Yarık dudak ve yarık damak oluşumunda hem genetik faktörler hem de çevresel faktörler rol oynar.

Genetik faktörler: Tüm yarıkların yüzde 5-10’unun sebebini oluşturmaktadır. Eğer ailede yarık dudak ve damak anomalisi varsa bebekte de olma riski artmaktadır.

Eğer ailede böyle bir hikaye yoksa yarık mutant genler ve kromozomal delesyonlarla ya da trisomy D ve trisomy E gibi sendromal anomalilerle birlikte izole genetik anomali ile ortaya çıkabilir. Genetik olarak “Van Der Woude sendromu” adı verilen veya Pierre Robin sekansı olarak bilinen genetik durumlarla yakın ilişkisi kanıtlanmıştır.

Biz de ülkemizde yine hastalarımızda yarık dudak hastalığının diğer tanımlanmış genetik mutasyonlar da bulunmakla birlikte sık suçlanan IRF 6 geni mutasyonlarıyla yakın ilişkisini araştırmalarımızda ortaya koyarak “Journal of Craniofacial Surgery” dergisinde yayınlayarak dünya literatürüne bildirmiş bulunmaktayız.

Çevresel faktörler: Yarık oluşumunda daha etkin rol oynarlar ve çoğu zaman spesifik bir neden bulunamaz. Deneysel olarak yüksek dozda kortizon, gebe hayvanların yavrularında yarık dudak damak oluşumuna neden olabilir.

Hamilelik sırasında ilaç almak: Retinoidler, antikonvülsanlar, Kortikosteroidler, Benzodiazepinlerin alınması tavşan dudak oluşumu riskini artırır.

Anne hastalıkları veya davranışları: Diyabet, gestasyonel diyabet, alkol ve tütün tüketimi, obezite, folik asit eksikliği riski yükseltir

Kızamıkçık enfeksiyonu: Annenin hamileliğin ilk 3 ayında geçireceği bir kızamıkçık enfeksiyonu dudak yarığı ve damak yarığı oluşumuna neden olur.

Vitamin eksiklikleri ve sigara kullanımı: Sigara içmenin ve bazı vitamin eksikliklerinin de yarık oluşumunda etkisi olduğu gösterilmiştir. Ayrıca sosyoekonomik düzeyin düşük olduğu durumlarda yarık dudak damak görülme riski daha fazladır.

Tavşan dudak ya da yarık dudak, hamilelik sırasında bozulmalara yol açan genetik faktörler sebebiyle yenidoğanlarda en sık görülen doğumsal anomalilerden biridir.

Embriyolojik dönemde çeşitli nedenlerden dolayı bebeğin yüz bölgesindeki yapıların birleşme kusuru nedeniyle ortaya çıkan bir hastalıktır. Halk arasında tavşan dudaklılık olarak bilinir.

Bir bebekte yarık dudak olması üzücü olabilir. Ancak bu sorunun düzeltilebileceği unutulmamalıdır. Çoğu bebekte, bir dizi ameliyat normal işlevi eski haline getirebilir ve minimum yara izi ile daha normal bir görünüm elde edebilir.

Çörek otu yağı çeşitli hastalıklara karşı koruyucu ve tedavi edici etkiler gösterebilir.

İşte bazıları:

• Bağışıklık Sistemi: Çörek otu yağı, bağışıklık sistemini güçlendirerek vücudu enfeksiyonlara karşı korur.
• Öksürük ve Bronşit: Öksürük ve bronşit gibi solunum yolu rahatsızlıklarında rahatlatıcı etki yapar.
• Alerji ve Astım: Alerjik reaksiyonlar ve astım semptomlarını hafifletir.
• Sindirim Sistemi: Hazımsızlık, şişkinlik ve gaz gibi sindirim sorunlarına iyi gelir.
• Kolesterol ve Tansiyon: Kötü kolesterolü düşürür ve yüksek tansiyonu düzenler.
• Kanser: Bazı kanser türlerinin gelişimini ve yayılmasını engelleyebilir.

Önemli Uyarı: Çörek otu yağı kullanmadan önce, özellikle kronik bir hastalığınız varsa veya ilaç kullanıyorsanız, mutlaka doktorunuza danışmalısınız.

Kalp hızının bazen sürekli olarak artması ve bunun saatlerce sürmesi de taşikardi atağı olarak adlandırılabilir.

