Waldenström Makroglobulinemisi hastalığı, bulaşıcı olmamakla birlikte genetik değişiklik ve çevresel etkenlerden dolayı meydana gelebilir.

Waldenström Makroglobulinemisi hastalığının takip süreci, kan ve görüntüleme testlerinin düzenli bir şekilde yapılmasıyla gerçekleştirilir. Prognoz, hastalığın yavaş ilerlemesi ve hastaların semptomsuz uzun süre yaşaması anlamına gelir. Waldenström Makroglobulinemisi yaşam süresi, hastanın hemoglobin düzeyi ve trombosit sayısı ile erken teşhis ve uygun tedavi planına göre değişiklik gösterir.

Uzun süreli takip ve kontroller​

Genellikle, yavaş ilerleyen bir kanser türü olan Non-Hodgkin Lenfoma: Waldenström Makroglobulinemisi, detaylı bir takip ve tedavi süreci gerektirir. Periyodik aralıklarla kan testleri ve görüntüleme teknikleri ile birlikte serum protein elektroforezi, immünofiksasyon, LDH ve ürik asit seviyelerini ölçen ek testler de yapılabilir. Hastalar, hematoloji alanında uzman hekimler tarafından uzun süre ve düzenli bir şekilde takip edilir.

Hastalıkla yaşamak: Diyet, Egzersiz, Psikolojik Destek​

Lenfoma ve beslenme ilişkisi oldukça önemlidir. Sağlıklı ve dengeli bir diyet önerilir. Vücudun ihtiyaç duyduğu besinler tüketilir. Egzersiz, hastanın durumuna göre belirlenir. Yorgunluk ve halsizliği azaltıp hastanın genel sağlık durumuna göre etki edebilir. Hastalar, destek grubuna katılarak duygusal teşvik elde edebilir. Terapi alıp kaygı ve depresyon gibi sorunlar ile başa çıkabilir. Waldenström Makroglobulinemisi hastaları, düzenli beslenme ve egzersiz ile psikolojik destek alarak süreci kolay bir şekilde atlatabilir.

Komplikasyonlar ve yan etkiler​

Waldenström Makroglobulinemisi hastalığının yaygın komplikasyonları arasında, zayıflamış bir bağışıklık sistemi yer alır. İshal, yorgunluk, yüksek ateş ve kas ağrısı gibi birçok olumsuz etkisi mevcuttur. Böbrek ve karaciğer hastalıkları, nöropati, kalp yetmezliği oluşturup enfeksiyon ve depresyon riskini artırabilir. Kemoterapi ve radyoterapi tedavileri, geçici veya kalıcı infertiliteye sebep olabilir.

Uzman hekimler, hastanın genel sağlığını ve hastalığın seyrini inceleyerek uygun bir tedavi planı oluşturur. Amaç, hastalığın belirtilerini azaltıp ilerlemesini durdurmak ve hastanın hayat kalitesini yükseltmek olur.

Waldenström tedavisinde kullanılan yöntemler şu şekilde açıklanabilir:

• İmmünoterapi: Rituximab adlı ilaç ile kanserli hücrelerin yok edilmesi sağlanır. Genellikle, diğer tedavi yöntemleri ile kullanılıp ilk evre ve nükseden hastalarda etkili olabilir.
• Kemoterapi: Klorambusil, Bendamustin ve Fludurabin isimli ilaçlar, kanserleşen hücrelere zarar vererek hastalığın ilerlemesini yavaşlatır. Rituximab ile birlikte kullanılan kemoterapi, uzun süreli bir remisyona neden olabilir.
• Hedefe Yönelik Tedaviler: BTK inhibitörleri, hücrelerin büyümesini durdurup hastalığın ilerlemesini engelleyebilir. Bu işlem, klasik kemoterapilere göre daha az yan etkiye sahiptir. Venetoklaks ilacı, BCL-2 proteinini hedef alıp kanser hücrelerinin yok olmasına yol açabilir.
• Plazmaferez: Kanda aşırı miktarda biriken IgM proteininin temizlenmesini sağlar. Semptomları hızlı bir biçimde hafifletip hastalara geçici bir rahatlama yaşatabilir.
• Kök Hücre Nakli: Genellikle, genç hastalar ile diğer tedavilere yanıt vermeyen kişilere uygulanır. Allojenik ve otojenik olmak üzere iki çeşit nakil mevcuttur. Hastanın kendisinden ya da donörden alınan kök hücreler hastaya nakledilir. Bu işlemde anormal hücrelerin sağlıklı kök hücreler ile yer değiştirmesi hedeflenir.

