İnme olabilecek en acil durumlardan bir tanesidir. İnme geçiren kişiye erken müdahale edildiğinde tamamen düzelebilir. Hızlıca kasıktan yapılan bir anjiyo ile pıhtı o damardan çıkarılabilmektedir. Tedavide balon ve stent ile darlık genişletilir. İnme olan hastada bazen ek olarak farklı sorunlar da ortaya çıkabilir. Beyin ödemi, nöbetler, omuz ağrısı, depresyon, idrar yolu enfeksiyonu, akciğer enfeksiyonu gibi ek komplikasyonlar çıkabilir. Böyle durumlarda hasta fizik tedaviye de yönlendirilebilir. Hastanın durumuna göre iyileşme süreci değişir.

İskemik inme ya da geçici iskemik atak geçiren bir kişide olaydan sorumlu şah damarında %70 üzerinde darlık varsa bu darlık karotid endarterektomi adı verilen bir ameliyatla ya da stentle açılmalıdır. Bu işlemler kişi felç geçirdikten sonra ilk 2 hafta içinde yapıldığında en iyi sonuç elde edilir. Ancak bu tedavilerin yapılabilmesi için geçirilen felcin kişide sakatlık bırakmamış olması gerekmektedir.

Hastalığa neden olmamış şah damarı darlıklarında tedavi kararı titiz incelemelerden sonra hastanın yaşı, cinsiyeti diğer hastalıkları gibi pek çok etmenin birlikte değerlendirilmesi ile bu konuda çalışan uzmanlaşmış hekimler tarafından alınır.

Beyinde damar tıkanıklığı tanısı doppler ultrasonografi, Bilgisayarlı Tomografi ya da Manyetik Rezonans (MR) yöntemlerinden biri ile konabilir. Doppler ultrasonografi kolay uygulandığı, zarar vermeyen ve tekrarlanabilen bir inceleme olduğu için ilk seçenektir. Ayrıca damarın iç yapısı ve plakların niteliksel ve niceliksel özellikleri gibi diğer iki inceleme ile hakkında bilgi sahibi olamadığımız konularda iyidir. Ancak yapan kişinin bilgi ve becerisine bağlı bir tetkik olduğu unutulmamalıdır.

Şah damarı tıkanıklığı geçici iskemik atağa (GİA) ya da iskemik inmeye neden olur. Beyin damarlarında tıkanıklık durumunda görülen belirtileri, 1-5 dakika süren geçici görme kaybı, baş ağrısı, baş dönmesi, vücudun tek tarafında güçsüzlük, uyuşukluk ve konuşma bozukluğu, tek kolda titreme, bulantı ve kusmadır.

• Baş ağrısı
• Baş dönmesi
• Bulantı ve kusma
• Vücudun bir bölümünde güçsüzlük ve uyuşma
• Ani görme kaybı
• Duyularda bozukluk
• Yürüme güçlüğü
• Konuşma ve görme bozukluğu
• Epilepsi nöbetleri
• Bellek sorunları
• Duygu ve düşünce karmaşıklığı

Beyin damar tıkanıklığının yaygın nedenleri yüksek tansiyon, kanda aşırı yağ bulunması, sigara kullanımı ve ilerleyen yaştır. Şah damarında darlık gelişmesi yavaş bir süreçtir. Geç ergenlik veya yetişkin dönemlerde başlayan sorun zaman içinde aterom plağına dönüşebilir.

Genel olarak beyin damar tıkanıklıklarının nedenleri şu şekildedir:

• Beyin-damar hastalıkları
• Enfeksiyonlar
• Tümörler
• Doğumsal hastalıklar
• Kalp hastalıkları
• Hematolojik hastalıklar
• Tütün ürünleri kullanımı
• Çeşitli ilaçlar
• İleri yaş

Beyin damar tıkanıklığı, beyne giden kan akışının azaldığı ve felce neden olabilen beyin hasarıdır. Düşünme, konuşma, kişilik, duyusal ve motor işlevlerinin bulunduğu; beynin büyük kısmını besleyen, beyne kan taşıyan iki karotis arteri bulunur. Beyne giden kanın yüzde 80’i sağ ve sol şah damar tarafından sağlanır. Bu damarlar yani karotis arterler içinde de plak adı verilen yağ ve kolesterol birikintileri yani ateroskleroz gelişebilir. Bu birikme damarları daraltabilir, bunun sonucunda ortaya çıkan tabloya beyinde damar tıkanması adı verilir.

Evet, yıllarca beyinde bir tümörle yaşamak ve buna dair bir belirti yaşamamak mümkündür. Beyin tümörünün bilhassa yavaş büyüyen türlerinde erken evrelerinde belirti yaşanmayabilir.

