Romatoid artrit atağında en belirgin özellik, eklemlerde ani başlayan ve şiddetli hale gelen ağrı, şişlik ve sertliktir. Bu belirtiler genellikle sabahları kalkınca daha yoğun hissedilir ve birkaç saatten uzun sürebilir.

Ataklar sırasında eklemler normalden çok daha hassas hale gelir ve hareket etmek oldukça zorlaşabilir. El, bilek, diz ve ayak eklemleri sıklıkla etkilenir; bu da günlük yaşam aktivitelerinde kısıtlamalara ve rahatsızlıklara yol açar.

Ayrıca romatoid artrit atağında sistemik belirtiler de sık görülür. Kişi kendini aşırı yorgun hissedebilir, iştahsızlık gelişebilir, hatta hafif ateş bile gözlemlenebilir. Bu durumlar vücutta yaygın bir iltihap yanıtının göstergesidir. Cilt altı nodülleri gibi belirtiler de şiddetli dönemlerinde ortaya çıkabilir.

Romatoid artrit ataklarını tetikleyen nedenler tam olarak bilinmese de, uzman kaynaklara göre stres, enfeksiyonlar, uykusuzluk, iklim değişiklikleri, yetersiz tedavi takibi veya ilaçların düzenli kullanılmaması gibi faktörler atakları başlatabilir. Hormonal değişiklikler ve bağışıklık sisteminde meydana gelen dengesizlikler de önemli rol oynayabilir.

Atak dönemlerinde hastaların doktora başvurarak ilaç tedavisinde düzenlemeler yapması da önerilir. Steroidler, NSAİİ’ler (non-steroid antiinflamatuvar ilaçlar) ve hastalığı modifiye edici antiromatizmal ilaçlar (DMARDs) kullanılarak hastalığın şiddetli etkisi azaltılabilir. Ayrıca bol dinlenme, sıcak-soğuk uygulamaları ve eklem dostu egzersizler gibi yaşam tarzı destekleri de fayda sağlar.

Sonuç olarak, romatoid artrit atağı, vücudun bağışıklık sisteminin yanlışlıkla eklem dokularına saldırdığı, iltihabın arttığı ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen bir süreçtir. Bu nedenle atak dönemlerinin erken tanınması ve uygun şekilde yönetilmesi oldukça önemlidir.

Romatoid artrit hastalığı kalıtsal bir hastalık olmamakla birlikte, kişinin taşıdığı bazı genetik özellikler hastalığın gelişme riskini artırabilir. Yapılan çalışmalar bu riski artıran bir dizi genetik göstergeyi ortaya koymuştur. Bağışıklık sistemi, kronik inflamasyon ve özellikle romatoid artrit ile ilişkili olduğu saptanan bu genetik göstergeleri taşımak mutlak anlamda romatoid artrit gelişeceği anlamı taşır.

Romatoid artrit, eklem iltihabına ve ağrısına neden olan kronik bir otoimmün hastalıktır. Bağışıklık sisteminin sinovyum dokusuna saldırması sonucu eklem ve kemik yapısına zarar verdiği için eklemlerde kronik ağrı, zamanla eklemin doğal yapısında bozulma ve eklem hareketlerinde kısıtlılığa neden olan hastalık romatoid artrit olarak adlandırılır.

Romatoid artrit hastalığının erken dönemde tanınması ve uygun tedaviye mümkün olabilen en erken sürede başlanılması; tedavi başarısında, hasta memnuniyetinin sağlanmasında ve oluşabilecek muhtemel komplikasyonların önlenmesinde en önemli etkendir.

Kişinin yaşam tarzı değişiklikleri, sigara gibi alışkanlıklarını terk etmesi, uygun diyet ile birlikte fazla kilolarını vermesi ve tavsiye edilen egzersizlerini düzenli yapması ilaç tedavileri kadar önem taşır.

