıdır. Ayrıca, bebeğinizi nasıl tutacağınızı ve çevresini, onu başını çevirmeye ve SCM kasını germeye teşvik edecek şekilde nasıl hareketler yapılması gerektiği de yine doktor kontrolünde gerçekleşmelidir çünkü yapılacak yanlış bir uygulama boyun eğriliğini ve semptomlarını daha da artırabilir.

Tortikolis teşhisi için öncelikle doktor tarafından fizik muayene yapılır. Bu muayene sırasında bebeğin kafasının ne kadar bükülüp eğildiğine bakılır. Ayrıca bebeğinizin boynunu incelenerek şişmiş veya sert kasların yapısı incelenir. Durumun ciddiyetine bağlı olarak bebek için doktor tarafından aşağıdaki testler istenebilir:

• Boyun röntgeni
• Baş ve boyun için bilgisayarlı tomografi (BT) taraması
• Baş ve boyun için manyetik rezonans görüntüleme (MRI) taraması

Eğri boyun hastalığının gözle görülür en net belirtisi bebeğin boynunun bir tarafa doğru belirgin bir şekilde eğilmesidir. Bunlarla birlikte boyunda acı, ağrı, boyun hareketlerinde kısıtlanma durumu da tortikolis belirtileri arasında sıralanabilir.

Tortikolis belirtileri şu şekilde özetlenebilir:

• Başın belirtli bir tarafa doğru eğilmesi
• Baş ve boyun hareketlerinin kısıtlanması
• Bebek veya çocukların bir omuzunun diğerinde daha yüksek olması
• Boyun kaslarında gerginlik, sertlik veya şişlik
• Yüz hatlarında düzensiz özellikler
• Boyun ağrısı
• Baş ağrısı
• Kafa titremesi

Genellikle bebekler veya çocuklarda boynun belirli bir tarafa eğilmesi durumu olan tortikolisin kesin bir nedeni söz konusu değildir ancak bebeklerin sternokleidomastoid kaslarından (SCM) birinin kısalması özellikle konjenital tortikolisi meydana getirir.

Edinilmiş tortikollis ise viral bir enfeksiyondan, yaralanmadan veya anormal bir hareketten dolayı servikal bağların tahriş olmasından kaynaklanabilir.

Genel olarak tortikolis nedenleri şunları içerir:

• Sternokleidomastoid kaslarının kısalması
• Bebeğin rahimde konumlanma şekli
• Bebeğin boyun kaslarında kan toplanması
• Bebeğin kas dokusunun kalınlaşması
• Anormal hareket ve uyku pozisyonunda gariplik
• Viral enfeksiyonlar
• Boyunda kas spazmı
• Boyun fıtığı
• Gastroözofageal reflü
• Yaralanmalar
• Bazı ilaçlara karşı reaksiyon

Boyun eğriliği anlamına gelen tortikolis, kendi içinde konjetinal tortikolis ve edinilmiş tortikolis olarak ikiye ayrılır.

Konjenital tortikolis: Genellikle doğuştan meydana gelen konjenital tortikolis, bebeğin dünyaya geldikten sonraki ilk 2 ayında baş ve boyun hareketi yeteneğini kazanmasıyla ortaya çıkar.

Edinilmiş tortikolis: Konjenitalin aksine daha sonra meydana gelen edinilmiş tortikolis, yaralanma, viral enfeksiyon veya iltihaplanmayla birlikte oluşur.

Eğri boyun hastalığı olarak da bilinen tortikolis; boyun kaslarının kasılmasıyla birlikte boynun bükülüp başın belli bir tarafa eğilip bükülmesine neden olan ağrılı ve acı veren bir durumdur. Genellikle bebeklerde yaygın olarak görülen bir durum olan tortikolis yenidoğanlarda bebeğin anne karnındaki pozisyonundan dolayı veya zorlu bir süreç sonrasında meydana gelebileceği gibi sonradan da gelişebilir.

Yaygın tortikolis semptomları arasında baş hareketlerinin kısıtlanması, baş ağrısı veya boyun ağrısı yer alır. Bazen kendiliğinden geçebilen tortikolis belirtileri, etkilenen kaslara botulinum toksininin enjekte edilmesiyle de azalabilir. Tortikolisin tedavi seçenekleri genellikle egzersizler, pozisyon değişiklikleri, fizik tedavi veya ameliyattır.

