Çoğu kişi reflü ve gastrit hastalıklarını birbiriyle karıştırılabilir. Reflü midedeki asidik içeriğin yemek borusuna geri kaçmasıdır, gastrit ise mide asitliğindeki artma ve mideyi asitten koruyan faktörlerin azalması sonucu ortaya çıkan mide veya oniki parmak bağırsağının iltihabıdır.

Gastrit belirtileri arasında mide ağrısı, bulantı veya kusma, baş ağrısı, iştahsızlık, aniden çıkan ateş, baş dönmesi, dilde beyaz pas, yorgunluk görülürken, mideden boğaza doğru yayılan ve daha ziyade yemekten sonra oluşan boğazda yanma, reflünün en sık görülen belirtisidir.

Reflü hastalığında lif içeren gıdalar, muz, brokoli, fasulye gibi besinler, peynir, papatya çayı gibi besinler reflü şikayetlerini geçirmeye yardım eder. Ayrıca reflü semptomlarını tetikletmemek için yağlı, baharatlı ve kafeinli yiyecek ve içeceklerin tüketimini, sigara ve alkol kullanımını sınırlandırılması şikayetlerde azalmaya yardımcı olur.

Bir sindirim sistemi hastalığı olan reflü, mide asidinin tekrar tekrar ağız ile mideyi birbirine bağlayan tüpe geri akmasıdır. Bu durum genellikle kişi yemek yedikten sonra gerçekleşir ve gerçekleştiği sırada midede yanma hissedilir.

Reflü tedavisinde ilk aşama genellikle mide asidini baskılayan ilaçlar ve yaşam tarzında değişikliklerle yapılır. İlaç tedavisi olarak bilinen proton pompası inhibitörleri midenin ürettiği asit miktarını azaltır ve yemek borusu astarını iyileştirir. Bununla birlikte tedaviye ek olarak yaşam ve beslenme tarzında değişiklik yapılmas reflü tedavisinde etkilidir.

Obezite karın içi basıncını artırıp mideye yaptığı baskıyla reflüyü şiddetlendirir. Bu yüzden hasta; fazla kilolarından kurtulmalı, sigarayı bırakmalı, dar elbiseler giymemeli, yağlı yemeklerden veya kızartmalardan, domates salçasından, alkolden, çikolatadan, naneden, soğan ve sarımsaktan, kahveden uzak durmalıdır. Günümüzde reflü ameliyatları etkili bir şekilde yaygın olarak yapılmaktadır.

Reflü ilaçlarının kullanımının işe yaramadığı durumlarda, yıllarca süren ilaç tedavisini tercih etmeyenlerde; reflüyle birlikte ilerlemiş mide fıtığı bulunanlarda reflü ameliyatı tercih edilebilir. En sık yapılan reflü ameliyatı ise nissen fundoplikasyon olup, bu ameliyatta yemek borusunun mideyle buluştuğu yerdeki kapak sistemi güçlendirilir. Bu sırada mide fıtığı da onarılır. Nissen fundoplikasyon Altın standart olarak laparoskopik (kapalı) yapılan, reflüye karşı en etkili ameliyattır.

Reflü şikâyetleri artan kişilerin en çok merak ettiği konulardan biri de reflü tedavisi. Mide içeriğinin ağza gelmesi, yutma güçlüğü, görülen diğer reflü belirtilerdir. Ağrılı yutkunma, geğirti, hıçkırık, bulantı ve kusma ise daha ender ortaya çıkar. Bu belirtileri reflü tedavisine başlamak için yeterli bir sebep olarak görebiliriz. Mevcut şikayetler, hikaye ve bulgulardan yola çıkarak gastroözofagial reflü tanısı konabilir. Tanı koymak veya hastalığın şiddetini belirlemek için endoskopi, pH ölçümü, kontrastlı grafiler, manometrik çalışmalar yapılır.

Reflü tedavisinde reflü testlerinin de yeri çok önemlidir. Doktorunuzun (gastroenteroloğunuzun) reflü tanısını koyarken bulguların gerçekten reflüden kaynaklanıp kaynaklanmadığını, komplikasyonların gelişip gelişmediğini anlamak için birtakım testlere ihtiyacı olabilir. Reflü testlerini şu şekilde sıralayabiliriz;

Baryum özefagus mide duedonum grafisi: Hasta baryum içerken radyoloğun floroskopide baryumun aşağıya yemek borusuna ve mideye seyahatini incelediği bir testtir.