Beyin tümörlerinde en tipik belirti baş ağrısıdır. Beyin tümöründeki baş ağrıları genelde süreklidir, geceleri veya sabahın erken saatlerinde çok daha şiddetlidir.

Bütün kanser çeşitlerin ve tümörlerde kanda lökosit hücre oranı artacağından sinyal olarak algılanabilir. Kan tahlilinde çıkan sonuçlar beyin kanseri belirtisi olabilmektedir. Detaylı ve net sonuçlar için farklı kan tahlilleri istenebilir.

Beyin tümörü, kafatasında içinde oluşarak basınca neden olabilir. Bundan dolayı baş ağrısı, şiddetli olabilmektedir. Bunların yanında kol ve bacaklarda güçsüzlük ve görme, işitme bozuklukları yaşanabilir.

Beyin tümörü evrelerinde, şiddetli ve sık tekrarlayan baş ağrıları, uzun süren kafa karışıklığı, halüsinasyonlar, unutkanlık, denge ve yürüme bozukluğu, istemsiz hareketler ve iştah kaybı görülür.

Beyin tümörü teşhisi konulan hastaların ortalama yaşam süresi 10 yıla kadar sürer. Hastalığın evresi veya şiddetine bağlı olarak yaşam süresi değişebilir.

Her tümör öldürücü olmasa da beyin tümörlerinde beyin dokusunun istisnai bir durumu vardır. İyi huylu tümörler de beyin kafatası içinde kapalı bir odada yer aldığından öldürücü olabiliyor. Bu nedenle beyin tümörlerinin tümü öldürücü olmasa da, mutlaka kontrol altında tutulmalı ve doğru müdahale edilmedir.

Beyinde büyüyen bir tümörün beyin dokularına baskı yapmasıyla yaşanan kalıcı baş ağrısı çoğu zaman beyin tümörünün ilk belirtisidir. Baş ağrısı ile birlikte görülen kasılma ve bayılma nöbetleri, denge kaybı, görüş yeteneğinde ani gelişen bozulma, hafıza kaybı, bulantı ve kusma gibi belirtiler beyinde tümör varlığı nedeniyle yaşanabilir.

Beyinde tümörü belirtileri şunları içerir:

• Kafada basınç hissi
• Sık yaşanan baş ağrısı
• Mide bulantısı veya kusma
• Bulanık veya çift görme gibi görme problemleri
• Kol veya bacakta karıncalanma, his ya da güç kaybı
• Denge, hafıza ve konuşmada problem
• Başka biri gibi davranıldığını düşündüren kişilik değişiklikleri
• Bayılma nöbetleri
• Baş dönmesi

Bu belirtileri yaşıyorsanız uzman bir doktora görünüp, kontrollerin yaptırılması ihmal edilmemelidir.

Beyin ameliyatı tedavisi için öncelikle kesin teşhisin belirlenip doktorun hastaya uygun tedavi seçeneğini belirlemesi gerekir.

Beyin tümörü tedavisinde uygulanan tedaviler şu şekildedir:

Beyin ameliyatı (kraniyotomi): Eğer mümkünse beyin cerrahları tarafından tümör kraniotomi olarak adlandırılan beyin ameliyatı yoluyla çıkarılır. Beyninizin işlevsel bölgelerine verilen zararı en aza indirmek için bazen uyanıkken de (acı hissetmezsiniz) ameliyat gerçekleştirilir.

Radyasyon tedavisi: Radyasyon tedavisinde yüksek dozda X-ışınları beyin tümörü hücrelerini yok eder veya tümörü küçültür.

Radyocerrahi: Radyocerrahi işlemi, bir tümörü yok etmek için çok odaklanmış radyasyon ışınlarını (gama ışınları veya proton ışınları) kullanan bir tür radyasyon terapisi olarak kabul edilir. Kesi (kesi) gerektirmediği için aslında ameliyat olarak değerlendirilmez.

Brakiterapi: Brakiterapi bir radyasyon terapisidir. Radyoaktif tohumların, kapsüllerin veya diğer implantların doğrudan kanserli tümörün içine veya yakınına cerrahi olarak yerleştirilmesini anlamına gelir.

Kemoterapi: Kemoterapi yöntemi, beyin ve vücuttaki kanser hücrelerini öldüren antikanser ilaçlardan oluşur. Kemoterapiyi damar içine enjeksiyon veya hap olarak alabilirsiniz. Doktor tarafından kalan kanser hücrelerini öldürmek veya kalan tümör hücrelerinin büyümesini önlemek için ameliyattan sonra da kemoterapi önerilebilir.