Romatoid artrit tedavisi şunları içerir:

• Romatoid artrit hastalığının ilaç tedavisi genellikle hastalığı yavaşlatan, semptomları kontrol altına alan ve eklem deformitesini önleyen, hastalığı modifiye edici antiromatizmal ilaçlar (DMARD'lar) olarak adlandırılan ilaçların kullanımını içerir.
• Romatoid artrit hastalığının çoğunlukla başlangıç tedavisinde ve bazı hastalarda daha uzun süreli kortizon tedavisi kullanımına ihtiyaç duyulabilir. Her hastada mümkün olabilecek en düşük dozda ve sürede kortizon tedavisini kullanarak bırakabilmek hedeflenmelidir. Ağrı kontrolü amacıyla çeşitli ağrı kesiciler ve antiinflamatuvar ilaçlar da kullanılabilir.
• Romatoid artrit hastalığında rehabilitasyonun amacı; kullanılmakta olan ilaç tedavilerine destek sağlayacak şekilde hastanın ağrılarını azaltmak, eklemlerin hareket açıklığını korumak ve kasların zayıflaması olarak adlandırılan kas atrofisini engeller.
• Romatoid artrit hastalığında fizik tedavi ve rehabilitasyon da önemlidir. Fizik tedavi ve rehabilitasyon tedavileri arasında hareket kısıtlaması yani immobilizasyon, kişiye yönelik postür (duruş) düzenlemesi, gerektiği durumlarda atelleme işlemi ile eklem üzerine binen yükün azaltılması, soğuk-sıcak su uygulamaları ve iyileştirici egzersizler bulunmaktadır.
• Romatoid artrit hastalığında cerrahi tedavilerin temel amacı, ağrının giderilmesi ve fonksiyonda iyileşmenin sağlanmasıdır. Günümüzde bazı hastalarda tanısal amaçlı cerrahi biyopsi operasyonlarına da ihtiyaç duyulabilmekle birlikte, romatoid artrit hastalığının cerrahi tedavi gereksinimi, genel olarak eklem harabiyetinin ve başarısız tıbbi tedavinin dolaylı bir göstergesi olarak kabul edilir.
• Cerrahi yaklaşım yöntemleri arasında önleyici veya tedavi amaçlı artroskopi ve sinovektomi, tedavi amaçlı rezeksiyon artroplastisi, artrodez veya total eklem replasmanı (değişimi) sayılabilir.
• Bunun dışında el bileği, ayak veya ayak bileği gibi eklemlere artrodez denilen eklemi dondurma ve belli bir pozisyonda sabitleme ameliyatları da bazı hastalarda uygulanabilmektedir. Bu işlem, atel ve ilaç tedavisi ile engellenemeyen inatçı eklem ağrısını gidermek için yapılabilmektedir.

Romatoid artrit belirtileri ile başvuran kişilerin tanısı, fizik muayene doğrultusunda istenecek uygun laboratuvar testleri (örn: RF, Anti CCP) ile görüntü yöntemlerinin (röntgen, ultrasonografi ya da MR) birlikte değerlendirilmesi sonucu konulmaktadır.

İltihaplı romatizmal hastalıkların bulguları benzerlikler gösterebileceğinden, romatoid artrit tanısını netleştirmek için bu konuda deneyimli uzman hekimlere veya tercihen romatoloji bölümüne başvurulması en doğru yaklaşım olacaktır.

Bu bilgilerin ışığında romatoid artrit tanısı, yalnızca şikayetlere dayanarak değil, çeşitli klinik, laboratuvar ve görüntüleme yöntemlerinin birlikte değerlendirilmesi ile konulur.

Fizik muayene, teşhis sürecinin ilk ve en önemli adımı olarak kabul edilir. Bu muayene sırasında doktor, eklemlerdeki şişlik, hassasiyet, sıcaklık artışı ve hareket kısıtlılığı gibi bulguları değerlendirir.

Ayrıca simetrik eklem tutulumu olarak ifade edilen her iki el veya diz gibi çift eklemlerde aynı anda belirti görülmesi de romaroid artrit için tipik tanı işaretleridir

Laboratuvar testleri; romatoid artrit tanısını destekleyici niteliktedir. Romatoid faktör (RF) ve Anti-CCP (Anti-siklik sitrüline peptid) antikor testleri, romatoid artrit için en sık kullanılan özel test prosedürleridir.