İstirahat halindeyken görülen nabız sayısı 100 üzeri atış sayısı taşikardi olduğunu göstermektedir.

Taşikardi altta yatan sebebe bağlı olarak felç ya da kalp krizine sebep olan bir kan pıhtısı oluşturabilir. Hekim riskleri azaltmak için kan sulandırıcı önerebilir.

Eğer altta yatan ciddi bir kalp ya da akciğer hastalığı varsa bebeğin de zarar görmemesi için tedavi yoluna gidilmelidir.

Gebelikte taşikardi olur. Vücut hamileliğe alışmak için bazı değişiklikler olabilir. Hamilelikte kalp atım hızı yüzde 20 civarında artabilir. Gebelikte taşikardi olmak normaldir. Bazen bu durum kansızlık belirtisi olabilir. Bazen de kalple ilgili bir sorundan kaynaklanabilir. Gebelikte taşikardi tedavisi için mutlaka kardiyoloji hekimiyle görüşülmelidir.

Taşikardi altta yatan sebep bulunduğunda tedavi edildiğinde geçer. Taşikardi ilaçları, taşikardi tedavileri ile bu sorun geçer. Bazen kateter ablasyonu, bazen ilaçlarla bu durum düzelirken bazı taşikardi türlerinde kalp pili veya cerrahi yöntemler de devreye girebilmektedir.

Gebelikte NST ile belirlenir. NST’de fetusun kalp atış hızı dakikada 160 üzerinde olursa fetal taşikardi olur. Annede yüksek ateş, hipertiroidizm, anne ve fetusta kansızlık, bazı ilaçlar, fetusta kalp anomalisi bunun sebebi olabilmektedir. NST’de bebekte taşikardi tespit edilebilmektedir.

Bebeklerde taşikardi olur. En sık görülen ve taşikardiye neden olan şey supraventiküler taşikardidir. Süt çocuklarında da görülür. Bu bebekler sık nefes alır ve uyuklamaktadır. Bu belirtiler fark edildiğinde tedavi edilmelidir. Bazen anne karnında da fark edilebilir. Daha büyük çocuklarda da bu görülür. Bebeklerde taşikardi tedavisi mutlaka yapılmalıdır.

Taşikardi masum gibi görünse de masum olmayan bir durumdur. Altta yatan sebepler tedavi edilmediğinde taşikardi tehlikeli olmaktadır. Taşikardi sonuçları bazen ağır olabilir.

Taşikardinin sebep olacağı olası komplikasyonlar şöyledir:

• İnme veya kalp krizine neden olabilen kan pıhtıları
• Kalbin yeterince kan pompalayamaması (kalp yetmezliği)
• Sık bayılma nöbetleri veya bilinç kaybı
• Ani ölüm, genellikle sadece ventriküler taşikardi veya ventriküler fibrilasyon ile ilişkilidir.

Kalp atış hızı veya taşikardi gibi ritim problemlerinin nedenlerini anlamak, kalbin elektrik sisteminin nasıl çalıştığını anlamak gerekmektedir. Kalbiniz dört odadan oluşur - iki üst oda (atriyum) ve iki alt oda (ventrikül). Kalp atışınız normalde sağ kulakçıkta bulunan sinüs düğümü adı verilen doğal bir kalp pili tarafından kontrol edilir. Sinüs düğümü, normalde her kalp atışını başlatan elektriksel uyarılar üretir.

Sinüs düğümünden elektriksel uyarılar kulakçıklar boyunca ilerleyerek kulakçık kaslarının kasılmasına ve kalbin alt odacıklarına (ventriküller) kan pompalamasına neden olur. Elektriksel uyarılar daha sonra atriyoventriküler (AV) düğüm adı verilen bir hücre kümesine ulaşır - genellikle sinyallerin kulakçıklardan karıncıklara gitmesi için tek yol. AV düğüm ventriküllere göndermeden önce elektrik sinyalini yavaşlatır.

Bu hafif gecikme ventriküllerin kanla dolmasını sağlar. Elektriksel uyarılar karıncıkların kaslarına ulaştığında kasılırlar ve kanın akciğerlere veya vücudun geri kalanına pompalanmasına neden olurlar. Bu karmaşık sistemi bozan herhangi bir şey, kalbin çok hızlı (taşikardi), çok yavaş (bradikardi) veya düzensiz bir ritimle atmasına neden olabilir.

