Bebek ve çocuklarda boğmaca hastalığı tedavisi sadece pediatri uzmanları tarafından yapılmaktadır. Boğmaca tanısı koyulan hastalar genellikle 2 hafta boyunca antibiyotikler ile tedavi edilirler.

Antibiyotik ne kadar erken (özellikle kriz şeklindeki öksürükler başlamadan önce) dönemde verilirse şikayetleri azaltmada o kadar etkilidir.

Boğmaca tanısı koyulan bazı çocukların özellikle 1 yaşın altındaki hastanede yatarak tedavi edilmeleri gerekir. Bebeklerde yoğun bir tedavi gereklidir.

Bebeğin öksürük nedeniyle beyninin oksijensiz kalmaması için, solunuma engel olunmaması için hastane yatışı gereklidir. Antibiyotik tedavisi, nemli oda tedavisi, yoğun öksürükte nefes açıcı ilaçlar verilmektedir.

Tedavide kullanılan ilaçların en büyük amacı bulaşıcılığı engellemesidir. İlgili tedavide makrolid grubu antibiyotikler kullanılır. Eğer çocuk okul dönemindeyse en az 20 gün okula gönderilmemelidir.

Boğmaca olan bir yaşın altındaki her beş çocuktan birinde nefes darlığı, nefes durması, özellikle öksürük nöbetleri sırasında oksijen ihtiyacı, zatürre, ağzından alımın iyi olmaması nedeni ile bebeğin vücudunun susuz kalması gibi komplikasyonlar ortaya çıkar.

Öncelikle hastanın detaylı hikayesi ve şikayetleri çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı tarafından alınır. Boğmaca, hastadaki öksürük, ateş ve diğer beliritler dikkate alınarak incelenir. Boğmacada teşhis için en önemli yöntem kültür alınmasıdır.

Boğmaca mikrobunun kültürde üretilmesi oldukça zordur ama boğazdan alınan sürüntülerde hastalık etkenini saptamak amacı ile bazı testler mevcuttur. Bunula birlikte bakteri varlığının belirlenmesi için kan testi de yapılır.

Boğmaca hastalığı, boğulma hissi yaratan güçlü bir öksürük belirtisiyle kendini gösterir. Ayrıca boğmaca hastalığı nezleyle benzer belirtiler de gösterebilir. Bunlar burun akıntısı, burun tıkanıklığı, hapşırma, ateş ve boğaz ağrısıdır.

Bulaştıktan 7-10 gün sonra ortaya çıkan boğmaca belirtileri şöyledir:

• Boğulma hissi veren, tiz sesli kuvvetli bir öksürük
• Öksürük nöbetleri sırasında dudak, dil ve tırnak yataklarında mavileşme
• Burun akıntısı ve burun tıkanıklığı
• Gözlerde yaşarma veya kızarıklık
• Hapşırık
• Hafif ateş
• Boğaz ağrısı
• Nefes darlığı

Boğulma hissi veren, tiz sesli kuvvetli bir öksürük ​

Boğmaca hastalığının en çok etkilediği bölge solunum yollarıdır. Solunum yolunda hasar bırakmasına bağlı olarak boğmacanın en yaygın tipik belirtisi öksürüktür. Bu öksürük özellikle çocuklarda boğulma hissine neden olur ve nöbetler şeklinde gerçekleşebilir.

Öksürük nöbetleri sırasında dudak, dil ve tırnak yataklarında mavileşme​

Öksürük nöbetlerinin gücü ve kuvvetiyle birlikte kişinin dudak, dil ve tırnak yataklarında mavileşme görülebilir. Bu da öksürükle birlikte yaygın görülen boğmaca belirtisidir.

Burun akıntısı ve burun tıkanıklığı​

Boğmaca hastalığında nezle benzeri belirtiler ortaya çıkar. Bunlardan biri burun akıntısıdır. Öksürüğe eşlik eden boğmaca belirtileri arasında burun akıntısıyla birlikte burun tıkanıklığı da yer alır.

