Kemik hücrelerinin ölmesi anlamına gelen avasküler nekroz (Osteonekroz) kan akışının geçici veya kalıcı olarak durması sonucu meydana gelir. Osteonekroz’u tetikleyen faktörlerin arasında kan damarlarında oluşan yağ birikintileri, kemik travmaları, yaralanmalar, uzun süreli steroid kullanımı, alkol tüketimi ve bazı hastalıklardır.

Avasküler Nekroz’a neden olan faktörler şu şekildedir:

• Kan damarlarında oluşan yağ birikintileri
• Eklem veya kemik travmaları
• Uzun süreli steroid kullanımı
• Orak hücre anemisi
• Gaucher hastalığı
• Kanser tedavisinde uygulanan radyasyon
• Alkol tüketimi
• Obezite

Avasküler nekroz (Osteonekroz) kan akışının geçici veya kalıcı bir şekilde kesilmesi veya durması sonucu özellikle kalça, diz ve omuz gibi büyük eklemlerdeki kemik hücrelerinin ölmesi durumudur.

İskemik kemik nekrozu olarak da adlandırılan bu sağlık sorunu, kemiklere ulaşan kan akışının azalması ya da tamamen kesintiye uğraması sonucu, kemik dokusunun ölmesiyle sonuçlanır. Daha çok, omurga, kalça, diz, el ve omuz bileğinde gibi büyük eklemlerde görülen osteonekroz, yaygın olarak 30 ila 60 yaşındaki kişileri etkiler.

Avasküler nekroz’un yaygın görülen klinik belirtileri arasında etkilenen eklemlerde ağrı ve hareket kısıtlılığı yer alır. Durum kötüleştikçe, etkilenen eklemler yalnızca üzerlerine ağırlık verildiğinde zarar görecek duruma gelir. Süreç ilerledikçe kişi uzanırken bile acı hisseder.

Nekroz, organ veya dokudaki hücrelerin bir kısmının veya tamamının hastalık, yaralanma veya kan teminindeki yetersizlik sonucu doku ölümüdür.

Türkiye'de ilk defa Giresun'da ortaya çıkan auto brewery sendromu hastalığı bilinmediği için tanı konulmadığı belirtiliyor.

Auto-brewery sendromu tedavisinde beslenme şekli önemli bir rol oynar. Bunun yanında bazı durumlarda ilaç tedavisi gerekebilir.
Bu sendroma yönelik uygulanabilecek tedavi yöntemleri şöyle sıralanır:

Beslenme alışkanlığını değiştirme​

Karbonhidrat içeren ve işlenmiş gıdalardan kaçınarak auto brewery sendromu nedeniyle oluşan belirtilerin azalması ya da hafiflemesi sağlanabilir. Beslenme biçiminde karbonhidrat alımının kısıtlanarak protein ağırlıklı beslenmeleri istenebilir. Bu yüzden karbonhidrat içeren ve ilave şeker barındıran aşağıdaki besinlerden uzak durmak gerekebilir:

• Beyaz ekmek, un
• Beyaz pirinç
• Fruktozlu mısır şurubu
• Hamur işleri ve tatlılar
• Makarna
• Glikoz, fruktoz gibi şekerler
• Meyve suyu gibi şekerli içecekler

Bu beslenme şeklinden sonra auto brewery sendromu belirtileri azalan kişiler zamanla normal düzenlerine dönebilir. Fakat bunu yapmadan önce mutlaka uzman doktora danışmak önemlidir.

İlaç tedavisi​

Auto brewery sendromu antifungaller ya da antibiyotiklerle tedavi edebilir. Antifungaller maddeler bağırsakta yer alan mantar miktarının azalmasını sağlar. Ayrıca bu maddeler gastrointestinal semptomlara neden olan mantar enfeksiyonlarını da tedavi etmek için de yararlanılır. Bu ilaçlara yanıt vermeyen kişilere daha güçlü ilaçlar önerilebilir ya da probiyotik takviyesi gerekebilir. Probiyotik takviyesi, yararlı bakterilerin bağırsakta denge sağlamasını olana verir ve mantar büyümesini engeller.

Uzman doktor, kişinin tıbbi geçmişine bakarak, mevcut belirtilerini öğrendikten sonra fiziki muayene yapar. Kişide yer alan belirtilerde auto brewery ya da farklı bir gastrointestinal hastalıklardan şüphelenirse farklı testler talep edebilir.

İdrar tahlili yapılarak kişinin dışkısında yer alan bakteri ve mantar miktarı kontrol edilebilir. Endoskopi ile kişide üreyen mantarların tespiti gerçekleşebilmektedir.