Gasroskopi: Endoskop ucunda ışık bulunan fleksibl bir tüptür. Bu tüpün ağızdan özefagusa ve mideye doğru ilerletilmesi sırasında yemek borusu incelenebilir. Hasta sedatize edilerek bu işlem gerçekleştirilir.

Özefagus manometresi ve PH metre: Burundan çok ince fleksibl bir tüp yemek borusundan mideye gönderilerek buradaki basınçlar ve yukarı çıkan asit miktarı ölçülebilir.

Mide asidinin yemek borusuna geri kaçması olan reflü hastalığına iyi gelen besinlerin başında lifli gıdalar gelir. Bunun yanı sıra elma, muz, brokoli, zencefil, havuç ve salatalıkla birlikte bitki çaylarından papatya çayı da reflüye iyi gelir. Bu şekilde doğru beslenme yöntemi, reflü sorunu olan kişilerin şikayetlerini kontrol altına almasını sağlayabilir.

Reflüye iyi gelen gıdalar şunlardır:

• Lifli gıdalar
• Elma
• Muz
• Brokoli
• Zencefil
• Salatalık
• Papatya çayı
• Kantaron yağı
• Peynir
• Yulaf ezmesi, kuskus ve esmer pirinç gibi tam tahıllı ürünler
• Tatlı patates, havuç ve pancar gibi köklü sebzeler
• Kuşkonmaz, brokoli ve taze fasulye gibi yeşil sebzele reflüye iyi gelir.

Reflüde uzak durulması ya da çok sınırlı miktarda tüketilmesi gereken yiyecek ve içecekler ise şöyledir:

• Kahve
• Çikolata
• Baharatlar
• Gazlı içecekler
• Sigara
• Soğan
• Sarımsak
• Yağda kızartılmış yiyecekler
• Alkol
• Salça
• Domates
• Ekşili yiyecekler

Reflü hastaları beslenmelerine dikkat ederek oluşabilecek semptomları azaltabilir. Yüksek lifli gıdalar tüketildiğinde tokluk hissi vererek fazla yeme olasılığını azaltır ve mide ekşimesini engellemeye yardımcı olur. Besinlerin asit seviyeleri reflüyü doğrudan etkileyebilir. Düşük Ph’a sahip olan besinlerin reflüye neden olma olasılığı yüksektir. Bunların dışında su içeren besinler mide asidini zayıflatabilir. Bu durum da reflü riskini azaltır.

Reflü beslenme modeli iyi seçildiğinde ve yaşam tarzına dikkat edildiğinde önlenebilir ve iyileşebilen bir hastalıktır.

Reflüyü önlemek için bu adımlardan yararlanabilirsiniz:

• Kilo kontrolünü sağlayın
• Yağlı, baharatlı, kafein ve gazlı içecek gibi reflüye neden olan gıdalardan uzak durun
• Daha küçük öğünler tercih edin
• Yemek yedikten hemen sonra en az üç saat uzanmayın. Yerçekimi asit geri akışının gelişmesine önlemeyi destekler
• Yatağınızın başını yükselterek mide asidinin midede tutulmasına yardımcı olun
• Sigara ve alkolden uzak durun
• Glutensiz beslenmeye dikkat edin
• Midenizi sıkmayacak bol giysiler tercih edin

Stresli iş ve yaşam koşullarının yanı sıra modern şehir hayatıyla birlikte geleneksel yemek tarzı da şekil değiştirmiştir. Ev yemeklerinin giderek daha az tüketilmesi, saati değişen öğünler, hazır gıdalar ve fast food tarzı yiyecekler, kahve, çay, gazlı içecekler ve sigara tüketiminin artması, reflü oluşumunda önemli etkenlerdir.

Baharatlı yiyecekler, asitli meyveler, sigara, kızartılmış besinler, alkol, kafein, nane ve hamilelik reflüye neden olur. Gastroözefageal reflü nedenlerinin kökeninde yemek borusunun uzun bir süre, fazla miktarda mide asidik içeriği ile teması yatmaktadır. Mide asidik içeriğinin yemek borusu ile uzun süreli teması yemek borusunda hasara yol açar.

