Ameliyat açısından gerekliliği bulunan hastalarda, anestezi ve ek hastalıkları ile ilgili bölümlerden hastanın ameliyat olmasına uygunluk verildiği takdirde belirli risk oranlarıyla her kişiye mikrodiskektomi ameliyatı yapılabilir.

İnsanın anatomisi, biyolojisi ve doğanın fizik kanunları gereği zamanla tüm dokular yaşlanır. Bel fıtığının temelinde de orjinalliğini kaybetmiş ve bozulmuş bir disk ve bu diskin yırtılmış kılıfı vardır. Bu yırtılan disk kılıfı içerisinden çıkan disk yapısı sinirleri sıkıştırdığında ağrı, güçsüzlük, uyuşukluk gibi bulgular oluşur.

Mikrodiskektomi yöntemiyle fıtıklaşmış diski ve bozulmuş disk içi yapıların çıkarması hedeflenir. Bozulmuş olan diski eski orijinal haline getirmek mümkün değildir. Bu nedenle diskin tamamının çıkarılması mümkün olsa bile aynı seviyede tekrar fıtıklaşma olması mümkündür.

Çeşitli yayınlarda farklı vaka gruplarında farklı oranlarda tekrarlama riskinden bahsedilir. Günümüzde bu oranlar tekniklerin artması ve hastalığın anlaşılmasıyla azalsa da yine de tekrarlama riski vardır.

Mikrodiskektomi ameliyatına hastanın girmesi ve ameliyattan çıkması arasındaki tahimini süre ortalama 1-2 saat arasıdır. Hastanın ve hastalığın oluşturduğu etkenlere göre ameliyat süresi uzamakta ve kısalmaktadır.

Ameliyat öncesi anestezi verildikten sonra hastanın yüzüstü çevrilmesi için gerekli hazırlıklar yapılır. Çevrildikten sonra ameliyat seviyesinin belirlenmesi için röntgen cihazı ile seviye tespiti yapılır.

Bu hazırlıklar yaklaşık 30 dakika kadar sürebilir. Ameliyata başlandıktan sonra ameliyat işleminin bitmesi ortalama 30 dakika ile bir saat arasında sürmektedir. Ameliyat bitip pansuman yapıldıktan sonra tekrar hastanın çevrilmesi işlemi yapılır ve hasta anesteziden uyandırılır.

Mikrodiskektomi yöntemiyle yapılması planlanan tüm ameliyatlar yapılabilir. Bazen ameliyat sırasında bazen de ameliyat sonrasında mevcut hastalık tarafından gölgede kalmış ek problemler ameliyat sonrasında kendisini gösterebilir ve başka bir hastalık süreci oluşabilir.

Ameliyat öncesinden planlanan işlem ameliyat sırasında tam anlamıyla yapılması hastalığın tamamen geçmesinde büyük önem taşır.

Mikrodiskektomi yönteminin dezavantajı yoktur. Fakat uygun hastalarda endoskopik yöntemlerin daha küçük bir alandan ve daha kısa süreli ameliyat sağlaması karşısında avantajsız kalabilir.

Mikrocerrahi yöntemle disk fıtıklaşmaları ameliyatlarının hepsi yapılabilir. Alternatif tedavi yöntemleri olmasına karşın bu yöntemlerin uygun olmadığı hastalarda seçilen yöntem mikrocerrahidir. Mikrodiskektomi, tüm fıtıklaşmış disklerin tedavisinde kullanılmaktadır.

Mikrodiskektomi yönteminin kullanıldığı başlıca hastalıklar şunlardır;

• Boyun fıtığı (boyun omurları arasındaki diskin fıtıklaşması)
• Sırt fıtığı (sırt omurları arasındaki diskin fıtıklaşması)
• Bel fıtığı (bel omurları arasındaki diskin fıtıklaşması)

Mikrodiskektomi ameliyatı yapılacak hastanın anestezi hazırlığı tamamlandıktan sonra ameliyattan bir gün önce banyo yapması önerilir ve ameliyat olacak bölgenin keselenmemesi istenilir.