Anti-CCP testi özellikle hastalığın erken dönemlerinde tanı koymada oldukça hassastır. Bu testlerin pozitif çıkması romatoid artrit şüphesini güçlendirir. Bunun yanı sıra, eritrosit sedimantasyon hızı (ESR) ve C-reaktif protein (CRP) gibi iltihap göstergeleri de kanda bakılır ve iltihap düzeylerini belirlemeye yardımcı olur.

Görüntüleme yöntemleri; hastalığın eklemlere verdiği hasarı değerlendirmek için kullanılır. Röntgen ile kemik erimesi, eklem aralığında daralma gibi kronik romatoid artrit bulguları izlenebilir.

Erken dönemde daha hassas olan ultrasonografi ve manyetik rezonans görüntüleme (MR) ise eklem içi sıvı birikimi, sinovit (eklem zarının iltihaplanması) ve tendon hasarları gibi erken değişiklikleri göstererek tanıda yardımcı olur.

Çünkü birçok iltihaplı romatizmal hastalık benzer semptomlarla seyreder. Bu nedenle romatoid artrit tanısını netleştirmek ve tedaviye doğru bir şekilde yönlendirmek için romatoloji uzmanlarına başvurulması büyük önem taşır. Bu uzmanlar, hem klinik gözlemlerini hem de tetkik sonuçlarını bir araya getirerek en doğru tanıya ulaşabilirler.

Romatoid artrit hastalığına daha yatkın kişiler vardır. Bunların yaşı, cinsiyeti, aile geçmişi, sigara tüketimi, obezite hastası olmaları veya farklı durumlar, romatoid artriti tetikleyebilir.

Yaş: Romatoid artrit hastalığı her yaşta ortaya çıkabilir ancak romatoid artrit geliştirme riski yaş ilerledikçe artar. Çocuklara ve genç ergenlere romatoid artrit ile ilişkili bir durum olan juvenil idiyopatik artrit teşhisi konulabilir.

Cinsiyet: Romatoid artrit kadınlarda erkeklere nazaran daha yaygın olarak görülür. Bu hastalığa yakalanan kadınların sayısı erkeklerden yaklaşık iki ila üç kat fazladır. Araştırmacılar, üreme ve hormonal faktörlerin bazı kadınlarda hastalığın gelişiminde rol oynayabileceğini değerlendirir.

Aile geçmişi ve genetik: Aile üyelerinden birinde romatoid artrit varsa kişinin romatoid artrite yakalanma riski daha yüksek olabilir. Romatoid artrit olma riskini az da olsa artıran birkaç genetik faktör vardır.

Sigara içmek: Yapılan bilimsel araştırmalar, uzun süre sigara içen kişilerin romatoid artrite yakalanma riskinin arttığını göstermektedir. Sigara içmeye devam eden kişilerde hastalık daha da şiddetli bir hale gelebilir.

Obezite: Bazı bilimsel araştırmalar, obez olmanın hastalığa yakalanma riskini artırabileceğini ve hastalığın ne kadar iyileştirilebileceğini sınırlayabileceğini göstermektedir.

Periodontitis: Diş eti hastalıkları da RA gelişimiyle ilişkili olabilir.

Akciğer hastalıkları: Akciğer ve hava yolu hastalıkları da romatoid artrit gelişimiyle bağlantılı olabilir.

Romatoid artrit hastalığında, bağışıklık sisteminin hastanın dokularına reaksiyon göstererek saldırmasının altında yatan nedenler halen araştırılmaya devam etmektedir.

Belirli genetik yatkınlıklar, kişilere ait özellikler, enfeksiyon, immüns sistem, tütün kullanımı ile birlikte çevresel faktörlerin romatoid artrit gelişiminde etkili olabileceği düşünülür.

Kadınlarda gelişme olasılığı daha fazladır​

Romatoid artrit her yaşta görülmekle birlikte, yaş arttıkça görülme riskinde de artış gözlenmektedir. Kadınlarda hastalık gelişme olasılığı erkeklere göre 2-3 kat daha fazladır.

Tütün kullanımı​

Yapılan tıbbi çalışmalar, sigara içmenin bir kişide romatoid artrit görülme riskini artırdığını ve hastalığı daha da kötüleştirebileceğini göstermiştir. Özellikle belirli sınıf genleri taşıyan hastalarda sigara içmenin, riski önemli oranda artırabildiği ortaya çıkmıştır. Bu nedenle romatoid artrit hastalarının sigarayı bir an önce bırakmaları tavsiye edilmektedir.

