Egzama türü olan atopik dermatit, cilt kuruluğu, yoğun kaşıntı, döküntü gibi cilt lezyonlarına neden olan cilt hastalığıdır. Atopik dermatit genellikle çocukluk çağında başlayan, kaşıntılı, kuru ve iltihaplı cilde neden olan bir rahatsızlıktır. Alerjenler (örneğin, toz akarları, hayvan tüyleri, polen), cilt kuruluğu, aşırı sıcak veya soğuk hava, terleme, bazı temizlik ürünleri, parfümler gibi kimyasallar ve stres gibi nedenlerle tetiklenebilmektedir.

Atopik dermatit en sık görülen egzama türleri arasında yer alır.

Atipik psikoz önlenemez. Ancak tedavi, ne kadar erken dönemde başlarsa o kadar iyi sonuçlar vererek semptomların önlenmesine yardımcı olur. Ailesinde şizofreni öyküsü olanlar gibi psikotik bozukluklar açısından yüksek risk altında olan kişilerin uyuşturucu ve alkol gibi maddelerden uzak durması, atipik psikozun önlenmesine veya geciktirilmesine yardımcı olabilir.

Hastalığın şiddetine göre değişebilir, bazı hastalar özbakımlarını yapabilirken, yıkımı fazla olan hastalar özbakımlarını yapamayabilirler.

Bütün psikozlarda olduğu gibi, atipik psikozda da genetik geçiş önemli yer tutar.

Psikotik atak da denebilen psikoz krizi kişinin normal olmayan fikirlere, düşüncelere, algılara kapılarak, gerçeklikten uzaklaşması ve kopması durumudur. Psikotik ataklarda birey farklı bir gerçeklikte yaşıyor gibidir. Psikoz ataklarının süresi haftalar sürebilir. Bu durumda kişinin hastaneye yatırılması ile kontrol altında tutulması gerekebilir.

Bazı durumlarda psikoz, ani başlangıçlı tek sefer olabilse de zaman zaman kişide tekrar edebilecek kronik psikozların erken evresi de olabilir ve tekrarlayabilir.

Sosyal Güvenlik Kurumları tarafından psikiyatrik rahatsızlıklardaki özür oranları da belirlenmiştir ve SGK ile ilgili kuruluşlar, sağlık kuruluşlarından engel ile ilgili sağlık kurulu raporlarını inceleyip gerekli araştırma ve incelemeleri de yaparak psikiyatrik rahatsızlığı olanların İş Kanunu’na göre işverenlerin 50 veya daha çok işçi çalıştırdıkları işyerlerinde, belli bir oranda engelli işçiyi (bunun içine psikiyatrik hastalığı olanlar da girmektedir) meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırma yükümlülükleri vardır. 

Ancak hastalar, dikkat gerektiren, sorumluluğu yüksek ve hukuki sorumluluk gerektiren işlerde çalıştırılamazlar. Yine aynı şekilde vardiyalı ve gece nöbeti olan işlerde çalıştırılamazlar. Tedavi ile işlevselliği düzelmeyen yani çalışamayan, günlük yaşamını tek başına götürmede zorluk çeken hastalar çalışamazlar.

Kanunlarımızda yer alan Türk Medeni Kanunu’na göre akıl hastalarının yasal olarak evlenmesi yasaktır. Fakat bazı durumlarda psikoz hastası olan kişilerin aileleri tarafından evlendirildiği görülmektedir. Her iki tarafın da itirazı olmadıkça bu evlilikler yasal işleme bağlı tutulmasa da kanuna göre, eşlerden birinin akıl hastası olduğu sağlık kurulu raporu ile kanıtlanırsa evlilik geçersiz sayılmaktadır.

Atipik psikoz şizofreniden farklıdır, “başka türlü adlandırılamayan” psikoz olarak tanımlanan kategoriye en çok uyan gruptur.

Psikoz tedavisinde uygulanacak bir ilaç tedavisi desteği ile kişide var olan belirtilerde iyileşme görülebilmektedir. Fakat tedavi sürecinin iyi yönetilmesi, ilaç tedavisinin ve bilişsel davranış terapilerinin aksatılmaması gerekmektedir.

