Covid 19 solunum rehabilitasyon ayrıntılarını vermeden önce hastalık hakkında öncesi ve güncel ilerlemeleri hakkında bilgi vermenin, konunun daha kolay idrak edilebilmesi bakımından gerekli olduğunu düşünüyoruz.

Yeni tür koronavirüsün (SARS-CoV-2) sebebiyet verdiği enfeksiyon COVID-19 diye adlandırılmış ve bunu Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) bir salgın olarak lanse etmiştir. Türkiye’de ilk COVID-19 hadisesine Mart 11 2020 tarihinde rastlanmıştır. SARS-CoV-2 ile enfekte pek çok olgu ile pandemi hafif seyretmekte ve bu olguların tamamına yakını iyileşmeye meyillidir.

Covid 19 Hastalarında Prnömoni​

COVID-19 pozitif kişilerin %80’ine yakınında pnömoni eşlik etsin veya etmesin klinik olarak hafif/orta ağırlıklı ilerlerken viral pnömoni gelişmekte olguların neredeyse %13.9’unda önemli hastalıkların geliştiği ve bunların yaklaşık %6’sında da yoğun bakım yatması gerektiren akut solunum yetmezlikleri veya da çoklu organ yetmezliklerinin geliştiği kabul edilmiştir.

Covid 19 solunum rehabilitasyon öncesinde hastalığın değişik aşamalarında yaş, takip eden hastalıklar, klinik seyirle de alakalı olarak soluma, fiziksel aktiviteler ve psikososyal işlevsel bozukluklarının gelişme gösterebileceği varsayılmaktadır.

Covid 19 Pulboner Rehabilitasyon​

COVID-19 hastalık yönetimi sürecinin multidisipliner ve bütüncül yaklaşıma ihtiyaç duyduğu gerçeğinden yola çıkıp olguların gereksinimleri doğrultusunda Pulmoner rehabilitasyonu bileşenleri olarak egzersiz eğitimleri, bronşiyal hijyen tekniği, nutrisyonel değerlendirme destekleri, psikososyal değerlendirme destekleri, hasta ile ailesinin eğitimleri, oksijen tedavileri, noninvaziv/invaziv mekanik ventilasyonlar benzeri yaklaşımların kimlere, nerelerde, ne şekilde ve ne zaman uygulanması gerektiği gibi soruların yanıtları aranıyor. COVID-19 pandemisindeki PR uygulamalarıyla alakalı olarak güncel bilgiler ve önerileri daha çok uzman görüşü olarak kabul edilir.

Covid 19 Hastalığı ve Bireye Özel Çözümler​

Covid 19 solunum rehabilitasyon kapsamında akut ve post-akut erken safhada olguların kişisel biçimde değerlendirilmesi ve bulaşma tehlikesine karşı bireysel koruyucu önlem alınmak kaydıyla bireye özel çözümlerin düşünülmesi gerektiği tavsiye edilir.

Olguların enfeksiyonları başlangıç, orta, ileri şiddette geçirip geçirmedikleriyle alakalı olarak PR programı içerik tavsiyeleri değişmektedir. COVID-19 pandemisinin akut aşamasında tehlikeli hastalık varlığında soluma iş ve distresini çoğaltan uygulamaların (hava sistemi temizleme çözümlerinin soluma egzersizlerinin, egzersiz eğitimlerinin ve soluma kas eğitimleri) kullanılması tavsiye edilmektedir. Post-akut zamanda PR tavsiyelerinde, COVID-19 salgınından iyileşen olguların bulaştırıcılık bakımından salgının hangi döneminde bulunduğu, nereye taburcu olunduğu, ihtiyaçlarının neler olduğu ve de PR programlarına ulaşma ile alakalı kısıtlı olma halleri önem arz etmektedir.

Covid 19 solunum rehabilitasyon kapsamında bu dönemde konuyla alakalı yaşanmakta olan mühim hadiselerden birisi de COVID-19 salgını öncesinde değişik tanılarla kronik soluma problemleri sebebiyle PR programına gerek duyan olguların tedavisinde yaşanmakta olan kısıtlılık halleri ve çözüme yönelik tavsiyeler sunulur.

1. COVID-19 Enfeksiyonunda Genel Pulmoner Rehabilitasyon Tavsiyeleri​

• TC. Sağlık Bakanlığı bünyesinde yer alan Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan COVID-19 (SARS- Cov-2) enfeksiyonu rehberinde bulunan klinik hasta tanımlamaları esas kabul edilmiştir.
• Tavsiyeler akut, post-akut erken safha ve COVID-19’dan etkilenemeyen fakat PR gereksinimi olan kronik soluma problemli olguların yönetimiyle alakalı olarak hazırlanmıştır.
• Sağlık otoriterleri Pulmoner Rehabilitasyon ünite/merkezlerinde vazife almakta olan Göğüs hastalıkları uzman doktorlarını sürece almalı, salgın yönetiminde görüşlerine ve önerilerine de yer vermelidirler.
• Pulmoner rehabilitasyon ekiplerinde görev yapmakta olan ekip üyeleri (Göğüs hastalığı uzmanı, fizyoterapistler, diyetisyenler ve hemşireler) bireysel koruyucu ekipmanları kullanmalılar, koruma sağlayan, önleyici faaliyetlerle alakalı tavsiyelere uymalıdırlar.
• Pulmoner rehabilitasyonun iş aşamasında bulunan hasta değerlendirilmeleri, program yapılandırma-uygulama ve etkinlik değerlendirilmeleri içinde bulunulan salgın aşamasına ve olguların gereksinimleri uygun biçimde yapılandırılmaya alınmalıdır.
• Covid 19 Solunum Rehabilitasyon kapsamında pozitif olan olgularda, işlevsel kapasitesinin değerlendirilmesi sürecinde detaylı ve teknik alet edevat gerektiren tekniklerin kullanılması tavsiye edilmez. Bu kapsamda uzun olmayan fiziksel performans bataryaları, otuz saniyelik otur-kalk testleri, el dinamometreleri ve/ya da manuel kas testleri kullanılabilmektedir.
• COVID-19’un kardiyak tutulum ile aritmi ve/ya da miyokardite sebebiyet verebileceği egzersiz reçetelenmesi yapılırken akılda tutulması gerekir.
• COVID-19 tedavilerinde kullanılmakta olan ilaçların aritmiye sebebiyet verebileceği akıllardan çıkarılmamalıdır.
• Pulmoner rehabilitasyon gereği anksiyete ve depresyon problemlerinin azaltılması, korku, kızgınlık, deliryum, izolasyon, panik atak, insomnia ya da yoğun bakım süreçlerinde terk edilmişlik duygusu benzeri psikolojik bozulmalar bakımından olguların değerlendirilmesi ve tedavi edilmesinin sağlanması gerekir.
• Covid 19 solunum rehabilitasyon dahilinde hastalar ve ailelerinin iyileşme ve takip aşamaları uyumlarına yönelik bilgilendirme ve destek sağlanması gerekir.
• COVID-19 pozitif olan olgularda, nutriyonel destek ihtiyaçlarının bulunup bulunmadığı diyetisyen tarafınca değerlendirilmesi gerekir ve gerekli tedavilerin de düzenlenmesi gerekir.
• İleri aşama COVID-19 pnömonisi, ARDS sonrasında yoğun bakımdan taburcu edilen vakıalarda kilo ve kas kayıplarının gelişmesi durumlarında detaylı değerlendirme yapılarak, şartların uygun olması halinde multidisipliner kapsamlı PR programının yapılandırılması gerekir.
• Taburcu olduktan 6 ile 8 hafta sonrası, (bulaşıcı olmayan periyotta) PR ihtiyacı bakımından; kalıcı fizyolojik kısıtlılıkların (örneğin akciğer işlevleri, egzersizler ve fonksiyonel kapasiteler, kas fonksiyonları, denge halinin) ve olgu tarafınca belirtilen neticelerin (örneğin semptomlar ve sağlıkla alakalı hayat kalitesinin) değerlendirilmesi tavsiye edilir.
• COVID-19 sebebiyle evde bakım ve takip tavsiye edilen ve PR ihtiyacı bulunan vakıaların ilk altı ile sekiz haftalık aşamalarında yalnızca düşük iş yüklerinde bedensel aktivite, endurans egzersizi, işlevsel güçlendirme egzersizi yapmaları tavsiye edilir (Modifiye BORG skalası gereği dispne ve/ya da yorgunluk halleri için ≤3 olacak biçimde). Bu olguların Türkiye’de de uygulanmakta olan "tele Covid 19 solunum rehabilitasyon tekniklerinden" faydalandırılması gerekir.