Bazı durumlarda ise auto brewery sendromunu teşhis etmek için karbonhidrat yükleme testinden yararlanılır. Kişiye karbonhidrat açısından zengin bir besin verilir. Birkaç saat sonra da kişideki alkol oranı hesaplanır.

Auto brewery sendromu yaşayan kişilerde ortaya çıkabilecek belirtiler şunlardır:

• Mide bulantısı ve kusma
• Geğirme
• Kronik yorgunluk
• Baş dönmesi
• Denge kaybı
• Cilt kızarıklığı
• Susuzluk ve ağız kuruluğu
• Hafıza ve konsantrasyon sorunları
• Konuşma bozukluğu
• Ruh halinde değişiklikler
• Baş dönmesi

Auto brewery sendromu, gastrointestinal hastalıklar ve mikrobiyom dengesizlik olduğunda ortay çıkar. Bu gibi durumlar ve faktörler auto brewery sendromunun oluşmasına zemin hazırlar. Bunun yanında aşağıdaki hastalıklar da bu sendromun oluşmasında önemli rol oynar:

• Crohn hastalığı
• İrritabl bağırsak sendromu (İBS)
• Kısa bağırsak sendromu
• Diyabet
• Obezite
• Zayıflamış bağırsak sendromu

Uzun süreli antibiyotik kullanımı da bağırsak mikrobiyomunu etkileyerek mantarların büyümesine sebep olabilir. İşlenmiş gıdalar barındıran beslenme şekli ve karbonhidrat da auto brewery sendromuna neden olmaktadır.

Bağırsak fermantasyonu sendromu olarak da bilinen auto brewery sendrom, bağırsaktaki mayanın aşırı miktarda etanol ürettiği zaman ortaya çıkan ve karbonhidratın alkole dönüştüğü, endojen yani vücudun kendi kendine alkol ürettiği çok nadir görülen bir hastalıktır.

Gastrointestinal sistemde birçok sayıda mikroorganizma yaşar ve bunların büyük bir çoğunluğunu mantarlar oluşturur. En yaygın olanı candida mantar türü olarak bilinir. Mantar türlerinin büyümesi durumunda kişinin sağlığı ve genel yaşam kalitesi etkilenebilir.

Bağırsakta yer alan mantarlar şeker ve nişastayla beslenir ve bunları enerjiye dönüştürür. Bu oluşum aynı zamanda karbondioksit ve alkol olan etanol formunda atık da üretebilir.

Atrofi her yaş grubundan kişilerde görülebilir ve farklı nedenlere bağlı olarak değişir. Özellikle spinal müsküler atrofi(SMA) gibi hastalıklar, erken yaşlarda atrofi semptomlarına yol açabilir.

Atrofinin kalıcı olup olmadığı temelindeki kaynağın tedavisine göre değişiklik gösterir. Her atrofi çeşidi farklı sonuçlar gösterebilir.

Atrofi vücuttaki kasları ve kas gruplarını etkiler, tek bir kası etkileyebileceği gibi tüm kasları da hedef alabilir.

Atrofi, altta yatan nedenlere bağlı olarak rehabilitasyon, fizyoterapi, konuşma terapisi ve ortoptik yöntemlerle tedavi edilebilir. Atrofiye sebep olan faktörlerin belirlenmesi ve tedavi yöntemlerinin buna yönelik uygulanması önemlidir.

Atrofi tedavisi için en yaygın olarak kullanılan yöntemler şöyle sıralanır:

• Hormonal dengesizliklerin yol açtığı atrofi durumunda hormon replasman tedavisi
• Beslenme eksikliklerinden kaynaklı ise uygun bir beslenme programı veya takviyeler
• Kas atrofisinde düzenli fiziksel aktivite ve kas güçlendirme egzersizleri
• Hareket kısıtlılığı veya zayıflık durumlarında fizyoterapi
• SMA gibi bazı kas hastalıklarında ya da sinir hasarında, spesifik ilaçlar
• Sinir sıkışması ya da kalıtsal bozukluklar durumlarında cerrahi uygulamalardan yararlanılabilir.

Atrofi teşhisi için uzman doktorun yapacağı fiziksel bir muayenenin ardından sağlık geçmişinize bakılarak çeşitli testler uygulanabilir. Kol ve bacaklara bakılarak kas kütleniz ölçülür.