Gözlem ve aktif izlem stratejisi​

Waldenström hastaları semptom göstermediği taktirde, düzenli klinik kontrol ve kan testleri ile izlenebilir. Belirtiler tespit edildikten sonra tedavi süreci oluşturulabilir. Aktif izlem stratejisi ise, semptomlar gelişene kadar tedaviyi ertelemeyi içerebilir. Hasta, periyodik aralıklarla tetkik yaptırır. Hekimler, progresif yorgunluk ve kilo kaybı ile şişlik ve enfeksiyon gibi belirtileri inceleyebilir. Hiperviskozite gelişmesini tespit edebilir. Kırmızı ve beyaz kan hücreleri ile trombosit seviyelerinin düşmesi, tedavi sürecine başlamayı gerektirir.

Kemoterapi ve immünoterapi​

Waldenström kanserinde uygulanan kemoterapi tedavisi, biyolojik bir tedavi ve radyoterapi ile birlikte gerçekleştirilir. Kullanılan ilacın türü ve dozajı, kanserin evresine bağlı olarak belirlenir. Damar ve ağız yoluyla alabileceğiniz kemoterapi ilaçlarının süresi, hastalığın seyrine göre değişiklik gösterir. Kemoterapi, immünoterapi ile kombine edilerek etkili bir süreç sunar. İmmunoterapi tedavisi ise Rituximab ilacının B hücrelerinde bulunan CD20 proteini ile etkileşime girerek kanserli hücrelerin azaltılmasını sağlar.

Hedefe yönelik tedaviler ve yeni nesil ilaçlar​

Hedefe yönelik tedaviler, MYD88 L265P ve CXCR4 mutasyonlarını hedef alıp spesifik bir süreç yaratır. İbrutinib, BTK isimli enzimi yavaşlatabilir veya kanser hücrelerinin büyümesini durdurabilir. MYD88 mutasyonu taşıyan hastalarda etkili sonuçlar verebilir. Proteazom inhibitörleri, tümör hücrelerini öldürüp hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir. Bağışıklık sistemine etki eden İmmunomodulatuar ajanlar, Waldenström lenfoma türünde yaygın olarak kullanılır.

Otolog kök hücre nakli​

Otolog kök hücre nakli, hastanın kendi kök hücreleri ile yapılan bir tedavi türüdür. Kök hücreler, özel cihazlar ile hastanın kemik iliğinden alınır. Yüksek dozda kemoterapi ve radyoterapi ile kanserli hücreler temizlenir. Toplanan hücreler, hastaya damar yoluyla verilir. Nakil sonrası, hastanın bağışıklık sistemi güçlendirilir. Bu tedavi, hastalığın remisyona girmesine destek olabilir.

Doğru tedavi için tanı sürecinin sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmesi gerekir. Waldenström hastalığı tanısı için klinik değerlendirme yapılarak kanama eğilimi, büyümüş lenf düğümleri, dalak ve karaciğer büyümesi ve nörolojik pek çok semptoma bakılır.

Kan testlerinde hemogram ve IgM seviyesi gibi birçok unsur incelenir. Serum protein elektroforezi ile immunoglobulin türlerinde oluşan artış ve azalma gözlemlenir. Genetik testler ile MYD88 L265P ve CXCR4 mutasyonlar doğrulanır. PET, MRI ve BT görüntüleme yöntemlerini kullanan hekimler, hastalığın diğer organları etkileyip etkilemediğini saptar. Kemik iliği biyopsisi ile lenf düğümünün bir kısmı ya da tamamı çıkarılıp incelenerek hastalığın evresi belirlenir.

Kan Testleri​

Kan testleri, Waldenström Makroglobulinemisi hastalığının tanı sürecinde kritik bir öneme sahiptir. Kırmızı ve beyaz kan hücreleri ile trombosit, IgM ile karaciğer ve böbrek fonksiyonları incelenir. Beta-2 Mikroglobulin testi ile Waldenström Makroglobulinemisi prognoz ve evresi hakkında bilgi elde edilir. Hücre yıkımını gösteren LDH ise, tümör aktivitesinin işaretidir.