En sık görülen tortikolis çeşidi doğumda meydana gelen konjenital tortikolistir. Doğum dışında daha sonra bebeklik veya çocukluk döneminde ortaya çıkan tortikolis ise edinilmiş tortikolis olarak bilinir.

Torasik (outlet) çıkış sendromu Boyna yakın bölüm olan proksimaldeki basılar skalen kaslar etkisiyle olabilirken, aşağıda distalde pectoralis minör kası etkisiyle de olabilmektedir.

Torasik çıkış sendromuna özgü pek çok özel test tanımlanmıştır. Bunlardan bazıları şunlardır:

Adson Testi

Adson testi şöyle gerçekleştirilmektedir:

• Derin nefes alınır,
• Boyun arkaya doğru eğilir,
• Ağrılı yöne baş çevrilir,
• Nabız kaybolursa test pozitiftir yani bası vardır anlamına gelir.
• Adson testi, %50 semptomsuz kişide pozitiftir.

Kostoklaviküler Manevra

Omuzlar arkaya ve aşağıya doğru hasta tarafından gerdirilmektedir. (Sırt çantası taşır gibi). Klavikula kosta arası basının belirtisi olmaktadır.

Hiperabduksiyon Manevrası (Wright 1945)

Hiperabduksiyon manevrası şöyle gerçekleştirilmektedir:

• Derin nefes alınır,
• Baş ters yöne çevrilir,
• Kola abduksiyon ve eksternal rotasyon yaptırılır.
• Subkorakoid bası, aksiller arter basısını gösterir.

Allen Belirtisi

Kol 90 derece abduksiyonda, dirsek bükük, kol dış rotasyonda, baş ters tarafa dönük, nabız kontrolü yapılmaktadır. Bu testlerle birlikte grafi, ultrason, bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans (MR), elektromiyografi (EMG) gibi tetkiklerle de teşhis konulabilmektedir.

Kilo vermek, tekrarlayan aktivitelerden ve baş üstü aktivitelerden kaçınmak, duruş bozukluğuna yönelik egzersizler, fizik tedavi, ağrı kesici ve kas gevşetici ilaçlar fayda sağlayabilir. Bunlarla yanıt alınamazsa ve/veya basıya bağlı kas zayıflığı, ilerleyici sinir hasarı varsa ameliyat ile basının kaldırılması gerekli olacaktır.

Torasik çıkış sendromu her yaşta görülebilir. Çoğu hastada altta yatan anatomik yatkınlığın üzerine eklenen kronik tekrarlayan travma sonrası meydana gelir. Hastaların %70’i hastalığa yumuşak doku anormallikleri sebep olurken yaklaşık %30 hastada kemik anormallikleri hastalığa sebep olmaktadır.

Anatomik özellikler: Doğuştan gelen kalıtsal kusurlar, ilk kaburga (servikal kaburga) üzerinde bulunan ekstra bir kaburga veya omurgayı kaburgaya bağlayan anormal derecede sıkı fibrotik bant içerebilir.

Duruş bozukluğu: Omuzları düşürmek veya başı öne doğru tutmak göğüs çıkış bölgesinde baskıya neden olabilir.

Travma: Araba kazası gibi travmatik bir olay, torasik çıkıştaki sinirleri sıkıştıran iç değişikliklere neden olabilir.

Tekrarlayan aktivite: Aynı şeyi tekrar tekrar yapmak, zamanla vücut dokusunu yıpratabilir. Bilgisayarda yazı yazmak, kolları baş üstü kaldırmak (örnek olarak; baş seviyesinden daha yüksek rafa bir şeyler koymak) gibi bir hareketi sürekli olarak yinelemek torasik çıkış sendromuna neden olacaktır. Beysbol atıcıları ve yüzücüler gibi sporcularda yıllarca tekrarlayan hareketlerden dolayı torasik çıkış sendromu geliştirebilir.

Obezite: Aşırı kilo, ağır sırt çantası veya omuzda ağır çanta taşımak yine torasik çıkışta basıya sebep olabilir.