Fıtıklaşmış diskin çıkartılabilmesi için uygulanan ameliyat yöntemlerinde temel amaç fıtığa ulaşmaktır. Bu ameliyatlarda dünyada kabul gören temel ameliyat mikrodiskektomi yöntemidir.

Hasta yüzüstü pozisyonda ameliyata alınarak uygun şekilde enfeksiyon önlemleri alındıktan sonra operasyona başlanır. Önce doğru seviyeyi açabilmek için floroskopi denilen özel röntgen cihazıyla seviye tespiti yapılır. Uygun seviyeyi ortalayacak şekilde yaklaşık 2-3 cm’lik cilt kesisiyle yapılarak cilt açılır.

Daha sonra bel omurlarının üzerindeki ve kişiyi ayakta tutan en önemli kas grupları sadece fıtığın çıkarılacağı seviyede kemiğe tutunduğu yerden sıyrılarak serbest hale getirilir. Bu şekilde fıtığın olduğu seviyeye ulaşılır. Uygun ekartör sistemleri yerleştirildikten sonra bu ameliyatlar için geliştirilmiş özel cerrahi mikroskop steril örtüler giydirilmiş şekilde ameliyat sahasına çekilir.

Böylelikle küçük olan ameliyat sahası büyültülerek mikroaletlerin kullanımı için uygun koşullar sağlanmış olur. Fıtığın bulunduğu seviyeye ve hastanın anatomik yapısına göre bir miktar kemik doku alınarak ya da bazen alınmayarak tüm sinirlerin içinde bulunduğu omurilik zarı üzerindeki özel koruyu dokular çıkarılır.

Fıtık tarafından sıkıştırılmış sinir dokusu görülür ve yine özel mikroaletlerle fıtık çıkarılır. Sinirin rahatladığı görüldükten sonra ameliyat sonlandırılır.

Mikrodiskektomi, küçük bir kesi ile çok geniş bir görüş alanı sağlar ve ameliyatlardaki aydınlatma sorununu kendi ışığıyla direk sağlar. Mikroaletlerin sinir kılıfının etrafında kullanılabilmesini sağlar. Olası zar yırtıklarının dikilebilmesini sağlar (komplikasyonların yöntemini sağlar).

Omurlar arasındaki diskin fıtıklaşmasında çeşitli ameliyat yöntemleri kullanılabilmektedir. Günümüzde popüler hale gelen ve en az doku hasarına neden olan ameliyat yöntemi endoskopik yöntemlerdir.

Mikrocerrahi, fıtıklaşmaların hepsinde uygulanabilirken endoskopik uygulama bu yöntem için uygun hastalarda yapılabilmektedir. Günümüzde kullanım alanı daha da artmıştır ve yaygınlaşmaya da devam etmektedir.

Mikrodiskektomi yöntemi boyun omurları, sırt omurları ve bel omurları arasındaki diskin fıtıklaşmasında kullanılabilen önemli bir ameliyat yöntemidir.

Bel omurlarının Latince ismi “lomber” omurlardır. Bu omurlar arasındaki diskin fıtıklaşmasında kullanılan yönteme ise lomber mikrodiskektomi denilmektedir.

Omurlar arasında bulunan diskler omurgamızın uyumlu bir şekilde hareketini sağlamaktadır. Aşırı yük ya da başka bir nedenlerle fazla zorlanma, ileri yaş ve dejenerasyon gibi çeşitli nedenler omurga yapısında önemli bir görevi olan disklerde fıtıklaşmaya neden olmaktadır.

Fıtık tedavisinde günümüzde artık modern kapalı ameliyat yöntemleri kullanılmaktadır. Bu ameliyatlardan en önemlisi mikrodiskektomi yöntemidir. Mikrodiskektomi yöntemi boyun omurları, sırt omurları ve bel omurları arasındaki diskin fıtıklaşmasının tedavisinde kullanılan bir ameliyat yöntemidir.

Fıtıklaşmış diskin çıkartılması için temel ameliyat yöntemi olan mikrocerrahi uygulamasına mikrodiskektomi adı verilmektedir. Mikrodiskektomi ameliyatları küçük bir cilt kesisi ile yapılmaktadır. Yüksek teknolojili özel cerrahi mikroskoplar kullanılarak yapılan mikrodiskektomi ameliyatlarında mikro aletlerle hastanın fıtıklaşmış diski çıkarılmaktadır.