Gözlerde yaşarma veya kızarıklık​

Aynı grip ve nezlede olduğu gibi boğmaca hastası olan bir çocuk veya yetişkinde de göz yaşarması veya kızarıklığı ortaya çıkabilir.

Hafif ateş​

Derecesi çok yüksek olmasa da ateş de boğmacada görülebilen belirtiler arasında sayılır. Şiddetli boğmaca vakalarında ateşin derecesi yükselebilir.

Üst solunum yolu enfeksiyonuna ilişkin burun damlası, bol sıvı, ateş düşürücü gibi tedbirler alınmasına rağmen ikinci haftadan sonra yeni belirtiler ortaya çıkabilir. Bu dönem paroksizmal dönem olarak ifade edilir. Hastalığın ağır dönemi bu ikinci dönemdir.

Bu dönemde görülebilecek belirtiler ise şunlardır:

• Başlangıçta kuru, aralıklı öksürük
• Sonrasında ağır öksürük nöbetleri (Beş-on kez arka arkaya)
• Öksürüğün geceleri şiddetlenmesi
• Öksürük sırasında kızarma, morarma
• Öksürük sonrası ıslık sesi
• Balgam (yapışkan ve mukuslu)
• Öksürük sonrası halsizlik ve apatik hal
• Kusma
• Hafif ateş
• Havale
• Göz içi kanamaları

Daha sonraki süreçte ise öksürük nöbetlerinin sıklığı ve şiddeti azalmaya başlar ve konvelesan döneme girilir. Bu süreçte de kusma azalır, hastanın iştahı artar. Bu dönemde aralıklı öksürük nöbetleri olabilir.

Ancak bu süreçte eğer farklı bir üst solunum yolu enfeksiyonu devreye girerse öksürük nöbetleri tekrarlayabilir. Klinik olarak öksürük süresinin en az 14 gün sürdüğü bilinir.

Üç aydan küçük bebeklerde ise başlangıç evresi kısa sürer veya hiç olmaz. Boğmaca aniden apne, derinin mavi renk alması ki buna siyanoz denir, zor nefes alma şeklinde belirti verir. Bazen deride mavileşme öksürüğe bağlı olur veya öksürük olmadan apne gelişebilir. Bazen de apne tek belirti olabilir.

Altı aydan küçük çocuklarda boğmacaya bağlı hastaneye yatış daha sık görülmektedir. Ülkemizde de boğmaca sebebiyle bebeklerin yoğun bakımda yatırıldığına dair çalışmalar bulunmaktadır.

Boğmaca, bordetella pertussis isimli bakterinin vücuda girmesiyle meydana gelir, damlacık ve temas yoluyla kişiden kişiye bulaşır. Bulaşıcılığın en yüksek olduğu dönemde de çocukta nezle bulguları gösterir. Boğmacaya neden olan risk faktörleri ise çocukluk çağı ve aşılanmamış olmaktır.

Çocuk öksürüp hapşırdığında damlacıklar havaya karışır ve başka kişilere bulaşır. Bu nedenle ailelerin, öğretmenlerin bilinçli olması gerekir. Bilinçli ebeveyn ve öğretmenlerle bulaşma riski yüzde 50 azalabilir. Okulda bir çocuk boğmaca olduysa ve çevresindeki çocuklarda aşı yoksa diğer çocuklara da bu hastalık bulaşabilir.

Boğmaca, özellikle çocuklarda görülen, “Bordetella pertussis” adlı bakterinin neden olduğu bulaşıcı bir solunum yolu hastalığıdır. Boğmaca, aksırma ve öksürme ile etrafa saçılan damlacıkların içindeki bakterilerin havada kalması sonucu insandan insana bulaşır.

Boğulurcasına öksürük krizleri en tipik belirtisidir. Ayrıca burun akıntısı, gözlerde sulanma veya kızarıklık ve ateş gibi belirtileri de vardır.