Kemik İliği Biyopsisi​

Waldenström kemik iliği biyopsisi, lenfoplazmasitik hücrelerin varlığı ve yoğunluğunu belirler. Genellikle, lokal anestezi altında yapılan bu işlem, retikülin lifler ve plazma hücrelerinin artışı ile IgM monoklonal hücreleri inceler. Biyopsi, Waldenström hastalığının diğer B hücreli lenfomalardan ayırt edilmesini sağlar.

Görüntüleme ve diğer laboratuvar testleri​

Waldenström kan testleri ile birlikte görüntüleme ve diğer laboratuvar tetkikleri de hastalığa uygun tedavinin saptanmasında belirleyici olur. BT, lenf düğümleri ile karaciğer ve dalak büyüklüğünü test eder. MRI, nörolojik belirtilerin varlığını inceler. PET, hastalığın diğer lenfoma türlerinden ayrılmasında önemlidir. CT taraması, Waldenström kanserinin yayılımını kontrol eder. Uzmanlar, Lomber ponksiyon ile omurilik sıvısından alınan örnekte kanserli hücre olup olmadığına bakar.

Genellikle boyun, koltuk altı ve kasık gibi lenf düğümlerinin bulunduğu bölgelerde görülür. IgM proteinin artışı, kanın kalınlaşmasını sağlayıp Makroglobulinemisi kanserine işaret edebilir. El, bacak ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma, lenf bezlerinin şişmesi, anemi ve eklem ağrısı gibi birçok semptom ortaya çıkabilir. Bazı

Waldenström hastalığı belirtileri aşağıdaki gibi açıklanabilir:

• İstenmeyen kilo kaybı
• Gece terlemesi
• Nefes darlığı
• Yüksek ateş
• Cilt kaşıntısı
• Kalıcı yorgunluk
• Şişen lenf düğümleri
• Baş ağrısı
• Burun ve diş eti kanaması
• Vücudun bazı bölgelerinde ortaya çıkan morluklar
• Böbrek hasarı
• Karaciğer büyümesi

Aşırı IgM üretimi​

Aşırı IgM proteini üretimi, Waldenström Makroglobulinemisi semptomlarının ortaya çıkmasına neden olabilir. Aşırı derecede artan protein hiperviskozite sendromunu doğurur. Kanın kalınlaşması olarak adlandırılan bu durum, organlara yeterli oksijen taşınmamasını ifade edip kişilere baş dönmesi, bulanık görme ve kulak çınlaması yaşatabilir. Burun ve diş eti gibi bölgelerde kanama eğilimini artırabilir. Soğukta el ve ayaklarda beyazlama, morarma ve ağrı gibi sorunlar olabilir.

Yorgunluk, kilo kaybı ve gece terlemeleri​

Waldenström Makroglobulinemisi kanserinin ilk belirtileri, nonspesifik türündedir. Başka hastalıklarla karıştırılabilir. Kemik iliğinde anormal hücre artışı görülmesi, kırmızı kan hücrelerinin baskılanması ile yorgunluğa, iştahsızlığa ve kilo kaybına neden olabilir. Bağışıklık sistemini olumsuz yönde etkileyen bu hastalık, hastanın ateşini çıkarıp gece terlemesi yaşatabilir.

Görme bozukluğu ve nörolojik şikayetler​

IgM proteininin artışı, sinir sistemi üzerinde bazı sorunlar yaratabilir. Sinir hücrelerini etkileyen bu artış, el ve ayakta uyuşma ile ağrı gibi belirtiler sonucu periferik nöropatiye neden olabilir. Nörolojik semptomlar arasında; soğuk ve yanma hissi ile kas güçsüzlüğü de yer alabilir. Kanın kalınlaşması, beyne yeterince oksijen gitmesini engelleyerek baş dönmesi, konsantrasyon bozukluğu ve zihinsel bulanıklık gibi durumları ortaya çıkarabilir. Waldenström Makroglobulinemisi, retina damarlarının işlevini bozarak bulanık görmeye neden olabilir. Kan dolaşımında meydana gelen anormallikler ise, gece görüşünü bozabilir.