2. COVID-19 Enfeksiyonunda Akut Dönemde Pulmoner Rehabilitasyon​

2.1. Asemptomatik Olgular​

Genel sağlık tavsiyeleri, sigara bırakılması, sağlıklı beslenmeler, düzenli uyumak, evde bedensel aktivite kısıtlamasının olumsuz vakıalarından korutulması tavsiye edilir.

2.2. Komplike Olmayan Olgular​

Ateşlenme, kas/iskelet ağrıları, öksürme, boğaz ağrıları ile nazal konjesyon benzeri tespitleri olup soluma sıkıntısı, takipne ile SPO2’dir.

Hasta eğitimi (broşürler aracılığıyla hastalık ve tedavi aşamasının yönetimi, yeterli uyumanın önemi, düzenli beslenme, sigarayı bırakmaya ilişkin bilgilendirmeler, evde spor tavsiyeleri), gerekli vakıalarda psikolojik destek ihtiyaçlarının değerlendirilmesi ve olguların mümkün mertebe aktif olması Covid 19 solunum rehabilitasyon kapsamında önerilmektedir.

2.3. Aşırı Olmayan Seyirli Pnömonili Olgular (COVID-19 servislerinde takibe alınan)​

Takip eden hastalıkların bulunmadığı, yoğun pnömoni şartlarını taşımayan olgularda bulguların iyileştirilmesi (deprasyon, anksiyete ve disapne), bedensel yeterliliğim arttırılması ve hayat standardının iyileştirilmesinde pulmoner rehabilitasyon (PR) önemlidir.

Spor eğitimi; yatak egzersizleri, yataktan kalkmalar, oturmak, ayakta beklemek, yürümek ve üst ile alt ekstremite güçlendirme egzersizleri uygulanabilmektedir. Bulaşma tehlikesi sebebiyle uygulamalarda hadiselere yönelik hazırlanan broşürlerin kullanılması gündeme gelebilmektedir. Covid 19 solunum rehabilitasyon kapsamında bronşiyal temizlik yöntemleri; olguların pek çoğunda kuru öksürüklerin olması sebebiyle bronşiyal hijyen yöntemlerine gerek duyulmamaktadır. Fakat mobilize olma ve egzersiz halleri, öksürmelere ve balgam çıkarmalara sebep olabilir.

Ayrıca eksüdatif konsolidasyonlar, mukus hipersekresyonları ve/ya da soluma sekresyonlarını temizlemekte güçlük çeken olgular, veya bronşektazi benzeri hastalıkların varlığında bronşiyal temizlik teknikleri izole edilmiş ve mümkünse negatif basınç bulunan odalarda, uygun mesafeler gözetilerek ve bireysel korunma önlemleri alınıp uygulama yapılmalıdır. Şayet olguya iki metreden daha yakın mesafede olunması gerekirse, sağlık personelinin bireysel korunma önlemlerine dikkat etmesi gerekir. Olgunun maske takması sağlanmalıdır; izolasyon tedbirleri ve kurallarına uyulması sağlanmalıdır.

Hafif şiddetli pnömonilerde evde bakım ve tedavinin uygun bulunması halinde hastane merkezi olan uzaktan denetimi bulunan evlerde PR programı hazırlanabilmektedir (Tele-pulmoner Covid 19 solunum rehabilitasyon programına dahil edilebilir).

2.4. Şiddetli Pnömonili Olgular (Yoğun Bakım Halinde Takibi Yapılan)​

PR, bu aşamada ki olgularda, olguların minimum bile olsa klinik hallerde ve sabit vaziyette olduğu dönemde başlamalıdırlar.

Değerlendirmeler: Solunum ve klinik parametreler (ateşlenme, SatO2, PO2/FiO2, öksürme, dispne, soluma sayısı, torakoabdominal solunum varlığı, bilinç seviyesi) günlük minimum iki defa değerlendirilmeli ve uygulama yoğun bakım hallerinde kullanılması tavsiye edilen algoritmalar kapsamında olmalıdır. Mümkün mertebe, periferik kas güçlerinin değerlendirilmesi aşamasında MRC skalası (Medical Research Council) veya dinamometrik ölçümler kullanılabilmektededir. Covid 19 solunum rehabilitasyon kapsamında nutrisyonel değerlendirmelerde malnutrisyon everensel tarama araçları, subjektif global değerlendirmeler, nutrisyonel tehlike skor (NRS)-2002 benzeri skorlama, biyokimyasal değerlendirmelerden faydalanabilirler.

Pozisyon yapma ve mobilize etme: Ağır pnomonisi bulunan ve/ya da non-invasiv mekanik ventilatör kullanmakta olan vakıalarda aspirasyon tehlikesinin önlenmesine dair yarım oturma ya da tam oturma şekli tavsiye edilir. Vakıalar lateral dekübiti, semi-prone ya da prone pozisyon endikasyonu bakımından değerlendirilmeye alınmalıdır. Pozisyonlama yaparken vakıa eforunun minimuma indirilmesine yönelik yastık/yardımcı kullanılabilmektedir. Entübe vakalarda ventilatöre bağlı pnömonilerin engellenmesi maksadıyla, 30 ile 45 derece yüksek yatma poziyonu tercih edilmelidir.

Prone pozisyonu şiddetli viral pnömoni ile ARDS olan COVID-19 vakıalarında oksijenasyonu düzenlemek maksadıyla yapılmakta olan mekanik ventilasyon uygulaması olmasına rağmen düzelemeyen hipokseminin varlığında kullanılabilmektedir. Prone pozisyonları, günde minimum on iki ile on altı saat, tercihi olarak endotrakeal entübasyonun ardından yetmiş iki saat içerisinde önerilmektedir. Prone pozisyonları, oksijenasyonun kötüye gitmesi (supin pozisyonuna kıyasla PaO2/FiO2'de %21 azalması), prone pozisyonuyla ilintili komplikasyonlar (bası ülseri, brakial pleksus hasarları, korneal/konjuktival hasarları, fasiyal/periorbitali venöz kateterle ilgili komplikasyonlar benzeri) gelişememişse eğer, PAO2/FiO ≥160MMHg, PeeP ≤10 CMH2O, FiO2 ≤0.65 olana dek minimum dört saat süreyle supin pozisyonuyla dönüşümlü biçimde uygulanabilirler. Vakıaların özellikle de prone pozisyonundayken hastane takipleri önemlidir. Pozisyonlama esnasında sağlık personellerinin bireysel koruyucu ekipmanları kullanmaları, korunma yöntemlerine Covid 19 solunum rehabilitasyon kapsamında dikkat etmeleri gerekiyor.

Pasif mobilize hali dekubit oluşumu ve immobilizasyon sekellerinin önlenebilmesine yönelik uygulanmalıdır, fakat uygun sayılan bütün olgular sedasyonun azaltıldığı dönemlerde erken faal mobilize için değerlendirilmeye alınmalıdır. Önemli işlevsel azalmaya sebep olan birliktelik eden komorbiditesi ve/ya da yoğun bakım ünitesinde sağlanmış güçsüzlük hali: tehlikeli hastalık nöromiyopatisi riskleri mevcutsa, PR kapsamında pasif ya da faal mobilize egzersiz eğitimleri, nöromuskuler elektriksel stimulasyonlar kullanılabilmektedir. NMES uygulaması gündemde olan vakıalarda COVID-19 pandemisinde artmış seviyelerde olduğu kabul edilen derin ven trombozunun olmadığı rutin uygulama sırasında da olduğu üzere ekarte edilmesi gerekir. Covid 19 solunum rehabilitasyon kapsamında mobilizasyon esnasında ekipman kullanmak gerekirse enfeksiyon önleme koşullarına itaat edilmeli ve mümkünse her olguya yönelik ayrı bir ekipman kullanılması gerekir.