Aşırı kilo olma ve obezite​

Aşırı kilo da romatoid artrit gelişimini artırabilir. Bu hastalığın ortaya çıkmasında obezitenin rolünü inceleyen araştırmalar, bir kişi ne kadar fazla kiloluysa, romatoid artrit geliştirme riskinin de o kadar yüksek olduğunu ortaya koymuştur.

İltihaplı romatizma(romatoid artrit) belirtileri, eklemlerde ağrı, şişlik, sertlik ve hassasiyet ile birlikte kas ağrılarıdır. Tutulumun yaygınlığı, başlangıç yaşı, eşlik eden diğer hastalıklar, klinik bulgular ve seyir üzerinde belirtilerin farklılaşabilmesinde etkilidir

Romatoid artrit belirtileri şunları içerir:

• Birden fazla eklemde hassasiyet, şişlik ve ağrı
• Genellikle sabahları gözlenen eklemlerde sertlik
• El ve ayak parmak eklemleri ve bilek eklemlerinin tutulumu
• Dirsek, omuz, kalça ve diz eklemleri gibi büyük eklemler de tutukluk
• Yorgunluk
• Ateş
• İştah ve kilo kaybı
• Hastalığın etkilediği eklemlerde ağrı
• Hareket kısıtlılığı
• Eklemlerde şişlik
• Sıcaklık artışı ve bazen kızarıklık
• Özellikle sabahları veya uzun süre oturduktan sonra sertlik

Romatoid artrit, halsizlik, yorgunluk, iştah kaybı ve bazı hastalarda ateş gibi genel semptomlara yol açabilir.

Birden Fazla Eklemin Etkilenmesi​

Romatoid artrit veya iltihaplı romatizma hastalığı, genellikle birden fazla eklemde hassasiyet, şişlik ve ağrıya neden olur. Bu durum, özellikle el ve ayak parmakları gibi küçük eklemlerde başlar ve zamanla bilek, dirsek, omuz, kalça ve diz gibi büyük eklemleri de etkileyebilir. Eklemlerdeki iltihaplanma, hareket sırasında ağrıya ve dinlenme anında bile rahatsızlığa yol açabilir.

Genellikle sabahları gözlemlenen eklem sertliği​

Romatoid artrit hastası olan bireyler genellikle sabahları eklemlerinde sertlik hissederek uyanabilir. Bu sertlik, genellikle 30 dakikadan uzun sürer ve hareket ettikçe azalır. Uzun süreli hareketsizlikten sonra da benzer sertlik hissi yaşanabilir.

Küçük eklemlerin tutulumu​

Romatoid artrit, genellikle el ve ayak parmak eklemleri ile bilekleri etkiler. Bu eklemlerdeki iltihaplanma, şişlik, ağrı ve hareket kısıtlılığına neden olabilir. Zamanla, eklem deformiteleri ve fonksiyon kaybı da meydana gelebilir.

Büyük eklemlerin tutulumu​

Romatoid artrit hastalığının ilerlemesiyle birlikte, dirsek, omuz, kalça ve diz gibi büyük eklemler de bu durumdan etkilenebilir. Bu eklemlerdeki iltihaplanma, ağrı ve hareket kısıtlılığına yol açabilir. Bu durum, günlük aktiviteleri zorlaştırabilir ve kişinin yaşam kalitesini düşürebilir.

Yorgunluk​

Romatoid artrit hastalığına sahip bireyler sıklıkla kronik yorgunluk hissederler. Bu yorgunluk, iltihaplanmanın neden olduğu enerji düşüklüğü ve uyku bozukluklarıyla ilişkilidir. Yorgunluk, günlük aktiviteleri sürdürmeyi zorlaştırabilir.

Ateş​

Romatoid artrit, düşük dereceli ateşe neden olabilir. Bu ateş, vücuttaki iltihaplanmanın bir belirtisidir ve genellikle diğer semptomlarla birlikte ortaya çıkar.