Lenf bezi ve karaciğerde büyüme​

Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalık, B lenfositlerinin çoğalması sonucu lenf bezlerinde şişlik ile dalağın büyümesine neden olabilir. Karın şişliği ve ağrısı ile birlikte yorgunluk, kaşıntı, döküntü ve kızarıklık gibi belirtiler görülebilir. Waldenström Makroglobulinemisi kanser hücrelerinin karaciğerde toplanması, bu organın büyümesini sağlayabilir. Bu durum, karnın sağ üst kısmında dolgunluk hissi ile ağrıya yol açabilir. Hasta iştahsızlık, kilo kaybı, bulantı ve ciltte sarılık gibi olumsuzluklar yaşayabilir.

Kanser, hücrelerin DNA'sında bazı değişikliklere yol açar.

Waldenström Makroglobulinemisi nedenleri ve risk faktörleri şöyle listelenebilir:

• Hepatit C enfeksiyonu ve kanser tedavisi gibi bağışıklık sistemini zayıflatan durumlar
• Romatoid artrit ve lupus gibi bağışıklık sistemi bozuklukları
• AIDS virüsü
• 60 yaş ve üzerinde olmak
• Bakteriyel enfeksiyonlar
• Çölyak hastalığı
• Genetik yatkınlık.

Genetik ve kalıtsal etkenler​

Waldenström hastalığı genetik mi, sorusu, aile geçmişinde B hücreli lenfoma türü veya Makroglobulinemisi gibi hastalık bulunan kişilerin yatkınlığının fazla olduğu yönünde yanıtlanabilir. Aile geçmişinde Waldenström Makroglobulinemisi olan kişilerin yakalanma olasılığı daha fazladır. Birinci ve ikinci derece akrabalarında multiple miyelom ve kronik lenfositik lösemi olan kişiler, risk altındadır.

Bağışıklık sistemi bozuklukları​

Waldenström Makroglobulinemisi hastalığı, bağışıklık sistemi üzerinde olumsuz etkiler yaratır. Yüksek miktarda IgM proteini üretimi, normal antikorları azaltıp enfeksiyona karşı duyarlılığı artırır. Kemik iliğinde biriken kanser hücreleri, bağışıklık sistemini zayıflatır. Lenf düğümleri ile dalak gibi organlarda oluşması ise, organların şişmesine yol açabilir. Bağışıklık sisteminin kendi sinirlerine saldırması sonucu periferik nöropati gibi sinir sistemi sorunlar ortaya çıkabilir.

Yaş ve cinsiyet etkisi​

Waldenström Makroglobulinemisi kanser türü, genellikle 60 yaş üstü erkeklerde tespit edilebilir. Bu hastalığı etkileyen genlerdeki mutasyonlar, erkelerde daha sık etkilenir. Bu durum, lenf kanseri türü olan Waldenström Makroglobulinemisi'nin erkeklerin kadınlara göre daha fazla risk altında olduğunu gösterir.

Waldenström Makroglobulinemisi, vücutta yayılan damar ve lenf bezi ağında gelişen bir kanser çeşididir. Beyaz kan hücrelerinde başlayan bir kanser türüdür ve Hodgkin dışı lenfoma türüdür. Non-Hodgkin hastalığında lenfositler sıra dışı bir şekilde çoğalıp lenfatik sistemin belirli bölgelerinde toplanır. Kanser hücrelerinin ürettiği IgM proteini kanda birikir. Proteinin aşırı üretimi, dolaşım bozukluklarına yol açar.

Lenfositerinden köken alan plazmalar, antikor üreten bağ dokusu hücresidir. Beyaz kan ve plazma hücreleri ile benzerlik gösteren anormal hücreler dalak, karaciğer, lenf düğümü ve kemik iliği gibi farklı dokuları etkileyebilir. Bir tür Non-Hodgkin Lenfoma olan Waldenström kanseri, her yaşta ortaya çıkabilir. Bu nadir hastalığın erkeklerde kadınlardan daha fazla görüldüğü belirtilir.

Vulvodini, vulva bölgesinde gelişerek üç aydan uzun süren, nedeni bilinmeyen ağrı ile anlaşılır. Bu ağrı yanma, batma veya kaşıntı şeklinde ortaya çıkabilir. Cinsel ilişki, tampon kullanma veya oturma gibi durumlarda artar.