Mikro TESE işlemiyle sperm bulunamayan hastaların başka bir tedavi yöntemi şuan bulunmamaktadır.

İşlemin yapıldığı merkeze ve azospermi hastalarının sperm kalitesine göre başarı oranı değişmektedir. Sperm kalite ve yapımına bağlı olarak kötü kaliteli spermle yapılan işlemlerde başarı oranı düşmektedir.

Standart cerrahilerde görülen enfeksiyon, ağrı, kanama gibi riskler bulunmaktadır. Bunları önlemek için;

•Ameliyat esnasında iyi bir kanama kontrolü yapılması

•Ameliyat sonrasında 24 saat kanama yerine buz uygulaması

•Hastanın erken dönemde hareket etmemesi

•Testislerin yukarıda tutulması

•Sıkı iç çamaşırı giyilmesi

•Antibiyotik kullanılması gibi önlemler yeterli katkıyı sağlamaktadır.

Sperm ve hormon üreten testise yönelik cerrahi girişimlerde kanlanma ve doku hasarına bağlı olarak hormon üretiminin etkilenmesi mümkündür. Erkeklik hormonu olarak bilinen testosteron düşüklüğü yaşanabilmektedir. Ancak, bu durum 6-8 hafta içerisinde düzelmekte ve testosteron düzeyi normale dönmeye başlamaktadır.

İlk mikro TESE işleminde bulunan sperm kalite ve sayı bakımından yeterliyse tercih edilen bu spermlerin dondurulmasıdır. Sonraki uygulamalarda cerrahi mücadelelerden kaçınmak amacıyla bu spermlerin kullanılmasına öncelik verilir.

Fakat, sperm kalitesi ve sayısı yetersiz ise veya dondurulacak ölçüde sperm bulunamadıysa ikinci mikro TESE uygulanması gerekir. Diğer taraftan dondurulan doku çözüldüğünde her zaman sperm elde etmek mümkün olmayabilir. Bu esnada %30-40 oranında sperm kaybıyla karşılaşılabilir.Bu durumda da ikinci mikro TESE ameliyatı gerekebilir.

Tekrarlı mikro TESE yapılacak ise iki işlem arasında en az 6 ay olmalıdır. Bu ameliyat sperm elde edilene kadar uygulanabilir. Fakat unutulmamalıdır ki bu bir cerrahi işlemdir ve testise her defasında bir müdahale söz konusudur.

Sperm elde edilen kişide ikinci uygulamayla %85-90 olasılıkla tekrar sperm elde etmek mümkündür. Ancak, altta yatan nedene bağlı olarak ilk uygulamada sperm elde edilebilse dahi %10-15 olguda tekrarlı uygulamada sperm elde edilemeyebilir. İlk mikro TESE’nin olumsuz olduğu kişilerde ise ikinci bir mikro TESE işlemiyle sperm elde etme olasılığı genellikle %20-30 civarındadır.

Mikro TESE uygulamasında cerrahi yöntemle testisten direk sperm araması yapılacağı için herhangi bir perhize gerek yoktur. Nadirde olsa bazı hastalarda meni içerisinde az sayıda sperm çıkabilmektedir.

Bu tür hastalarda işlem öncesi meni alınmakta daha sonrasında gerekirse mikro TESE uygulamasına gidilmelidir. Sadece bu tip hastalarda cinsel perhiz önerilmektedir. Ancak, tam azoospermi hastalarda cinsel perhize gerek yoktur.

Diğer taraftan, cerrahi bir müdahale olduğu için kan sulandırıcı kullanan hastaların işlemden bir hafta önce bu tür ilaçları kesmesi gerekmektedir. Diyabet, hipertansiyon gibi sistemik hastalığı olan hastaların bu tür sağlık sorunlarının kontrollü olması tercih edilmektedir.

Mikro TESE ameliyatı, tek tek kanalların incelenmesini gerektirdiğinden 2-2,5 saat kadar sürebilmektedir. Ameliyatın uzunluğu nedeniyle lokal anestezi yerine genel anestezi tercih edilir. Cerrahi işlem sırasında mikroskop kullanılır. Testis tamamen açıldıktan sonra sperm kanalları 20-25 kat büyütülüp görüntülenir.