İştah ve kilo kaybı​

Romatoid artrit, iştah kaybına ve buna bağlı olarak kilo kaybına neden olabilir. İltihaplanma ve ağrı, yemek yeme isteğini azaltabilir. Ayrıca, bazı romatoid artrit tedavileri de iştahı etkileyebilir.

Hareket kısıtlılığı​

Eklemlerdeki iltihaplanma ve ağrı, hareket kısıtlılığına yol açabilir. Bu durum, günlük aktiviteleri gerçekleştirmeyi zorlaştırabilir ve bağımsızlığı azaltabilir.

Eklemlerde şişlik​

Romatoid artrit, eklemlerde şişliğe neden olabilecek bir hastalıktır. Bu şişlik, iltihaplanmanın bir sonucudur ve genellikle ağrı ve sıcaklık artışıyla birlikte görülür. Şişlik, eklem hareketlerini kısıtlayabilir ve deformitelere yol açabilir.

Bu bağlamda romatoid artrit, erken teşhis ve uygun tedavi ile kontrol altına alınabilir. Eğer yukarıdaki belirtilerden bir veya birkaçını yaşıyorsanız, bir romatoloji uzmanına başvurmanız önemlidir.

Romatoid artrit, bağışıklık sisteminin yanlışlıkla kendi dokularına saldırması sonucu, salınan bazı enzim ve sitokinler aracılığı ile eklemleri kaplayan zar olan sinovyum dokusunun kalınlaşmasına, kıkırdak ve kemik dokusunda kayıp ve hasara neden olan bir hastalıktır. Bu durum eklemde yer alan kemik dokusunun yok olmasına ve zayıflamasına sebebiyet verir.

Romatoid artrit hastalığının gelişimi -kişisel farklılıklar göstermekle birlikte- bazı evreler içermektedir. Hastaların birçoğu bu evrelerde oluşan eklem ve bedensel değişimleri fark eder.

Tüm hastaların bu evreleri yaşaması beklenmediği gibi, her aşamada uygulanacak tedavi yöntemleri de bazı farklılıklar içermektedir.

Romatoid artrit tedavisinin ana hedefi; hastalık aktivitesinin kontrol altına alınarak, oluşabilecek kalıcı hasarların en aza indirilmesi olarak belirlenmiştir.

• Erken evre romatoid artrit: Romatoid artrit hastaları bu evrede eklem ağrısı, şişlik veya hareketlerde zorlanma hisseder. Hastalarda belli bir süre devam eden sabah tutukluğu da sıklıkla eşlik eder. Bu aşamada, eklemin içinde iltihap vardır. Buna bağlı olarak eklemde şişme fark edilebilir. Ancak kemiklerde herhangi bir hasar gözlenmez.
• Orta evre romatoid artrit: İltihabın eklem kıkırdağına zarar vermeye başladığı dönemdir. Ağrı, şişlik gibi semptomların yanı sıra kıkırdak dokusunda gelişen hasara bağlı olarak eklem hareketlerinde kısıtlılık ve hareket kaybı görülebilir. Buna bağlı olarak eklemlerdeki hareket açıklığı sınırlı hale gelebilir.
• İleri evre romatoid artrit: Bu evrede hasar sadece kıkırdakta değil, aynı zamanda kemiklerde de gelişmektedir. Bu dönemde çok daha fazla ağrı ve şişlik görülebilir. Kemiklerde erozyon adı verilen kalıcı hasarlar sıklıkla eşlik eder. Bazı hastalarda şekil bozuklukları, kas zayıflığı ve hareket kaybı gelişebilir.
• Son evre romatoid artrit: Romatoid artrit hastalığının son evresi olarak adlandırılan bu dönemde eklemde iltihaptan çok hastalığın yol açtığı kalıcı hasarlar ön plandadır. Bu dönemde hastalarda halen devam eden ağrı, şişlik ve hareket kaybı gözlenebilir. Genellikle kas gücünde azalma olur. Eklemlerde gelişen hasara bağlı şekil bozukluklarının yanı sıra kemiklerin birbirine kaynaşması olarak tanımlayabileceğimiz ve eklem fonksiyonunun ortadan kalktığı füzyon gelişimi görülebilir.