Vulvodini tedaviye bağlı olarak haftalar veya aylar içinde hafifleme gösterebilir. Tedavi sürecinde ilaçlar, fizyoterapi ve psikolojik destekle semptomlar kontrol altına alınabilir. Bazı durumlarda kişilerin sağlık durumuna bağlı olarak uzun süreli takip gerekebilir.

Vulvodini tedavisi, kişiden kişiye ve nedenine bağlı olarak farklılık gösterir. Tedavinin amacı genellikle ağrının azalmasına yardımcı olmak ve kişinin günlük yaşam kalitesini artırmaktır. Vulvodini tam olarak iyileşmese bile farklı tedavi yöntemleri sayesinde semptomları hafifletilebilir.

Vulvodini tedavisinde kullanılan başlıca yöntemler şöyle sıralanabilir:

• Antidepresanlar ve antiepileptik ilaçlar, sinirlerin hassasiyetini azaltmak için kullanılır
• Lokal olarak uygulanan lidokain kremler gibi topikal anestezikler, ağrıyı geçici olarak hafiflemesine yardımcı olur
• Ağrı kesici ilaçlar ve anti-enflamatuar ilaçlar da destekleyici tedavi olarak önerilebilir
• Pelvik taban kaslarının gevşetilmesi ve güçlendirilmesi için fizik tedavi de etkilidir
• Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) gibi yöntemler, ağrının psikolojik etkilerini azaltmada kullanılır
• Pamuklu iç çamaşırı kullanmak, sabun ve parfüm içermeyen ürünlerle temizlik yapmak ve stresten uzak durmak semptomların hafiflemesini sağlar.

Vulvodini tedavisinde cerrahi müdahale, ağrının geçmediği durumda uygulanabilir. Bu işlem esnasında ağrının yoğun olduğu bölge çıkarılır.

Vulvodini teşhisi, jinekolog ya da kadın hastalıkları uzmanının değerlendirmesinin ardından yapılır. Doktor, kişinin belirtileri, şikayetlerini ve sağlık geçmişini dinledikten sonra çeşitli testlerin uygulanmasının isteyebilir.

Vulvodiniyi teşhis etmek için kullanılan testler şöyle sıralanabilir:

• Vajina ve serviksi değerlendirmek için fiziksel muayene
• Vulvanın bazı kısımlarına nazikçe bir pamuklu çubuk sürerek ve temasın ne zaman ağrılı olduğunu öğrenme yani pamuk çubuk testi uygulama
• Enfeksiyonu test etmek için sürüntü örnekleri

Doktor, vulvodini ile ilgisi olmayan ve ağrınıza neden olabilecek durumları dışlayabilmek için vulva bölgesinde kolposkopisini veya biyopsisini isteyebilir.

Vulvodi nedeni kesin olarak ortaya konmasa da biyolojik, psikolojik ve çevresel faktörlere bağlı olarak gelişebilir. Bunların yanında sinir sistemine, hormonal bozukluklara ve pelvik kaslara bağlı olarak da oluşabilir.

Vulvodini nedenleri şöyle sıralanabilir:

Sinir hasarı oluşması veya sinirlerde aşırı hassasiyet​

Sinir uçlarının aşırı duyarlı hale gelmesini kişinin vulva bölgesinde kronik ağrılara neden olabilir. Bu ağrıların uzun sürelere devam etmesi durumu da vulvodini gelişmesine sebebiyet verir. Geçirilen travmalar, enfeksiyonlar veya doğum sırasında sinir hasarı bu duruma zemin hazırlar.

Pelvik taban kaslarının gergin olması​

Pelvik taban kaslarının aşırı bir şekilde kasılması veya spazm gelişmesi, vulva bölgesine baskı yaparak ağrılar neden olabilir. Bu durum genellikle stresli bir yaşam ya da fiziksel bir travma sonucunda görülür.

Hormonal değişiklikler ve bozukluklar​

Hormonal olarak vücutta değişime neden olan menopoz, bunların yanında doğum kontrol haplarının kullanımı ve doğum sonrasında görülen hormonların dengesizliği sonucunda vulvada hassasiyet meydana gelebilir. Bu durum vulvodiniye neden olarak kişiye rahatsızlık verir.