Vücut ısısının >38.5℃, dispne de artma, soluma sayısının >otuz/dk olması, akciğer grafileri / bilgisayarlı tomografilerde yirmi dört-kırk sekiz saat içerisinde % 50’den çok progresyon, kan basıncının 145/95 mm Hg olan, yeni gelişim sağlamış aritmi, nazal oksijen desteği içinde SPO2 %51, PeeP ya da CPAP >10 CMH2O olan gereksinimleri, ARDS'ler, Sepsisler, çoklu organ yetmezlikleri, şok halleri, derin sedasyon varlıklarında rehabilitatif yaklaşımların sonlandırılması gerekir.

Covid 19 solunum rehabilitasyon kapsamında yoğun bakım ünitelerinde takip edilmekte olan kritik vakıalarda akut dönemde şu uygulamalar önerilmemektedir; dispne algısının azalmasına yönelik soluma hareketleri (diyafragmatik soluma/derin soluma hareketleri, büzük dudak soluması, göğüs kafesini germe ya da manuel mobilizasyonlar), hava sistemi temizleme yöntemleri [(+)ekspiratuar basınçlar (PEP) ile ossilatuar PEP aletleri, yüksek frekansı bulunan göğüs duvarı osilasyonları (Vestler) dahil ossilatuar cihazları, mekanik yardımı olan öksürük aletleri dahil hava sistemi temizleme yöntemleri (manuel yöntemler, aktif soluma teknikleri döngüleri, otojenik drenajlar, zorlu ekspirasyon teknikleri, öksürmek, manuel destekli öksürmeler, manuel hiperenflasyonlar), insentif spirometreler], soluma kas hareketleri, günlük hayat aktivilerinin iyileştirilmesi kapsamında yapılan egzersizler soluma olayını arttırdığı, hızlı ve yüzeyel soluma paterni gelişimine sebep oldukları için kritik vakıalarda önerilmezler.

Covid 19 solunum rehabilitasyon kapsamında entübe olan vakıalarda, kapalı sistemle aspirasyon yapılması önerilmektedir. Entübe olmayanlarda ise, hava sisteminin temizlenmesi büyük damlacık oluşumuna sebep olduğu veya olabileceğinden ötürü bronşiyal hijyen yöntemlerinin kullanma endikasyonları kapsamlıca gözden geçirilmeli, muhakkak gereken durumlarda sağlık personelleri için alakalı korunma önlemleriyle uygulanması gerekmektedir.

3. COVID-19 Enfeksiyonu Post-Akut Dönemlerinde Pulmoner Rehabilitasyonlar​

COVID-19 enfeksiyonu yaşayan olguların uzun süreli neticeleri ile alakalı bilgi ve deneyim biriktirmede erken safhadayız. İyileşme süreçleri; yaş, soluma yetmezlikleri, kardiyaklar, nörolojik tutulmalar, fiziki (asteni, periferik kas güçsüzlükleri), emosyonel (depresyon, post-travmatik stres sendromları, tükenmişlik halleri) fonksiyonel bozulmalar ve takip eden hastalıklar bulunup bulunmaması benzeri unsurlara göre değişiklik gösterecektir. Covid 19 solunum rehabilitasyon kapsamında H1N1 benzeri viral enfeksiyonlar ile kazanılan veriler, akut hastalıklar, ARDS ve yoğun bakım süreçlerinin ardından, soluma ve fiziksel fonksiyon kayıplarında (kas kütleleri ve kas fonksiyonu kayıpları, miyopatiler, kontraktürler, nöropatiler ve/ya da yoğun bakımda edinilmiş zayıflıklar), kognitif ve emosyonel fonksiyon bozulmaları (anksiyete, depresyon hali, post travmatik stres sendromları), katılımlar ve yaşam kalitesinin etkilenimleri olabileceğini gösterir.

Ozon nedir?​

Medikal ozon (O3), oksijen atomundan oluşan bir moleküldür. Saf oksijenden madikal ozon jeneratörü ile elde edilerek tedavide kullanılır. Ozon içeriğindeki 3. oksijen atomunu geri verme eğilimindedir. Bu serbest oksijen molekülü oksidandır; yani çevresini okside eder. Bu okside edeci molekül düşük dozlarda vücuda verilince vücutta bu ajana karşı ANTİOKSİDAN mekanizma tetiklenir, yani vücut aşılanmış olur.

Ozon tedavi de insan vücudunun iki güçlü potansiyeli olan “antioksidan” ve “antiinflamatuar” potansiyellerini kullanan ve tüm vücutta bir alarm reaksiyonuna neden olarak vücudu hastalıklar karşısında güçlendiren bir tedavi yöntemidir. Son 20 yılda yapılan araştırmalar, ozon tedavisinin pek çok yönden insan vücudunun kendi tedavi edici potansiyellerine katkısı olduğunu göstermiştir. Tekrarlayan ozon tedavisi seansları sayesinde oluşan bu “antioksidan” ve “antiinflamatuar” cevap sonucunda, vücudun bağışıklık hücreleri sitoking adı verilen özel savaşçı moleküller üretir. Bu da medikal ozonun özellikle bağışıklık sisteminin zayıf ve bozuk olduğu hastalara uygulanmasında çok başarılı sonuçlar alınmasını sağlar.

Ozon ve Cilt Sağlığı (Anti Aging)​

Ozon terapisi estetikte ve cilt yenilenmesinde de aktif olarak kullanılmaktadır. Ozon terapisi cilt bozukluklarını maskelemez, doğal fonksiyonlarını yerine getirmesini sağlayarak kendini yenilemesini uyarır. Epidermis düzeyinde yaşlanma daha derin kırışıklıkların oluşması şeklinde ortaya çıkar. Yaşlanma ile beraber epidermis hücreleri kendilerini yenileyemez. Elastin lifleri yorulur ve parçalanır. Keratin katmanı kalınlaşır, elastikiyet kaybı ve epidermis deformasyonu artar. Sonuç olarak kırışıklıklar görülmeye başlar.

Ozon tedavisi ile cildin bariyer, bağışıklık, su tutma ve yenilenme fonksiyonları düzeltilir. Bu patalojik mekanizma nötralize edilerek cilt yaşlanmasına neden olan etken ortadan kaldırılabilir ve cilt yapısı sağlıklı bir hale dönebilir. Cilt yaşlanması yavaşlatılabilir.

Ozon ve Kalp Damar Hastalıkları​

Ozon gazının damar genişletici özelliği vardır. Kanın akışkanlık özelliğini artırır. Dokulara daha çok oksijen gitmesini sağlar. Dokulardaki kılcal damar ağının genişlenmesini sağlayarak, hücrelerin beslenmesini artırır. Bağışıklık sistemini güçlendirerek, iskemik yaraların iltihaplanmasını engeller. İltihaplanan yaraların iyileşmesini hızlandırır. Ağrı kesici özelliği ile de dolaşımı artırdığından damar tıkanıklığına bağlı ağrıları hafifletir, hatta tamamen geçirir. Bilinen herhangi bir yan etkisinin olmaması nedeniyle, damar hastalıklarında kullanılan tedaviye ek olarak kullanılması, oldukça faydalı sonuçlar vermektedir.