Romatoid hastalığın seyrinde semptomların belirgin şekilde azalma gösterdiği düşük hastalık aktivitesi veya remisyon olarak adlandırılan dönemler de görülebileceği gibi, çok yoğun ağrı ve klinik bulgular ile kötüleşen ve alevlenme olarak adlandırılan evreleri de gözlenebilmektedir.

İltihaplı romatizma (Romatoid artrit), bağışıklık sisteminin eklem içerisinde yer alan sinovyum dokularına saldırarak iltihaba neden olduğu, eklemlerde ağrı, şişme, ısı artışı ve sertlik ile karakterize bir hastalıktır.

En çok etkilenen eklemler eller, bilekler, ayaklar, ayak bilekleri, dizler, omuzlar ve dirseklerdir. Küçük eklemler dışında organları ya da diğer eklemleri de hedef alabilir. Belirtileri arasında eklem ağrısı, eklemlerde sertlik, şişlik, yorgunluk ve sıcaklık görülür.

En sık görülen artrit türlerinden biri olan iltihaplı romatizma ağrı ve şişlikten dolayı kişinin günlük hayatta hareketinin kısıtlanmasına neden olur. Tedavi edilmediği durumda ise eklemlerle kalıcı hasar oluşturabilir.

Genel olarak iltihaplı eklem romatizmalarına kaplıca ve sıcak uygulamalar iyi gelmez. Hatta aktif hastalık esnasında şikayetleri daha da artırabilir. Kireçlenmede ise yararlı olabilir. Kaplıcaya gitmeye karar vermeden önce doktor onayı alınması önemlidir.

Romatizmal hastalıkların nedenleri arasında genetik yapının önemi büyüktür. Bu durumda ailede romatizmal hastalık olması aynı veya farklı bir romatizmal hastalık için yatkınlık olduğunu düşündürür.

Romatizma her yaşta olduğu gibi çocuklarda da görülür. Çocukluk yaş grubuna özgü romatizma tipleri bulunmaktadır. Eğer erken teşhis edilip tedavi edilmezse, kalıcı sakatlıklara ve gelişim eksikliğine neden olabilir.

Romatizma yaşlılarda görülür kanısı doğru bilinen bir yanlıştır. Çoğu romatizmal hastalık genç yaşlarda başlamaktadır. Özellikle omurga romatizmaları genç erkekleri etkilerken, eklem romatizmaları doğurganlık çağındaki kadınlarda daha sık görülür.

Genç erkeklerde ortaya çıkan bel ve kalça ağrıları mekanik sebeplere ve bel fıtığına yorulur, romatizma genellikle düşünülmez. Bu da çok erken yaşlarda omurga hareketlerinin kısıtlanmasına ve kişinin sakat kalmasına neden olmaktadır.

Eklem ve omurga romatizması yaşan kişilerde sıklıkla görülen şikayetler şöyle sıralanabilir; Eklemlerde ağrı, şişlik, hareket kısıtlılığı, sabahları eklemlerde sertlik olması ancak daha sonra yavaş yavaş gevşemesi, el parmaklarında soğukta beyazlaşma ve sararıp solma.

Özellikle soğuk-sıcak ısı uygulaması, egzersiz ve masaj gibi yöntemlerin yanı sıra omega-3 içeren besinlerin tüketimi romatizmanın etkilerini azaltır.

Romatizmanın kesin bir tedavisi olmamakla birlikte doktorun reçete ettiği ilaçlar, istirahat, stres yönetimi ve sağlıklı bir beslenme programıyla birlikte düzenli egzersiz romatizma semptomlarını hafifleten yöntemlerdendir.

Romatizma tedavisinde son yıllarda yeni ilaçların da kullanımı ile önemli başarılar sağlanmaktadır. Ancak yine de çoğu romatizmal hastalığın tamamen ortadan kaldırılması söz konusu değildir.

Romatizma tedavisi sürekli bir hekim-hasta işbirliği gerektirir. Zaman zaman hastalığın alevlenebileceği bilinmelidir. Romatizma tedavisinin bazı vakalarda ömür boyu devam edebileceği unutulmamalıdır.