Atrofi teşhisi için şu yöntemlerden yararlanılabilir:

• Kan testi
• Kas ya da sinir biyopsisi
• Elektromiyografi (EMG)
• Sinir iletim çalışmaları
• Bilgisayarlı tomografi (BT)
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR)

Atrofi en yaygın olarak kaslarda görülse de çok çeşitli bir hastalık türüdür. Kaslarda yaşanan körelme ve zayıflamanın yanında organlar, hücreler ve dokularda da gerileme görülür. Bundan dolayı atrofi doku, hücre ve organlarda şu türlere ayrılır:

Kas Atrofisi​

Kas atrofisi, kasların kullanılmaması veya nörojenik koşullar nedeniyle kas kütlesinin incelmesi veya kaybıdır. Bu durum kas hücrelerinde bulunan protein sentezinin azalması ya daprotein yıkımının artması sonucu meydana gelir ve kaslarda lif sayısının azalmasına, lif çapının küçülüp kas gücünün kaybedilmesine sebep olur.

Spinal Musküler Atrofisi (SMA)​

Spinal Musküler Atrofi (SMA), kas gücünün kaybına sebep olan ve sinir hücrelerini etkileyen ve kas gücünün kaybına neden olan genetik bir hastalıktır. SMA, omurilikte yer alan motor nöronları etkiler ve bu nöronların kaslara sinyal iletmesini engeller. Bu nedenle kasların zayıflamasına ve atrofiye sebep olur. Bunun yanında sinir hasarı, sinirde sıkışma, ve bazı nörolojik koşullar beyinde sinir atrofisineneden olabilir.

Vajinal Atrofi​

Vajinal atrofi, vajina dokusunun zayıflamasıyla görülerek menopoz dönemi veya bazı diğer hormonal değişikliklerle ilişkili olarak ortaya çıkar. Bazı kadınlarda gebelik, doğum, emzirme, kanser tedavileri, yumurtalıkların alınması vajinal atrofiye sebep olabilir.

Mide Atrofisi (Atrofik Gastrit)​

Mide atrofisi, midenin iç yüzeyinde mukozanın incelmesi veya hasar görmesi durumu olarak tanımlanır. Mide mukozasının fonksiyonlarını yerine getiremediği ve bu nedenle sindirim sürecinin etkilendiğinde mide atrofisimeydana gelir.

Testitiküler Atrofi​

Testiküler atrofi, erkeklerde testis boyutunda ya da işlevinde azalma ve küçülme olarak tanımlanır. Erkek üreme sisteminin önemli bir parçası olan testislerde testiküler atrofi oluşması durumunda sperm üretimi ile cinsel hormon olan testosteronun salgılanmasında sorunlar oluşabilir.

Sudeck Atrofisi​

Sudeck atrofisi, bölgesel ağrı olarak meydana gelen sudecksendromu olarak da isimlendirilen bir durumdur. Genellikle kaza, travma ya da cerrahi müdahale sonrasında ortaya çıkarak ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığı gibi belirtilerle karakterize edilir.

Atrofik rinit​

Atrofik rinit, burun bozukluğu olarak görülen burun mukozasının incelmesi ve burun içindeki dokuların azalmasıdır. Bu durum, burun mukozasının iltihaplanması ve dejenerasyonu sonucunda meydana gelir.

Atrofi çeşitleri, doku ya da organların normal boyutunun azalması ve küçülmesiyle karakterize olan durumlardır. Her bir çeşidinin farklı nedenleri, semptomları ve tedavi yöntemleri olabilmektedir. Tedavi için altta yatan nedenin belirlenip uygun tedavi yöntemlerinin uygulanması sağlanır.

Atrofi belirtileri nedenine bağlı olarak değişir fakat yaygın ve genel olarak görülebilen atrofi belirtileri şunlardır;

• Dokularda küçülme
• Kaslarda zayıflık ve güçsüzlük
• Bir kolun ya da bacağın diğerinden küçük olması
• Denge problemi
• Kemiklerde incelme ve zayıflama
• Doku ya da organ işlevlerinin azalması
• Hareket kısıtlılığı
• Deri inceliği ve deri elastikiyetinin kaybolması
• Burunda kuruluk, tahriş ve hassasiyet
• Sindirim sorunları
• Yutma ve konuşmada zorluk
• Hafıza kaybı

Atrofi, çeşitli sebeplerden kaynaklanabilir. Atrofiye sebep olan en yaygın faktörler şöyle sıralabilir:

• Hareketsizlik
• Sinirlerde Hasar
• Yetersiz Beslenme
• Hormonal Değişiklikler
• İlaçlar
• Yaş
• Genetik Faktörler

Hareketsizlik​

Kasların, dokunun ya da organın düzenli olarak kullanılmaması ya da hareketsiz kalmasıyla birlikte atrofi görülebilir.