Gebelik: Eklemler hamilelik sırasında gevşediğinden, torasik çıkış sendromu belirtileri ilk önce hamileyken ortaya çıkabilir.

Tümöral lezyonlar: Akciğer üst kısmında ve koltuk altı bölgesinde görülen tümörler benzer şekilde basıya sebep olabilir.

Torasik çıkış sendromu vakalarında bazı yaşam tarzı değişiklikleri faydalı olabilmektedir. Örneğin obeziteden kaynaklanan torasik çıkış sendromunda kilo vermek, tekrarlayan hareketler sonucu meydana gelen torasik çıkış sendromunda tekrarlayan aktivitelerden ve baş üstü aktivitelerden kaçınmak, duruş bozukluğu varlığında duruş bozukluğunu düzeltmeye yönelik egzersizler gibi basit yaşam tarzı değişiklikleriyle giderilebilmektedir.

Ek olarak, fizik tedavi, ağrı kesici ve kas gevşetici ilaçlar da fayda sağlayabilir. Bunlarla yanıt alınamazsa ve/veya basıya bağlı kas zayıflığı, ilerleyici sinir hasarı varsa ameliyat ile basının kaldırılması gerekli olacaktır. Ameliyatta ise boyun üst bölgesinde sıkışmaya sebep olan bantlar serbestleştirilir ve birinci kaburganın çıkarılması işlemi yapılır. İşlem, koltuk altından yapılan bir kesi ya da köprücük kemiğinin üzerinden yapılan bir kesi gerçekleştirilir.

Tanı için pek çok özel test tanımlanmıştır. Bu testlerle birlikte grafi, ultrason, bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans (MR), elektromiyografi (EMG) gibi tetkiklerle teşhis konulabilir. Tanısı zor konulan bir hastalıktır. Belirti ve bulgularındaki farklılık nedeniyle detaylı muayene ve tetkiklerle bile tanıda gecikme yaşanabilmektedir.

Torasik çıkış sendromu hastalarının yaklaşık %95’inde nörolojik (sinirsel), %5 civarında ise damarsal yapılar etkilenir. Hastanın şikayetleri yani bulgular sıkışan yapı ile ilgilidir. Eğer atar damar sıkışması varsa kolda soğukluk, uyuşukluk, yorgunluk olurken toplar damar basısında kolda ödem ve morarma şikayetleri ön planda olabilir.

Sinir sıkışmasında ise kolda uyuşma, karıncalanma, ağrı gibi şikayetleri daha belirgin olmaktadır. Bunun yanında boyun ve omuz ağrıları da olabilir. Kolun yukarı kalkması, uzanma ve ağırlık taşıma ile ağrıda artma görülebilmektedir.

Kola giden damar, sinir yapılarının göğüs kafesi çıkışında köprücük kemiği ve 1. kaburga arasında sıkışmasına torasik çıkış sendromu denmektedir. Kadınlarda erkeklerden üç kat daha fazla görülmektedir. Toplumda yaklaşık %1-2 sıklıkta görülmektedir.

Topuk dikenine neden olan durumu ortadan kaldırmak için bir tedavi uygulanmazsa, kalsiyum birikintilerinin depolanmaya devam etmesi nedeniyle, topuk dikeninin büyümeye devam etmesi mümkündür .

Topuk dikeni için ayakkabı seçimi büyük önem taşır. Yumuşak tabanlı spor ayakkabı gibi içindeki taban kısmı yumuşak ayakkabılar seçilmeli. Spor ayakkabısı giyilemeyecek iş gibi ortamlarda ise ayakkabıların içi silikon topukluklarla desteklenmeli

• Sert, düz ve yüksek topuklu ayakkabılar giyilmemeli.
• Fazla kilo almaktan kaçınılmalı
• Evde yalınayak gezilmemeli, mutlaka yumuşak tabanlı terlikler tercih edilmeli
• Ayakta bir basış bozukluğu ve ayak ağrısı varsa mutlaka bunu dengeleyecek bir tabanlık yaptırılmalı

Topuk kaşıntısı bu hastalığın belirtileri arasında yer almaz.