Romatizma tedavisinde amaç, şikayetlerin ortadan kaldırılması, olası ortaya çıkabilecek organ tutulumlarının önlenebilmesi ve hastanın yaşam konforunu en üst düzeyde sürdürmesini sağlamaktır.

Romatizmal hastalıkların tedavisinde başta romatoloji olmak üzere, fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı, ortopedi uzmanı ve gerektiğinde diğer uzmanlık dallarının ekip olarak çalışması gerekmektedir.

Romatizma, şeker hastalığı ve hipertansiyon gibi kronik bir hastalıktır. Bu nedenle romatizma tedavisi belli bir süre değil, ömür boyu sürebilir. Tedavi sırasında hastalığın şiddetine göre zaman zaman az, zaman zaman çok ilaç kullanmak gerekebilir.

Romatizma hastalığını tamamen ortadan kaldırmak mümkün olmasa da kontrol altına alınabilir. Kontrol altındaki romatizma birden alevlenebileceği için, hiçbir şikayet olmasa da sürekli doktor takibi şarttır.

Romatizma teşhisi için doktor öncelikle kaslarda meydana gelen ağrı, şişlik ve sertlik gibi semptomları inceler.

Bunların dışında romatizmanın kesin tanısı için bazı görüntüleme testlerine ihtiyaç duyulur.

Romatizma teşhisinde faydalanılan yöntemler şunlardır:

• Röntgen
• Sedimantasyon hızı (ESH) ve CRP
• MR
• CT taraması
• Eklem ve kemik ultrasonu
• Eklem sıvısı ve doku örneği

Bacaklarda meydana gelen romatizmada hareket ederken bacak ağrısı, oturup kalkarken yaşanan hassasiyet, kas güçsüzlüğü ve eklemlerde sertlik sık sık gözlemlenen belirtilerdendir.

Genellikle el, ayak, sırt, omuz ve bel bölgelerinde ağrı, şişlik ve hassasiyetle ortaya çıkan eklem romatizması belirtileri yorgunluk ve bitkinlikle de kendisini gösterir.

Eklemlerde meydana gelen yapısal bozuklukla birlikte ortaya çıkan eklem romatizması doğurganlık çağındaki kadınlarda daha sık görülür ve erken yaşlarda omurga hareketlerinin kısıtlanmasına ve kişinin hayat kalitesinin düşmesine neden olur.

Birden fazla eklemde oluşan ağrı, kızarıklık, şişlik ve sertlik, sabahları veya otururken meydana gelen kas sertliğiyle birlikte hassasiyet, ateş, yorgunluk ve hareket kısıtlılığı romatizmanın yaygın belirtileri arasında gösterilir.

Yaygın bir şekilde ortaya çıkan romatizma belirtileri şunları içerir:

• Birden fazla eklemde hissedilen ağrı, kızarıklık, şişlik ve sertlik
• Özellikle dizlerde, ayak bileklerinde, dirseklerde ve bileklerde ağrı
• Göğüs ağrısı ve nefes darlığı
• Omurgaya yayılan bel ağrısı
• Özellikle sabahları en az 1 saat süren eklem sertliği
• Güneşe karşı hassasiyet
• Ateş
• Kronik yorgunluk ve enerji düşüklüğü
• Saç dökülmesi
• Dinlenirken ve ayağa kalkarken sırtta ağrı ve sertlik
• Hareket ederken zorlanma ve tutukluk
• Böbrek fonksiyonlarının bozulması
• İştah azalması ve kilo kaybı
• Gözlerde tahriş ve yanma
• Ağız kuruluğu
• Beze oluşumu
• El ve ayak tırnaklarında değişiklikler
• Döküntü

Ağrı, kızarıklık, şişlik ve sertlik​

Romatizma hastalığı sonucunda dokularda ve kaslarda meydana gelen tahrip ve aşınma sonucu kemiklerde ağrı, kızarıklık, şişlik ve sertlik meydana gelir.

Özellikle sabahları en az 1 saat süren eklem sertliği​

Sabahları uyanıldığında hareketsizliğin neden olduğu eklem sertliği, romatizmanın yaygın görülen belirtileri arasındadır.

Otururken meydana gelen ağrı ve hassasiyet​

Kişi oturduğu sırada kemiklerin birbirine sürtünmesi sonucu ağrı ve hassasiyet durumu yaşanabilir.