Ozon ve Akciğer Hastalıkları​

Astım, Anfizem gibi KOAH, ARDS, (akut respiratuvar Distress Sendorumu) türündeki solunum yolu ile hastalıklarında ozon oksidatif strese uyum sağlamaktadır. Astımın tedavisinde iyileştirilmesi gereken temel sorunlar bronşların daralmasının giderilerek hava alışverişinin sağlanması, alerjik sorunların ortadan kaldırılması, immun sistemin güçlendirilmesi ve enfeksiyonlardan korumaktır. Nefes alıp verme sorunu yaşayan astım hastası kanında oksijen oranının düşmesi ve karbondioksit oranının artması sorunlarını yaşamaktadır. Ozon bu hastalarda enfeksiyon etkenlerinin giderilmesi yanında immun sisteminin güçlendirilmesi, kanın yüksek enerjili oksijenlenmesi, dokuların oksijene kolay ulaşımının sağlanması yoluyla tedavi edici olmaktadır.

Ozon Tedavisinin Kullanım Alanları;​

1- FTR/ortopedik hastalıklar ( sporyaralanmaları, fibromiyalji, genel kondisyon artırımı, artroz/diskopati vs)

2- Enfeksiyon hastalıkları(viral, bakteriyel paraziter hastalıklar)

3- Otoimmun hastalıklar (romatoid artrit, chrone hst , çölyak vs)

4- Kalp damar ve dolaşım hastalıkları (koroner arter, periferik arter, serebral arter aterosklerozu)

5- Dejeneratif hastalıklar (senil demans, makula dejenerasyonu, artrozlar)

6- Akciğer hastalıkları (KOAH, astım)

7- Dermatolojik hastalıklar (Sedef, dermatit, akne vs)

8-Onkoloji (kemoterapi ve radyoterapi destekleyici olarak)

9- Gastrointestinal ve Ürogenital hastalıklar (ülseratif kolit, proktit, prostatit vs)

10-Yara tedavisi

Fibromiyalji Ve Kronik Yorğunluk Sendromunda Ozon​

Fibromiyalji kasları ve kasların eklemle birleştiği yumuşak dokuları tutan bir tür romatizmadır.

Daha çok orta yaş kadınlarda görülür. Tüm romatizmal teşhislerin %25'ini fibromiyalji oluşturmaktadır. En yaygın belirtisi omuz, boyun, sırt ağrısıdır. Yanma, hassasiyet, karıncalanma, üşüme ya da kemirici ağrı gibi değişik şekillerde tarif edilen ağrılarda görülür.

Fibromiyaljili hastaların kaslarında çok küçük odaklar halinde kanlanması bozulmuş ve oksijen düzeyi azalmış (hipoksik) bölgelerin ortaya çıktığı düşünülmektedir. Bu bölgelerde zaman içerisinde iltihapsız yangı (non-enfeksi yöz inflamasyon) gelişir. Hastalar ağrı kesicilerden daha ziyade bu bölgelerdeki dolaşım bozukluğunun düzeltilmesinden fayda görürler. Ozon tedavisi hem bu bölgelerin kanlanmasını düzenler hem de kırmızı kan hücrelerin in bu bölgelere daha çok oksijen bırakmasını sağlar. Oksijensizlik ve kanlanamama sorunu çözüldüğünde asıl ağrıya neden olan iltihapsız yangı da ortadan kalkar ve hastaların ağrı kesici, anti-inflamatuar ilaç kullanma sıklığı neredeyse sıfıra yaklaşır.

Ozon ve Detoks​

Ozon güçlü bir toksin temizleyicidir. Ozon tedavisi ile insan vücudunda üretilen zararlı toksik maddelerin arındırılması yoluyla, olası zararlardan korunma gerçekleşir. Çeşitli nedenlerle vücudumuza girmiş bulunan kimyasal ve biyolojik atıkların uzaklaştırılması, zararsız hale gelmesi ozon tedavisi ile sağlanabilir. Detoksifikasyon; sinir sistemi, kardiovasküler sistem ve bağışıklık sistemini korumaktadır. Eğer insanın detoksifikasyon mekanizması zayıf ise daha hızlı yaşlanma eğilimindedir ve kalp hastalıkları, kanser ve kronik dejeneratif hastalıklara ve enfeksiyon hastalıklarına yakalanma şansınız daha fazla demektir. Alman bilim çevrelerinde, kanın yıkanması olarak kabul gören ozon terapi, gerçek anlamda detoks etkisi yaratmaktadır. Detoks sayesinde önemli organların ve organ gruplarının örneğin beyin, böbrek, karaciğer, kardiovasküler sistem ve bağışıklık sistemi fonksiyonlarının tam kapasite ile çalışması ve performanslarının artırılması sağlanır.

Muazzez Abacı Kimdir?
Sanatçı, müzisyen, Türk sanat Müziği sanatçısı. Tam adı Hicran Muazzez Abacı. 12 Kasım 1947, Ankara doğumlu. Babası Oktay Altıoklar'dır. İlkokula yatılı olarak başladığı Ankara Koleji'nde liseye kadar okudu.

Türünün en güçlü ve başarılı kadın sanatçılarından biri olarak kendisini kabul ettirmiştir. 1990 yılı Mart ayında yayınladığı Vurgun adlı albümüyle satış rekoru kırmış, yıl boyunca pek çok TV programında, konserde ve etkinlikte yer almış Muazzez Abacı Kültür Bakanlığı'nın tavsiyesiyle verilmeye başlanan Devlet Sanatçısı unvanına 1998'de lâyık görülmüştür.

İlk olarak Ankara Radyosuna 1966'da girdi. 1973'te ilk plağı Bir Sen Kaldın İçimde Kervan Plak yapımcılığında ile çıkardı. Klasik ve çok sesli Türk Müziğinin popülerlik kazanmasını sağlayan isimlerden biri oldu ve çok sevildi. Radyo yılları sonrasında İstanbul'daki gazinoların aranılan assolistlerinden biri olmakta gecikmedi ancak istikrarsız özel hayatı nedeniyle sahne ve plak çalışmaları kesintilere uğradı.

Kervan, As, Yavuz Plak şirketleri hesabına pek çok 45'lik ve LP dolduran Muazzez Abacı, özellikle "Şakayık" ve "Vurgun" adlı kendisiyle özdeşleşmiş iki eseriyle hemen hatırlanır.

1990 yılında Cemal Safi'nin sözlerini yazdığı "Vurgun" adlı şarkı ve albümle kariyerinin zirvesine çıkan sanatçı, 2000'li yılların başlarında, Türk Sanat Müziği'ndeki genel durgunluğun ve gerilemenin de etkisiyle, kendini müzik gündeminden belirgin şekilde geri çekmiştir.

Muazzez Abacı, 1998 yılında Sibel adlı Tv dizisinde kendisini canlandırmıştır.

Özel Yaşamı
1969 yılında dünyaya getirdiği doktor olan kızı Saba'nın babası ilk eşi polis memuru Abdurrahman Abacı'dır. Daha sonra avukat Atilla Kurtbaş ile iki yıl süren (1973-1975) bir evlilik yapmış ve ardından Hasan Heybetli ile aşk yaşayarak birkaç kez evlenmiştir.

Başlıca Albümleri

• At Kadehi Elinden (1973)
• Dönüş (1978)
• Yasemen (1981, 2014)
• Sevdiklerinizle (1983)
• Şakayık (1986)
• Söyleme Bilmesinler 1987)
• Felek (1989)
• Vurgun (1990)
• Felek 1990
• Sensiz Olmadı (1991)
• Efendim (1992)
• Tutkunum (1995)
• Cesaretim Var (1998)
• Hükümlüyüm (2001)
• Çok Geceler Bekledim (2010)
• Aşkolsun (2010)
• Şakayık (2014)
• Dönüş (2014)
• Ajda Pekkan & Muazzez Abacı (2014)
• Çerkez Kızı (2016)

Muazzez Abacı Sağlık Durumu Nasıl?
Ünlü sanatçının sağlık durumuyla ilgili açıklama, yakın dostu ve söz yazarı Seda Akay’dan geldi.

