Trafik Kazası Sonrası Tazminat Nasıl Alınır?
Trafik kazası, yalnızca araçta oluşan hasarla bitmez. Yaralanma, tedavi masrafları, iş gücü kaybı ve bazen de geri dönüşü olmayan kayıplar ortaya çıkar. Kaza sonrası yaşanan şok ve stres, çoğu kişinin haklarını kullanmasını zorlaştırır. Oysa kazadan sonra atılan ilk adımlar, ileride alınacak tazminatın miktarını ve sürecin kolaylığını doğrudan etkiler. Aşağıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Sigorta limitleri, süreler ve mevzuat değişebileceğinden, somut bir kaza sonrasında güncel hükümleri kontrol etmeniz ve bir trafik kazası tazminat avukatından destek almanız önerilir. Konuyla ilgili en çok merak edilen soruları birlikte ele alalım.Trafik Kazası Olduğunda İlk Olarak Ne Yapılmalıdır?
Kazadan hemen sonra yapılacaklar, hem güvenliğiniz hem de hak kaybı yaşamamanız açısından önemlidir. Şu adımları izleyin:- Güvenliği sağlayın: Araçları mümkünse yolun güvenli bir kenarına çekin, dörtlü flaşörleri yakın ve reflektör koyun. Yaralı varsa yerinden oynatmayın.
- 112 ve 155'i arayın: Yaralanma ya da ölüm varsa mutlaka sağlık ekiplerini ve polisi çağırın. Yaralanma yoksa da trafik zabıtası ya da jandarma tutanak tutabilir.
- Kaza tespit tutanağı düzenletin: Yalnızca maddi hasarlı ve taraflar arasında anlaşmazlık yoksa kaza tespit tutanağı yeterli olabilir. Yaralanma, ölüm ya da anlaşmazlık varsa polis ya da jandarma tutanağı gerekir. Tutanağı imzalamadan önce içeriğini dikkatle okuyun, katılmadığınız noktalar için şerh düşün.
- Delil toplayın: Kaza yerinin, araçların ve hasarın fotoğraf ve videolarını çekin. Tanıkların kimlik ve iletişim bilgilerini alın. Çevredeki güvenlik kameralarını not edin.
- Karşı tarafın bilgilerini alın: Sürücünün kimlik, ehliyet ve iletişim bilgileri, aracın plakası, ruhsat bilgileri ve trafik sigortası poliçe numarasını kaydedin.
- Sağlık kontrolü yaptırın: Hafif görünse bile yaralanma varsa hastaneye gidip rapor alın. İç kanama ya da kırık gibi sorunlar sonradan ortaya çıkabilir. Tedavi kayıtları tazminatın temel delilidir.
- Olay yerinden ayrılmayın ve suçu kabul etmeyin: Kusur durumunu belirlemek polis, bilirkişi ve mahkemenin işidir. Kaza anında kusuru kabul eden beyanlarda bulunmaktan kaçının.
Hangi Tazminat Kalemlerini Talep Edebilirim?
Trafik kazası nedeniyle uğranılan zararlar, maddi ve manevi olmak üzere iki ana grupta incelenir. Maddi tazminat kalemleri şunlardır:- Tedavi giderleri: Hastane, ilaç, ameliyat, fizik tedavi ve bakım masrafları. Sosyal güvenlik kurumunca karşılanmayan kısımlar için talepte bulunulabilir.
- Geçici iş göremezlik (kazanç kaybı): Tedavi süresince çalışamamaktan doğan gelir kaybı.
- Sürekli iş göremezlik (maluliyet): Kaza sonucu kalıcı bir sakatlık oluşmuşsa, iş gücü kaybı oranına göre hesaplanan tazminat. Hastane sağlık kurulu raporu ve gerekirse Adli Tıp Kurumu raporuyla belirlenir.
- Bakıcı gideri: Yaralının bakım ihtiyacı varsa bu gider.
- Destekten yoksun kalma tazminatı: Ölümlü kazalarda, ölenin desteğinden yoksun kalan eş, çocuk, anne baba gibi yakınların talep edebileceği tazminat.
- Araç hasarı ve değer kaybı: Aracın onarım bedeli, onarım süresince yoksun kalınan kullanım bedeli ve aracın piyasa değerindeki düşüş.
- Cenaze giderleri: Ölümlü kazalarda yapılan cenaze masrafları.
Tazminat Talebi Kime ve Nasıl Yöneltilir?