Reflü hastalığında genellikle yemekten sonra, geceleri veya uzanırken ağza acı su gelmesi, şişkinlik ve hazımsızlık, geğirme, midede yanma, göğüste ağrılı yanma hissi, yutma güçlüğü, mide bulantısı gibi belirtiler ortaya çıkar. Ayrıca ağız kokusu, iştah kaybı, öksürükte reflünün neden olduğu belirtilerdir.

Normal olarak yemek borusunun alt ucundaki alt özefagus sfinkteri dediğimiz kastan oluşmuş kapak benzeri bir yapı vardır. Bu yapı asidin yemek borusuna geri kaçmasını önleyerek midenin içinde kalmasını sağlar. Reflü nedenleri arasında yer alan sfinkter kapağının sık aralıklar ile gevşemesi çok önemlidir. Bu kapak sık aralıklar ile gevşer ve mide asidik içeriği yemek borusuna geri kaçar.

Bebeklerde reflü​

Bebeklerde reflü, besinler bebeğin midesinden geri döndüğünde görülmektedir. Reflü, sağlıklı bebeklerde günde birkaç kez görülebilir. Bebek durumdan rahatsız görünmüyorsa endişe edilecek bir boyutta değildir. Bazı durumlarda reflünün 18 aydan sonra devam etmesi alışılmadık bir durumdur. Uzman doktora danışmanız faydalı olacaktır.

Çocuklarda reflü​

Gastroözofageal reflü, mideden yemek borusuna mide asidinin, ince bağırsak, safra ya da pankreas içeriğinin, tüketilen gıdaların kaçmasıdır. 2 ila 19 yaş arasındaki çocuklar ve gençlerin gastroözofageal reflüye sahip olmaları normal karşılanmaktadır. Çocuklarda veya gençlerde birkaç ay boyunca haftada 2 defadan fazla gastroözofageal reflü görülebilir.

Hamilelikte reflü​

Hamilelikte mide asidinden kaynaklanan hazımsızlık ya da mide ekşimesi sıklıkla görülebilir. Bu durum bebeğin mideye baskı yapmasından ve hormonal değişikliklerden kaynaklanabilir. Beslenmeye dikkat ederek, yaşam tarzında yapılan birkaç değişikli hazımsızlığı ve mide ekşimesini hafifletmeye yardımcı olabilir.

Reflü belirtileri, özellikle baharatlı, yağlı gıdalar, çikolata, alkol veya taze sıkılmış meyve sularının tüketimi ve yemek sonrası, mideden boğaza doğru yayılan yanma, mide ekşimesi, mide içeriğinin ağıza acı su olarak gelmesi, ağız kokusu, yutma güçlüğü, geğirme, hıçkırık, bulantı ve kusmadır.

Daha çok yemek sonrasında ortaya çıkan reflü belirtileri şunlardır:

• Göğüste ağrılı yanma hissi
• Mide ekşimesi ve yanması (özellikle yemek sonrası ve geceleri uzanırken)
• Mide içeriğinin ağıza geri gelmesi
• Yemeğin boğaza takıldığı hissi ve yutma güçlüğü
• Boğaz ağrısı
• Ses kısıklığı
• Tekrarlayan öksürük
• Geğirme
• Hıçkırık
• Ağız kokusu
• Hazımsızlık ve şişkinlik
• Bulantı ve kusma

Reflü, mide asidinin mideden yemek borusuna (özefagusa) geri gelerek midede yanma hissi oluşturmasıdır. Hastalar göğüs kafesinin arkasında yanma (heartburn) yanı sıra yemek borusunun arkasındaki yanma ve ağza gıdaların ve acı suyun gelmesi gibi şikayetler yaşarlar.

Reflü, genellikle yemeklerden sonra meydana gelir ve özellikle yatarken göğüste ve midede rahatsız edici bir yanma hissi, ağıza acı su gelmesi, mide bulantısı, yutma güçlüğü ve geğirme reflüde görülen belirtilerdir.