İmmünoterapi: Biyolojik tedavi olarak da adlandırılan immünoterapi, kanserle savaşmak için vücudunuzun bağışıklık sistemini kullanan bir tedavi türüdür. Terapi esas olarak bağışıklık sisteminizi, işini daha etkili bir şekilde yapmasına yardımcı olmak için uyarmaktan ibarettir.

Hedefe yönelik tedavi: Bu tedavide ilaçlar, sağlıklı hücrelere zarar vermeden kanser hücrelerinin belirli özelliklerini hedef alır. Yorgunluk ve mide bulantısı gibi kemoterapinin yan etkilerini tolere etmekte sorun yaşıyorsanız doktorunuz tarafından hedefe yönelik tedavi önerilebilir.

Dikkatli bekleme / aktif gözetim: Çok küçük ve semptomlara neden olmayan bir beyin tümörünüz varsa, doktor düzenli testlerle tümörün büyüyüp büyümediğinin kontrolünü ve takibini yapar.

Nöbet geçirme, kişilik ve davranış değişiklikleri, denge kaybı ve sakar davranışlar, bulanık görme, çift görme ya da görme kaybı, kol veya bacakta güçsüzlük, birkaç günden uzun süren baş ağrısı ile mide bulantısı ve kusma bir doktora görünmeyi beyin tümörü şüphesini destekleyen belirtilerdir. Bu belirtiler uzman bir doktora görünmeyi gerektiren belirtilerdir. Doktor fiziksel belirtileri dinledikten sonra teşhisi netleştirmek için MR (manyetik rezonans görüntüleme) ve beyin tomografisi isteyerek tümör olup olmadığını anlamaya çalışacaktır.

Beyin tümörü teşhisinde faydalanılan yöntemler şunlardır:

Beyin MR'ı veya CT taraması​

Manyetik rezonans görüntüleme (MRI), beyin tümörü teşhisinde faydalanılan en iyi görüntüleme testidir. MRI'ya giremiyorsanız bilgisayarlı tomografi (BT) iyi bir alternatiftir. Bu testlerden önce damarlarınızdan birine kontrast madde adı verilen tümörün görülmesini kolaylaştıran bir madde enjekte edilir. Bu testler tümörün boyutunu ve kesin konumunu belirli ayrıntılarla gösterebilir.

Biyopsi​

Tümörün tipini ve kanserli olup olmadığını belirlemek için genellikle tümörden biyopsi yapmaları (mikroskop altında incelenmek üzere tümör örneğinin alınması) gerekir. Bir beyin cerrahı, ameliyat sırasında tümörün tamamını veya bir kısmını çıkaracakları bir biyopsi yapabilir. Tümöre ulaşılması zorsa, kafatasınızda küçük bir delik açılmasını ve tümörden doku örneği almak için bir iğne kullanılmasını içeren stereotaktik biyopsi yapabilirler.

Omurilik musluğu (lomber ponksiyon)​

Omurilik musluğu yönteminde doktor tarafından, omurganızın çevresinden beyin omurilik sıvısını (BOS) çıkarmak için küçük bir iğne kullanılır.

Özel testler​

Bazı testler bazen tanıya yardımcı olabilir. Örneğin doktor tarafından kanınızda ve beyin omurilik sıvınızda, belirli tümörlerin salgıladığı, tümör belirteçleri adı verilen maddeleri kontrol eden testler isteyebilir. Ayrıca belirli tümörlerin özelliği olan gen anormalliklerini de test edebilirler.

Uzun süren şiddetli baş ağrısı, mide bulantısı ve kusma, çift görme gibi aniden gelişen görüş bozuklukları, bayılma nöbetleri, kol ve bacaklarda güç ve his kaybı, unutkanlık, konuşma ve konuşulanları anlamada güçlük beyin tümörünün belirtileridir.

Yaygın beyin tümörü belirtileri şunlardır:

• Uzun süren şiddetli baş ağrısı
• Baş dönmesi ve denge kaybı
• Görüşte bulanıklaşma veya çift görme
• Nöbetler (bayılma, seğirme, bilinç kaybı gibi)
• Vücudun bir tarafında güç kaybı ve hissizlik
• Bulantı ve kusma
• Unutkanlık, kişilik ve davranış gibi zihinsel sorunlar
• İşitme kaybı veya işitmede dengesizlik

Şiddetli baş ağrısı (özellikle sabahları)​

Beyin tümörünün en tipik belirtisi baş ağrısıdır. Beyinde kontrolsüz bir şekilde büyüyen tümör çevresindeki hücrelere baskı yapabilir. Tümörün beyin hücrelerine yapacağı baskı baş ağrısına neden olur. Ayrıca yine büyüyen tümörün beyinde yaratacağı şişme de kafaiçi basıncı artıracağı için bu durumda baş ağrısı yaşanmasına neden olur. Beyin tümörü kaynaklı baş ağrıları genellikle sabah saatlerinde daha fazla yaşanır.