Akay açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Canım Abacığıma, salı günü geçirdiği kalp krizi sonrasında stent takıldı. Tedavisi hastanede sürdürülüyor. Şükür ki artık normal odada tedavisine devam ediliyor”

Menajeri Taner Budak yaptığı açıklamada:
"Kalp krizi doğru değil. Kızı Saba Hanım'la kontrol amaçlı hastaneye gidiyorlar, bir damarına stent takılıyor, şu anda da operasyon sonrası odasında. Çok şükür iyi" dedi.

Bir Zamanlar İstanbul Dizisi Konusu Nedir?
Bir Zamanlar İstanbul dizisi, 90’ların karanlık atmosferinde geçen, adalet arayışıyla yolları kesişen Ali ve Seher’in hikâyesini anlatıyor. Üniversitenin farklı fakültelerinde okuyan bu iki genç, bir münazara sırasında tanışır ve kısa sürede aşk ile adaletin iç içe geçtiği bir mücadeleye girişir.

İstanbul’un suç dünyasına karşı Köroğlu gibi dimdik duran Ali ve Seher, güçlünün değil haklının kazanması için savaşacaktır. Her adımlarında karşılarına çıkan engeller, onları İstanbul’un yeraltı dünyasında daha da güçlü bir ikiliye dönüştürür.

Bir Zamanlar İstanbul Dizisi Oyuncu Kadrosu

• Cihangir Ceyhan
• Alina Boz
• Hüseyin Avni Danyal
• Didem Balçın
• Şebnem Dönmez
• Kaan Taşaner
• Deniz Celiloğlu
• Özge Özder
• Ümit Kantarcılar
• İpek Karapınar
• Murat Daltaban
• Nihal Koldaş
• Mirza Bahattin Doğan
• Serdar Özer
• Gurur Çiçekoğlu
• Burak Alp Yenilmez
• Atakan Yarımdünya
• Ahmet Kılıç
• Başaran Yavuz
• Tezhan Tezcan
• Muhammet Emre Kaya
• Can Kulan
• Ekrem Düzgünoğlu
• Selin Genç
• Nazlı Çetin
• İrem Tuncer
• Derviş Tezcan
• Poyraz Güven
• Muhammet Mert Güzeloğlu
• Ela Şafak
• Atahan Bülent Çatalbaş
• Ayaz Çoban
• Atılgan Gümüş
• Ahmet Erkut

Piyasa Dizisi Konusu Nedir?
Piyasa medya, magazin ve dizi dünyasındaki güç mücadelesini odağına alacak. Çekimleri Bursa’da başlayan Piyasa; aşk, ihanet ve güç mücadelesinin gölgesinde, sırlarla dolu hayatların kesiştiği bir dünyanın hikayesini anlatıyor.

İlayda Alişan’ın canlandırdığı hikayenin merkezindeki başörtülü Münevver Çetin, ailesini içinden bulunduğu çıkmazdan kurtarabilmek için mutluluğundan vazgeçmiştir. Küçük bir sahil kasabasında başlayan hikayesi, beklenmedik olaylar sonucunda onu İstanbul’un parıltılı dünyasına taşır.

Alp Navruz’un canlandırdığı Kenan Akın karakteri Türkiye’nin en parlak yıldızlarından biridir. Işıltılı sahnelerin ardında, kendi yalnızlığıyla ve kaçamadığı bağımlılıklarıyla başroldedir. Kenan, bağımlılıklarından ve ailesine dair öğrendiği sırlardan kaçmaya çalışırken Münevver’le tanışır.

Piyasa Dizisi Oyuncu Kadrosu

• Alp Navruz
• İlayda Alişan
• Zuhal Olcay
• Fırat Altunmeşe
• Yurdaer Okur
• Damla Colbay
• Vural Şahanoğlu
• Aydan Burhan
• Asya Kasap
• Halil Demir
• Hilmi Ahıska
• Metehan Parıltı

Adsız Aşıklar Dizisi Konusu Nedir?​

Aşk bir hastalık mı, yoksa şifa mı? Aşka olan inancını küçük yaşta kaybederek Aşk Hastanesi’ni kuran Cem (Halit Ergenç) için aşk, belki de insanlığın yakalanabileceği en büyük hastalık.

Cem’in karşısına beklenmedik bir şekilde çıkan Hazal (Funda Eryiğit) için ise aşk, dünyayı kurtarabilecek güçte şifalı bir his. Aşk hakkında birbirine tamamen zıt bakış açılarına sahip bu ikilinin yolları Aşk Hastanesi’nde kesişiyor ve Cem’in kaderi, hiç beklemediği bir şekilde Hazal’a bağlanıyor.

Adsız Aşıklar Dizisi Oyuncu Kadrosu

• Halit Ergenç
• Funda Eryiğit
• Rıza Kocaoğlu
• Zerrin Nişancı
• Selçuk Borak
• İdil Fırat
• Ceren Benderlioğlu
• Seda Akman

Ender Balkır-Kime Kin Ettin Sözleri
Kime kin ettin de giydin alları?
Yakın iken ırak ettin yolları
Kime ne kin ettin de giydin alları?
Yakın iken ırak ettin yolları

Mihnet ile yetirdiğim gülleri
Varıp gittin bir soysuza yoldurdun
Varıp gittin bir soysuza yoldurdun

Mihnet ile yetirdiğim gülleri
Varıp gittin bir soysuza yoldurdun
Varıp gittin bir soy hayal yoldurdun

Sen beni sevseydin arar bulurdun
Zülfünün teline bağlar dururdun
Sen beni sevseydin arar bulurdun
Zülfünün teline bağlar dururdun

Madem ayrılmaktı soyka senin muradın
Niye beni ataşına yandırdın?
Niye beni ataşına yandırdın?

Madem ayrılmaktı soysuz senin muradın
Niye beni ataşına yandırdın?
Niye beni ataşlara yandırdın?

Hicrani'yem der ki bakın hâlına
Dağlar dayanmıyor ah-u zarına
Hicrani'yem der ki bakın hâlına
Dağlar dayanmıyor ah-u zarına

Elim ermez oldu kısp-i karıma
Çünkü gül yüzlümü elden aldırdım
Çünkü gül yüzlümü elden aldırdım

Elim ermez oldu kısp-i karıma
Çünkü gül yüzlümü elden aldırdım
Çünkü gül yüzlümü elden aldırdım

Ender Balkır-Ruhumda Sızı Sözleri
Bu nasıl bir derttir dermanı yoktur
Bedenimde değil ruhumda sızı
Görünmez bir yara acısı çoktur
Bedenimde değil ruhumda sızı oy oy
Ruhumda sızı oy oy ruhumda sızı

Kurşunsuz,hançersiz kansız bir yara
Hiç bir tabip buna bulamaz çara
Keşke mansur gibi çekseler dara
Bedenimde değil ruhumda sızı oy oy

Doktoru lokmanı yok ilacı yok
Görünmez göz ile hiç bir izi yok
Saplandı sineme görünmez bir ok
Bedenimde değil ruhumda sızı

Didelerim nemli kan ağlar gözüm
Ruhum yara aldı sızlıyor özüm
Bu halimden vakıf tek cura sazım
Bedenimde değil ruhumda sızı oy

Yeter Nesimi bu feryadın yeter
Biliyom yanıyon keremden beter
Her ah eyledikçe dumanın tüter
Bedenimde değil ruhumda sızı

Hüseyin Turan-Yollar Seni Gide Gide Usandım Sözleri
Yollar seni gide gide usandım
Ayağıma diken battı gül sandım
Ben de seni bir vefalı yâr sandım
De gidinin gızı senden yâr olmaz

Di yörü yörü de zalımın kızı
Esti acı poyraz ayırdı bizi
Di yörü yörü de muhannet gelin
Ok vurdun sineme yaram çok derin

Kırmızılar giymiş alınan oynar
Deste zülüflerin telinen oynar
Yâr beni bırakmış elinen oynar
Elinen oynayan yâri neyleyim

Di yörü yörü de zalımın kızı
Esti acı poyraz ayırdı bizi
Di yörü yörü de muhannet gelin
Ok vurdun sineme yaram çok derin