Genelde akciğerde KOAH veya konjestif kalp yetmezliği olan kişilerde görülmektedir. Kaotik atriyal taşikardi olarak da bilinmektedir. Solunum yetmezliği olan, durumu kötü, yaşlı kişilerde çıkabilmektedir.

Taşikardi, ciddi hastalıkların neden olma ihtimali düşünüldüğünde tedavi edilmediği takdirde ölümcül sonuçlar doğurabilir.

Kalp atış hızı bazen efor, egzersiz, stres, travma ya da bir hastalığa bağlı olarak artabilir. Bu normal bir durumdur. Bu duruma sinüs taşikardisi denilmektedir. Bir diğer adı sinüzel taşikardi olmaktadır.

Supraventriküler taşikardinin eş anlamlısıdır. Paroksismal atriyal taşikardi de denilir.

Kalbin iki kulakçığından kaynaklanan taşikardilere verilen isimdir.

Kalpteki alt odacıklardaki anormal elektrik sinyalleriyle başlayan hızlı bir kalp atışına verilen isimdir. Ventiküler taşikardide kişiye göre ritim düzenleyici ilaç veya ablasyon tedavisi uygulanır. Bazı durumlarda da pille birlikte çoklu tedavi önerilir. Nabızsız ventiküler taşikardi ve nabızlı ventiküler taşikardi olarak türleri vardır. ventriküler taşikardi EKG ile de görülebilir. EKG ile birlikte diğer tanı yöntemleri de uygulanmalıdır.

Taşikardiyi önlemenin en etkili yolu, sağlıklı bir kalbi korumak ve kalp hastalığı geliştirme riskinizi azaltmaktır. Eğer kalp hastalığınız varsa, onu izleyin ve taşikardiyi önlemeye yardımcı olmak için tedavi planınızı takip edin.

Taşikardiyi önlemek için şu önerileri uygulamak gerekir:

Egzersiz yapın ve sağlıklı beslenin: Düzenli egzersiz yaparak ve meyve, sebze ve kepekli tahıllar açısından zengin, sağlıklı, az yağlı bir diyet yiyerek kalp-sağlıklı bir yaşam tarzı sürün.

Sağlıklı kiloyu koruyun: Fazla kilolu olmak kalp hastalığı geliştirme riskinizi artırır.

Tansiyon ve kolesterol seviyelerini kontrol altında tutun: Yüksek tansiyon (hipertansiyon) veya yüksek kolesterolü düzeltmek için yaşam tarzı değişiklikleri yapın ve ilaçları reçete edildiği şekilde alın.

Sigarayı bırakın: Sigara içiyorsanız ve kendi başınıza bırakamıyorsanız, sigara alışkanlığını bırakmanıza yardımcı olacak stratejiler veya programlar hakkında doktorunuzla konuşun.

Alkol almayın: Alkolden tamamen kaçınmanız önerilir. Durumunuza özel tavsiye için doktorunuza danışın.

Uyuşturucudan uzak durun: Keyif verici uyuşturucu kullanımına son vermek için yardıma ihtiyacınız varsa, sizin için uygun bir program hakkında doktorunuzla konuşun.

Reçetesiz satılan ilaçları dikkatli kullanın: Bazı soğuk algınlığı ve öksürük ilaçları, hızlı bir kalp atışını tetikleyebilecek uyarıcılar içerir. Hangi ilaçlardan kaçınmanız gerektiğini doktorunuza sorun.

Kafeini sınırlayın: Kafeinli içecekler içiyorsanız, bunu ölçülü olarak yapın (günde bir ila iki içecekten fazla değil).

Stresi kontrol edin: Gereksiz stresten kaçının ve normal stresle sağlıklı bir şekilde başa çıkmak için başa çıkma tekniklerini öğrenin.

Planlanmış kontrollere gidin: Düzenli fiziki muayene yaptırın ve herhangi bir belirti veya semptomu doktorunuza bildirin.

Taşikardi tedavisindeki amaç kalp hızı yükseldiğinde onu yavaşlatmak, gelecekte buna bağlı sorunları engellemek, sorunlarla birlikte meydana gelebilecek komplikasyonları azaltmak, taşikardiye katkıda bulunabilecek altta yatan bir hastalığı tedavi etmektir.