Bu sayede sperm kanalları daha net, canlı ve dolgun görülebilmektedir. Aynı zamanda kan damarları da daha net izlendiği için testisin kanlanması da bozulmadan cerrahi işlem yapılabilir.

Her azoospermik hasta mikro TESE adayıdır. Tanı konulduktan sonra ilk yapılması gereken işlem genetik incelemedir. Erkekliği belirleyen Y kromozomu mutlaka değerlendirilmelidir. Y kromozomu üzerinde sperm yapımını kontrol eden AZF bölgesi ve bunun a, b, c alt bölgeliri bulunmaktadır.

Bu bölgelerin kısmi veya tam noksanlıklarında sperm yapımında değişik derece sorunlar ortaya çıkabilir. Azf A bölgesinin tam noksanlığında, Azf B bölgesinin tam noksanlığında ya da her üç bölgenin tam noksanlığında sperm yapımı mümkün değildir. Dolayısı ile bu hastalara mikro TESE uygulanmamaktadır. Bunun dışındaki her hastada mikro TESE ile sperm elde etme şansı vardır.

Mikro TESE, ejakülatında yani menide hiç sperm hücresi bulunmayan (tıkayıcı olamayan azospermi) hastaların, mikroskobik operasyon ile testislerinden alınan dokudan sperm elde edilmesidir.

Mikro TESE işlemi genel anestezi altında yapılan bir işlemdir. Testis açılarak, sperm kanalları gözlemlenir ve genişlemiş dolgun sperm kanalları görüntülenerek içerisinden sperm elde edilmeye çalışılır. Bu yöntem ile altta yatan neden bağlı olarak azospermik hastaların %40-60’ın sperm elde edilebilmektedir.

Ameliyat sperm bulana kadar yaklaşık 2 saat kadar devam eder. Genital bölgeye dayalı bir ameliyat olduğu için ameliyat sonrası kişi de kanama riski, enfeksiyon riski gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Bu gibi durumlara yönelik doktor önerilerine uyulması gerekmektedir.

Migren botoksu uygulamasının ciddi yan etkileri bulunmamaktadır. Uygulamanın konusunda uzman ve bu konuda deneyimli doktorlar tarafından yapılması önemlidir.

Migren botoksu tedavisinden sonra görülebilecek yan etkiler şu şekilde sıralanabilir;

• Enjeksiyon yapılan bölgede alerjik reaksiyon görülebilir.
• Enjeksiyon bölgesinde hafif ağrı ya da kanama
• Migren botoksu uygulamasının uzun süreli sık kullanımlarında vücut botoksa karşı antikor üretebilmektedir. Bu da tedavinin etkinliğini zaman içeresinde azaltabilmektedir.

Migren botoksu uygulaması sonrasında kişide yan etkiler gözlemleniyorsa doktora başvurulmalıdır.

Migren botoksu tedavisinin etkileri kişiden kişiye değişebilmektedir. Yaşanan migren ataklarının yoğunluğu ve şiddeti migren botoksunun etkinliğinde önemli rol oynamaktadır.

Genel olarak migren botoksu tedavisinin etkisi ortalama 4 ile 6 ay kadar sürmektedir. Migren kaynaklı ağrıların kontol altına alınmasında başarı oranı çok yüksektir.

Migren botoksu tedavisi standart olarak ilk yıl 4 ayda bir olmak üzere senede 3 seans uygulanmaktadır. İlk uygulamadan sonra 4-6 aylık süre içerisinde ikinci uygulama yapılmaktadır. Daha sonra hastanın ihtiyacına göre 4-6 ay ya da daha uzun sürelerde tekrarı yapılabilir.

Migren botoksu uygulamasının ektilerini göstermesi kişiden kişiye farklılık gösterebilmektedir. Bunda atakların şiddeti ve kişinin tedaviye vereceği yanıt etkilidir.

Ancak genel olarak migren botoksu tedavisi uygulamadan 15 gün sonra etkisini göstermektedir. Tedaviye dirençli hastalarda migren botoksu migren aşısı ile birlikte kombin olarak kullanılabilmektedir