Sinirlerde Hasar​

Sinir doku ve hücrelerinin hasar görmesi durumunda sinir atrofisi ortaya çıkabilir. Bunların yanında sinir sıkışması, iltihabı ve sinir hastalıklarında da meydana gelebilmektedir.

Yetersiz Beslenme​

Vücuda gerekli olan besin maddelerinin alınmaması, doku ve organların doğru şekilde çalışmasını engelleyebilmektedir. Yeterli miktarda vücutta yer almayan protein, vitamin ve mineral eksiklikleri, kas ve diğer dokuların atrofisine sebep olabilir.

Hormonal Değişiklikler​

Hormonal değişik ve dengesizlikler, estrojen hormonunun azalmasına neden olarak dokularda atrofi oluşturur. Menopoz dönemi, hormonal ilaç tedavileri ya da hormonal hastalıklar bu tür değişikliklere sebep olabilir.

İlaçlar​

Bazı ilaç çeşitleri uzun süreli ve yanlış dozda kullanıldığında organların atrofisine sebep olabilir. Özellikle bağışıklık sistemi baskılayıcı ilaçlar ve kemoterapi ilaçları bu etkiye yaratır.

Yaş​

Yaşlanmayla beraber hücre, doku ve organlarda doğal olarak atrofi yaşanabilir. Özellikle kas, kemik ve deri dokuları yaşlanmayla birlikte azalarak hücresel yenilenme yetenekleri kaybeder ve atrofi meydana gelir.

Genetik Faktörler​

Doğuştan gelen kalıtsal hastalıklar ya da genetik bozukluklar, hücre, doku ve organların normal gelişimini ve işlevini etkileyerek atrofiye yol açabilir.

Körelme anlamına gelen atrofi, beslenme bozukluğu, iltihaplanma veya kasların kullanılmaması sonucu hücrenin, uzvun, organın ya da herhangi bir dokunun incelmesi, küçülmesi veya kaybıdır. Kasların zayıflaması durumunda kas kütlesinde ve kuvvetinde azalma görülür. Atrofi olduğundan kaslar normalden daha küçük görülür.

Genetik yatkınlık, yaş, fiziksel aktivite eksikliği gibi durumlar kasların fizyolojik olarak kullanılmamasına neden olarak atrofiyi ortaya çıkarır. Nörojenik atrofi ise sinir problemleri ve hastalıklar sebebiyle meydana gelir.

Atriyal fibrilasyon doğrudan hayati tehlikeye neden olabilecek bir ritim bozukluğu değildir; ancak atriyal fibrilasyonun varlığı inme riskini artırmaktadır. Atriyal fibrilasyona bağlı inmeler ağır seyreder, sakat bırakma ve öldürme olasılığı yüksektir.

Bu hastalıkta en sık nabız düzensizliği görülür. Kişi bunu kendisi bile anlayabilir. Ancak atriyal fibrilasyon EKG testi ile kesin tanı almaktadır.

Herhangi bir neden olmaksızın atriyal fibrilasyon görülebilir. Ancak çoğu kez tiroid hastalıkları (tiroid bezinin fazla çalışması), hipertansiyon, şeker hastalığı, kalp yetmezliği, akciğer hastalıkları ve şişmanlık ile birlikte olabileceği bilinmektedir.

EKG atriyal fibrilasyon ile birlikte pek çok kalp hastalığının teşhisinde kullanılan bir yöntemdir.

Atriyal fibrilasyon, yaşam süresinin zamanla uzadığı düşünüldüğünde giderek oldukça fazla sayıda hastayı etkileyecek bir ritm bozukluğudur. Flutter ise atriyum içindeki elektriksel aktivitenin fibrilasyon farklı olarak hızlı ve düzenli olması durumudur.

Paroksismal atriyal fibrilasyon, kalp ritmindeki dalgalanmanın 7 günden az sürmesi ve kendiliğinden düzelmesi durumudur.

İlaçlarla birlikte genel kalp sağlığının iyileşmesi için yaşam tarzında bazı değişiklikler yapılması önem taşır. Ritimlerde bazı aktivitelerde farklılık oluyorsa doktor ile görüşülmeli. Bu aktiviteye göre ilaç dozlarında ayarlama yapılabilir. Sigara içilmemelidir, alkol alınmamalıdır. Kafein alımı sınırlandırılmalıdır. Kahve ve gazlı içeceklerin kafein içerdiği unutulmamalıdır. Bazı öksürük ve soğuk algınlığı ilaçları kalp ritmini artırabilir. Bu ilaçlar kullanılırken kardiyoloji uzmanına danışılmalı.