Cengiz Özkan-Bir Ay Doğar İlk Akşamdan Geceden Sözleri
Bir ay doğar ilk akşamdan geceden neydem neydem geceden
Şavkı vurur pencereden bacadan
Dağlar kışımış yolcum üşümüş nasıl edem ben
Uykusuz mu kaldın dünkü geceden neydem neydem geceden

Uyan uyan yâr sinene sar beni
Dağlar kışımış yolcum üşümüş nasıl edem ben
Uyan uyan yâr sinene sar beni
Dağlar harâmı açma yaramı perişânım ben

Yüce dağ başından aşırdın beni neydem neydem yâr beni
Tükenmez dertlere düşürdün beni
Dağlar kışımış yolcum üşümüş nasıl edem ben
Madem soysuz göynün bende yoğudu neydem neydem yoğudu

Niye doğru yoldan şaşırdın beni
Dağlar kışımış yolcum üşümüş perişânım ben
Niye doğru yoldan şaşırdın beni
Dağlar harâmı açma yaramı perişânım ben

Aşağıdan gelir eli boş değil neydem neydem boş değil
Söylerim söylerim göynüm hoş değil
Dağlar kışımış yolcum üşümüş nasıl edem ben
Bir güzeli bir çirkine vermişler neydem neydem vermişler

Baş yastığı gendisine eş değil
Dağlar kışımış yolcum üşümüş nasıl edem ben
Baş yastığı gendisine eş değil
Dağlar harâmı açma yaramı perişânım ben

Oğuz Aksaç-Güler Duman-Seher Yıldızı Sözleri
Nazlı yardan bana bir haber gelmiş
Eğer doğru ise büktü belimi
Dediler ki yarin yad eller almış
Kadir Mevlam nasip eyle ölümü

Seher yıldızı ayırdı bizi
Perişan eyledi dost ikimizi
Seher yıldızı ayırdı bizi
Perişan eyledi yâr hepimizi

Bülbüle söyleyin dalına konsun
Bizi böyle eden Allah'tan bulsun
Sabreyle sevdiğim ilkbahar gelsin
Terkedeyim vatanımı elini

Seher yıldızı ayırdı bizi
Perişan eyledi dost ikimizi
Seher yıldızı ayırdı bizi
Perişan eyledi yâr hepimizi

Karacoğlan der ki konmadan göçtüm
Yar elinden dolu badeler içtim
Kötüler zanneder ben yardan geçtim
Ölmeyince çeker miyim elimi

Seher yıldızı ayırdı bizi
Perişan eyledi dost ikimizi
Seher yıldızı ayırdı bizi
Perişan eyledi yâr hepimizi

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), milyonlarca elektrik abonesini ilgilendiren bir kararı duyurdu. Buna göre EPDK'dan alınan kararla, elektrik tüketimi 4 bin kilovatsaatin üzerinde olan aboneler devlet desteği alamayacak.​

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (EPDK) 2026 yılı için uygulanacak "Son Kaynak Tedarik Tarifesi"ne ilişkin kurul kararı Resmi Gazete'de yayımlandı.

''4 Bin Kwh altına destek''​

EPDK tarafından yayımlanan kurul kararına göre, 1 Ocak 2026'dan itibaren mesken tüketici grubuna yönelik yıllık tüketim miktarı 4 bin kWh olarak uygulanacak. Aynı grup içinde yer alan kamu kurum ve kuruluşları, mahalli idareler, apartmanlar, konut siteleri ile bu yerlerin ortak kullanım alanları da bu kapsamda değerlendirilecek.

T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından kurulan geçici barınma merkezleri, köylerde içme suyu temini amacıyla kullanılan tesisler ile tarımsal faaliyetler tüketici grubu için yıllık tüketim sınırı 150 milyon kWh; diğer tüketici grupları için ise 15 bin kWh olarak belirlendi.

Ayrıca, aynı tarihten itibaren Katsayı Bazlı Katsayı (KBK) mesken tüketici grubu için 1,05; diğer tüketici grupları için ise 1,0938 olarak uygulanmaya devam edecek. Karar, 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Papara Elektronik Para A.Ş.’nin faaliyet iznini iptal etti. Resmî Gazete’de yayımlanan karara göre, Papara’ya 21 Nisan 2016 tarihinde verilen elektronik para kuruluşu olarak faaliyet yürütme izni, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu kararına dayanarak geri çekildi.​

Mayıs ayında Papara Elektronik Para AŞ'nin "yasa dışı bahis" suçunun işlenmesini kolaylaştırdığı iddiasıyla aralarında şirketin sahibi Ahmed Faruk Karslı'nın da bulunduğu 13 şüpheli gözaltına alınmıştı.

Merkez Bankası, Papara hakkındaki kararını verdi. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren karara göre Merkez Bankası, Papara AŞ'nin faaliyet izinlerinin tümünü iptal etti.

Kararda, 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’un ilgili maddeleri uyarınca iptal kararının alındığı belirtildi.

Eski tip ehliyetlerin değiştirilmesi için verilen süre bugün sona eriyor. Bugünden itibaren B sınıfı ehliyet yenileme ücretleri 15 TL'den 7 bin 438 TL'ye yükselecek.
1 Ocak 2016'dan itibaren başlayan eski tip ehliyetlerin değiştirilmesine yönelik süre bugün (31 Ekim) sona eriyor. Süre bitiminden itibaren eski tip ehliyetler artık geçersiz sayılacak.

Ehliyet değiştirme ücreti bugüne kadar 15 TL iken bugünden itibaren B sınıfı ehliyet için yenileme ücreti 7 bin 438 lira 60 kuruşa yükselecek. A, A1, A2, F sınıfı eski tip sürücü belgesi olanlar, harç, değerli kağıt ve vakıf hizmet bedeli dahil toplam 3 bin 643 lira 10 kuruş, B1, BE, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE, G, M sınıfı eski tip sürücü belgesi olanların da 11 bin 235 lira 60 kuruş yatırmaları gerekecek.

Bugüne kadar ehliyetini yenileyenlerin toplam sayısı 36 milyon 216 bin 16'ya ulaştı.

Yapılan uyarılara rağmen 1 milyon 843 bin 722 kişi hala eski tip sürücü belgesi kullanmaya devam ediyor.

Maaşlardan Yüzde 3 Kesintiye Yapılacak Karar Resmi Gazetede Yayınlandı
Bugün tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 2026 Yılı Cumhurbaşkanı Yıllık Programı'nda bütçe yönetimine ilişkin planlara yer verilirken, kamuoyunda tartışmalara neden olan 'Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi' (TES) için de 2026 yılında uygulamaya başlanacağı açıklandı.

Söz konusu düzenleme, yıllardır uygulanan Bireysel Emeklilik Sistemi'nden (BES) farklı olarak milyonlarca çalışanın zorunlu katılımını öngörürken, düzenleme kapsamında her ay net maaşlardan yüzde 3 oranında kesintiye gidilecek.

Çalışandan yapılacak kesintiye ek olarak işverenden de yüzde 1 oranında ilave katkı ödemesi alınacak. Toplanan prime devlet tarafından yüzde 30 destek verilecek ve söz konusu tutar ilerleyen yıllarda kullanılmak üzere vatandaşların emeklilik havuzunda işletilecek.

Söz konusu sistem tamamen Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan (SGK) bağımsız şekilde yürürlükte olacak. Çalışanların TES kapsamında biriken primlerini kullanabilmeleri için en az 10 yıl boyunca sistemde olmaları şartı koşulacak. TES aracılığıyla emekli olmak içinse kadınlarda 58 erkeklerde 60 yaş şartı aranacak.

TES uygulamasından emekli olan vatandaşlar, söz konusu tarihe kadar ödedikleri TES primi dikkate alınarak aylığa bağlanacak. Söz konusu gelir, SGK'dan alınacak temel emekli maaşından daha düşük ve 'destekleyici' nitelikte olacak.