Toplumda sık rastlanan bir hastalık olan reflü, ülkemizde de toplumun %20’sinde görülür. Genellikle kişinin yaşam tarzında ve beslenme düzeninde yapacağı değişiklikler reflünün iyileşmesini sağlar ancak daha şiddetli vakalar cerrahi müdahale gerektirebilir.

Farklı uzmanlık alanlarındaki hekimler tedavi uygulayabilir. Bunun nedeni Raynaud sendromunun vücudunuzu birçok yönden etkileyebilmesidir. Ayrıca çok çeşitli tıbbi durumlardan da kaynaklanabilir. Teşhis ve tedavi multidisipliner olarak yürütülebilir. Bu süreçte yer alacak bölüm doktorları kardiyoloji, dermatolojiglar, iç hastalıkları, romatoloji uzmanları ve acil servis doktorları olabilmektedir.

Birincil Raynaud sendromu kalbinizi etkilemez. Ancak ikincil Raynaud sendromuyla ilişkili durumlar kalbinizi etkileyebilir. Durumunuzun kalbinizi etkileyip etkilemediğini öğrenmek için sağlık uzmanınızla konuşmalısınız.

Raynaud sendromu, vazomotor yanıt olarak adlandırılan normal bir vücut sürecinin abartılı bir versiyonudur. Vazomotor tepki, vücudunuzun çevreye tepki vermesine yardımcı olmak için kan damarlarınızın açıldığı ( vazodilatasyon ) ve gerildiği ( vazokonstriksiyon ) anlamına gelir.

Raynaud sendromu yaygın görülen bir hastalıktır.

Birincil Raynaud sendromu kadınlarda daha sık görülür. Ayrıca 30 yaşından küçük ve ailesinde Raynaud hastalığı öyküsü olan kişiler daha çok risk altındadır. İkincil Raynaud sendromu genellikle başka bir hastalığı veya durumu olan insanları etkiler.

Birincil Raynaud sendromu kan damarlarınıza zarar vermez. Bazı günlük aktivitelerinizi bozabilir, ancak tehlikeli değildir. İkincil Raynaud sendromu daha ciddi olabilir. Deri ülserlerine ve nadiren doku ölümüne (kangren) yol açabilir. Ayrıca yaşam kalitenizi de etkileyebilir. Buna neden olan altta yatan hastalık kendi içinde şiddetli olabilir.

Raynaud sendromunu önlemek için hastalığı tetikleyen altta yatan koşullar ve dış nedenlerden uzak durmak gerekir.

Raynaud sendromunu önlemek için şunlara dikkat edilebilir:

• Eviniz veya ofisiniz sıcak tutun
• Kafein kullanımını azaltın
• Sigaradan uzak durun
• Soğuk metaller ya da suya dokunmayın
• Bir yerin soğuk olacağını biliyorsanız önlem alın
• Çıplak ayakla ayakkabı giymeyin
• Düzenli olarak egzersiz yapın
• Ayaklarınızı ve ellerinizi kuru ve sıcak tutun
• Tüm vücudunuzu, özellikle de ellerinizi, ayaklarınızı ve başınızı sıcak tutun
• Hayatınızdaki stresi yönetmenin yeni yollarını öğrenin
• Soğuk ortamlardan kaçının (donmuş gıda reyonu veya aşırı klimatize edilmiş mekanlar gibi)
• Soğuk nesnelere dokunmaktan kaçının (buzlu bir su bardağı veya soğuk metal yüzeyler gibi)
• Hastalıkla ilgili şiddetli semptomlarınız varsa ilaca ihtiyacınız olabilir. Doktorunuzla görüşerek ilaç desteği alabilirsiniz
• Kalsiyum desteği alın. Bu ilaçlar en küçük kan damarlarınızın gevşemesine ve açılmasına yardımcı olur. Sonuç olarak, daha az atak yaşarsınız veya ataklar hafif geçer. Kalsiyum desteği ayrıca parmaklarınızdaki veya ayak parmaklarınızdaki cilt ülserlerini iyileştirmeye yardımcı olabilir.
• Uygun bir cilt bakımı uygulayın. Cilt kuruluğu ve deri çatlaklıklarını önlemek için uzman yardımı alarak doğru nemlendirici ürünleri seçebilirsiniz.