Bordetella pertussis adı verilen bakterinin vücuda girmesi sonucu meydana gelen boğmaca hastalığı için birtakım risk grubu da söz konusudur. 5 yaşından küçük olmak ve aşı yaptırmamış kişiler de boğmacaya yakalanma ihtimali yüksek kişilerdir.

Akciğerler ve hava yolunda görülen, yüksek bulaşıcılığa sahip olan boğmaca erken teşhis edilirse antibiyotiklerle tedavi edilebilir ama ilerleyen vakalarda antibiyotik tedavisi de işe yaramayabilir.

Tedavi geciktiğinde çeşitli organlarda geri dönülmez bir hasara ve sakatlığa sebep olabilen boğmaca, aşı ile koruyuculuk sağlayabilen ancak şiddetli vakalarda çocukların ölümüne yol açabilen bir hastalıktır.

Ayrıca boğmaca geçiren bir çocukta zatürre ve beyin iltihabı riski söz konusuyken aynı zamanda konfüzyon da görülebilir. 7-10 gün arasında kuluçka süresi olan boğmaca ilk bulaştığında nezle benzeri bulgularla ortaya çıkar.

Buna kataral dönem adı verilir. İkinci süreçte çok şiddetli öksürük görülür. Üçüncü dönem ise iyileşme dönemidir. Bu süre bir ay sürer.

Boğaz reflüsü ile ilgili şikayet yaşayanlar kulak burun boğaz tıbbi birimine başvurarak uzman doktordan görüş alabilirler.

Boğaz reflüsü, tanı konulup ilaç tedavisi uygulandıktan sonra ortalama 2 ila 6 ay içerisinde düzelmesi ve iyileşmesi beklenir. Bunun yanında beslenme şekline dikkat etmek de büyük önem taşır.

Boğaz reflüsü olan kişilerin aşırı baharatlı besinlerden, salçadan, soğanlı ve yağlı yemeklerden uzak durması gerekir. Bunun yanında hazmı kolaylaştıran ve mide asidini azaltan kekik, kimyon, zerdeçal ve zencefil gibi besinlerden yararlanmaları önerilir.

Midede yanmaya neden olan karabiber, kırmızı pul biber ve acılı baharatların da kullanılmaması tavsiye edilir.

Boğaz reflüsü tedavisi, altında yatan neden araştırıldıktan sonra tedavi yöntemine başlanır. Uzman doktor ilk aşamada diyet uygulamanızı isteyerek yaşam tarzında değişiklik yapmanızı isteyebilir.

Bunun yanında ilerlediği durumlarda ilaç tedavisi ya da ameliyat gerekebilir. İlaçlar genellikle boğaz reflüsü tedavisinde sınırlı bir rol oynar. Bunlar reflüdeki asidi dengeler ve ayrıca iyileşirken boğazınızda dokuları kaplayarak koruma sağlar.

Reflünün boğazda yarattığı etkiler için ılık içecekler içmek, tuzlu su ile gargara yapmak, boğaz pastilleri ya da buzlu şeker emmek semptomları azaltmaya yardım eder.

Boğaz reflüsünü geçirmek için şu faktörlere dikkat etmek gerekir:

• Baharatlı gıdalardan uzak durun
• Mide asidini neden olan besinlerde uzak durarak sağlık besinler tercih edin
• Sebze ve meyve ağırlıklı beslenin
• Yemek düzeninde az az ve sık sık yemeyi alışkanlık edinin
• Yemek yedikten hemen sonra uyumayın
• Sıkı ve dar kıyafetler tercih etmeyin
• Düzenli egzersiz yapın

Boğaz reflüsü, mide asidinin boğaza ulaşıp tahriş etmesi sonucunda meydana gelir. Bu tahriş mide ile yemek borusu arasındaki alt yemek borusu sfinkterinin (LES) zayıf veya düzensiz çalışmasından kaynaklanır.