Düzenlemeye getirilecek istisnalar ile doğum, hac ibadeti ya da askerlik gibi özel durumlarda belirli oranlarda sistemden para çekme hakkı tanınacak.

Hasret Üngür-Ferhat Üngür-Murat Üngür-Sevin Gayrı Sözleri
Beni derde koyup kaçtın
Gözün aydın, sevin gayrı
Yüreğime yara açtın
Gözün aydın, sevin gayrı
Yüreğime yara açtın
Gözün aydın, sevin gayrı

Bir zamanlar benim oldun
Ömür fidanımı yoldun
Yeni bir sevgili buldun
Gözün aydın, sevin gayrı
Yeni bir sevgili buldun
Gözün aydın, sevin gayrı

Verdiğin sözleri nettin?
Beni yakıp yıkıp gittin
Harabeydim viran ettin
Gözün aydın, sevin gayrı
Harabeydim viran ettin
Gözün aydın, sevin gayrı

Şentürk Dündar-Sunam Sözleri
ÇEKTİĞİM GÖNÜL ELİNDEN
USANDIM GURBET ELİNDEN
HİÇ KİMSE BİLMEZ HALİMDEN
UYAN SUNAM UYAN DERİN UYKUDAN

BUNCA DİYAR GEZDİM GÖZLERİN İÇİN
NİYE KÜSTÜN BANA EL SÖZÜ İÇİN
DİLERİM ALLAH'TAN SIZLASIN İÇİN
UYAN SUNAM UYAN DERİN UYKUDAN

Selda Bağcan-Dön Gel Bir Tanem Sözleri
Güneşe yıldızlara, sorar seni ararım
Güneşe yıldızlara, sorar seni ararım
Yağmura bulutlara, sorar seni ararım

Yorgunum aramaktan, gördüğüme sormaktan
Dön gel bir tanem dön gel
Yorgunum aramaktan, gördüğüme sormaktan
Dön gel bir tanem dön gel

Asırlık şu çınara su içtiğim pınara
Asırlık şu çınara su içtiğim pınara
Havadaki turnaya sorar seni ararım

Ağaçlar çiçek açtı, ayrılanlar kavuştu
Dön gel bir tanem dön gel
Ağaçlar çiçek açtı, ayrılanlar kavuştu
Dön gel bir tanem dön gel

Şehirde varoşlara, caddeye sokaklara
Şehirde varoşlara, caddeye sokaklara
Mecnun misali sana, sorar seni ararım

Gözlerim yaşla doldu, sen yinede gelmedin
Dön gel bir tanem dön gel
Gözlerim yaşla doldu, sen yinede gelmedin
Dön gel bir tanem dön gel

Günah değil gurbette, ağlattın hasretinle
Günah değil gurbette, ağlattın hasretinle
Nerdesin şimdi nerde? sorar seni anarım

Dön gel bir tanem dön gel, nedir ki sana engel
Dön gel bir tanem dön gel
Dön gel bir tanem dön gel, nedir ki sana engel
Dön gel bir tanem dön gel

Zara-Kızım Diyor Sözleri
Kaldım anam gurbet elde, hasret sabrımı deniyor
Yüzünü göreyim gel de, eller beni göndermiyor
Yüzünü göreyim gel de, eller beni göndermiyor

Nerde bir yolcuyu görsem, aklıma sılam geliyor
Ben ne zaman bir of çeksem, hatrıma anam geliyor
Ben ne zaman bir of çeksem, hatrıma anam geliyor

"Kızım" diyor "Gözüm" diyor "Ağlama sus kuzum" diyor
"Kızım" diyor "Gözüm" diyor "Ağlama sus kuzum" diyor
Benden garip dertli anam, senden ayrı olmaz yaram
Ne sarılan ne seven var, eller sen değil ki anam
Ne arayan ne soran var, çaresizim hâlim yaman

Ner'de bir yolcuyu görsem, aklıma sılam geliyor
Ben ne zaman bir of çeksem, hatrıma anam geliyor
Ben ne zaman bir of çeksem, imdada anam geliyor

"Kızım" diyor "Gözüm" diyor "Ağlama sus kuzum" diyor
"Kızım" diyor "Gözüm" diyor "Ağlama sus kuzum" diyor
"Kızım" diyor "Gözüm" diyor "Ağlama sus kuzum" diyor
"Kızım" diyor "Gözüm" diyor ağlama

Zara-Hastane Önünde İncir Ağacı Sözleri
Hastane Önünde İncir Ağacı (Annem Ağacı)
Doktor Bulamadı Bana İlâcı (Annem İlâcı)
Baş Tabip Geliyor Zehirden Acı (Annem Vay Acı)

Garip Kaldım Yüreğime Derdoldu (Annem Derdoldu)
Ellerin Vatanı Bana Yurdoldu (Annem Yurdoldu)

Mezarımı Kazın Bayıra Düze (Annem Vay Düze)
Yönünü Çevirin Sıladan Yüze (Annem Vay Yüze)
Benden Selâm Söylen Sevdiğimize (Sevdiğimize)

Başına Koysun Karalar Bağlasın (Annem Bağlasın)
Gurbet Elde Kaldım Diye Ağlasın (Annem Ağlasın)

Arin Pulat-Kına Yak Ellerime Sözleri
Bu gecenin koynunda
Saçlarımı ör anne
Yıldızlara takılmışsın
İnciniller anne

Bu gecenin koynunda
Saçlarımı ör anne
Yıldızlara takılmışsın
İnciniller anne

Kına yak ellerime
Parmaklarım kalsın
Dokundukça tenime
Kokun bende kalsın

Kına yak ellerime
Parmaklarım kalsın
Dokundukça tenime
Kokun bende kalsın

Uyut beni göğsünde
Ağıtlarınla anne
Gelinliğimi ört üstüme
Giyemedim anne

Uyut beni göğsünde
Ağıtlarınla anne
Gelinliğimi ört üstüme
Giyemedim anne

Kına yak ellerime
Parmaklarım kalsın
Dokundukça tenime
Kokun bende kalsın

Kına yak ellerime
Parmaklarım kalsın
Dokundukça tenime
Kokun bende kalsın

Hirai Zerdüş-Saçlarını Taramışsın Sözleri
Saçlarını taramışsın sarı renge boyamışsın
Saçlarını taramışsın sarı renge boyamışsın
Haberin var mıydı benden beni bana bağlamışsın
Haberin var mıydı benden beni bana bağlamışsın

Keşke seni görmeseydim görüp gönül vermeseydim
Keşke seni görmeseydim görüp gönül vermeseydim
Lal olaydı ağzım dilim, keşke seni demeseydim
Lal olaydı ağzım dilim, keşke seni demeseydim

Yar o saçlar taranır mı, sarı renge boyanır mı?
Yar o saçlar taranır mı, sarı renge boyanır mı?
Gidip de yad ele vardın, buna gönül dayanır mı?
Gidip de yad ele vardın, buna gönül dayanır mı?

Keşke seni görmeseydim görüp gönül vermeseydim
Keşke seni görmeseydim görüp gönül vermeseydim
Lal olaydı ağzım dilim, keşke seni demeseydim
Lal olaydı ağzım dilim, keşke seni demeseydim

Günümüzün modern dizüstü bilgisayarları, batarya teknolojisi sayesinde bu konuda geçmişteki modellere göre çok daha dayanıklı ve verimli.

Eski pil modelleri sürekli tam şarjda kalmaktan olumsuz etkilenirken, güncel cihazlar bu sorunu aşmak üzere tasarlanmış durumda. Yeni nesil piller, şarjları tam kapasiteye ulaştığında, bataryayı aşırı şarj etmeden o seviyede tutmak için yavaş şarj mekanizması kullanır.

Ayrıca, adaptör de güç akışını kontrol ederek pili korumaya yardımcı olur. Bu sayede cihazınızı kullanım kolaylığı için sürekli prize takılı tutmanız, genellikle ciddi bir sorun yaratmaz.