Hızlı kalp atışı basit fiziksel hareketlerle yavaşlatılabilir. Bunun yanında ilaç tedavisi de gerekebilir. Kardiyoloji hekimi hızlı bir kalp atışı sırasında vagal manevra yapmanızı isteyebilir. Manevralar arasında öksürme, ıkınma, yüze buz torbası koyma gibi hareketler istenebilir. Bu manevralar kalp atışını kontrol etmeye yarayan vagus sinirini etkiler.

Kalp atışı yavaşlamazsa anti-aritmik ilaçlar kullanılabilir. Tedaviler taşikardinin nedenine göre değişmektedir. Amaç taşikardi nedenini bulup, bu durumu da tedavi etmektir. Bazı durumlarda lokal anesteziyle uygulanan yöntemler veya cerrahi yöntemler uygulanabilir. Yani tedaviler taşikardinin altında yatan sebepten ve taşikardinin türüne göre değişmektedir.

Kardiyoloji hekimi öncelikle hastanın hikayesini alır. Şikayetlerini dinler ve bu şikayetler üzerine sorular sorar. Sonrasında başta EKG olmak üzere kalp ve kan testleri yapılır. EKG, kalbin elektriksel atımlarıyla ilgili bir kayıt oluşturur. Kişinin koluna, göğsünün üzerine, bacaklarına elektrotlar yerleştirilir. Bu elektrotlarda acı hissedilmez. Bu şekilde alınan kayıt bir kağıda dökümlenir. Kardiyoloji hekimi burada kalp hızının şeklini, boyutlarını, zamanlamaları, atışların düzenli olup olmadığını görebilir.

Bunun yanında hastaya kalp ultrasonu uygulanır. Burada da hekim farklı şekillerde uzanmanızı isteyerek ultrason probuyla kalp, göğüs çevrenizi görüntüler. Kalp kapakçıklarının, kalp yapısının durumuna bakar.

Taşikardi için uygulanan bir diğer test ritim holter testidir. Hastanın göğsüne eşitli elektrotlar yapıştırılır ve bu elektrotların kabloları bir cihaza bağlanır. Hastanın beline bu cihaz tarafından hastanın kalp ritimleri 24 ile 48 saat boyunca kaydedilir. Bu kayıtlar bilgisayarda toplanır.

Holter testinde gündelik aktivitelerinizi yapmanız gerekir. Taşikardi ve nedeninin araştırılması için hastalara efor testi de uygulanır. Bu test egzersiz sırasında kalbin nasıl çalıştığı konusunda kardiyoloji hekimine bilgi verir.

Ayrıca taşikardi ve sebepleri için tilt testi yani eğik masa testi de uygulanabilmektedir. Bu testle kalp atım hızının ve kan basıncının ayakta ya da yatar durumdayken nasıl değiştiğini göstermektedir. Bu testte öncelikle ihtiyaç duyulursa ilaç verilmesi için koldan damar yolu açılır. Hasta EKG cihazına bağlanır. Bu sırada tansiyon takibi yapılması için hastaya tansiyon aletinin manşonu da bağlanır. Test eğimi ayarlanan bir masayla yapılır.

Elektrofizyolojik çalışma da taşikardiye neden olan ritim bozukluğunun bulunması için uygulanan bir diğer tanı yöntemidir. Bu işlem de lokal anesteziyle yapılır. Kasıktan kalbe yerleştirilen kateter ile kalbin elektriksel faaliyetleri incelenirken, ritim bozukluğunun sebebi rahatlıkla saptanabilmektedir.

Ayrıca taşikardi tanısı için Kardiyak MR çekilebilir. Bu sayede kanın kalpten nasıl aktığını gösteren hareketsiz veya hareketli resimler sağlayabilir ve düzensizlikleri tespit edebilir.

Bilgisayarlı tomografi (BT) de bir çeşit tarama yöntemidir. BT taramaları, kalbin daha ayrıntılı bir kesit görüntüsünü sağlayabilir. Ayrıca akciğer grafisi de istenebilir. Bu test, kalbinizin ve akciğerlerinizin hareketsiz fotoğraflarını çekmek için kullanılır ve kalbinizin büyümüş olup olmadığını tespit edebilir.

Doktorunuz taşikardiye katkıda bulunan altta yatan bir durumu teşhis etmek ve kalbinizin durumunu değerlendirmek için gerektiğinde ek testler isteyebilir. Kan tahlilleri de bunun içindedir. Bazen anemi veya farklı vitaminlerin eksiklikleri de taşikardi nedeni olabilir.