Baş dönmesi ve denge kaybı​

Beyindeki tümör büyüdükçe çevredeki beyin dokusuna baskı yapar ve fonksiyonel yetinin değişmesine neden olur. Tümör beynin dengeyi kontrol etmeye yardımcı olan bir bölgesindeyse bu durum baş dönmesi ve denge problemlerinin yaşanmasına sebebiyet verir.

Bulanık ve çift görme​

Beyin tümörünün optik sinire uyguldığı baskı bulanık görme, çift görme veya artan kör noktaya neden olur. Tümör büyüdükçe optik siniri sıkıştıracak ve baskısı daha fazla olacaktır. Uygulanan baskıya göre körlük dahi meydana gelebilir.

Bayılma ve nöbet geçirme​

Beyin tümörü beyindeki nöronlara zarar verir, bu durum kişide kas kasılmaları, seğirme, uyuşukluk ve karıncalanmaya, bayılma ve bilinç kaybı gibi nöbetler gelişmesine neden olur.

Vücudun bir tarafında uyuşma​

Beynin hareketi veya hissi kontrol eden serebrum bölgesindeki tümörler, vücudun genellikle tek tarafında güçsüzlüğe veya uyuşukluğa neden olabilmektedir. Tek bölgede yaratacağı güçsüzlük dışında konuşma veya hatta kelimeleri anlamada sorunlara da neden olabilir.

Bulantı ve kusma​

Beyinde gelişen tümörün beyin dokularına yaptığı baskı ve beyin içindeki sıvının akışını engellemesi kafatası içindeki basıncın artmasına neden olur. Kafatası içerisindeki beyin-omurilik sıvısı ve beyinin oluşturduğu basıncın bir etkisi olarak mide bulantısı ve kusma yaşanır.

Unutkanlık ve hatırlama güçlüğü​

Beyin tümörünün yaygın belirtilerinden biride unutkanlıktır. Beynin ön lobu ve temporal lobu olarak bilinen konuşma ve hafıza süreçlerinde rol oynayan bölgelerde gelişen tümörün hücrelerin işlevini bozması kişide unutkanlık ve hatırlama güçlüğü gibi sorunlara neden olur

Kişilik değişikliği​

Beyin tümörünün yaygın belirtilerinden biri tümörün kişinin beynine baskı yaptığında veya beynin şişmesine neden olduğunda kişilik değişiklikleri ve ruh hali değişimleri yaşanmasıdır. Ruh halinde yaşanan bu değişiklikler daha çok kişilik ve davranışı düzenlemede oldukça etkili olan frontal lobda bulunan beyin tümörleriyle ilgilidir.

İşitme kaybı ve kulak çınlaması​

Beyin tümörünün başka bir belirtisi tümörün işitme sorunlarına yol açabilmesidir. Tümör işitme sinirine baskıı yaptığında ya da toksik maddelerin salgılanmasına neden olduğunda, işitme siniri olan koklear sinire baskı yapar ve bu kişide işitme kaybına ve işitmede dengesizliğe neden olur.

Beyin tümörü; beynin içindeki veya yakınındaki hücrelerin DNA'larında değişiklik olması durumunda meydana gelir. Beynin içindeki yapısal değişimin yanı sıra kafa travmaları, kalıtsal faktör, yaş ve yoğun bir şekilde kimyasal veya radyasyona maruz kalınması beyin tümörü oluşumuna yol açar.

Genel olarak beyin tümörü nedenleri şöyledir:

• Yaşanan kafa travmaları
• Kalıtsal faktörler
• Yaş
• Yoğun kimyasal veya radyasyona maruz kalmak
• Tüberozskleroz
• Turner sendromu
• Lynch sendromu
• Cowden ve Gorlin sendromu

Beyin tümörleri birincil (primer) ve ikincil yani seconder olmak üzere kendi içinde ikiye ayrılır. Beynin kendi hücrelerinden oluşan birincil beyin tümörleri iyi huylu (benign) ya da kötü huylu (maling) olabilir. İkincil beyin tümörleri ise, vücudun başka bir noktasında beliren kanserli hücrelerin beyne sıçramasıyla oluşur.