Reyno fenomeni, genellikle soğuk veya stres gibi nedenlerle parmaklara giden kan akışının azalması sonucu. kan damarlarında spazma neden olan bir rahatsızlıktır. Romatoid artrit, sistemik lupus eritematozus ve skleroderma gibi otoimmün rahatsızlıklarla ilişkili olduğu düşünülmektedir.

Raynaud sendromunun tedavisi rahatsızlığın ciddiyetine ve birincil veya ikincil formda olup olmamasına göre belirlenir. Tedavideki öncelik Raynaud sendromu ataklarının önlenmesidir. Atakların şiddetinin azaltılması için hastanın yaşam kalitesini artırması gerekir. Altta yatan hastalık belirlendikten sonra hastanın yaşam tarzı değişiklikleri ile tedavi başarıyla gerçekleştirilebilir.

Raynaud sendromunun teşhisi genellikle kolaydır. Raynaud sendromunu tipik olarak belirtilerinizden teşhis edebilir. Yapılan fiziki muayenede cilt değişiklikleri gözle görülür şekilde olabilir. Tıbbi ve aile geçmişi hakkında da bilgi alan doktorunuz teşhisi koyabilir. Ancak hastalığın birincil ya da ikincil olduğunun belirlenmesi için kan testleri, tırnak dokusunun mikroskopla incelenmesi ve Raynaud sendromu için soğuk stimülasyon testi yapılması gerekir.

Raynaud sendromunun belirtileri ataklar halinde görülebilir. Tipik atak yaklaşık 15 dakika sürer. Ancak saldırılar daha kısa veya daha uzun olabilir. Bölümler genellikle soğuk hava gibi belirli tetikleyicilerle ilişkilendirilir. Primer Raynaud sendromu olan kişilerde semptomlar genellikle hafiftir. İkincil Raynaud sendromu olan kişilerde cilt ülserleri de dahil olmak üzere daha şiddetli semptomlar olabilir.

Raynaud Sendromunun belirtileri şunlardır;

• Cilt renk değişiklikleri: Kan akışı durup geri döndüğünde ten renginiz beyazdan maviye ve kırmızıya dönüşebilir.
• Uyuşukluk ve iğnelemeler: Etkilenen vücut kısmındaki kan oksijensiz kaldığı için uyuşukluk hissedilir)
• Deri ülserleri ve kangren: Daha uzun veya daha sık ataklar parmak uçlarında ağrılı yaralara neden olabilir. Bu yaraların iyileşmesi biraz zaman alabilir. Nadiren dokularınıza oksijen gitmemesi doku ölümüne (kangren ) yol açabilir.

Raynaud sendromunun en önemli nedenleri altta yatan çeşitli hastalıklar ve bazı dış ortam koşulları ile çeşitli strese bağlı nedenlerdir.

Raynaud sendromuna neden olan sebepler şunlardır;

• Kaygı, duygusal stres veya heyecan
• Klimalı odalar veya donmuş soğuk alanlar
• Soğuk hava / donma
• Buerger hastalığı
• Kanser
• Karpal tünel sendromu
• Lupus
• Karışık bağ dokusu hastalığı
• Periferik arter hastalığı
• Pulmoner hipertansiyon
• Romatoid artrit
• Vaskülit
• Kafein
• Tütün ürünleri
• Titreşimli aletlerin uzun süre kullanımı
• Bazı ilaçların yan etkileri

Raynaud sendromunun iki tipi vardır.

Birincil Raynaud Sendromu: Birincil Raynaud sendromu bu hastalığın en yaygın şeklidir. 30 yaşın altındaki kadınları daha fazla etkilediği belirlenen birincil Raynaud sendromunun altta yatan net bir neden olmadığı için 'idiyopatik' olarak adlandırılır. Hastalar doktor yardımı almadan rahatsızlığı hafif olarak atlatabilirler.

İkincil Raynaud Sendromu: İkincil Raynaud sendromu genellikle birincil Raynaud sendromundan daha karmaşık ve ciddi bir tablodur. En yaygın nedenleri; romatoid artrit, skleroderma ve sistemik lupus eritematozus (SLE veya lupus) gibi otoimmün bozukluklardır.