Kronik enfeksiyon gelişmesi veya enflamasyon​

Kişinin geçirmiş olduğu ya da var olan mantar enfeksiyonları sinir uçlarını hassas bir hale getirebilir. Bu vajinal enfeksiyonlar uzun süreli ağrılar yaratır. İyileşmiş olsa bile bu enfeksiyonlar sinirlerde kalıcı değişiklikler yapabilir. Bu da vulvodini oluşmasına neden olur.

Stres ve kaygı gibi psikolojik durumlar​

Anksiyete, stres, depresyon gibi durumlar ağrı eşiğinin düşmesin neden olarak vulvodini tetiklenmesine sebep olur. Bu durum ağrıların şiddetlenmesine ve kişinin günlük yaşamın etkilenmesin zemin hazırlar.

Alerjik reaksiyonlar ve tahriş​

Vulva bölgesinde kullanılan sabunlar, parfümler, pedler ve deterjanlar gibi malzemeler kronik tahrişe neden olabilir. Bu da vulvodini gelişmene sebebiyet verir.

Vulvodini belirtileri, yanma, sızlama, cinsel ilişki esnasında ağrı, otururken rahatsızlık duyma ve batma şeklinde ortaya çıkabilir. Ağrının şiddeti kişiden kişiye farklılık göstererek hafiften dayanılmaz düzeylere kadar değişebilir.

Vulvodini belirtileri şöyle sıralanabilir:

• Genital bölgede rahatsız edici yanma hissi
• Vulva bölgesinde hissedilen sıcaklık
• Genital bölgede hissedilen batma ve sızlama hissi
• Cildin kaşınması ve kaşıntıya bağlı tahriş
• Vulva bölgesinde ağırlık veya dolgunluk hissi
• Cinsel ilişki sırasında ağrı (disparoni)
• Uzun süre oturulduğunda rahatsızlık duyma
• Sürekli veya aralıklı ağrı
• Zonklama hissi

Bu belirtiler genital bölgenin bir bölümünde ya da genel olarak görülebilir. Kişinin cinsel hayatını, günlük aktivitelerini etkileyerek rahatsızlık hissi verebilir. Bu belirtiler üç aydan uzun süredir devam ettiği durumda jinekoloğa başvurmak önemlidir.

Ağrının nereden kaynaklandığına bağlı olarak iki tip vulvodini bulunur. Bunlar lokalize vulvodini ve genel vulvodini olarak incelenir. Vulvodini tipleri şöyle açıklanabilir:

Lokalize vulvodini: Ağrı, vulvar vestibulit ya da klitoris gibi tek bir noktada gelişebilir. Vulvar vestibulit, vajinal dudaklar ve üretra arasında yer alan deri olarak bilinir. Klitoris ise vulvanın tepesindeki küçük, boncuk benzeri organdır. Lokalize vulvodini bazen lokalize vulvar ağrı sendromu olarak da isimlendirilebilir.

Genel vulvodini: Ağrı tek bir noktada izole olmadan vajinanın her bölgesinde hissedilebilir. Bu durum kişinin hayat kalitesine yansır.

Vulvodini, vulvada veya vajinada üç aydan uzun süreli olmak üzere görülen kronik ağrı ve rahatsızlık hissidir. Vulvodini yüzünden vulvada görülen vajinal ağrı, enfeksiyon ve cilt rahatsızlıkları kişinin yaşam kalitesini etkileyebilir. Vulvodini, yanma, batma, sürekli olan ağrı, tahriş hissi gibi belirtilerle kendini gösterebilir.

Belirtileri kişiden kişiye farklılık göstererek, ağrı hafif veya dayanılmaz derecede şiddetli hale gelebilir. Bunu yanında vulvodini, sosyal ve duygusal yaşam üzerinde büyük etkiler yaratabilir. Kişinin cinsel hayatını ve ilişkilerini olumsuz etkileyebilen vulvodini, tedavisi içerisinde psikolojik danışmanlık da yer alır.

Vulvar egzama, nedene bağlı olarak ilaç tedavisi uygulanmadan geçebilir. Alerjik reaksiyon veya hassasiyetten kaynaklanan egzamalar, etken faktörler ekarte edildikten sonra kendiliğinden kaybolur. Ancak bir enfeksiyon veya cilt rahatsızlığı egzamanın sebebini oluşturuyorsa, mutlaka ilaç kullanımı gerekir.