İyi huylu beyin tümörleri​

İyi huylu beyin tümörleri beyin hücresi kaynaklı değildir. Oldukça yavaş üreme hızına sahip olan iyi huylu beyin tümörleri beyin dokusundan kolaylıkla ayrılabilir özelliktedir. Böylece iyi huylu tümörlerin tümü veya tümüne yakın kısmı çıkarılabilir. Ameliyat sonrası sonuçları çok iyidir.

Cerrahi müdahale sayesinde alınan iyi huylu beyin tümörü nadiren tekrar oluşur ve vücudun diğer bölgelerine yayılma ihtimalleri yoktur. Kanserli olmasa da iyi huylu beyin tümörü belli bir büyüklüğe ulaştığında beynin hassas bölgelerine baskı yaparak ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. İyi huylu beyin tümörünün zaman içerisinde kanserli beyin tümörüne dönüşme riski de mümkündür.

Kötü huylu beyin tümörleri​

Beyin kanseri hücrelerle oluşan kötü huylu beyin tümörleri iyi huylu tümörlere göre daha hızlı büyüme gerçekleştirir ve yakınında bulunan beyin dokusuna zarar verebilir. Bu nedenle de ameliyatla tamamen alınmaları çok zordur. Çünkü kötü huylu beyin tümörlerinde tümörleşen doku beyin fonksiyonlarını gerçekleştiren dokulardır ve cerrahi olarak alınan her doku fonksiyon kaybı demektir.

Kötü huylu beyin tümörlerinde ameliyat sonrası tümörde yeniden büyüme söz konusu olabilir. Aynı zamanda vücudumuzun farklı bir bölgesinden beyin dokusuna yayılan metastatik tümörler de kötü huylu tümörler olarak kabul edilir. Glioblastoma multiforme (gbm), diğer adıyla glioblastom grade IV bir astrositom olarak bilinmektedir.

Ölümcül ve agresif tümörler arasında yer alır. Glioblastoma multiforme (gbm), 100 bin'de 2-3 oranında nadir görülen bir hastalıktır. Glioblastoma multiforme (gbm), beyin tümörleri arasında en sık görülen ve tedavisi en zor olan beyin kanseri olarak bilinmektedir.

Glioblastoma multiforme (gbm), baş ağrısı, hafıza kaybı ve davranış değişiklikleri gibi belirtilerle ortaya çıkabilir. Aynı zamanda glioblastoma multiforme (gbm) tedavi yöntemleri arasında kemoterapi, radyoterapi ve cerrahi yer almaktadır.

Beyin tümörü, beyin ve çevresindeki hücrelerin kontrolsüz bir şekilde çoğalıp büyümesi sonucu beyinde meydana gelen iyi veya kötü huylu anormal doku kitlesidir. Bebeklerden yetişkinlere kadar birçok kişide görülebilen beyin tümörü, kanserli veya kanserli olmayan olarak kendi içinde ayrılır.

Meydana gelen tümörler büyüdüğünde kafatasındaki basıncın artmasına neden olur ve bu durum beyin hasarının oluşmasıyla birlikte hayati tehlike meydana getirebilir. Bunlarla birlikte beyinde gelişen tümörlere birincil tümör adı verilirken vücudun farklı bir yerinde oluştuktan sonra beyninize yayılan tümörlere ikincil tümörler veya metastatik beyin tümörleri denir.

Beyin iltihabının iyileşmesini hızlandırmak için tıbbi müdahale ve tedavilere erken dönemde başlanması, uyku düzeni, kişisel hijyenin sağlanması, bol sıvı ve yeterli beslenmeye dikkat edilmesi gerekir.

Bitkilerin bazı hastalıklarda iyileştirici gücü vardır ancak beyin iltihabı için kesinlikle tıbbi tedavi gereklidir. Bitkisel tedaviler yanlış veya kontrolsüz kullanımlarda çeşitli vücut işleyiş bozukluklarına ve zehirlenmelerine sebebiyet verebilir. Hekim önerisi ve kontrolü olmadan bitkisel ürünler kullanılmamalıdır.

Kuduz aşısı bilinenin aksine beyin iltihabını önler. Kuduz olan bir hayvan tarafından ısırılmak kuduz hastalığına yol açarak beyin iltihaplanmasına neden olabilir.

Virüslerin ve diğer mikroorganizmaların neden olduğu iltihaplanmalar, çeşitli kan ve idrar testlerinde ortaya çıkabilir.

Erken dönemde tanı ve tedavi sürecinin başlatıldığı vakalarda konforlu bir iyileşme mümkün olmaktadır.