Kadınlarda idrar kaçırma ve sık idrara çıkma çeşitli nedenlerden kaynaklanabilir:

• Pelvik Taban Kaslarının Zayıflaması: Hamilelik, doğum, menopoz ve yaşlanma gibi faktörler pelvik taban kaslarını zayıflatabilir, bu da idrar kaçırmaya yol açabilir.
• Aşırı Kilo ve Obezite: Fazla kilo, pelvik kaslara ekstra baskı yaparak idrar tutamama sorununu artırabilir.
• Kronik Kabızlık: Sürekli ıkınma, pelvik taban kaslarının zayıflamasına neden olabilir.
• Sinir Sistemi Hastalıkları: Parkinson, Alzheimer ve multipl skleroz gibi hastalıklar mesane kontrolünü bozabilir.
• İdrar Yolu Enfeksiyonları: Mesanenin aşırı duyarlı hale gelmesine neden olarak sık idrara çıkma ihtiyacını artırabilir.
• Tedavi yöntemleri arasında yaşam tarzı değişiklikleri, pelvik taban egzersizleri, ilaç tedavisi ve gerektiğinde cerrahi müdahale yer alır.
• İdrar kaçırma sorunu yaşayan kadınların bir üroloji veya kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurmaları önerilir.

Taşikardinin en belirgin semptomu kalp atış hızının artmasıdır. Bu artış kalbin dakikada 100 atımın üstüne çıkması demektir. Diğer taşikardi belirtileri ise göğüs ağrısı, baş dönmesi, nefes darlığı, bayılma hissi ve kişinin ani bir şekilde güçten düşmesidir.

Taşikardi yaşayan kişilerde şu belirtiler görülür:

• Kalp atışında hızlanma ve çarpıntı
• Mide bulantısı
• Göğüs ağrısı
• Baş dönmesi
• Nefes darlığı
• Bayılma hissi
• Ani bir şekilde güçten düşmek
• Tansiyon düşüklüğü

Kalbin anormal bir hızda atması​

Kalbin anormal bir hızda atması, dakikada 100’ün üzerine ulaşmasıdır. Bu, taşikardinin en belirgin semptomu olarak kabul görür.

Göğüs ağrısı​

Taşikardi sırasında kişi aynı zamanda göğüs ağrısı da yaşayabilir. Bu da taşikardide görülen yaygın belirtilerdendir.

Baş dönmesi​

Göğüs ağrısının dışında taşikardi belirtilerinden biri de baş dönmesidir. Kişi kalp atış hızının artmasına bağlı olarak baş dönmesi yaşayabilir. Bu durum geçici olabileceği gibi uzun da sürebilir.

Nefes darlığı​

Kalbin çok hızlı attığı durumlarda kişi nefes darlığı da hissedebilir. Hem kalp hızının hem de nefes darlığının kontrol altına alınması gerekir.

Bayılma hissi​

Kişi hem bayılacakmış hissine kapılabilir hem de taşikardinin uzun sürmesi durumunda bayılabilir. Bu gibi durumlarda acil müdahale şarttır.

Ani bir şekilde güçten düşmek​

Taşikardi yaşandığı sırada vücuda güçsüzlük hissi gelir ve kişi zayıflık hisseder.

Kalbin anormal hızlı atması olan taşikardi genellikle stres, kaygı, korku, panik, heyecan ve bazı ilaçların yan etkisi olarak meydana gelir. Kalp dışı bu nedenlerin yanı sıra kalp yetmezliği, kalp krizi, koroner arter hastalığı, anemi ve aşırı aktif tiroid de taşikardiyi tetikleyen faktörler arasındadır.

Taşikardi genel olarak şu nedenlere bağlı şekilde ortaya çıkar:

• Stres ve kaygı
• Aşırı egzersiz
• Genetik faktör
• Bazı ilaçların yan etkisi
• Kalp yetmezliği
• Kalp krizi
• Koroner arter hastalığı
• Kalp kapakçık hastalığı
• Kardiyomiyopati
• Yüksek tansiyon
• Aşırı aktif tiroid
• Anemi
• Obezite
• Sigara, alkol, kafein veya uyuşturucu kullanımı

Yukarıda yer alan kalp dışı nedenler genellikle bir sorun teşkil etmezken hastalığa bağlı ortaya çıkan taşikardi vakaları erken teşhis edilip tedavi edilmediğinde kişiyi ölüme götürebilir.