Vulvar egzamanın iyileşme süreci, altta yatan sebebe bağlı olarak değişmektedir. Kıyafetlerden kaynaklanan tahriş sebebiyle oluşan egzama semptomları tahriş edici maddeyi çıkardıktan sonra ilk 2 hafta içinde ortadan kalkar.

Vulvar egzama çok yaygın bir cilt hastalığıdır. Tetikleyici faktörleri çok fazla olduğu için kadınlar hayatlarının bir noktasında bununla karşılaşabilirler.

Her zaman önlenemeyen vulvar egzama, kolay bir şekilde tedavi edilebilir. Antihistaminikler ve kortizon kremler kaşıntı ve kızarıklığın giderilmesine ve cildin temizlenmesine yardımcı olur. Stres bazen egzamayı tetikleyebilir veya daha da kötüleştirebilir.

Bu nedenle stresi düzenli egzersiz yapmak, yeterince uyumak veya rahatlamak için zaman ayırmak gibi sağlıklı yollarla yönetmek gerekir. Ayrıca cilt bakımı ve banyo rutininde değişiklikler yapmak da semptomların hafifletilmesinde rol oynar.

Tedavinin yanı sıra yaşam tarzı değişiklikleri de vulva egzaması semptomlarını azaltmaya yardımcı olabilir:

Cilt bakımı: Uygun cilt bakımının yapılması vulva egzaması için önem taşır. Egzama olan alanı temiz ve tahriş edici maddelerden uzak tutmak etkileşimi azaltır. Ilık su ile her gün banyo yapmak veya duş almak, hafif-kokusuz cilt bakım ürünleri kullanmak, banyodan sonra nemlendirici sürmek egzamanın etkilerinin azalmasını sağlar.

Tetikleyicilerden kaçınmak: Egzamanın oluşmasına neden olan tetikleyici faktörlerden uzak durmak semptomların azalmasına katkı verir.

-Vajina ve anüs çevresindeki cildi sadece yumuşak ve kokusuz temizleyiciler ile yıkamak,

-Sabun, ıslak mendil, vajinal duş, vajinal deodorant gibi kokulu ürünlerden uzak durmak,

-Ağdadan kaçınmak

-Günlük pedler ve regl döneminde kullanılan pedler sık sık değiştirmek

-Pamuk, ipek veya bambudan yapılmış iç çamaşırlarını tercih etmek

-Dar pantolon, tayt veya tanga gibi kıyafetleri giymemek

-Kokusuz çamaşır deterjanı kullanmak ve yumuşatıcı kullanmamak

-Nikel içerikli piercingleri kullanmamak

-Stresi en aza indirecek adımlar atmak egzama semptomlarının hafifletilmesine destek olur.

Cinsel yaşama dikkat etmek: Lateks malzemeden oluşan prezervatif, diyafram ve servikal kapaklar bazı insanlarda alerjik semptomlara yol açabilir. Bu sebeple alerjisi olanlar farklı malzemeden yapılmış alerjik olmayan ürünler kullanmalıdır. Ayrıca bazı sperm öldürücü olan spermisitler cildi tahriş edebilir. Eğer bu ürünler semptomları tetikliyorsa, farklı içerikli ürünler kullanılmaya dikkat edilmelidir. Bununla birlikte seks sırasında kullanılacak olan su veya silikon bazlı kayganlaştırıcıların kullanımı, sürtünmeyi ve rahatsızlığı azaltmaya destek olur. Bazı kişilerde meni ile temas etmek de vulvar egzamayı artırabilir. Bu durumun önüne geçmek için prezervatif kullanılabilir.

Psikolojik destek: Vulvar egzama kişilerin ruh halini ve zihinsel sağlığını olumsuz yönde etkileyebilir. Kişiler bu hastalık ile ilgili strese girip, endişe ve utanma duyguları yaşayabilir. Bu durumun aşılması ve stresten kurtulmak için psikolojik destek fayda sağlayabilir.

Şu durumlar vulvar egzama riskini artırmaktadır:

-Duygusal stres

-Fiziksel tahriş ediciler

-Çok fazla sabun, özellikle parfümlü sabun kullanımı

-Ailede egzama, saman nezlesi, astım veya gıda alerjisi öyküsü bulunması

-Naylon, sentetik iç çamaşırı giymek

-Dar pantolon giymek

-Vücudun diğer bölgelerinde egzama çıkması

Vulvar egzamanın yani rahim egzaması tedavisi nedene bağlı olarak belirlenmektedir. Bir kişinin semptomlarının şiddeti ve egzamanın etkilediği vücut bölgesinin alanı tedavi planını şekillendirmekte, insanların birden fazla tedaviyi denemeleri gerekebilmektedir.