Kişinin gerçeği değerlendirme yeteneğinin bozulduğu durumlara verilen genel bir addır. Kişinin kendi, düşünce ve algılarıyla gerçeklik birbirine karışır, düşünce ve algı düzeyinde ciddi bozukluklar ile birey neyin gerçek neyin gerçek olmadığını anlamakta güçlük çeker. Varsanı ve sanrı iki ana belirtisidir. Kişiler bunu hayatında bir kez deneyimleyebileceği gibi, kısa dönemler şeklinde de yaşayabilir veya çoğu zaman psikozla yaşamını devam ettirebilir. Ancak bazı insanlarda tam iyileşme de sağlanabilir.

Atipik psikoz tedavisinde öncelikle biyolojik tedavilerden farmakolojik tedaviler esas olarak uygulanır. Hem akut alevlenme dönemlerinde hem sürdürüm tedavisinde koruyucu tedavi olarak antipsikotik denilen ilaçlarla tedavisi mümkündür. Ancak erken tanı koyulduğunda antipsikotik cevabının daha yüz güldürücü sonuçlar verdiği bilinmektedir. Çünkü atipik psikozlarda da alevlenmenin olduğu psikotik dönemler uzadıkça bazı beyin değişiklikleri kalıcı hale gelebilir.

Psikotik bir bozukluğu teşhis etmek için uzman hekimler tıbbi ve psikiyatrik bir öyküyü alıp, öncelikle fiziksel muayene gerçekleştirir. Hastanın fiziksel hastalığı veya uyuşturucu kullanımını ekarte etmek için kan testleri ve bazen MR gibi beyin görüntüleme yöntemlerini isteyebilir.

Bazen psikotik belirtiler olup, diğer uzmanlar organik bir neden bulamadığında kişiyi psikiyatriye yönlendirir. Organik etiyolojiye bağlı durumlar dışlandıktan sonra, atipik psikoz tanı kriteleri karşılanıyor ise bu tanı koyulur bazen ise bu tanıyı koymak için takip gerekebilir.

Psikiyatrik değerlendirmede sanrı, varsanılar, uyku-iştah düzensizlikleri, düşünce bozuklukları, şüphecilik, kaygı gibi belirtiler görülebilir. Bunların ayrıntılı değerlendirilmesi ve hatta bazen tanının kesinleştirilebilmesi için uzunlamasına yapılan gözlemi yıllarca sürdürmek gerekebilir.

Aynı psikozda olduğu gibi nedenler arasında genetik geçiş, çevresel etmenler ve beyin değişiklikleri önemli yer tutar.

Atipik Psikoz, DSM kategorisine göre psikotik semptomları olan, fakat herhangi bir özgül psikotik bozukluğun tanı ölçütlerini karşılamayan kişilik bozukluğudur. Bazı olgularda, başka türlü adlandırılamayan psikotik bozukluk tanısı, özgül bir tanı koymak için bilginin yetersiz olduğu zamanlarda kullanılır. Oldukça heterojen bir grubu oluşturan bu hastalıkların ortak özellikleri; etyoloji, seyir ve sonlanım açısından şizofreniye benzememeleri ama çeşitli dönemlerde psikotik belirtileri sergilemeleridir.

Atipik psikoz ayrıca, mental Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı olarak da bilinen “DSM” tanı sisteminde önceleri “atipik” daha sonra “başka türlü adlandırılamayan” psikoz olarak tanımlanan kategoriye en çok uyan gruptur.

Beslenme dışında en önemli faktör spor ve hareketli yaşamdır. Vücut Kitle İndeksi’nin (VKİ) normal sınırlarda tutulması, beslenme düzenine dikkat edilmesi ve stresten uzak durulması önemlidir. Stres ateroskleroz varlığının önemli sebeplerinden bir diğeridir. Bu nedenle stres yönetimi ateroskleroz ile baş etmede önemli faktörlerden biridir.