Ateş​

İnflamatuar bir hastalık grubu olan romatizma, vücuttaki enfeksiyon kaynaklı ateş yükselmesine neden olur.

Yorgunluk ve enerji düşüklüğü​

Romatizması olan kişilerde tipik olarak birden fazla kalıcı iltihaplı eklem bulunur. Vücuttaki iltihaplanma genel olarak fiziksel zayıflığa, uyuşukluğa ve yorgunluğa yol açabilir.

Hareket ederken zorlanma ve tutukluk​

Kasların tahrip olması, kişinin hareket ettiği sırada kemiklerinin zorlanmasına ve hareket ederken tutukluk yaşamasına sebebiyet verir.

Böbrek fonksiyonlarında bozulma​

Özellikle romatoid artriti olan kişilerde, glomerülonefrit olarak bilinen böbreklerdeki küçük filtrelerin iltihaplanması durumu yaşanabilir.

İştah azalması ve kilo kaybı​

Yine romatoid artrit olan kişilerde eklem dokusuna zarar veren TNF gibi pro-inflamatuar sitokinler aynı zamanda kilo kaybına, kas kaybına ve kas güçsüzlüğüne de yol açabilir.

Romatizmal hastalıkları kendi içinde türlere ayrılır. Bu türler arasında en tehlikeli romatizma hastalığı romatoid artrit olarak kabul edilir. Romatoid artrit bağışıklık sisteminin yanlışlıkla sağlıklı dokulara saldırması sonucu meydana gelir ve inflamatuar bir durumdur.

Romatoid artrit dışında osteoartrit ve ankilozan spondilit de romatizmal hastalıklardandır.

Romatoid artrit: En tehlikeli romatizma hastalığı olarak değerlendirilen romatoid artrit, bağışıklık sisteminin vücudun kendi dokularına saldırdığı ve ağrı, şişme, sertlik gibi belirtiler yaşandığında meydana gelir.

Osteoartrit (Kireçlenme): Kemiklerinizin ucundaki yumuşak malzeme olan kıkırdak hasarından kaynaklanan osteoartritte kemikler aşındıkça eklemler ağrır ve hareket edilmesi zorlaşır. Genellikle dizleri, kalçaları, bel bölgesini, boynu, parmakları ve ayakları etkiler.

Ankilozan spondilit: Halk arasında bel romatizması olarak bilinen ankilozan spondilit, omurga kemiklerinde iltihaplanma sonucu meydana gelen bir rahatsızlıktır.

Lupus: Sistemik lupus eritematozus olarak da adlandırılan otoimmün bir hastalık olan lupus da romatizmal hastalıklar arasında sayılır.

Kas, tendon, bağ ve birden fazla yapının tahrip olup aşınması sonucu meydana gelen romatizma genellikle genetik geçiş, yaş, cinsiyet, çevresel faktör ve obezite gibi sebeplerle ortaya çıkar ve hemen hemen her yaşta görülebilir.

Romatizma nedenleri, iltihaplı ve iltihapsız romatizma olarak iki farklı çerçevede değerlendirilebilir. İltihaplı romatizma olarak bilinen romatoid artritte bağışıklık sisteminin sağlıklı dokulara saldırması söz konusudur.

İltihapsız romatizmada ise durum biraz daha farklı farklıdır. İltihapsız romatizma genellikle genetik geçişle birlikte yaş, cinsiyet ve kilo durumlarını kapsar.

Aynı zamanda bazı romatizmalar sadece eklemleri değil, bağışıklık sistemini ve iç organları da etkiler. Son yıllarda uygulanan ilaç tedavileriyle şiddeti ve semptomları hafifletilebilen romatizma hastalığının kesin bir tedavisi olmasa da hastaların daha rahat bir hayat geçirmesi sağlanır.

Genel olarak romatizma nedenleri şunlardır:

• Genetik
• Yaş
• Cinsiyet
• Çevresel faktör
• Obezite
• Ağır spor yapılması
• Darbe ve yaralanmalar
• Eklem ve dokuların yıpranması
• Stres
• Yaşam tarzı
• Metabolik problemler