Trafik kazasında zararın tazmininden sorumlu olabilecek kişiler şunlardır: aracın sürücüsü, aracın işleteni (genellikle sahibi) ve aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı. Karayolları Trafik Kanunu'na göre işleten, kazanın meydana gelmesinde kusuru olmasa bile sorumlu olabilir. Sigorta şirketi ise poliçe limitleri dâhilinde zararı tazmin eder. Zorunlu trafik sigortası teminat limitleri her yıl güncellenir. Zarar bu limitin üzerindeyse, aşan kısım için sürücü ve işletene başvurulabilir.Tazminat talebi için genellikle şu sıra izlenir:
- Sigorta şirketine yazılı başvuru: Kazaya karışan aracın zorunlu trafik sigortacısına, kaza tutanağı, kimlik, tedavi belgeleri ve zararı gösteren belgelerle başvurulur. Sigorta şirketinin, başvuruyu mevzuatta öngörülen kısa sürede yanıtlaması beklenir. Şirket, talebi kabul eder, reddeder ya da eksik belge isteyebilir.
- Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru: Sigorta şirketi ödeme yapmaz ya da teklif ettiği tutar yetersiz görülürse, öncelikle Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir. Zorunlu trafik sigortası uyuşmazlıkları, dava açmadan önce bu yolla çözülebilir. Tahkim, mahkemeye göre daha hızlı ve masrafsızdır. Ancak başvuru öncesinde sigorta şirketine başvuru yapılmış olması gerekir.
- Mahkemeye başvuru: Sürücü ve işletene karşı dava açılması ya da sigorta şirketiyle uyuşmazlığın mahkemeye taşınması da mümkündür. Hukuk davası genellikle asliye hukuk mahkemesinde açılır. Dava öncesinde arabuluculuk zorunluluğunun uygulanıp uygulanmayacağı, talebin niteliğine göre değişebilir. Güncel mevzuatı kontrol etmek gerekir.
Kusur Oranı Tazminatı Nasıl Etkiler?
Kusur, trafik kazası tazminatında belirleyici bir unsurdur. Kazada sürücünün hızı, şerit ihlali, kırmızı ışıkta geçme, alkollü araç kullanma ya da dikkatsizlik gibi davranışları kusur olarak değerlendirilir. Birden fazla araç ya da kişi kazaya karışmışsa kusur, bilirkişi tarafından yüzde olarak dağıtılır.Yaralının ya da zarar görenin de kazadaki kusuru varsa, tazminattan bu oranda indirim yapılabilir. Örneğin yaya, karşıdan karşıya yasadışı biçimde geçtiyse ya da sürücü emniyet kemeri takmamışsa, müterafik kusur (zarar görenin kusuru) tazminattan indirim sebebi olabilir. Bu nedenle kusur tespiti mutlaka bağımsız ve yetkin bir bilirkişi tarafından yapılmalı ve kusur oranı ciddi bir şekilde incelenmelidir. Kusur raporuna itiraz edilebilir ve ek rapor istenebilir.
Kazada tamamen kusursuz olan kişi, zararının tamamını isteyebilir. Kusur oranları taraflar arasında dengelenir. Bu yüzden kaza tutanağı, kamera görüntüleri ve tanık beyanları kusurun belirlenmesinde en önemli delillerdir.
Zamanaşımı Süreleri Nedir ve Neden Önemlidir?
Tazminat talebinin zamanaşımına uğramaması için süreleri bilmek gerekir. Genel kurala göre, haksız fiilden doğan tazminat davaları, zarar görenin zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlükârda kaza tarihinden itibaren on yıl içinde açılmalıdır. Kazaya sebep olan eylem aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, o uzun süre tazminat davasına da uygulanır. Örneğin taksirle yaralama ya da ölüme neden olma suçları için ceza zamanaşımı süresi daha uzun olabileceğinden, tazminat davası süresi de bu doğrultuda uzayabilir.Sigorta şirketine karşı açılacak davalar için ise sigortacılık mevzuatındaki süreler dikkate alınmalıdır. Kazadan sonra yapılan yazılı başvuru, süreleri durdurmaz. Bu nedenle tedavi süreci devam etse bile, zamanaşımı süresini takip etmek ve gerektiğinde dava açmak gerekir.
Tazminat Sürecinde Nelere Dikkat Edilmelidir?
Sigorta şirketleri, ödeme yaparken genellikle ek belgeler talep eder ve bazen eksik ödeme teklif eder. Bu nedenle sigorta şirketinin teklifini hemen kabul etmeden önce, zararın tamamının karşılanıp karşılanmadığını bir uzman ile değerlendirmek yararlıdır. Sigorta şirketine imzalanan ibraname, başka tazminat haklarınızdan vazgeçtiğiniz anlamına gelebilir.Süreçte şu noktalara özen gösterin:
- Kaza tutanağının bir kopyasını saklayın.
- Tüm tedavi belgelerini, faturaları, raporları ve reçeteleri düzenli biçimde dosyalayın.
- Gelir kaybını gösteren belgeleri (maaş bordrosu, işverenden alınan yazı) toplayın.
- Sigorta şirketiyle yaptığınız yazışmaları kayıt altında tutun.
- Aracınızı onarıma vermeden önce hasar tespiti yaptırın ve fotoğraflayın.
- Kalıcı bir sakatlık söz konusuysa, sağlık kurulu raporunu ve maluliyet oranını mutlaka alın.