Zorlu kullanım ve ısınma ipuçları​

Dizüstü bilgisayarınızı ne amaçla kullandığınız, bu kuralın istisnalarını belirliyor. Eğer bilgisayarınızı çoğunlukla e-posta trafiği ve idari işler gibi düşük güç gerektiren görevler için kullanıyorsanız, pil üzerindeki baskı minimum düzeyde kalır.

Ancak düzenli olarak PC oyunları oynamak veya profesyonel video düzenleme gibi yoğun işlem gücü gerektiren işler yapıyorsanız durum değişir. Bu tür işlemler dizüstü bilgisayarınızın çok fazla güç çekmesine ve dolayısıyla aşırı ısınmasına neden olur. Isınan bir batarya ise zamanla daha hızlı yıpranır.

Eğer cihazınızın çok ısındığını hissediyorsanız ve soğutma fanı normalden daha gürültülü çalışıyorsa, bu bir tehlike işaretidir. Bu gibi durumlarda, cihazınızın aşırı ısınmasını önlemek için fişini çekmek ve bir süre batarya ile çalıştırmak en iyisi olacaktır.

Dizüstü bilgisayarınızı doğrudan güneş ışığına veya çok soğuk bir ortama bırakmanın da batarya sağlığı açısından olumsuz olduğunu unutmamak gerekir.

Fırtınalara ve voltaj dalgalanmalarına dikkat​

Cihazınızı kullanmadığınız zamanlarda fişten çekmeniz için bir başka önemli neden ise dış etkenlerdir. Duvar prizinden gelen düzensiz veya ani yüksek voltaj dalgalanmaları (voltaj sıçramaları) dizüstü bilgisayarınızın donanımına kalıcı zarar verebilir.

Normal şartlarda bu durum nadiren endişe yaratır. Ancak gök gürültülü fırtınalar veya elektrik hatlarına düşen ağaçlar gibi olaylar büyük voltaj dalgalanmalarına neden olabilir. Bu tür durumlar için akım korumalı prizler bir miktar güvenlik sağlasa da, dışarıda şiddetli hava koşulları varsa, dizüstü bilgisayarınızı prizden tamamen ayırmak ve riske girmemek en güvenli yoldur.

X (eski adıyla Twitter), twitter.com alan adını tamamen devre dışı bırakıyor. Güvenlik anahtarınızı veya geçiş anahtarınızı 10 Kasım’a kadar x.com’a taşımayı unutmayın; aksi halde hesabınız kilitlenebilir.​

Artık “Twitter” adı resmen tarih oluyor. Platformun yeni hali olan X, eski alan adı twitter.com’u tamamen devre dışı bırakıyor.

Ancak bu geçiş, kullanıcılar için önemli bir uyarıyı da beraberinde getiriyor: ''Hesabınızın güvenlik ayarlarını zamanında güncellemezseniz erişiminiz kilitlenebilir.''

Elon Musk’ın yeniden markalaşma süreci​

Elon Musk, 2022’nin Ekim ayında satın aldığı Twitter’ı son iki yıldır adım adım dönüştürüyor. Platformun adını X olarak değiştiren Musk, hem görünümde hem de politikada köklü yenilikler yaptı. Bu alan adı değişikliği de söz konusu dönüşümün son adımlarından biri olarak öne çıkıyor.

Güvenlik anahtarları için son tarih: 10 Kasım​

X, kullanıcılara gönderdiği uyarıda, twitter.com alanına bağlı donanımsal güvenlik anahtarları (örneğin YubiKey) ve geçiş anahtarlarının (passkey) artık geçerli olmayacağını duyurdu.

Bu nedenle kullanıcıların bu anahtarları x.com adresi altında yeniden kaydetmeleri gerekiyor. Son tarih 10 Kasım. Bu tarihten sonra gerekli güncellemeyi yapmayan hesaplar geçici olarak kilitlenebilir.

Veri ihlali yok, alan adı değişimi var​

X’in güvenlik hesabı, bu değişikliğin herhangi bir veri ihlali veya güvenlik açığıyla ilgili olmadığını vurguladı. Bu sadece, eski alan adından yeni x.com alanına geçişi tamamlamak için yapılan bir zorunlu adım.

Açıklamada, bu güncellemenin yalnızca güvenlik anahtarlarını ve geçiş anahtarlarını etkilediği, diğer iki aşamalı doğrulama yöntemlerinin (örneğin kimlik doğrulama uygulamaları) bu durumdan etkilenmediği belirtildi.

Kimler etkilenecek?​

Çoğu kullanıcı için bu değişim fark edilmeyecek. Ancak fiziksel güvenlik anahtarları kullananlar veya şifresiz giriş için geçiş anahtarlarına güvenenler, bu güncellemeyi yapmazlarsa hesaplarına erişimde sorun yaşayabilir.

X hesabınızı yeniden kaydetme adımları​

Giriş yöntemini kontrol edin. Donanımsal güvenlik anahtarı veya geçiş anahtarı kullanıyorsanız, bunlar muhtemelen hâlâ twitter.com alanına bağlıdır.

Anahtarınızı yeniden kaydedin. Ayarlar > Gizlilik ve Güvenlik > İki Aşamalı Doğrulama bölümüne gidin ve yöntemlerinizi x.com altında yeniden ekleyin.

Kayıtlı bilgilerinizi güncelleyin. Giriş bilgilerinizin artık x.com adresine yönlendiğinden emin olun.

Dilan Çıtak Kimdir?
Dilan Çıtak, Türk müzik dünyasının genç yeteneklerinden biri olarak dikkat çekiyor. 2 Aralık 1989 tarihinde İstanbul'da dünyaya gelen Çıtak, ünlü sanatçı İbrahim Tatlıses'in kızıdır. Annesi Işıl Çıtak olan Dilan, müzikle erken yaşta tanıştı ve yeteneklerini küçük yaşlardan itibaren geliştirdi.

Sanat kariyerine klasik eğitimle başlayan Çıtak, Pera Güzel Sanatlar Lisesi Müzik Programı'nda %50 burslu olarak okudu. Burada keman, piyano ve şan eğitimi aldı ve çeşitli okul korolarında yer alarak sahne deneyimi kazandı.

Lisans eğitimini İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı'nda tamamlayan Dilan, 2011 yılında müzik ve dil eğitimi almak için Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti. ABD'de Berklee College of Music öğrencileriyle birlikte konserler vererek uluslararası sahne tecrübesi elde etti.

Profesyonel müzik kariyerinde çeşitli projelerde yer alan Dilan Çıtak, İskender Paydaş'ın "Zamansız Şarkılar" grubunda vokalist olarak görev yaptı ve günümüzde piyano ve keman üzerine eğitimler vermeye devam ediyor.

Genç yaşına rağmen müzik kariyerinde edindiği deneyim ve sahne tecrübesi ile dikkat çeken Çıtak, hem solo çalışmaları hem de grup projelerinde başarılı performanslar sergilemiştir.

Müzik alanındaki deneyimini pek çok genç sanatçıya aktarırken, şarkıcılık kariyerini de sürdürmektedir. Çıtak'ın popüler parçaları arasında "Kal Benim İçin", "Kasko", "Çık Dışarı" ve "Dom Dom Kurşunu" gibi şarkılar yer almaktadır.

Dilan Çıtak, müzik kariyerinde hem vokalist hem de solo sanatçı olarak dikkat çekiyor.

İşte öne çıkan şarkılarından bazıları:

• Kal Benim İçin – Babamdan Kalma Albümü
• Kasko
• Çık Dışarı
• Dom Dom Kurşunu – Babamdan Kalma Albümü
• Haydi Söyle – Babamdan Kalma Albümü
• Bir Kulunu Çok Sevdim – Babamdan Kalma Albümü
• Maalesef – Babamdan Kalma Albümü

Dilan Çıtak, sahne performanslarında keman ve piyano gibi enstrümanları ustalıkla kullanmasıyla biliniyor ve bu sayede hem klasik hem modern müzikseverlerin ilgisini çekiyor.