Ateroskleroz genel bir isimdir ve tuttuğu organa göre değişik hastalıklara neden olur. Damar tıkanıklığına yol açar. Tıkadığı damara bağlı olarak birçok ciddi hastalığa neden olabilir. Kalp damarları tıkanırsa kalp krizi ve kalp hastalığı tablolarına neden olabilir. Beyin damarlarını tutarsa felce neden olabilir. Böbrek damarlarını tutarsa kronik böbrek yetmezliği, bağırsak damarlarını tutarsa bağırsak nekrozuna kadar giden çok ciddi hastalıklara ve bacak damarlarını tutarsa yürümeyle ortaya çıkan periferik damar hastalıklarına neden olabilir.

Aterosklerozdan korunmak için en önemli faktörler sağlıklı beslenme ve sigara kullanımından uzak durmaktır. Sigara kesinlikle tüketilmemelidir. Diğer bir önemli konu Akdeniz tipi diyet olarak bilinen özellikle kırmızı et ve hayvansal yağlardan uzak; sebze, meyve ve zeytinyağı ağırlıklı ve özellikle protein kaynağı olarak da balığın tercih edildiği bir beslenme şekli kalp sağlığı açısından ve aterosklerozu önleme açısından çok önemlidir.

Diğer bir önemli faktör ise karbonhidrat ağırlıklı besinlerden uzak durmaktır. Karbonhidratların son yıllarda yapılan çalışmalarda hayvansal yağlardan çok daha ciddi şekilde aterosklerozu tetiklediği ortaya çıkmıştır.

Ateroskleroza sebep olan birçok neden vardır. Bunların en önemlisi genetik yatkınlıktır. İkinci en önemli sebebi sigara kullanımıdır. Ardından diyabet yani şeker hastalığı varlığı gelir. Obezite, kan lipit düzeylerinin yüksek seyretmesi, sedanter yaşam yani hareketsiz yaşam gibi birçok faktör de etki etmektedir.

Organların işlevini yerine getirebilmesi ve olağan sürecini tamamlayabilmesi için vücutta temiz kan dolaşımının sağlanması gereklidir. Hastalıklı damarlar bu olağan akışı bozar. Koroner arter hastalığı, beyin kanaması, kalp krizi gibi ani gelişen ciddi sonuçlar doğuran sağlık problemleri ortaya çıkmadan tedavisi sağlanmalıdır.

Taze günlük meyve sebze tüketimi önemlidir. Tuz kullanımının sınırlandırılması gerekir. Genellikle akdeniz tipi beslenme şekli damar sertliği bulunan kişilere önerilir. Bu beslenme biçiminde ağırlıklı olarak tam tahıllar, kuruyemişler, kuru baklagiller, deniz ürünleri, meyve, sebze tüketimi ön plana çıkarken kırmızı et tüketimi sınırlandırılır.

Atardamarlarda pıhtı ve kolesterol birikmesi ile oluşan plakların neticesinde görülen damar sertliğinin kendiliğinden normale dönmesi söz konusudur. Fakat her damar tıkanıklığı için bu durum geçerli değildir.

Kontrol altında tutulması gereken sağlık sorunlarından biri olan damar sertliği için diyet beslenme şekilleri önerilir. Kişiye özel beslenme şekli için ise kişinin yaşı, cinsiyeti ve farklı hastalıklarının durumuna göre bir beslenme uzmanı tarafından destek alınabilir.

Kan sulandırıcı ilaçların yanı sıra bitkisel destek alınması da öneriler arasındadır. Ancak ilaçlı veya bitkisel tedavilerin olumsuz deneyimlerini yaşamamak için bir uzmandan öneri alınması uygun olacaktır.

Kalp ve Damar Cerrahisi Bölümü’ne gidilmelidir. Damar tıkanıklığının bulunduğu alan veya organa göre farklı tanı ve takip yöntemleri gerebilir. Girişimsel Radyoloji, Kardiyoloji, Beyin ve Sinir cerrahisi gibi farklı branşlarla ortak yürütülen tedavi yöntemleri gerebilir.