Boğaz reflüsünün görülen en yaygın nedenleri şunlardır:

• Beslenme şeklindeki düzensizlikler
• Aşırı kilolu olmak
• Hamilelik
• Sigara ve alkol kullanımı
• Strese maruz kalmak
• Ağırlık kaldırma ya da yanlış eğilme
• Mide problemleri
• Genetik faktörler

Beslenme şeklindeki düzensizlikler​

Hızlı yemek tüketme, büyük öğünlerle beslenme ya da yatmadan hemen önce yemek yeme gibi beslenme alışkanlıklar, bunun yanında tüketilen besinlere de bağlı olarak mide asit üretimi artar ve boğaz reflüsünü tetikleyebilir.

Aşırı Kilolu Olmak​

Aşırı kilo ya da obezite, mide asidinin yemek borusuna geri kaçmasını daha olası hale getirir ve boğaz reflüsüne neden olur.

Hamilelik Olmak​

Hamilelik esnasında artan karın basıncı nedeniyle mide içeriğinin yemek borusuna kaçmasını kolaylaştırarak boğaz reflüsüne neden olur.

Sigara ve Alkol Kullanımı​

Sigara içmek ve aşırı alkol tüketmek, yemek borusu sfinkterinin zayıflamasına neden olarak boğaz reflüsüne sebep olur.

Strese Maruz Kalmak​

Stres, kişide mide asidi üretimini artırır ve dolayısıyla boğaz reflüsünü tetikler

Aşırı Ağırlık Kaldırma veya Dengesiz Eğilme​

Aşırı ağırlık kaldırma ya da öne eğilme gibi hareketler, mide içeriğinin yemek borusuna kaçma riskini artırarak boğaz reflüsüne sebebiyet verir.

Mide Problemleri​

Bazı mide hastalıkları veya mide içeriğinin normal şekilde işlenmediği durumlar, boğaz reflüsü ortaya çıkabilir.

Genetik Faktörler​

Aile geçmişinde boğaz reflüsü yer alması riski artırır.

Boğaz reflüsü nedeni kişiden kişiye farklılık gösterebilir ve bazen birden fazla nedenin bir araya gelmesi sonucu ortaya çıkabilmektedir.

Boğaz reflüsü belirtileri yemek yedikten sonra ve özellikle geceleri midede ekşime, gaz, yanma, mide bulantısı şeklinde ortaya çıkarak kişinin yaşam kalitesini etkileyebilir.

Boğaz reflüsünün en yaygın belirtileri şunlardır:

• Ses kısıklığı
• Boğazınızda bir yumru hissi
• Sürekli boğaz temizleme isteği
• Kronik öksürük
• Aşırı mukus veya balgam
• Yutma güçlüğü
• Kronik boğaz ağrısı
• Larenjit (ses tellerinizin iltihabı)
• Hırıltı
• Postnazal damlama (geniz akıntısı)
• Sık üst solunum yolu enfeksiyonları
• Astım

Boğaz reflüsü bebeklerde ve çocuklarda ses kısıklığı, apne, kilo alma problemi, astım gibi belirtilerle de ortaya çıkabilir.

Boğaz reflüsü, midede yer alan asidin ya da mide içeriğinin yemek borusundan (özofagus) boğaza ulaşarak tahriş etmesi durumdur. Bu durum boğazda tahrişe ve ses kısıklığına neden olur. Boğaz reflüsü, yaşam tarzı değişiklikleri, ilaçlar ve gerektiğinde cerrahi müdahale ile tedavi edilebilir.

Boğaz reflüsü, tipik asit reflüsünden farklı semptomlara neden olabilir. Bu yüzden reflü olduğunuzda hiç fark etmeyebilirsiniz.

Risk altındaki gebelikler için prenatal tanı mümkündür ve enzimatik analiz veya mutasyon bilindiğinde mutasyon analizi ile yapılabilir. Bununla birlikte, bozukluğun tedavi edilebilirliği nedeniyle, çoğu aile tarafından doğum öncesi testler dikkate alınmamaktadır.