Kontakt dermatit veya alerjik reaksiyon durumunda, tahriş edici maddelerden kaçınmak için kişinin sabun ve deterjan gibi kullandığı ürünleri değiştirmesi gerekir. Eğer egzamadan bir enfeksiyon sorumluysa, uzman hekim antibiyotik veya topikal kremler kullanılmasını isteyebilir.

Atopik dermatit için ise birçok tedavi bulunmaktadır. Hekimler semptomları yönetmek ve komplikasyonları önlemek için nemlendirici kremler, steroid kremler gibi topikal tedaviler, antihistaminikler, oral veya enjekte edilebilir ilaç tedavilerini uygulayabilmektedir.

Vulvar egzamanın tanısı en basit şekilde fiziki muayene yolu ile konulmaktadır. Uzman hekim muayene sırasında vajina etrafındaki deriyi kontrol eder. Çatlama, kalınlaşma, kızarıklık veya pullanma gibi cilt değişiklikleri muayenede aranır. Bununla birlikte mantar, yaşa veya cinsel yolla bulaşan enfeksiyon ihtimallerini dışlamak için vajinal akıntıdan örnek alınarak teste gönderilir.

Bu arada uzman hekim hastadan hastalık öyküsünü, alerji geçmişini ve kullandığı ürünleri ve alışkanlıklarını öğrenir. Gereken durumlarda egzama olan bölgede etkilenen deriden küçük bir örnek alınarak biyopsiye gönderilebilir. Bu testler semptomların egzamadan mı yoksa başka bir durumdan mı kaynaklandığı belirlemeye yardımcı olabilmektedir.

“Vajinada egzama neden olur?”, “Rahimde egzama neden olur” sık sorulan sorular arasında yer almaktadır. Halk arasında rahim egzaması olarak bilinen vulva egzaması veya atopik vulvar dermatit, aşırı aktif bir bağışıklık sisteminden kaynaklanır.

Bu aktiflikte genetik ve çevresel faktörlerin rol oynadığı düşünülür. Bazı tahriş edici maddeler veya alerjenler egzama semptomlarını tetikleyebilmekte, bu tetikleyiciler de kişiden kişiye göre değişebilmektedir.

Vulva egzamasının tetikleyici etkenler şu şekilde sıralanabilir:

• Sabun, banyo köpükleri, kokulu deterjanlar ve yumuşatıcılar
• Yetişkin ve bebek mendilleri
• Naylon, sentetik, yün iç çamaşırları
• Vajinal salgılar, akıntılar ve ter
• Spermisitler veya kayganlaştırıcılar
• Kokular
• Lateks
• Sıcak veya soğuk hava sıcaklıkları
• Kokulu kişisel bakım ürünleri
• Nikel dahil bazı metaller
• Sürtünme
• Stres

Vulvada görülen egzama belirtileri diğer egzama belirtileri ile benzerlik göstermektedir. Bu belirtiler şu şekilde sıralanabilir:

- Vajinal ve vulvar bölge çevresinde iltihaplı, rengi bozulmuş cilt

-Vajinal ve vulvar bölge çevresinde kuru, pullu veya kabarmış cilt

-Vajinal ve vulvar bölge çevresinde kaşıntı

-Etkilenen cildin sızması veya kabuklanması

-Etkilenen cildin şişmesi

- Tampon, spekulum kullanırken veya seks sırasında ağrı

- Eğer egzama bir tahrişten kaynaklanıyorsa vajina veya vulvada yanma da meydana gelebilir

- Anüs çevresi ve kalçalar dahil olmak üzere vücudunun diğer bölgelerinde de bu semptomlar görülebilir.

-Semptomlar hafif ila şiddetli arasında değişebilir. Sebep atopik dermatit ise kişi, semptomların kötüleştiği ve remisyon dönemleriyle değişen alevlenmeler yaşayabilir. Ayrıca kaşıma, etkilenen cildin kanamasına ve enfekte olmasına neden olabilir.