Pediatri ve pediatrik metabolizma uzmanı randevularına düzenli gitmeliler. Yıllık göz ve işitme kontrollerini mutlaka yaptırmalılar. Bunun yanında genetik uzmanıyla görüşmeliler.

Farklı klinik sorunları olan çocukların o dallarla da görüşmesi önemli olur. Verilen takviyeler aksatılmadan kullanılmalıdır. Unutulmamalıdır ki bu hayat boyu tedavi gerektiren bir sorundur.

Her hamilelikte, biyotinidaz eksikliğinden etkilenen bir çocuğu olan bir çiftin, yine bundan etkilenen bir çocuğa sahip olma riski %25, asemptomatik taşıyıcı olan bir çocuğa sahip olma riski %50 ve etkilenmemiş bir çocuğa sahip olma şansı %25'tir.

Ailedeki patojenik varyantlar biliniyorsa, risk altındaki aile üyeleri için taşıyıcı testi ve yüksek risk altındaki gebelikler için doğum öncesi testler yapılabilmektedir.

Hayır ömür boyu takviye kullanılmalıdır. Biyotin eksikliği için de beslenme çocuklarda 2 yaş üstündeyse yumurta sarısı, muz, avokado tüketilmesi tavsiye edilebilir.

Bu genetik geçişli bir durumdur. Anne veya babada taşıyıcılık durumunda meydana gelir.

Biyotinidaz eksikliğinin taramasında kullanılan bir taramadır.

Biyotin, biyotinidaz enziminin çalışmaması sonucu meydana gelen vitamin eksikliğini yerine koyar. Enzimin aktivitesine etkisi olmaz.

Biyotin suda çözülebilen bir vitamin olduğundan biyotin takviyesinin zararı olmaz. Biyotin, idrarla dışarı atılır.

Gebelik sorunlarıyla bu sorunun ilgisi yoktur. Biyotinidaz eksikliği genetik geçişli bir hastalıktır.

Yeni doğan bebeklerde biotinidaz eksikliği görülebilir. En sık görülen ülkelerden biri olan Türkiye’de bu sorun topuk kanı taramalarında yer almaktadır.

2007 senesinden bu yana ülkemizdeki bebeklerde biyotinidaz eksikliği taranmaktadır. Biotinidaz eksikliği olan bebekler hemen tedavi altına alınmalıdır. Belirti beklenmeden, tedavinin başlaması büyük önem taşır.

Biyotin hastaya takviye olarak verilir. Tedavi ile nörolojik bulgular, deri sorunları düzelir. İşitme ya da görme sorunları tedaviye daha dirençli olabilir. Tanıda ve tedavide gecikme ölüme bile sebebiyet verebilir. Takviyeler ömür boyu kullanılır.

Biotinidaz eksikliği bebeklerde, yenidoğanlarda görülebilir. Tedavi edilmezse, derin biyotinidaz eksikliği olan küçük çocuklar genellikle nöbetler, hipotoni, ataksi, gelişimsel gecikme, görme sorunları, işitme kaybı ve kutanöz anormallikler (örneğin alopesi, deri döküntüsü, kandidiyaz) dahil nörolojik anormallikler sergiler.

Derin biyotinidaz eksikliği olan daha büyük çocuklar ve ergenler genellikle motor uzuv zayıflığı, spastik parezi ve görme keskinliğinde azalma sergiler.

Görme sorunları, işitme kaybı ve gelişimsel gecikme meydana geldiğinde, bunlar genellikle biotin tedavisi ile bile geri döndürülemez.

Kısmi biyotinidaz eksikliği olan kişilerde, özellikle stres zamanlarında hipotoni, deri döküntüsü ve saç dökülmesi olabilir. Eğer belirlenen farmakolojik dozlarda biotin ile tedavi edilirse ciddi anormallikler de önlenir.